II FSK 2395/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1158/11 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku Białej z dnia 10 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 15 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 1158/11) oddalił skargę K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 10 października 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło, na wniosek podatnika, postępowanie zakończone decyzją tego organu z dnia 13 lutego 2008 r., którą utrzymana została w mocy decyzja SKO w B. z dnia 14 listopada 2007 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia 4 października 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2002 r. dot. hotelu T.. Podstawą wznowienia postępowania było wskazanie przez wnioskodawcę nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi, który ją wydał. Dowodem tym był oryginał decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. również określający zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2002 r. dla tej samej nieruchomości. Organ uznał, że okoliczność ta musi zostać zweryfikowana, gdyż może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Następnie decyzją z dnia 21 lipca 2011 r. Kolegium, powołując jako podstawę prawną m. in. art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odmówiło uchylenia decyzji z dnia 13 lutego 2008 r. Organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 4 października 2004 r., utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 5 stycznia 2005 r., była przedmiotem postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 112/07. Organ nadmienił, że ani w postępowaniu odwoławczym ani sądowo-administracyjnym strona nie powołała się na argument wydania decyzji z dnia 4 października 2004 r. w sprawie już załatwionej wcześniejszą decyzją podatkową. Organ wskazał, że decyzją z dnia 14 listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ pierwszej instancji, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia 4 października 2004 r. Uznano wówczas, że nie została udowodniona przesłanka do stwierdzenia nieważności wynikająca z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania skarżący przedłożył kserokopię decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. poświadczoną przez notariusza "za zgodność z okazanym oryginałem dokumentu", a następnie - okazał do wglądu oryginał będący podstawą wykonania kserokopii przedłożonej wcześniej wraz z wnioskiem. W trakcie tegoż postępowania organ wyjaśnił, że decyzja z dnia 31 stycznia 2002 r. została sporządzona w celu rozliczenia subwencji rekompensacyjnej z budżetu państwa, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 lutego 1999 r., jednak nie podlegała doręczeniu skarżącemu w trybie przewidzianym przepisami Ordynacji podatkowej. Brak jest zatem zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Burmistrz Miasta wskazał jednocześnie, iż skarżący wszedł w posiadanie tej decyzji w związku z tym, iż wystąpił o doręczenie kopii tej decyzji pismem z dnia 16 marca 2007 r. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta pismem z dnia 22 marca 2007 r. udostępnił skarżącemu kopie decyzji, które wydano w celu uzyskania subwencji, zaznaczając przy tym, iż są to tylko kopie i nie były wcześniej doręczone. Ponadto w piśmie tym wskazano, że kopie te zostały specjalnie wydrukowane i podpisanie w celu realizacji wniosku skarżącego, nie zawierają jednak wszystkich elementów koniecznych towarzyszących oryginałowi decyzji podatkowej (nie są prawidłowo opieczętowane). W oparciu o powyższe ustalenia, SKO uznało, że nie wystąpiła okoliczność skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe na 2002 rok, poprzedzające wydanie i doręczenie decyzji z 2004 r. Decyzją z dnia 13 lutego 2008 r., działając jako organ drugiej instancji, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 14 listopada 2007 r. Wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 288/08 oddalił skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1568/09 oddalił skargę kasacyjną skarżącego na ten wyrok. Obecnie skarżący, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia 13 lutego 2008 r. Jako nowy dowód w sprawie przedłożył oryginał decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2002 dotyczący nieruchomości położonej w U. przy ul. S. i wniósł o uchylenie wskazanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że decyzja ta została mu doręczona w roku 2002. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 lipca 2011 r. uznało, że powoływana przez skarżącego decyzja z dnia 31 stycznia 2002 r. nie jest nowym dowodem w sprawie i była znana organowi w dniu wydawania decyzji ostatecznej. Rozpoznając odwołanie skarżącego SKO decyzją z dnia 10 października 2011 r. uchyliło swą decyzję z dnia 21 lipca 2011 r. i zarazem odmówiło uchylenia decyzji SKO z dnia 13 lutego 2008 r., nie stwierdzając istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, iż uchylenie decyzji z dnia 21 lipca 2011 r. uzasadniał fakt, iż w składzie orzekającym uczestniczył członek Kolegium, który orzekał w decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności, objętej wnioskiem o wznowienie. Odnośnie zaś merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy wskazał, że w pełni uzasadnione jest stanowisko iż nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca uchylenia decyzji z dnia 13 lutego 2008 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia lub ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2008 r. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 240 1 pkt 5 w związku z art. 211, art. 122 w związku z art. 188, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż objęta nią decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji zaakcentował, że przesłanka wznowienia postępowania, na jaką powołał się skarżący, uregulowania w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przewiduje, że "wznawia się postępowania, jeżeli (...) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję". Sąd wskazał, że poczynione w sprawie ustalenia, dowodzą, że oryginał decyzji został przez samego skarżącego okazany organowi w toku czynności zapoznawania się z materiałami postępowania nadzwyczajnego przed wydaniem decyzji, co odnotowane zostało w protokole z tej czynności. Tym samym jest oczywiste, że organ znał ten dokument, co wyklucza uznanie, że jest to nowy dowód w rozumieniu powołanego art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto Sąd zauważył, że w toku całego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności organy podatkowe nigdy nie kwestionowały faktu wydania (sporządzenia) decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. Twierdziły natomiast konsekwentnie, że decyzja ta nie była doręczona podatnikowi, zatem nie weszła do obrotu prawnego. Żaden dowód na doręczenie tej decyzji nie została ujawniony w toku postępowania o stwierdzenie nieważności, co stało się przyczyną odmowy stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji. Podatnik złożył skargę kasacyjną na opisany wyżej wyrok zaskarżając go w całości i zarzucając mu, w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których konsekwencją jest przyjęcie do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że oryginał decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. nie jest nowym dowodem nieznanym organowi w momencie wydawania decyzji, w przedmiocie której skarżący domaga się wznowienia postępowania, przez co Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. i c P.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 122 w związku z art. 188 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, wynikające z przyjęcia do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że oryginał decyzji z dnia 31 stycznia 2002 r. nie jest nowym dowodem nieznanym organowi w momencie wydawania decyzji, w przedmiocie której skarżący domaga się wznowienia postępowania przez co Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b P.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 122 w związku z art. 188 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jak również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. Powyższe postępowanie toczy się tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem postępowania wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania, nie może być ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym. W rozpoznawanej sprawie podatnik, powołując się na przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4 października 2004 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. Zgodnie z powołanym przez podatnika przepisem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy gdy: ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Użyte przez ustawodawcę wyrazy "wyjdą na jaw" oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienie ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez tenże organ. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Tylko brak wiedzy w chwili orzekania o istnieniu okoliczności faktycznej czy też dowodu stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego. W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 4 października 2004 r. Burmistrza Miasta U. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2002 r. dotyczącego hotelu "T." znało treść decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia 31 stycznia 2002 r., bowiem na powyższą decyzję powoływał się podatnik wszczynając postępowanie o stwierdzenia nieważności. Wobec tego powyższa okoliczność wyklucza uznanie, że wyżej wskazany dokument jest nowym dowodem w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Natomiast podniesiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestia dotycząca doręczenia podatnikowi decyzji Burmistrza Miasta U. z dnia 31 stycznia 2002 r., a tym samym ustalenie czy decyzja ta weszła do obrotu prawnego jest okolicznością, która w postępowaniu o wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie ma znaczenia. Podobnie bez znaczenia jest porównanie sprawy dotyczącej innej nieruchomości tj. hotelu "M." i dowodzenie słuszności swoich twierdzeń na tej podstawie. Wydaje się, że autor skargi kasacyjnej nie do końca rozróżnia tryby postępowania i tryb postępowania nadzwyczajnego myli z trybem zwykłym, a przesłanki z postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności używa w postępowaniu o wznowienie postępowania. Konkludując należy kategorycznie stwierdzić, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wobec tego decyzja organu podatkowego w tej kwestii, jak też zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji, są zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.