VII SA/Wa 1230/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-17
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, może nałożyć na stronę obowiązki wynikające z innego przepisu niż ten, na podstawie którego organ pierwszej instancji wydał decyzję, jeśli nowy przepis jest mniej korzystny dla strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie może nałożyć na stronę obowiązków wynikających z przepisu, który jest dla niej mniej korzystny niż przepis zastosowany przez organ pierwszej instancji, ze względu na zakaz reformationis in peius. W przypadku stwierdzenia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, organ powinien zastosować art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie art. 51 ust. 1 pkt 2, jeśli ten pierwszy jest korzystniejszy dla strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na Z. i M. K. obowiązku wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym polegających na zamurowaniu otworów okiennych. Powodem było usytuowanie ściany budynku w odległości 3,35 m od granicy działki, co stanowiło odstępstwo od zatwierdzonego projektu (4,10 m) i naruszało przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy oraz bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił następnie wyrok WSA i decyzję WINB, wskazując na naruszenie zakazu reformationis in peius przez organ odwoławczy oraz potrzebę rozważenia przesłanek z art. 139 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, WINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 nie stanowi rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku wykonania robót budowlanych skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 ze zm.)zwanej dalej Prawem budowlanym nałożył na Z. i M. K. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...], w ścianie wschodniej zewnętrznej usytuowanej 3,35 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...], polegających na zamurowaniu otworów okiennych 2 szt. w wysokości podpiwniczenia o wym. 1,65x0,85m i 2 szt. otworów okiennych na parterze o wym. 2,0x1,45m, materiałami przepuszczającymi światło, cegłą szklaną, luksferami lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60 albo zamontowaniu żaluzji p.poż. samoczynnie zamykanych w momencie pożaru w budynku, spełniających wymogi określone w § 232 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż postępowanie w sprawie usytuowania w/w budynku mieszkalnego niezgodnie z przepisami wszczęte zostało w związku z pismem właścicielki posesji sąsiedniej. W toku postępowania ustalono, że budynek wybudowano w oparciu o decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1975r., wydaną przez Urząd Miejski w [...].
W ścianie szczytowej budynku od strony wschodniej, usytuowanej 3,35m od ogrodzenia z działką nr ew. [...], wykonano otwory okienne. Były one przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym powyższą decyzją w ścianie usytuowanej 4,10 m od granicy niezabudowanej w 1975r. nieruchomości sąsiedniej.
Budynek ten został przyjęty do użytkowania na podstawie zgłoszenia zakończenia budowy, z potwierdzeniem jego przyjęcia przez Urząd Miejski w [...] z dnia [...] lipca 1989 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [..], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. K. od decyzji PINB [...] z dnia [...] lipca 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
VII SA/Wa 1230/14
Zdaniem organu odwoławczego, PINB [...] nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż usytuowanie wschodniej ściany budynku z otworami okiennymi w odległości 3,35 m od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane, zarówno te obowiązujące obecnie, jak i przepisy wskazane w wyroku z dnia 14.12.2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1774/10 rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zarówno przepisy techniczno-budowlane obowiązujące obecnie, jak i przepisy rozporządzenia z 1980 r. przewidują, iż odległość ściany z otworami okiennymi od granicy działki wynosić powinna co najmniej 4 m, zaś bez otworów okiennych - minimum 3 m. Powołując się na treść art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ uznał, iż usytuowanie wschodniej ściany budynku w odległości 3,35 m zamiast w odległości 4,10 m przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowi istotne odstępstwo od projektu. Organ wskazał też, że w ścianie tej znajdują się otwory okienne, co narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zdaniem organu odwoławczego zasadne będzie zatem nałożenie na właścicieli budynku obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym należało uchylić decyzję PINB [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzja ta była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 marca 2012 r. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dnia 9 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. K. i Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2445/11 w sprawie ze skargi M. K. i Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie obowiązku wykonania robót budowlanych uchylił
VII SA/Wa 1230/14
zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ,że obowiązki inwestora wynikające z dyspozycji przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadniczo się różnią i rację mają skarżący kasacyjnie, że nałożenie obowiązków wynikających z pkt 3 jest dużo bardziej uciążliwe dla inwestorów. Zakaz reformationis in peius oznacza, że organ odwoławczy nie może pozbawić odwołującego się przyznanych mu zaskarżoną decyzją praw, albo orzec o zwiększeniu jego obowiązków. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpoznając odwołanie inwestorów niewątpliwie pogorszył, ich sytuację prawną, gdyż wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia, która jest ewidentnie mniej korzystna dla inwestorów, a przede wszystkim nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przesłanek zawartych w art. 139 k.p.a. tj. rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego.
Dlatego też organ odwoławczy orzekając ponownie powinien odnieść się do wszystkich przesłanek określonych w art. 139 k.p.a., gdyż brak stanowiska w tym zakresie uniemożliwia prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Ta kwestia umknęła również Sądowi I instancji, który w uzasadnieniu wyroku stwierdził jedynie, iż decyzja kasacyjna wyklucza naruszenie art. 139 k.p.a., a wobec nie rozważenia przez organ odwoławczy wszystkich przesłanek określonych w art. 139 k.p.a. taka ocena jest co najmniej przedwczesna.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, które sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii jakie przepisy wykonawcze powinny mieć w sprawie zastosowanie, czy rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, czy też zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy rozstrzyganiu jakie przepisy powinny mieć w sprawie zastosowanie należy mieć na uwadze, że budowa została zakończona w 1989 r. i dopiero wtedy organy miały możliwość kontroli usytuowania przedmiotowego budynku i na podstawie przepisów, które wówczas obowiązywały, a wiec nie ulega wątpliwości, iż usytuowanie budynków należy odnosić do wymogów przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 8 lipca 1980 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeni sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., , nakładającej na Z.i M. K.
VII SA/Wa 1230/14
obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [....]- na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w ścianie wschodniej zewnętrznej usytuowanej 3,35 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [..] i nr ew. [..]. z obrębu [...], polegających na zamurowaniu 2 sztuk otworów okiennych w wysokości podpiwniczenia o wymiarach 1,65 m x 0,85 m i 2 sztuk otworów okiennych na parterze o wym. 2,0 mx 1,45 m materiałami przepuszczającymi światło, cegłą szklaną, luksferami lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60 albo zamontowaniu żaluzji przeciwpożarowych samoczynnie zamykanych w momencie pożaru budynku, spełniających wymogi określone w § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [..] decyzją Nr [..] z dnia [...] lipca 2011 r. nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na M. i Z. K. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...], w ścianie wschodniej zewnętrznej usytuowanej 3,35 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...], polegających na zamurowaniu otworów okiennych 2 szt. w wysokości podpiwniczenia o wym. 1,65 x 0,85 i 2 szt. otworów okiennych na parterze o wym. 2,0 x 1,45 m materiałami przepuszczającymi światło, cegłą szklaną, luksferami lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60 albo zamontowaniu żaluzji przeciwpożarowych samoczynnie zamykanych w momencie pożaru budynku, spełniających wymogi określone w § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że mając na uwadze wiążący w niniejszym postępowaniu administracyjnym wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014r., zastosowanie przez organ powiatowy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 jest uchybieniem organu I instancji nie posiadającym cech rażącego naruszenia prawa.
Uchybienie to stanowi zwykłe naruszenie prawa, które nie uprawnia organu odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się, a taką decyzją byłaby w ocenie NSA decyzja przewidziana w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Mając na względzie, iż tylko rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego czyni legalnym orzeczenie na niekorzyść strony, [...] WINB wskazał, że powinien utrzymać w mocy wadliwą decyzję organu I instancji Nr [...], gdyż jest ona korzystniejsza dla Skarżących.
M. i Z. K. zaskarżonej decyzji zarzucili:
a) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik
sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 7 k.p.a., polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu obywateli przy dokonywaniu czynności niezbędnych do załatwienia sprawy w postaci nałożenia na skarżących obowiązku niezgodnego z powołaną podstawą prawną;
2) naruszenie art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji w sposób naruszający zaufanie stron do organów władzy publicznej;
b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) naruszenie art. 2 Konstytucji przez naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz i zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zmianami), które weszły w życie po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zmianami), przez bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy, decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...] października 1975 r., wobec czego niemożliwe jest, aby miało do niej zastosowanie rozporządzenie wydane w terminie późniejszym;
3) naruszenie przepisów § 20 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. (Dziennik Urzędowy Budownictwa z 19 lipca 1966 r., nr 10, poz. 44), przez ich niezastosowanie;
4) naruszenie § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przez błędne zastosowanie i przyjęcie dla przedmiotowego budynku klasy odporności ogniowej El 60, tj. wyższej niż wynika to z samego przepisu.
Skarżący wskazali ,że zgodnie z § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, klasa odporności ogniowej wypełnienia otworu w ścianie powinna być określona jako E 30, nie zaś El 60. Zgodnie bowiem z § 232 ust. 4 rozporządzenia, budynku o klasie odporności pożarowej "E", w przypadku ścian znajduje zastosowanie klasa odporności
VII SA/Wa 1230/14
ogniowej R E I 60, co przekłada się na klasę odporności ogniowej wypełnienia otworu w ścianie E 30. Tymczasem organ w żaden sposób nie uzasadnił, na jakiej podstawie określił klasę odporności ogniowej, jaką miałoby spełniać wypełnienie otworów w przedmiotowym budynku. Organ nie ustalił w szczególności, czy działka sąsiednia jest zabudowana, czy nie, a z drugiej strony, czy ściana w budynku Skarżących stanowi obudowę drogi ewakuacyjnej, czy nie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w niniejszej sprawie decyzję był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014r. sygn akt II OSK 1878/12, którym to uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2445/11 oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] sierpnia 2011 r. nr [....].
[....] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w/w decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. K. od decyzji PINB [...] z dnia [...] lipca 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, PINB [...] nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż usytuowanie wschodniej ściany budynku z otworami okiennymi w odległości 3,35 m od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane, zarówno te obowiązujące obecnie, jak i przepisy wskazane w wyroku z dnia 14.12.2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1774/10 rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zarówno przepisy techniczno-budowlane obowiązujące obecnie, jak i przepisy rozporządzenia z 1980 r. przewidują, iż odległość ściany z otworami okiennymi od granicy działki wynosić powinna co najmniej 4 m, zaś bez otworów okiennych - minimum 3 m. Powołując się na treść art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane organ uznał, iż usytuowanie wschodniej ściany budynku w odległości 3,35 m zamiast w odległości 4,10 m przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowi istotne odstępstwo od projektu. Organ
wskazał też, że w ścianie tej znajdują się otwory okienne, co narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zdaniem organu odwoławczego zasadne będzie zatem nałożenie na właścicieli budynku obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym należało uchylić decyzję PINB [...] z dnia [....] lipca 2011 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2012 r. skarga M. i Z. K. oddalił. Jednakże na skutek skargi kasacyjnej M. i Z. K. uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...],
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ,że obowiązki inwestora wynikające z dyspozycji przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadniczo się różnią i rację mają skarżący kasacyjnie, że nałożenie obowiązków wynikających z pkt 3 jest dużo bardziej uciążliwe dla inwestorów. Zakaz reformationis in peius oznacza, że organ odwoławczy nie może pozbawić odwołującego się przyznanych mu zaskarżoną decyzją praw, albo orzec o zwiększeniu jego obowiązków. Dlatego też organ odwoławczy orzekając ponownie powinien odnieść się do wszystkich przesłanek określonych w art. 139 k.p.a., gdyż brak stanowiska w tym zakresie uniemożliwia prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, które sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii jakie przepisy wykonawcze powinny mieć w sprawie zastosowanie, czy rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, czy też zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy rozstrzyganiu jakie przepisy powinny mieć w sprawie zastosowanie należy mieć na uwadze, że budowa została zakończona w 1989 r. i dopiero wtedy organy miały możliwość kontroli usytuowania przedmiotowego budynku i na podstawie przepisów, które wówczas obowiązywały, a wiec nie ulega
wątpliwości, iż usytuowanie budynków należy odnosić do wymogów przewidzianych w rozporządzeniu z dnia 8 lipca 1980 r.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przede wszystkim wskazać na treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) - Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca, o jakiej mowa w ww. przepisie, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować to jak dana kwestia została ukształtowana w prawomocnym orzeczeniu. Dotyczy to zarówno ustaleń w ramach okoliczności faktycznych danej sprawy, jak i dokonanej wykładni przepisów prawa. W tym zakresie, jeżeli zostały wypowiedziane stosowne oceny w prawomocnym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznający sprawę, był związany oceną zawartą w tym właśnie wyroku.
Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz organu w rozumieniu powyższych przepisów oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499).
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., znak: [..], nakładającej na Z. i M. K. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...] w ścianie wschodniej zewnętrznej usytuowanej 3,35 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...], polegających na zamurowaniu 2 sztuk otworów okiennych w wysokości podpiwniczenia o wymiarach 1,65 m x 0,85 m i 2 sztuk otworów okiennych na parterze o wym. 2,0 mx 1,45 m materiałami przepuszczającymi światło, cegłą szklaną, luksferami lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60
albo zamontowaniu żaluzji przeciwpożarowych samoczynnie zamykanych w momencie pożaru budynku, spełniających wymogi określone w § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że inwestor podnosił zarzut, że doszło do rozpoczęcia użytkowania wbrew jego woli, albowiem nie jest już właścicielem wskazanych lokali usługowych i w umowach o ustanowienie odrębnej własności lokali, znajdują się oświadczenia nabywców, że zostali poinformowani o braku pozwolenia na użytkowanie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zachodzić takie szczególne okoliczności, w których rozpoczęcie użytkowania obiektu budowlanego nie usprawiedliwia nałożenia na inwestora kary z tytułu nielegalnego użytkowania tego obiektu. Te szczególne okoliczności mogą wynikać z relacji między inwestorem i właścicielem w związku ze zbyciem obiektu budowlanego przez inwestora i utratą tytułu prawnego do obiektu. Uznanie, czy w danym przypadku zachodzą okoliczności, które mogą stać na przeszkodzie wymierzeniu kary będzie zależało od ustaleń dokonywanych w sprawie, przede wszystkim od oceny okoliczności, w jakich doszło do rozpoczęcia użytkowania obiektu (zbycie lokali przez inwestora, treść umów o ustanowienie odrębnej własności lokali, a także kiedy przystąpiono do użytkowania lokali). Te wszystkie okoliczności sprawy nie zostały ocenione podczas gdy w tej sprawie było to konieczne.
Odnosząc się zaś do zarzutów zawartych w skardze, Sąd stwierdza, że [....] WINB zgodnie z wiążącym w niniejszej sprawie dla organów nadzoru budowlanego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014r., usytuowanie przedmiotowego budynku odniósł do wymogów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 8 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Usytuowanie ściany budynku w odległości 3,35 m zamiast w odległości 4,10 m przewidzianej w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Urzędu Miejskiego w [...]z dnia 29 października 1975r., stanowi natomiast istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadniające skorzystanie z dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenie § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury przez błędne zastosowanie i przyjęcie dla przedmiotowego budynku klasy odporności ogniowej El 60, należy wskazać, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [....] lipca 2011 r., nakładającą na Z. i M. K. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...], w ścianie wschodniej zewnętrznej usytuowanej 3,35 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...], polegających na zamurowaniu 2 sztuk otworów okiennych w wysokości podpiwniczenia o wymiarach 1,65 m x 0,85 m i 2 sztuk otworów okiennych na parterze o wym. 2,0 mx 1,45 m materiałami przepuszczającymi światło, cegłą szklaną, luksferami lub innymi materiałami o klasie odporności ogniowej El 60 albo zamontowaniu żaluzji przeciwpożarowych samoczynnie zamykanych w momencie pożaru budynku, spełniających wymogi określone w § 232 ust. 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Sąd podziela również stanowisko organu, iż nałożenie przez organ I instancji na mocy decyzji Nr [...] obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zamiast obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 3 nie stanowi rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego, o którym mowa w art. 139 K.p.a., dlatego należało utrzymać w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] Nr [...].
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło