II SA/Łd 478/14

WyrokWSA w Łodzi2014-09-19

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały, wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, może wywoływać skutki prawne wstecz (ex tunc), czy jedynie na przyszłość (ex nunc)?
Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej ma charakter konstytutywny i może wywoływać skutki prawne jedynie na przyszłość (ex nunc). Nie można nią uchylić ani zmienić decyzji przyznającej świadczenie za okres poprzedzający jej wydanie, nawet jeśli przesłanki do zmiany (np. zmiana sytuacji dochodowej) zaistniały wcześniej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. pobierał zasiłek stały. Po sprzedaży mieszkania organ I instancji zmienił decyzję, ograniczając okres przyznania zasiłku do 28 lutego 2013 r., uznając, że sprzedaż mieszkania stanowiła dochód jednorazowy, który należy rozliczyć na 12 miesięcy wstecz, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. W skardze wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zmiany decyzji i sytuacji dochodowej, argumentując, że sprzedaż mieszkania nie wpłynęła na jego sytuację dochodową, gdyż środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę pożyczki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2014 roku sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. a.bł. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., Nr 267 – w dalszej części przywoływana jako: k.p.a.), art. 8 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 11, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 5, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823 – dalej jako: ustawa), § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823 - dalej jako: rozporządzenie), po rozpatrzeniu odwołania W. S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 108 § 1 i art. 163 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 11 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 5, art. 109 ustawy, § 1 pkt 1 rozporządzenia, zmienił decyzję własną z dnia [...] w ten sposób, że ograniczył do dnia 28 lutego 2013 r. okres na jaki przyznano zasiłek stały. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji wskazał, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, iż strona prowadzi osobne gospodarstwo domowe, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 2 sierpnia 2017 r., nie pobiera świadczeń z ZUS. Źródłem dochodu jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, z którego na podstawie ugody sądowej z dnia 9 lutego 2009 r. strona płaci alimenty na córkę w wysokości 100 zł. Dalej, iż na podstawie pisemnego oświadczenia i przedstawionych dokumentów strona została objęta pomocą w formie zasiłku stałego w okresie od 1 sierpnia 2012 r. do dnia 2 sierpnia 2017 r. w wysokości 489 zł miesięcznie. Organ ustalił jednak, iż w lutym 2013 roku strona sprzedała mieszkanie własnościowe za kwotę 139 000zł, o czym nie poinformowała organu, a co winna uczynić stosownie do art. 109 ustawy. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej tj. w przypadku strony kwoty 2710 zł kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. A skoro tak to dochód od miesiąca lutego 2013 r. wynosi 11 583,33 zł miesięcznie. Świadczenie w postaci zasiłku stałego w wysokości 489 zł wypłacone za okres od marca 2013 r. do października 2013 r. zostało wypłacone w kwocie 3912 zł, i w sprawie wypłaconego świadczenia oraz uznania za nienależnie pobrane prowadzone będzie odrębne postępowanie. W odwołaniu od powyższej decyzji W. S. zarzucił naruszenie art. 106 ust. 5 ustawy poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w sprawie doszło do zmiany sytuacji dochodowej strony, która doprowadziła do jego nieprawidłowego zastosowania tj. zmiany decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zmianie decyzji z mocą wsteczną, w sytuacji gdy art. 106 ust. 5 ustawy może wywoływać skutki jedynie na przyszłość. Nadto naruszenie art. 109 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie doszło do zmiany sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej strony, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń, o której strona obowiązana jest niezwłocznie poinformować organ. Jak również art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego sytuacji majątkowej strony. Wskazując na zasadność sformułowanych zarzutów odwołujący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o przeprowadzenie dowodów na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odwołania. Odwołujący się wyjaśnił, iż nie był zobowiązany do poinformowania organu o sprzedaży mieszkania, gdyż fakt ten pozostał bez wpływu na sytuację majątkową strony, gdyż pomimo sprzedaży strona nie otrzymała z tego tytułu żadnych pieniędzy, które wpłynęłyby na poprawę sytuacji majątkowej. Sprecyzował, iż w dniu 3 października 2011 r. zawarł z T. i J. F. umowę pożyczki w kwocie 150 000 zł, na zabezpieczenie której ustanowił na rzecz Państwa F. hipotekę do kwoty 150 000 zł na przedmiotowym mieszkaniu własnościowym. Następnie, z uwagi na brak środków na spłatę oraz problemy ze sprzedażą mieszkania obciążonego hipoteką, zawarł z Państwem F. porozumienie, w myśl którego Państwo F. wyrażą zgodę na wykreślenie hipoteki jedynie gdy cena za nieruchomość zostanie im przekazana a strona zapewni spłatę całej pożyczki. W dniu 4 lutego 2013 r. mieszkanie zostało sprzedane za kwotę 139 000 zł, cena sprzedaży została w całości przekazana wierzycielom tytułem zwrotu pożyczki, zaś brakująca kwotę 11 000 zł spłacił szwagier strony. Dalej strona wskazała, iż zmiana sytuacji dowodowej w myśl art. 106 ust. 5 ustawy polega na tym, że strona bez udziału środków z pomocy społecznej ma realnie zabezpieczone niezbędne potrzeby życiowe, gdyż dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi. W art. 106 podobnie jak w art. 109 ustawodawca posługuje się pojęciem "sytuacji dochodowej" a nie "dochodu", zmiana sytuacji dochodowej nie jest jedynie pochodną dochodu wyliczonego w sposób określony w art. 8 ust. 3 ustawy, gdyż dla stwierdzenia zaistniałych zmian nie można pominąć sytuacji, w jakiej znajduje się beneficjent pomocy społecznej. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "zmiany sytuacji dochodowej". W art. 8 ust. 3 ustawy zawarta jest definicja dochodu, wyliczanego dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej, nie ma jednak wątpliwości, że pojęcie "zmiana sytuacji dochodowej" jest pojęciem szerszym od pojęcia "dochodu", zmiana sytuacji dochodowej strony nie w każdym przypadku winna być oceniana jedynie przez pryzmat pojęcia dochodu zawartego w art. 8 ust. 3 ustawy, gdyby tak nie było to racjonalny ustawodawca możliwość wydania rozstrzygnięć określonych w art. 106 ust. 5 ustawy wiązałby ze zmianą dochodu strony. Zdaniem strony, w świetle ustawy, istotnym jest by ewentualna zmiana dochodu była tego rodzaju, że jest ona odczuwalna dla ogólnej sytuacji dochodowej uprawnionego. Sytuacja dochodowa odwołującego na przestrzeni ostatnich miesięcy nie ulegała zmianie, nie nastąpiła zatem zmiana sytuacji dochodowej, nie było podstaw do zmiany decyzji. Nadto przepis art. 106 ust. 5 ustawy reguluje wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, swoim zakresem obejmując świadczenia otrzymane z pomocy społecznej po jej wydaniu, a więc z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego przez doręczenie lub ogłoszenie jej stronie. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podkreśliło, iż ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy wyraźnie wskazał co należy rozumieć pod pojęciem "dochód", nadto katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu jest katalogiem zamkniętym, a jego zakres nie może być w sposób uznaniowy poszerzany. Nadto, na gruncie ustawy nie ma znaczenia w jaki sposób osoba uprawniona rozporządziła uzyskanym dochodem. Organ związany treścią art. 3 i art. 8 ustawy ocenia jedynie, czy powstałe przysporzenie majątkowe stanowi ustawowe źródło dochodu osoby uprawnionej oraz czy forma i rozmiar świadczenia odpowiadają celom pomocy i są adekwatne do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Sama możliwość rozdysponowania dochodem, jego przeznaczenie oraz wpływ jaki wywiera na sytuację życiową nie jest przedmiotem oceny i nie stanowi podstawy do interpretowania przepisów w sposób rozszerzający. Organ odwoławczy przenosząc powyższe na grunt ustalonego stanu faktycznego stwierdził, iż niewątpliwie przysporzenie - z tytułu sprzedaży mieszkania – stanowiło jednorazowy dochód strony, zgodny z definicją art. 8 ust. 3 ustawy, którym strona zadysponowała według własnych potrzeb i które powinno być rozpatrywane w tych kategoriach. Niezależnie od stanowiska strony, zasadnie przyjął organ i instancji, iż kwota 139 000 zł otrzymana ze sprzedaży powinna być rozliczona zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy, zatem od lutego 2013 r. strona osiągała miesięczny dochód w wysokości 11 583,33 zł, co w sposób oczywisty zmieniło sytuację dochodową strony, z którą wówczas wiązało się uprawnienie do świadczeń pomocowych w formie nieodpłatnych usług opiekuńczych. Co za tym, zgodnie z art. 109 ustawy, strona była zobowiązana poinformować organ o zmianie swojej sytuacji dochodowej. Błędnym jest tym samym stanowisko strony, iż nie znajduje zastosowania art. 109 ustawy, gdyż sprzedaż mieszkania nie spowodowała zmiany takiej sytuacji dochodowej. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 106 ust. 5 ustawy Kolegium wskazało na rozbieżne stanowisko judykatury i tę linię, wedle której decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy może być wydana ze skutkiem ex tunc. Organ podkreślił, iż w każdej indywidualnej sprawie uwzględnia konkretne przesłanki faktyczne stanowiące podstawę powstania określonych skutków prawnych. Zdaniem organu, dokonując wykładni art. 106 ust. 5 ustawy, mając jedynie na uwadze czysto akademicki pogląd o decyzjach konstytutywnych i deklaratoryjnych, przy pominięciu istoty tej normy i zamiaru ustawodawcy, aby każdy otrzymywał świadczenie, gdy mu ono przysługuje, albo ponosił odpłatność w takiej wysokości, jaka pozostaje w prostej relacji z normą prawa materialnego – jest błędne. I dalej, iż zmiana decyzji przy wykluczeniu skutku ex tunc zakłóciłaby konstytucyjną zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa i doprowadziła do irracjonalnych sytuacji, w których osoby niezwłocznie realizujące ustawowy obowiązek informowania o zmianach mających wpływ na świadczenia, znajdowałyby się w gorszym położeniu, aniżeli te które obowiązek wynikający z art. 109 ustawy pominą. Kolegium podkreśliło, iż jak stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Bezspornie wysokość miesięcznego dochodu strony, rozliczona zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy, przekroczyła kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustalane na podstawie rozporządzenia, wobec powyższego organ I instancji prawidłowo uznał, że w dalszych okresach tj. od marca 2013 r. świadczenie w formie zasiłku stałego nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. S. powtórzył zarzuty i argumenty odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach. W ocenie sądu, lektura zaskarżonych decyzji nie pozostawia wątpliwości, iż organy administracji publicznej dokonały błędnej wykładni przepisu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca w przywołanej normie prawnej wskazał, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przepis art. 106 ust. 5 ustawy służy eliminacji lub zmianie decyzji ostatecznej i jest normą lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy jest postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to kontynuowanie, czy rozpatrywanie na nowo sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, przyznającą określone uprawnienia do świadczeń z pomocy społecznej. Jest to nowa sprawa administracyjna, której zakres wyznacza treść art. 106 ust. 5 ustawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn.akt II SA/Rz 1133/11- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczony przepis budzi wiele kontrowersji i powoduje, iż stanowisko judykatury i doktryny nie jest jednolite. Kwestią sporną jest bowiem rozstrzygnięcie, czy decyzja wydana w oparciu o tę normę prawną jest decyzją konstytutywną, czy deklaratoryjną. Konstytutywny charakter decyzji z art. 106 ust. 5 ustawy przesądza bowiem, że tego rodzaju decyzja może wywierać tylko skutki ex nunc, tj. na przyszłość. Pojawiają się jednak i takie orzeczenie, gdzie sąd staje na stanowisku, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy ma mieszany charakter, konstytutywno-deklaratoryjny i wówczas byłaby możliwość zmiany decyzji z mocą wsteczną – ex tunc (tak chociażby w wyroku NSA z dnia 11 marca 2010 r., w sprawie o sygn.akt I OSK 1554/09 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądowi znane są orzeczenia idące w tym kierunku, niemniej jednak sąd tutejszy podziela dominujący w judykaturze i doktrynie pogląd, iż decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy ma charakter konstytutywny, co determinowało treść wyroku. Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego wzruszenie decyzji tworzących prawa nabyte dla stron może nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a. czy art. 161 k.p.a., poprzez wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, stąd też decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy, która jako lex specialis, zmienia lub uchyla pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń, ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 ustawy wiąże się więc z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc. Oznacza to, iż decyzja wydana w oparciu o art. 106 ust. 5 ustawy wywołuje jedynie skutek na przyszłość. Pozbawienie strony przyznanego jej decyzją prawa z mocą wsteczną może nastąpić jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, gdy wyraźnie przepis prawa to przewiduje, a takim przepisem nie jest art. 106 ust. 5 ustawy. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, by uchylać lub zmieniać decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Taka wykładnia komentowanego przepisu znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 654/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 2/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 104/08 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tutejszy sąd już chociażby w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 1285/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, iż wydanie przez organ decyzji konstytutywnej oznacza, że kształtuje ona nowy zakres uprawnień strony, istniejący dopiero od momentu wydania nowej decyzji, orzekającej o utracie prawa lub zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia. Skoro zatem taka decyzja wywołuje skutki ex nunc, to znajdzie ona zastosowanie jedynie do decyzji ostatecznej wywołującej w dalszym ciągu skutki np. decyzji na podstawie której beneficjent realizuje swoje uprawnienie. A contrario, tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z art. 106 ust. 5 ustawy nie znajdzie zastosowania do decyzji już zrealizowanej, takiej której skutki zostały już skonsumowane. Tym samym, wydając decyzję w tym trybie, organ nie może wyeliminować decyzji przyznającej świadczenie za okres poprzedzający jej wydanie. Skutek ex nunc oznacza bowiem, że decyzja wydana w oparciu o ten przepis może wywoływać jedynie skutki od momentu uostatecznienia się takiej decyzji, nie może natomiast sięgać swoim zakresem do świadczenia pobranego przed jej wydaniem. Na kanwie przywołanego orzeczenia tutejszego sądu z dnia 13 lutego 2013 r. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn.akt I OSK 988/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślając, iż tryb weryfikacji ostatecznej decyzji konstytutywnej udzielającej zasiłku w sytuacji, kiedy przesłanka konieczna do zastosowania weryfikacji zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji ustalającej zasiłek i decyzja ta została już wykonana (pobranie zasiłku za wskazany okres), nie powinien mieć zastosowania. Ustalenie, iż decyzja przyznająca określone świadczenie została wykonana zdeterminowała moment wytępiania skutku decyzji konstytutywnej jedynie na przyszłość. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, przypomnieć trzeba, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o zmianie decyzji własnej z dnia [...] w ten sposób, że ograniczono do dnia 28 lutego 2013 r. okres na jaki przyznano zasiłek stały. Przypomnieć trzeba, iż decyzją z dnia [...] skarżącemu przyznany został zasiłek stały od dnia 1 października 2012 r. do dnia 2 sierpnia 2017 r. Z kolei podstawą faktyczną rozstrzygnięcia z dnia [...] było ustalenie, iż strona skarżąca w lutym 2013 roku sprzedała mieszkanie własnościowe za kwotę 139 000 zł. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej tj. w przypadku strony kwoty 2710 zł kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. A skoro tak to dochód od miesiąca lutego 2013 r. wynosił 11 583,33 zł i przewyższał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Niemniej jednak, jak już zostało wywiedzione, stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się jednej z przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 ustawy, wiąże się z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc, czyli jedynie na przyszłość. Przepis art. 106 ust. 5 ustawy służy wyłącznie zmianie lub uchyleniu decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do określonego świadczenia z pomocy społecznej, w związku ze stwierdzeniem wystąpienia przesłanek określonych w tymże przepisie, i ma na celu zapobieżenie dalszemu korzystaniu z przyznanego świadczenia przez osobę, która takiej pomocy nie potrzebuje lub uzyskała ją, nie ujawniając swoich prawdziwych dochodów lub stanu majątkowego albo wskutek zmiany przepisów prawa czy zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej. Jak już zostało wskazane decyzją z dnia [...] stronie przyznano zasiłek stały na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 2 sierpnia 2017 r., i choć zmiana sytuacji dochodowej skarżącego miała miejsce w lutym 2013 roku, to jednak weryfikacja oparta na art. 106 ust. 5 ustawy może wywołać wyłącznie skutek ex nunc. Reasumując, nieprawidłowe zastosowanie przez organy orzekające w niniejszej sprawie przepisu art. 106 ust. 5 ustawy miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji publicznej winien dokonać poprawnej wykładni art. 106 ust. 5 ustawy w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, stosując się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu. Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a. A. P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło