II OSK 637/13

Dnia 7 października 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Po 344/12 w sprawie ze skargi J. I. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...],[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz J. I. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 6 listopada 2012 r., II SA/Po 344/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi J. I. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) w Koninie z [...] maja 2009 r. Nr [...],[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w Koninie z [...] marca 2009 r. nr [...] oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Dnia [...] sierpnia 2007 r. Wójt Gminy Wierzbinek (dalej: Wójt), po rozpatrzeniu wniosku [...], wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu węgla brunatnego ze złoża [...] w granicach gminy Wierzbinek. Decyzją z [...] marca 2009 r. SKO w Koninie, po rozpoznaniu wniosków C. J., I. W., W. M., M. W., B. D., K. O., J. I., J. S. i M. G., odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta z [...] sierpnia 2007 r. uzasadniając rozstrzygnięcie tym, że opisana decyzja odpowiada wymogom art. 56 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm., dalej "uPoś") i nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. - dalej "K.p.a."). Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli skarżący oraz inne osoby (C. J., I. W., M. W. i M. G.). SKO w Koninie decyzją z [...] maja 2009 r. nie podzielając tych wniosków utrzymało decyzję własną w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 K.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie SKO w Koninie podkreśliło, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od wynikającej z art. 16 K.p.a. zasady stabilności decyzji ostatecznej. Ponadto wskazało na odmienności w rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Powołując się na stanowisko orzecznictwa i doktryny organ stwierdził, iż orzekając w tym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, rozstrzyga wyłącznie co do kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania decyzji kontrolowanej w tym trybie nadzwyczajnym - przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. Nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Organ zauważył, że dla obszaru zamierzonej inwestycji nie uchwalono planu miejscowego, zatem nie zachodziła konieczność oceny zgodności decyzji z jego ustaleniami, o której mowa w art. 56 ust. 1 uPoś. Ponadto organ wskazał na ustanowiony w art. 53 tej ustawy obowiązek zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem organu powyżej wymienione wymagania zostały zachowane, gdyż Wójt przeprowadził postępowanie administracyjne i dokonał oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na obszar Natura 2000. Stwierdzenia te szczegółowo wyjaśniono przywołując ustalenia raportu o oddziaływaniu odkrywki [...] na środowisko, który oceniono jako prawidłowy i spełniający wymogi przepisów prawa. W ocenie SKO w Koninie z całości akt sprawy wynika, że przedsięwzięcie nie będzie w znaczący sposób oddziaływało negatywnie na ostoje ptasią i siedliskową, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Powyższa decyzja stała się przedmiotem odrębnych skarg J. I. (sygn. akt II SA/Po 472/09) i W. M. (sygn. akt II SA/Po 473/09), które zostały połączone do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt II SA/Po 472/09. Skarżący domagali się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji własnej Kolegium z [...] marca 2009 r. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność weryfikacji twierdzenia organu co do istnienia pewności, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie wywrze negatywnych oddziaływań na obszary chronione - PLB 040004 Ostoja Nadgoplańska i PLH 040007 jezioro Gopło. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi W. M. oraz o odrzucenie skargi J. I., a w razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie, o oddalenie tej skargi. Uczestnik postępowania [...] wniosła o oddalenie skarg. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. WSA w Poznaniu oddalił zawarte w skargach wnioski dowodowe oraz złożony na rozprawie przez J. I. wniosek o przesłuchanie świadka M. K. Wyrokiem z 7 maja 2010 r., II SA/Po 472/09 WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w Koninie z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]. WSA w Poznaniu doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja własna tego organu, zostały wydane z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 56 ust. 2 i 4 uPoś, a naruszenia te miały wpływ na ocenę Kolegium czy kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja środowiskowa jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Zdaniem tegoż sądu, Kolegium nie dostrzegło w decyzji Wójta istotnego uchybienia w zakresie przepisów prawa dotyczących struktury decyzji administracyjnej, to jest art. 107 § 1 K.p.a. Co za tym idzie, nie oceniło tego naruszenia w kontekście przesłanki stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd I instancji wskazał, że art. 107 § 1 K.p.a. stanowi, iż decyzja powinna między innymi zawierać rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. SKO nie zweryfikowało decyzji pod kątem spełniania wymogów z ostatniego z przywołanych przepisów w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia (osnowy decyzji), jak również pominęło znaczenie przepisów szczególnych, które modyfikują art. 107 K.p.a. określających, co składa się na decyzję administracyjną. Podsumowując sąd ten stwierdził, że stwierdzone w decyzji środowiskowej Wójta uchybienie art. 107 § 1 K.p.a. i art. 56 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 1 uPoś stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Skargi kasacyjne wniosły [...] oraz SKO w Koninie domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z 21 marca 2012 r., II OSK 2564/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 7 maja 2010 r. II SA/Po 472/09 i przekazał sprawę WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku kasacyjnego podniesiono, że należy uznać, iż naruszenie przepisów uzasadniających stwierdzenie nieważności musi być szczególnie poważne i mające na tyle istotny wpływ na wynik sprawy, aby uzasadniało to odstępstwo od podstawowej zasady postępowania, jaką jest stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA w Poznaniu uznając naruszenie prawa decyzją Wójta Gminy Wierzbinek za rażące pominął przy tym, że odesłania w tej decyzji do treści raportu mają niewielki zakres i nie zmieniają istoty rozstrzygnięcia oraz dotyczą w zasadzie fakultatywnych jej składników. Sąd I instancji nie wykazał więc takich okoliczności, które świadczą o powstaniu – w wyniku przedmiotowej decyzji – skutków niemożliwych do zaakceptowania jako efektu działania organów praworządnego państwa. Zarządzeniem z 25 czerwca 2012 r. (sprawę zarejestrowano pod nową sygnaturą II SA/Po 344/12) sędzia sprawozdawca, w związku z powzięciem informacji o wystosowaniu przez Komisję Europejską wobec Polski uzasadnionej opinii w związku z realizacją kopalni odkrywkowej [...] (k. 697 akt sądowych), zarządził wystąpić do Komisji Europejskiej o nadesłanie tej opinii (w elektronicznej bazie dokumentów KE oznaczonej nr C(2012)318/1). W toku rozprawy w dniu 27 czerwca 2012 r. Sąd postanowił, poza dopuszczeniem L. U. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, zwrócić się także do Ministra Środowiska o podanie czy skierowana wobec Polski uzasadniona opinia Komisji Europejskiej oznaczona nr ewid. 2008/4796 w sprawie oddziaływania kopalni odkrywkowej złoża [...] odnosi się do inwestycji, dla której Wójt Gminy Wierzbinek decyzją z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania. Nadto postanowił wystąpić do powyższego organu o wskazanie: 1. Jakie zarzuty skierowano przeciwko Polsce w sprawie 2008/4796? 2. Czy w związku z prowadzonym przeciwko Polsce postępowaniem dotyczącym oddziaływania kopalni odkrywkowej złoża [...] jej negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000 zostało stwierdzone, a jeżeli tak to w oparciu o jakie okoliczności i dowody? 3. Jakie stanowisko zostało wystosowane przez stronę polską w związku z uzasadnioną opinią Komisji? W piśmie z [...] lipca 2012 r. [...] Minister Środowiska odniósł się do zapytania dotyczącego postępowania Komisji Europejskiej (KE) wobec Polski prowadzonego pod nr 2008/4796. Wskazał, że dotyczy ono niewłaściwego stosowania art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej interpretowanych przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawach C-117/03 Dragaggi oraz C-244/05 Bund Naturschutz w odniesieniu do budowy i eksploatacji nowej odkrywki węgla brunatnego [...] [...] Potwierdził też, że sprawa ta dotyczy inwestycji, dla której organ I instancji wydał w dniu [...] sierpnia 2007 r. pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Następnie Minister szerzej opisał badania, jakich przeprowadzenia oczekiwała KE i stanowisko Polski w tym zakresie. Zwrócił w szczególności uwagę, że brak istotnego wpływu na obszar Natura 2000 "Ostoja Nadgoplańska" i "Jezioro Gopło" był wykazany w raporcie o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co znalazło potwierdzenie w wykonanej rok później ekspertyzie Państwowego Instytutu Geologicznego. WSA w Poznaniu opisanym na wstępie wyrokiem z 6 listopada 2012 r. uwzględniając skargi uznał za konieczne uchylenie decyzji z [...] maja 2009 r. nr [...],[...] oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2009 r. [...] w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego i upewnienia się przez SKO w Koninie, że inwestycja, dla której Wójt Gminy Wierzbinek z [...] sierpnia 2007 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania nie oddziałuje negatywnie na obszary Natura 2000. Konieczność takiego upewnienia się wynikać ma bowiem z wymogów dyrektywy siedliskowej sprecyzowanych przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS). [...] zaskarżyła wyrok WSA w Poznaniu w całości, a skargę kasacyjną oparła na podstawach wynikających z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa), tj. naruszenie przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania oraz przepisów prawa materialnego przez wadliwą jego interpretację. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi: a) art. 106 § 3 Ppsa w zw. z art. 3 § 1 Ppsa oraz art. 160 cyt. ustawy, a także art. 236 i 250 § 1 i 2 w zw. z art. 1138 kodeksu postępowania cywilnego - w zw. z art. 106 § 5 Ppsa, poprzez próbę przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu bez wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu i w konsekwencji bez oznaczenia faktów podlegających stwierdzeniu, w warunkach nieistnienia istotnych dla sprawy wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia za pomocą dowodu uzupełniającego, bez uzyskania urzędowo poświadczonego dokumentu, z którego przeprowadzano dowód i bez przejrzenia oryginału tego dokumentu przez sędziego wyznaczonego lub przez cały skład sądu, b) art. 133 § 1 Ppsa przez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia okoliczności niewynikającej z akt sprawy administracyjnej, c) art. 134 § 2 Ppsa oraz art. 153 Ppsa w zw. z art. 141 § 4 cyt. ustawy przez taką ocenę okoliczności stanu faktycznego, która doprowadziła do wydania wyroku na niekorzyść strony skarżącej, d) art. 141 § 4 Ppsa przez brak odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, a także art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 Ppsa przez niewyjaśnienie, jakie istotne dla sprawy wątpliwości wymagały wyjaśnienia przez przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, e) art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa przez bezpodstawne uznanie, że organ administracji naruszył art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w powiązaniu z art. 11 uPoś i art. 7 K.p.a. oraz w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 tej ustawy w zw. z art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz niedokonanie ich właściwej oceny, co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, f) art. 153 w zw. z art. 170, art. 190 i art. 183 § 1 Ppsa, przez "wydanie orzeczenia wykraczającego poza granice kompetencji Sądu", II. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię: a) art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm., dalej jako TFUE) w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej poprzez bezpośrednie odwoływanie się do postanowień dyrektyw, b) art. 33 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 z późn. zm., zwana dalej Uop). Z uwagi na powyższe strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi J. I. na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych uznając, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej nie są uzasadnione. Podkreślono w niej, że sąd wojewódzki zastosował instrument, który można uznać za efektywny środek zaradczy, pozwalający na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzję środowiskową, w stosunku do której nie stwierdzono z najwyższą pewnością braku prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000. Wbrew wywodom strony skarżącej kasacyjnie uzasadniona opinia Komisji Europejskiej dotycząca przedmiotu sprawy nie stanowiła podstawy wyrokowania, stąd zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 3 Ppsa jest chybiony. Trafnie natomiast dostrzeżono kontekst europejski sprawy. Sąd wojewódzki odwołując się trafnie do wyprowadzanej z brzmienia art. 288 TFUE w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o ustanowieniu Unii Europejskiej zasady lojalnej współpracy i efektywności doszedł do słusznego wniosku, że istnieje bezwzględnie konieczność zbadania, jaki faktycznie wpływ na cele ochrony obszarów Natura 2000 będzie wywierać eksploatacja złoża [...]. Zdaniem skarżącego, WSA w Poznaniu zasadnie wskazał na dwie przesłanki uzasadniające wzruszenie zaskarżonych decyzji SKO w Koninie – to brak przeanalizowania wpływu przedsięwzięcia pod kątem celów ochrony PLB 040004 Ostoja Nadgoplańska i PLH 040007 Jezioro Gopło w Standardowych Formularzach Danych sporządzonych dla tych obszarów Natura 2000, jak i pod kątem orzecznictwa ETS. Skarżący kasacyjnie błędnie twierdzi, że uzasadniona opinia KE stanowiła dowód w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wyjaśniać ma obszernie, że nowa okoliczność prawna, jaka pojawiła się w sprawie – czyli spór KE versus Polska – zdeterminowała zastosowanie środków prawnych dotąd niestosowanych w sprawie, a adekwatnych do zmienionej sytuacji prawnej. WSA w Poznaniu prawidłowo przyjął, że obowiązek przeprowadzenia pogłębionego postępowania wyjaśniającego ciążył na SKO w Koninie (w odpowiedzi na skargę błędnie kilkukrotnie posłużono się określeniem "SKO w Poznaniu"). Nie jest uzasadniona opinia KE dowodem w sprawie, sam zaś fakt istnienia sporu między KE a Polską na tle przedsięwzięcia w postaci odkrywki [...] jest bezsporny w świetle komunikatu na powszechnie dostępnej stronie internetowej. Ten fakt, jak i motywy uzasadnionej opinii KE są znane pełnomocnikowi skarżącej Kopalni. Nie jest zatem trafny zarzut naruszenia art. 133 § 1 Ppsa. Nie można ponadto uznać za trafny zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius, tym bardziej, że WSA w Poznaniu nie orzekł inaczej, niż pierwotnie. Ocena prawna zawarta w wyroku NSA II OSK 2564/10 została dokonana zasadniczo w odmiennym stanie faktycznym niż ustalony obecnie. Bezprzedmiotowy ma być ponadto zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa, skoro strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie przedstawioną przez sąd I instancji wykładnię prawa materialnego - aspekt europejski. Ogólnikowy ma być zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, skoro sąd wojewódzki dokładnie wskazał wątki, które muszą być poddane zbadaniu w ponownie prowadzonym postępowaniu nieważnościowym. Zdaniem J. I. nie jest trafny zarzut wydania orzeczenia wykraczającego poza granice kompetencji sądu administracyjnego, skoro ograniczone są możliwości tego sądu co do prowadzenia postępowania dowodowego. Wydany w granicach sprawy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 2564/10 nie stał na przeszkodzie w wydaniu wyroku uchylającego decyzję SKO w Koninie. Uwzględniając aspekt europejski w sprawie wydany wyrok nie jest tyle możliwy, co wyłącznie dopuszczalny. Nie ma także skarżąca kasacyjnie Kopalnia racji, gdy chodzi o wykluczenie cechy bezpośredniej skuteczności dyrektywy siedliskowej. W czasie trwania przedmiotowego postępowania prowadzone było wobec Polski postępowanie przez KE, w ramach którego kwestionowano prawidłowość wdrożenia tej dyrektywy. Efektem było uchwalenie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przywołując inne postępowania wobec Polski na tle wadliwej transpozycji dyrektywy środowiskowej aprobuje się wyrok odwołujący się do traktowania go jako adekwatnego środka zaradczego. Za nietrafne z kolei ma być stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, jakoby tryb wznowienia postępowania byłby odpowiedniejszy do zbadania zarzutów względem źródłowej decyzji. Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 uPoś to polemika z nim ma być wykluczona. Nie ma racji Kopalnia wywodząc, iż przesuwając sprawę na etap postępowania nieważnościowego raz jeszcze, nie będzie można przeprowadzić ponownej oceny habitatowej. W tej argumentacji strona skarżąca pomijać ma kontekst europejski, nie uwzględnia także tych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których wcale nie absolutyzuje się ograniczenia dowodowego w postępowaniu nieważnościowym (wyrok z 7 marca 2007 r., I OSK 845/06, LEX nr 344539). Wskazano dalej, że istnieje duże prawdopodobieństwo skierowania sprawy do ETS, w razie braku odpowiednich środków, których nie zastosowałyby polskie organy lub sądy. W konkluzji stwierdzono, domagając się oddalenia skargi kasacyjnej, że pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie nie wskazał stopnia wpływu dostrzeżonych naruszeń na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1). W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest przy tym uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu w jego całokształcie. A. Ponieważ w sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w pierwszej kolejności rozpoznać należy zarzuty skargi kasacyjnej związane z naruszeniem przepisów art. 153 w zw. z art. 170, 190 i 183 § 1 Ppsa. Wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej sąd wojewódzki nie uchybił przepisowi art. 153 Ppsa. Nie mógł naruszyć cyt. przepisu ponownie orzekający WSA w Poznaniu w ten sposób, że nie uwzględnił w zaskarżonym obecnie wyroku, motywów wydanego przezeń pierwotnie wyroku II SA/Po 472/09, który został następnie uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2564/10. Słusznie sąd wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 190 Ppsa związany był wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd kasacyjny, ponownie zaś orzekając w sprawie na nowo rozpoznaje zarzuty skargi. Sąd I instancji dał temu wyraz chociażby w kwestii nietrafności zarzutu skargi odnośnie nie uwzględnienia przez Kolegium rażącego naruszenia przepisów prawa poprzez zawarcie w decyzji Wójta Gminy Wierzbinek odesłań do złożonego w toku postępowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (s. 25 wyroku II SA/Po 344/12). Nie można podzielić wywodów strony skarżącej kasacyjnie, że sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał być ograniczony w rozpoznaniu danej sprawy tak, jak jest ograniczony sąd II instancji rozpoznający skargę kasacyjną. Wyrokiem II OSK 2564/10 Naczelny Sąd Administracyjny przekazał WSA w Poznaniu "sprawę" sądowoadministracyjną, tj. sprawę ze skarg J. I. i W. M. do ponownego rozpoznania. Nie mógł sąd wojewódzki naruszyć przy tym przepisu art. 183 § 1 Ppsa albowiem przepis ten ograniczający zakres rozpoznania sprawy przed sądem kasacyjnym, skierowany jest wyłącznie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka w granicach skargi kasacyjnej, która została uwzględniona w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzez uchylenie w całości pierwotnego wyroku WSA w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny orzeka będąc związany wnioskiem skarżącego kasacyjnie określającym przedmiot zaskarżenia – całość bądź oznaczoną część zaskarżonego orzeczenia. W efekcie Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonywać wykładni w zakresie niezaskarżonych części orzeczenia sądu pierwszej instancji, ponieważ oznaczałoby to działanie ex officio (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw., Warszawa 2010, s. 449). W konsekwencji tego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa, podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Adresatami powyższego przepisu są wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 Ppsa), jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o powyższy przepis, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 Ppsa bez uwzględnienia brzmienia przepisów art. 168 § 3, art. 183 § 1 oraz art. 190 Ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła, skoro wyrokiem II OSK 2564/10 uchylono wyrok WSA w Poznaniu II SA/Po 472/09 w całości. B. Co się tyczy naruszenia art. 190 Ppsa strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że sąd wojewódzki nie uwzględnić miał wskazania zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w aspekcie podjęcia działań zmierzających do ustalenia, czy występują okoliczności, które świadczą o powstaniu – w wyniku źródłowej decyzji Wójta Gminy Wierzbinek – skutków niemożliwych do zaakceptowania jako efektu działania organów praworządnego państwa. Sąd wojewódzki miał nie dokonać takich ustaleń, zaś jego postępowanie potoczyć się miało w "odmiennym kierunku", który pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem, które zostało faktycznie zaakceptowane przez sąd kasacyjny. W wyroku II OSK 2564/10 Naczelny Sąd Administracyjny zauważając, że postępowanie administracyjne toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wyeksponował, że naruszenie przepisów uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji musi być szczególnie poważne i mające na tyle istotny wpływ na wynik sprawy, aby uzasadniało odstępstwo od podstawowej zasady postępowania, jaką jest stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych. W powyższym wyroku stwierdzono, że uchylając decyzje SKO w Koninie, WSA w Poznaniu w wyroku II SA/Po 472/09 "nie uzasadnił w wystarczającym zakresie" rażącego naruszenia, nie wskazał przede wszystkim na wywołanie tą decyzją takich skutków społeczno-gospodarczych, których nie można zaakceptować jako działania praworządnego państwa. W ocenie orzekającego w sprawie II OSK 2564/10 Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylenie powyższego wyroku było uzasadnione z tego względu, że sąd wojewódzki nie wykazał wówczas takich okoliczności, które świadczą o powstaniu – w wyniku przedmiotowej decyzji – skutków niemożliwych do zaakceptowania, jako efektu działania organów praworządnego państwa. W ocenie obecnie orzekającego Sądu nie można sądowi I instancji wyrokującemu w sprawie II SA/Po 344/12 zarzucić skutecznie naruszenia przepisu art. 190 Ppsa, wedle którego "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto naruszenie przepisu art. 170 Ppsa, który stanowi że "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby", choć zarzutu tego nie uzasadnił. WSA w Poznaniu w zaskarżonym wyroku przyjął, że jest związany wykładnią dokonaną w wyroku kasacyjnym. Reguła związania takim wyrokiem skutkuje przy tym w ten sposób, że wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, może odstąpić od wykładni dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ zasadniczej zmianie lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny (H. Knysiak-Molczyk, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 787). Sąd nie jest związany natomiast oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 2564/10 wypowiadając się odnośnie stanowiska WSA w Poznaniu zawartego w wyroku II SA/Po 472/09, ograniczył się wyłącznie do tego, że nie podzielając uzasadnienia tego wyroku, iż decyzja Wójta Gminy Wierzbinek z [...] sierpnia 2007 r. rażąco narusza prawo, wytknął orzekającemu wówczas sądowi wojewódzkiemu, że ten "nie uzasadnił w wystarczającym zakresie, takiego rażącego naruszenia dostrzeżonych uchybień". Ta okoliczność sprowadzała się do niewykazania przez orzekający powyższym wyrokiem sąd I instancji skutków źródłowej decyzji Wójta Gminy Wierzbinek, jako niemożliwych do zaakceptowania efektów działania organów praworządnego państwa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 marca 2012 r. nie przesądził w żadnym razie, jak stara się to wykazywać skarżąca kasacyjnie Kopalnia, kierunku postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd I instancji, co oznaczać miałoby naruszenie reguły związania prawomocnym wyrokiem kasacyjnym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Poznaniu doszedł do przekonania, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie przez SKO w Koninie jak i argumentacja tego organu zawarta w jego decyzjach wydanych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności źródłowej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest niedostateczna w aspekcie upewnienia się odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. Sąd a quo wywodził, że konieczność takiego upewnienia się wynika z potrzeby uwzględnienia tzw. dyrektywy siedliskowej oraz orzecznictwa ETS. Wbrew argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej wyrok w tym zakresie nie narusza zatem wskazanych w niej przepisów art. 153 w zw. z art. 170, 190 i art. 183 § 1 Ppsa. C. Zarzut naruszenia przepisów art. 106 § 3 w zw. z art. art. 3 § 1 Ppsa oraz art. 160 Ppsa, a także art. 236 § 1 i 2 w zw. z art. 1138 K.p.c. w zw. z art. 106 § 5 Ppsa, jak również art. 133 Ppsa należy rozpoznać łącznie. Skarżąca kasacyjnie [...] kwestionuje prawidłowość działania sądu wojewódzkiego w aspekcie przywołania uzasadnionej opinii KE, podkreślając przy tym, że sąd ten wbrew dyspozycji art. 160 Ppsa nie wydał postanowienia o przeprowadzeniu dowodu z tego dokumentu, z drugiej strony odwoływał się do niego. Sąd ten bazować miał na informacjach wygenerowanych poza kontrolowanym postępowaniem administracyjnym, których wyłączne źródło mógł stanowić tylko dokument KE, który wszak nie został w prawidłowym trybie sądowi udostępniony. Brak ujawnienia sądowi uzasadnionej opinii, w ocenie skarżącej kasacyjnie Kopalni oznacza, że KE nie uznała, iż jej ujawnienie mogłoby przyczynić się do realizacji zasady lojalności lub efektywności. Sąd nie powinien podejmować jakichkolwiek działań zmierzających do obejścia tego stanowiska przez zapoznanie się z jej motywami z innych źródeł, a jeżeli już je poznał, to nie powinien ich wykorzystywać jako dowodów w rozpoznawanej sprawie. Doszło zatem w sprawie do sytuacji, w której dowód usiłowano przeprowadzić w warunkach nieistnienia istotnych dla sprawy wątpliwości niezbędnych do wyjaśnienia za pomocą dowodu uzupełniającego. Wydanie przez KE uzasadnionej opinii nie może stanowić źródła istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności innej decyzji. Nawet gdyby przyjąć, że opinia KE zawierała zapatrywania prawne, to wedle skarżącej kasacyjnie Kopalni nie była "istotną okolicznością w sprawie", jak to przyjął orzekający sąd I instancji. Należało zatem co najwyżej uzyskać od KE urzędowo poświadczony odpis dokumentu lub zapewnić jego przejrzenie przez sędziego wyznaczonego lub przez cały skład sądu, a czynności tych w sprawie nie dokonano. Uchybienie stawianym przepisom miało kluczowy wpływ na wynik sprawy, skoro sąd wojewódzki konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium wiąże z ujawnieniem istotnych okoliczności rzutujących na ocenę zgodności inwestycji z prawem europejskim. W konsekwencji wadliwości działania sądu I instancji w tym zakresie, strona skarżąca kasacyjnie wywodzi, że doszło do naruszenia art. 133 § 1 Ppsa, skoro okoliczność stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia nie wynikała z akt administracyjnych. Tak rozumianych zarzutów skargi kasacyjnej Sąd nie podziela. Podkreślić przy tym należy, że podniesione naruszenie przepisów postępowania, aby mogło odnieść zamierzony przez skarżącą kasacyjnie stronę skutek, musi prowadzić do wniosku, że uchybienie sądu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Nie może odnieść zamierzonego skutku wywód odnośnie uchybień w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do treści uzasadnionej opinii KE. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Kopalni fakt wystąpienia z uzasadnioną opinią przez KE ma charakter powszechnie znany, co oznacza że sąd brał go pod uwagę nawet bez powołania się nań przez strony (por. art. 106 § 4 Ppsa). Niesporne przy tym jest, że KE wezwała Rzeczpospolitą Polską do usunięcia uchybienia w stosunku do przepisów dyrektywy siedliskowej w dniu 24 czerwca 2010 r. Zatem fakt ten nastąpił już po rozstrzygnięciu sprawy II SA/Po 472/09 przez WSA w Poznaniu, który wyrokował w dniu 7 maja 2010 r. Niesporne jest także, że z publicznie dostępnego serwisu internetowego Unii Europejskiej wynika, że KE upomniała władze polskie i skierowała do nich tzw. uzasadnioną opinię, to postępowanie w chwili wydawania wyroku II SA/Po 344/12 toczyło się pod numerem 2008/4796. Także w bazie dokumentów KE zamieszczono uzasadnioną opinię (pod numerem C(2012)318/1) pod adresem Polski. Brak udostępnienia sądowi wojewódzkiemu tej uzasadnionej opinii przez KE nie może przeto dowodzić, że sąd ten wyłącznie posługując się urzędowym odpisem dokumentu – uzasadnionej opinii, mógł czynić z niej jakikolwiek użytek na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność wystąpienia przez KE z uzasadnioną opinią i to, że skierowana jest ona w związku z przedsięwzięciem objętym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację Wójta Gminy Wierzbinek z [...] sierpnia 2007 r. zostało potwierdzone w piśmie z 19 lipca 2012 r. przez Ministra Środowiska - k. 736-737, t. IV akt sądowych. Pismo to znajduje się zatem w aktach sprawy, a jego treść obszernie przywołano w części wstępnej uzasadnienia wyroku II SA/Po 344/12 (s. 22-24 uzasadnienia tego wyroku). Te okoliczności czynią zarzuty skargi kasacyjnej wyeksponowane w jej pkt 2 i 3 nietrafnymi. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. 1 Ppsa), co nie oznacza, że uwzględnia wyłącznie okoliczności wynikające z akt administracyjnych. Zgodnie z art. 12a § 1 zd. 1 Ppsa akta sądowe tworzy się dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, czyli kontroli działalności administracji publicznej (sprawy sądowoadministracyjnej). Akta administracyjne są tylko częścią akt sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 133 § 1 zd. 1 Ppsa, wynika to chociażby z regulacji zawartej w art. 286 § 1 Ppsa, wedle której akta administracyjne zwraca się organowi administracji publicznej po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji. Nie ulega ponadto wątpliwości, że fakt prowadzenia postępowania przez KE wobec Polski oraz skierowania w nim uzasadnionej opinii nie jest kwestionowany przez skarżącą kasacyjnie Kopalnię. Tę okoliczność znaną powszechnie i zidentyfikowaną, jako związaną z przedmiotem postępowania nieważnościowego przed SKO w Koninie, miał prawo uwzględnić orzekający w sprawie WSA w Poznaniu. Sama uzasadniona opinia nie była zarazem podstawą rozstrzygnięcia o niezgodności z prawem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji SKO w Koninie, ale stwierdzenie, iż przeprowadzone przez kolegium postępowanie nie daje dostatecznych podstaw do wywodzenia, że w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową usunięto wszelkie wątpliwości co do tego, czy uruchomienie i eksploatacja złoża węgla brunatnego [...] nie spowoduje znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony środowiska Natura 2000. D. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów art. 134 § 2 oraz art. 153 Ppsa w zw. z art. 141 § 4 cyt. ustawy. Zarzut ten Autor skargi kasacyjnej formułuje w ten sposób, że stwierdzając, iż jego klient był skarżącym, a którego skarga kasacyjna została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w granicach sprawy, przeto nie powinny być brane pod uwagę zarzuty naruszenia prawa związane z szeroko rozumianą ochroną przyrody, które wcześniej były ocenione i które nie stanowiły przedmiotu zaskarżenia. Dokonanie odmiennej oceny w zakresie naruszenia rozwiązań stanowiących podstawę ochrony przyrody, których naruszenia nie dopatrzono się wcześniej stanowiłoby naruszenie zakazu reformationis in peius. W ocenie Autora skargi kasacyjnej zastosowanie znajdował przepis art. 153 Ppsa, co prowadzi do wniosku, że kolejny skład orzekający sądu w tej samej sprawie jest związany wcześniej wypowiadanymi w niej poglądami i nie może od nich odstąpić, chociażby ich nie podzielał. Nietrafnie WSA w Poznaniu miał wyłączyć stosowanie powyższej normy w przedmiotowej sprawie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny pierwszego wyroku wydanego w sprawie przez sąd I instancji. Tak rozumianych naruszeń przepisów Ppsa nie sposób podzielić. Niesporne w sprawie jest, że wyrok WSA w Poznaniu II SA/Po 472/09 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 marca 2012 r., II OSK 2564/10. Niesporne jest także, że [...] nie była skarżącym w przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej, a wyłącznie uczestnikiem na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 Ppsa, skoro to nie ona, a J. I. i W. M. wnieśli do WSA w Poznaniu skargę. Z tych względów przepis art. 134 § 2 Ppsa, wedle którego co do reguły sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, nie miał zastosowania wobec skarżącej kasacyjnie Kopalni. Na gruncie przepisów Ppsa nie są tożsame pojęcia "skarżący" i "skarżący kasacyjnie", choć niekiedy będzie to ten sam podmiot. W przedmiotowej sprawie tak jednak nie jest. Nie uchybił sąd wojewódzki przepisowi art. 153 Ppsa w sposób zarzucany mu przez stronę skarżącą kasacyjnie. Cyt. przepis stanowi, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia", przy czym jak to wynika z zaprezentowanej argumentacji strona skarżąca kasacyjnie chciałaby, aby regułę związania odnosić do tych fragmentów wyroku II SA/Po 472/09, które miały nie być kwestionowane w skargach kasacyjnych. Taki wywód jest chybiony, skoro Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok sądu I instancji w całości, to żadne z jego stwierdzeń i motywów nie wiąże sądu wojewódzkiemu, który po raz kolejny rozpoznaje sprawę. Sąd wojewódzki był natomiast w tej sytuacji związany stanowiskiem wyrażonym w wyroku kasacyjnym wyrokiem II OSK 2564/10 na zasadzie art. 190 Ppsa, co zresztą w uzasadnieniu skarżonego obecnie wyroku II SA/Po 344/12 wyraźnie wskazano (s. 24 i n. uzasadnienia). Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa wobec nie odniesienia się przez sąd I instancji do kwestii zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego, w szczególności wobec podniesienia tej kwestii przez pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie w odrębnym piśmie procesowym. Skoro to Kopalnia nie była stroną skarżącą w sprawie, to pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku tej kwestii, jeśli traktować to jako uchybienie, nie miało żadnego, nie tylko istotnego, wpływu na wynik sprawy, a tylko taki zarzut miałby szanse powodzenia przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 Ppsa). E. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 Ppsa oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 Ppsa, a także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa należy rozpoznać łącznie. Pierwszy z nich określony w pkt I d) petitum skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie formułuje, jako brak precyzyjnego określenia, który z przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji przez Wójta Gminy Wierzbinek został naruszony i na czym to naruszenie miało polegać. Wójt Gminy Wierzbinek wydawał decyzję na podstawie przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (uPoś), w treści którego ujęto sposób przebiegu postępowania w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia. Sąd wojewódzki poza jednym krótkim odwołaniem się do postanowień art. 52 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy nie roztrząsał powyższego trybu załatwiania spraw tej kategorii. Rozważania sądu I instancji mają być w tym aspekcie lakoniczne, niewystarczająco odwołano się do przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a., tym bardziej, że art. 77 dzieli się na paragrafy normujące różne kwestie procesowe. Nie odniesiono się do tego, że przedmiotem kontroli sądu poddana była decyzja wydana w trybie nieważnościowym, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że uzasadnienie wyroku nie spełniać ma standardów wynikających z art. 141 § 4 Ppsa, nadto nie pozwalać ma na jego kontrolę instancyjną. Braku tego nie spełnia odwołanie się do dyrektywy siedliskowej, której rozwiązania nie znajdują bezpośredniego zastosowania w prawie polskim. Co się tyczy związku naruszenia art. 141 § 4 z art. 106 § 3 Ppsa to wynikać ma z zaniechania wskazania i wyjaśnienia, jakie – zdaniem sądu I instancji – wątpliwości istotne dla sprawy miałyby być wyjaśnione przez dowód w postaci uzasadnionej opinii KE. Zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa sformułowano w ten sposób, że sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że naruszono przepisy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w powiązaniu z art. 11 uPoś i art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 i 80 K.p.a. w zw. z art. 141 § 4 Ppsa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy oraz niedokonanie ich właściwej oceny, co doprowadzić miało do "naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego". Przywołując stanowisko prezentowane w judykaturze (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2012 r., II OSK 514/11) skarżąca kasacyjnie Kopalnia eksponuje, że przedmiotem kontroli podlegały decyzje wydane w postępowaniu nieważnościowym, w którym nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim samym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. Zarzuty powyższe w realiach kontrolowanej sprawy, w ocenie Sądu, nie zasługiwały na uwzględnienie, albowiem nie wykazano, aby naruszenie podniesionych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnie pełnomocnik skarżącej Kopalni uwypuklił specyfikę postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, choć wyprowadza ze swych wywodów nietrafny wniosek o naruszeniu przez sąd i instancji przepisów art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Sąd wojewódzki swą kontrolą obejmował legalność decyzji SKO w Koninie, orzekającego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Strona skarżąca kasacyjnie oczekuje, że to sąd administracyjny wyręczy organ wyższego stopnia i precyzyjnie wskaże, które z przepisów prawa stanowiących podstawę orzekania przez Wójta Gminy Wierzbinek zostały lub mogły zostać naruszone. Podzielić należy zarzut pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie, w tym aspekcie, w jakim w wyroku sądu i instancji nie dostrzeżono, że przepis art. 77 K.p.a. dzieli się na cztery paragrafy. Wadliwość ta, w ocenie orzekającego Sądu i przy uwzględnieniu całości postępowania sądowoadministracyjnego, nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Z mocy art. 141 § 4 Ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy zaskarżony wyrok zawiera, to że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z motywami orzekającego w sprawie sądu I instancji, nie oznacza że wyrok kwestionowany skargą kasacyjną uchybia cyt. art. 141 § 4 Ppsa. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie uzasadnienie wyroku zawiera wskazanie motywów, którymi kierował się sąd wojewódzki. WSA w Poznaniu doszedł do przekonania, że Kolegium w Koninie naruszyło wskazane w kwestionowanym wyroku przepisy, interpretowane w kontekście art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30, dalej jako TUE) odnośnie obowiązków organu w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, które ponadto w świetle orzecznictwa ETS było niezbędne, aby odeprzeć zarzut naruszenia przez organ gminy art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej oraz wprowadzonych w wyniku jej implementacji art. 34 ust. 1 i art. 34 ust. 1 i 2 Uop. Kolegium nie odniosło się do standardowych formularzy danych dla obszaru Ostoja Nadgoplańska oraz obszaru Jezioro Gopło, nie przywołało i nie przeanalizowało zagrożeń, jakie zostały uznane za szczególnie niebezpieczne dla zachowania wartości przyrodniczych tych obszarów. Sąd wojewódzki nie przesądzając w żadnym razie wyniku takiego postępowania nieważnościowego, podkreślając przy tym i przywołując orzecznictwo ETS odnośnie obowiązków organów przy wydawaniu zgody na realizację przedsięwzięcia, ograniczył się do stwierdzenia, że rozpoznanie wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji organu gminy wymaga przeprowadzenia bardziej szczegółowego postępowania wyjaśniającego. Zalecono przeto, aby odnosząc się do danych zawartych w standardowych formularzach obszarów PLH040007 oraz PLB040004 ocenić i upewnić się czy oddziaływanie odkrywki [...] może negatywnie oddziaływać na obszary Natura 2000. Wskazano ponadto, że w razie wystąpienia w tym względzie jakichkolwiek wątpliwości, organ obowiązany będzie podjąć wszelkie dopuszczalne środki dowodowe niezbędne do zapewnienia, że przedsięwzięcie zostanie należycie ocenione. O tym, że wyrok zakwestionowany skargą kasacyjną odpowiada wymogom z art. 141 § 4 Ppsa paradoksalnie świadczy sama treść zarzutów skargi kasacyjnej – wszak strona skarżąca kasacyjnie identyfikuje motywy wyroku, nie zgadzając się z nimi. Motywy te są także zrozumiałe dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, a wyrok pozwala na jego kontrolę kasacyjną. Z tych samych względów nie jest zasadny zarzut naruszenia cyt. przepisu w aspekcie wywodów sądu wojewódzkiego odnośnie sposobu rozumienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji opisanych dyspozycją art.156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę na niedostatek postępowania wyjaśniającego przed SKO w Koninie. Wprawdzie tego zbytnio nie wyeksponowano, ale lektura decyzji wydanej w I instancji w postępowaniu nieważnościowym wskazuje, że w aspekcie negatywnego wpływu przedsięwzięcia na ostoję ptasią i siedliskową organ ograniczył się wyłącznie do zacytowania przepisów oraz obszernego przywołania treści sporządzonego w sprawie źródłowej raportu oraz charakterystyki planowanego przedsięwzięcia, a także wyimku z postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z [...] maja 2007 r., by skonstatować, że nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 33-35 Uop oraz art. 6 ust. 3 i 4 dyrektywy siedliskowej. Tych niedostatków postępowania wyjaśniającego nie usunięto także w toku rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. SKO w Koninie ograniczyło się zatem wyłącznie do powielenia treści oznaczonych dokumentów, bądź aktów podejmowanych w źródłowym postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy Wierzbinek. Uwzględnienie przeto przez sąd wojewódzki także okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem prowadzonym przez KE w związku z realizacją przedsięwzięcia objętego powyższą decyzją, w zakresie której prowadzono z kolei postępowanie nieważnościowe i orzekano decyzjami poddanymi kontroli WSA w Poznaniu, w ocenie Sądu, prowadziło do trafnej oceny, że w postępowaniu przed SKO w Koninie doszło do takich naruszeń przepisów postępowania, które nie dając podstawy do wznowienia, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Z tych przyczyn nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Nie jest to zresztą przepis, który można naruszyć w toku postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż reguluje on sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej w I instancji. Skuteczność skargi kasacyjnej w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego zależy zaś od wykazania, że sąd administracyjny popełnił błąd w procesie dochodzenia do rozstrzygnięcia, oceniając wadliwie przepisy regulujące materię lub tryb postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego aktu. Sąd wojewódzki nie stwierdził ponadto, że ’’organ administracyjny naruszył art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. w powiązaniu z art. 11 uPoś’’. Z tego względu zarzut naruszenia powyższych przepisów tak sformułowany nie jest trafny. F. Zarzut naruszenia przepisów prawa europejskiego został po pierwsze sprowadzony do uchybienia postanowieniem art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w zw. z art. 4 ust. 3 TUE poprzez bezpośrednie odwoływanie się do postanowień dyrektyw. Skarżąca kasacyjnie Kopalnia przywołując treść art. 288 TFUE wywodzi, że uwzględniając zagadnienie implementacji dyrektyw do krajowego porządku prawnego i ograniczonego zakresu bezpośredniej skuteczności dyrektyw, bezpośrednie odwoływanie się do postanowień dyrektyw miałoby miejsce tylko wówczas, gdyby ich nie inkorporowano do krajowego porządku prawnego. Zagadnienia związane z oceną wpływu przedsięwzięć na obszary Natura 2000 zostały tymczasem wprowadzone do ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz do ustawy o ochronie przyrody. Dlatego, w ocenie skarżącej kasacyjnie strony bezpośrednie odwoływanie się do postanowień art. 6 ust. 3 i 4 "ustawy ocenowej" nie miało dostatecznego umocowania prawnego, przez co miało miejsce naruszenie art. 288 TFUE. Sąd I instancji wadliwie odwołać miał się ponadto do zasady pomocniczości wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE poprzez przyjęcie, że postępowania prowadzone przez organy administracyjne są bezwzględnie powiązane z postępowaniem prowadzonym przez KE, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Przepis ten nie uprawnia do uchylania się od merytorycznej oceny do czasu zakończenia postępowania przez KE w zakresie określonym w uzasadnionej opinii, c w gruncie rzeczy miał uczynić orzekający WSA w Poznaniu. Podkreślono ponadto, że wśród podstaw zawieszenia z urzędu postepowania administracyjnego nie wymienia się wyniku postępowania prowadzenia przez organy Unii Europejskiej. Zasada pomocniczości nie wykluczać ma również możliwości dokonania odmiennych ustaleń przez organy Unii Europejskiej oraz polskie organy administracyjne i sądy w tej samej sprawie, istotne przy tym, aby w takich sytuacjach w systemie prawa krajowego były środki pozwalające na wyeliminowanie takich rozbieżności. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie takim sposobem jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Tak rozumianego zarzutu błędnej wykładni art. 288 TFUE w zw. z art. 4 ust. 3 TUE Sąd nie podziela. Błędna wykładnia to inaczej mylne zrozumienie treści przepisu. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni powinno zawierać wywód prawny na temat naruszonego przepisy, jak należy go wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku interpretacja jest błędna. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, a więc podstaw kasacyjnych w tym względzie wskazuje raczej, że stronie skarżącej kasacyjnie chodzi o niewłaściwe zastosowanie cyt. przepisów, nie zaś ich błędną wykładnię. Uwzględniając jednak regułę falsa demonstratio non nocet oraz mając na uwadze treść uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., (I OPS 10/09, ONSAiwsa 2010, nr 1, poz. 1), Sąd uznaje, że nie ma przeszkody w rozpatrzeniu tak określonego zarzutu. Nie można podzielić stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że sąd wojewódzki dopuścił się naruszenia wskazanych w pkt II a. przepisów prawa materialnego poprzez ‘‘bezpośrednie odwoływanie się do dyrektyw’’. Z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika jednoznacznie, że skargę uwzględniono wyłącznie z przyczyny ujętej w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Sąd wojewódzki obszernie przytaczając orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnoszące się do art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej wywiódł, że brak uwzględnienia tego orzecznictwa w aspekcie odpowiedniej oceny przedsięwzięcia w postępowaniu nieważnościowym, a więc dokonanie oceny czy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla kopalni odkrywkowej [...] nie nastąpiło z istotnym naruszeniem przepisów ochrony środowiska, mogłoby (podkreśl. Sądu) prowadzić do wadliwego zastosowania normy prawa unijnego i naruszenia zasady efektywności tego prawa (s. 33 uzasadnienia wyroku II SA/Po 344/12). Innymi słowy, sąd I instancji w żadnym razie nie przesądził, czy doszło czy też nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Na obowiązek takiego działania sąd wojewódzki powołał się w aspekcie zasady lojalnej współpracy wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE oraz zasady efektywności prawa europejskiego. W ocenie orzekającego Sądu argumenty sądu i instancji są trafne. Nie budzi wątpliwości, że po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wykładnia językowa przepisów krajowych już bowiem nie wystarcza. Konieczna jest ich interpretacja w świetle prawa wspólnotowego (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I GSK 911/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko o potrzebie uwzględniania prawa unijnego przez orzekające sądy krajowe prezentowane jest także w nauce prawa, w której wskazuje się, że proces rekonstruowania wzorca sądowoadministracyjnej oceny legalności decyzji niejednokrotnie uwzględnić winien złożoną naturę podstawy materialnej oraz proceduralnej rozstrzyganej sprawy. Przepisy prawa UE mogą oddziaływać zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni na podstawę prawną wydania decyzji. Brak związania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi oznacza obowiązek podnoszenia z urzędu argumentów opartych na prawie unijnym (por. M. Baran, Stosowanie z urzędu prawa Unii Europejskiej przez sądy krajowe, Warszawa 2014, s. 419 i n.) Z art. 4 ust. 3 TUE wynika, że zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. Państwa Członkowskie podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne właściwe dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatów lub aktów instytucji Unii. Państwa Członkowskie ułatwiają wypełnianie przez Unię jej zadań i powstrzymują się od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnieniu celów Unii. Nauka prawa odwołująca się do orzecznictwa ETS wywodzi, że obowiązek zapewnienia należytego wykonania dyrektyw ciąży nie tylko na organach państwa członkowskiego właściwych do ustanowienia przepisów prawnych, lecz także na organach stosujących prawo, w tym sądów (por. Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla, Zakamycze 2005, s. 58.). Wskazuje się przy tym, że w sensie ścisłym nie dotyczy to stosowania prawa wspólnotowego przez te sądy, lecz jedynie wykładni prawa krajowego implementującego dyrektywę zgodnie z tą dyrektywą. Dyrektywa wiąże prawnie państwa członkowskie co do określonych w niej celów albo rezultatów. Niezależnie jednak od tych językowych wątpliwości konieczne jest przyjęcie, że pod powyższymi pojęciami kryje się przyszły skutek w postaci wymaganego dyrektywą stanu rzeczy (prawnego, gospodarczego i społecznego), który da się wywieść z jej przepisów (tamże s. 59). W sądowym stosowaniu prawa osiągnięciu celu dyrektywy zapewnia zasada efektywności (prawa wspólnotowego). Na potrzebę prawidłowej implementacji przepisów dyrektywy siedliskowej zwraca się uwagę w literaturze poświęconej temu zagadnieniu, odwołującemu się do orzecznictwa ETS (por. J. Szuma, K. Szuma, Tryby oceny oddziaływania przedsięwzięć na obszary Natura 2000, w: Europeizacja prawa ochrony środowiska, red. M. Rudnicki, A. Haładyj, K. Sobieraj, Lublin 2011, s. 121). Tym wszystkim wartościom podporządkował się WSA w Poznaniu wydając zaskarżony wyrok i stosownie go uzasadniając. Trafnie także w odpowiedzi na skargę kasacyjną J. I. zwraca uwagę, że uchwalenie ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko motywowane było potrzebą uwzględnienia zastrzeżeń KE wobec Polski w aspekcie braku prawidłowej transpozycji właściwych dyrektyw, w tym dyrektywy siedliskowej, gdy szło o oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć (por. uzasadnienie do projektu w/w ustawy, druk nr 768, Sejm VII kadencji). Z tego też względu, skoro w dacie wydawania źródłowej decyzji przez Wójta Gminy Wierzbinek stosowane były przepisy, co do których istniały poważne zastrzeżenia KE, odnośnie uwzględnienia przezeń prawidłowej transpozycji dyrektywy siedliskowej, to nie można skutecznie zarzucić sądowi I instancji, że naruszył przepisy art. 288 TFUE w zw. z art. 4 ust. 3 TUE poprzez "bezpośrednie odwołanie się do dyrektyw". G. Co się tyczy drugiego z zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 33 ust. 1 Uop, to przywołując treść cyt. przepisu wskazano, że w źródłowym postępowaniu wszystkie rodzaje negatywnych oddziaływań były ocenione i wynikało z nich, że takie zagrożenia, jakie ujęty w powyższym przepisie nie występują. Jeżeli zatem zagrożenia te były przeanalizowane, a wyciągnięte wnioski znajdują umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym, który odpowiadał standardom w dacie wydawania decyzji, to nie można "poddawać w wątpliwość" prawidłowości przeprowadzenia takiej oceny, nawet jeżeli w okresie późniejszym okazało się, że istniała możliwość wykorzystania jeszcze innych środków dowodowych w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Dowody takie mogą uzasadniać wznowienie postępowania, a nie stwierdzenie nieważności decyzji. Nawet jeśli Kolegium w Koninie nie odniosło się bezpośrednio do możliwości wystąpienia zagrożeń zinwentaryzowanych w standardowym formularzu danych oraz nie rozważyło możliwości przeprowadzenia innych dowodów potwierdzających lub wykluczających ich wystąpienie, to jednak okoliczności te zostały ocenione przez ten organ w zakresie, w jakim mogło ono mieć miejsce w prowadzonym postępowaniu. Nie można przeto stawiać Kolegium zarzutu naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 Uop. Uwzględniając specyfikę postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji skarżąca kasacyjnie Kopalnia wyklucza, aby dopuszczalne w trybie art. 33 ust. 1 Uop było prowadzenie postępowania dowodowego, które w oznaczonym zakresie byłoby możliwe, chociażby w trybie wznowienia postępowania, a tryby te mają względem siebie charakter komplementarny. Tak rozumianego zarzutu naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 Uop Sąd nie podziela. Przede wszystkim podnieść należy, że w skardze kasacyjnej nie wyłuszczono, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 174 pkt 1 i art. 176 Ppsa na czym polegało naruszenie przepisu prawa materialnego – na jego błędnym zastosowaniu, czy też na błędnej jego wykładni. Z motywów kwestionowanego skargą kasacyjną wyroku wynika, jak to uprzednio wskazano, że skargi zostały uwzględnione wyłącznie z powodu uchybienia przez organ prowadzący postępowanie nieważnościowe jego obowiązkom w aspekcie postępowania wyjaśniającego i tego, że przedstawiona przezeń argumentacja nie pozwala z cała pewnością wykluczyć, że inwestycja nie mogła mieć negatywnego wpływu na obszary Natura 2000, a w konsekwencji, ze nie naruszała przepisu art. 31 ust. 1 Uop (s. 28 uzasadnienia wyroku II SA/Po 344/12). WSA w Poznaniu przytaczając treść cyt. przepisu wskazał, że "Jeżeli zatem zostanie bezsprzecznie wykazane, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji mogącej negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a jednocześnie nie zostaną spełnione przesłanki z art. 34, to również zajdą podstawy do stwierdzenia, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (tj. wbrew zakazowi z art. 33 Uop)" (s. 35 uzasadnienia wyroku II SA/Po 344/12). Podzielić należy te poglądy judykatury, w których eksponuje się, że organ ma w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ustalenie, czy stan faktyczny przyjęty przy wydaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania "nieważnościowego" odpowiada prawdzie w świetle istniejącego w sprawie materiału dowodowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2007 r., I OSK 845/06, LEX nr 344539). Uwzględniając przeto zasadnicze motywy uwzględnienia skarg przez sąd wojewódzki, za nieskuteczny uznać należy zarzut naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 Uop. H. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, przeto podlegała ona oddaleniu na zasadzie art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.