II OSK 86/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-25

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Andrzej Wawrzyniak, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 153 PPSA, opierając się w uzasadnieniu wyroku na orzeczeniu lekarskim, które zostało wcześniej uznane za wadliwe w prawomocnym wyroku tego samego sądu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 153 PPSA. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy zastosował się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu, uzyskując orzeczenia uzupełniające, które stanowiły podstawę do wydania decyzji. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych mają charakter opinii biegłego i są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie, o ile nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo postąpił zgodnie z wcześniejszymi wskazaniami sądu. M. J. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 153 PPSA oraz przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że sąd I instancji oparł się na wadliwym orzeczeniu lekarskim.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 1176/13 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. II OSK 86/15 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie, art. 2351 k.p. oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), dalej rozporządzenie, a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r., IV SA/Gl 594/12, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u M. J. choroby zawodowej – [...] z pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania będącego podstawą wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r., IV SA/Gl 594/12, mocą którego uchylono decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2012 r. Następnie podał, że po tym wyroku zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] o wydanie orzeczenia lekarskiego uwzględniającego zalecenia zawarte w ww. wyroku. Zaznaczył, że w uzupełniającej opinii lekarzy specjalistów IMPiZŚ [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej — [...]. Wyjaśniono w niej, że w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania klinicznego [...] jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym (RTG) klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w [...], mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na [...]. Rozpoznanie tego rodzaju [...] wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG określonego typu zmian, tj. zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r – zależnie od ich wielkości) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami Klasyfikacji radiologicznej [...], która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Labour Office – ILO) w 1980 r. (nowelizacje w 2000 r. i 2011 r.). Organ podał także, że pełnowymiarowy radiogram klatki piersiowej wykonany u M. J. w grudniu 2011 r. nie wykazał obecności w [...] zacienień regularnych, okrągłych, o odpowiedniej gęstości, które uzasadniałyby rozpoznanie u niego [...]. Stwierdzone delikatne nieregularne [...] nie uzasadniają rozpoznania [...]. Mogą one występować u osób zdrowych, nigdy nie narażonych na działanie pyłów zwłókniających. Dodatkowo podniósł, że rozpoznania takiego nie uzasadnia również stwierdzenie [...] w badaniu TK klatki piersiowej z sierpnia 2011 r., bowiem przy braku jakichkolwiek zmian [...] na zdjęciu RTG klatki piersiowej – na tej podstawie nie można podstawić rozpoznania [...]. Ze względu na swe rozmiary opisywane jedynie w badaniu TK [...] nie mogą być przyczyną zgłaszanych przez badanego dolegliwości ([...]), wymagają one – na tym etapie – dalszej obserwacji. Organ odwoławczy zaznaczył także, że dolegliwości strony nie są typowe tylko dla [...] i mają charakter subiektywny – badania czynnościowe układu oddechowego wykonane podczas hospitalizacji w Instytucie wykazały pełną jego wydolność w zakresie wentylacji i wymiany gazowej w płucach. Badanie gazów krwi kapilarnej arterializowanej nie wykazało cech niewydolności oddechowej – prawidłowe były wartości ciśnienia parcjalnego tlenu i dwutlenku węgla, a badanie spirometryczne nie ujawniło zaburzeń wentylacji płuc. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że orzecznicy IMPiZŚ [...] podtrzymali dotychczasowe ustalenia wyrażone w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2012 r. o braku podstaw do rozpoznania u M. J. choroby zawodowej – [...]. Stanowiska tego nie zmieniła także przesłana przez stronę dodatkowa dokumentacja medyczna ze Szpitala [...] w [...] (karta informacyjna z pobytu w szpitalu od dnia [...] do dnia [...] kwietnia 2013 r.) zawierająca zapis: "Zmiany drobnoguzkowe prawdopodobnie na tle [...]" oraz wynik badania spirometrii wolnej z dnia [...]maja 2013 r., zawierający zapis: "Cechy obturacji dróg oddechowych". Lekarze specjaliści Instytutu w opinii z dnia [...] września 2013 r. stwierdzili, że dokumentacja ta nie daje podstaw do weryfikacji orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania [...], wydanego przez Instytut w dniu [...] marca 2012 r. Podsumowując organ II instancji podkreślił, że orzecznicy Instytutu podtrzymali dotychczasowe ustalenia i stanowisko wyrażone w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2012 r. i w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...]sierpnia 2013 r., powtórzone w opinii z dnia [...] września 2013 r. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M. J.. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, że działania organów podejmowane w tej sprawie były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r., IV SA/Gl 594/12. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem Sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie, muszą zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Sąd Wojewódzki nie stwierdził, by zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w ww. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r. Kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd zobowiązał organ do uzyskania prawidłowego orzeczenia lekarskiego oraz poddania zebranego materiału dowodowego stosownej ocenie. Sąd I instancji wskazał następnie, że jak wynika z opinii uzupełniających IMPiZŚ [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz z dnia [...] września 2013 r., dolegliwości pacjenta nie są charakterystyczne tylko dla [...]. Podkreślono w nich także, że stwierdzone w obu [...] zmiany [...] o charakterze zastoinowym są związane z zaburzeniami ze strony układu krążenia. Ponadto wskazano w nich, że lekarze pulmonolodzy ze Szpitala [...] w [...] również nie wykluczają, że dolegliwości bólowe pacjenta ze strony klatki piersiowej mają związek ze zmianami zwyrodnieniowymi w odcinku piersiowym kręgosłupa (co sami zresztą sugerują – vide epikryza na karcie wypisowej). Z kolei specjalista ortopeda-traumatolog w maju 2011 r., podczas badania pacjenta w Poradni Urazowo-Ortopedycznej w [...], stwierdził jedynie trudności w oddychaniu najprawdopodobniej nie spowodowane dyskopatią kręgosłupa piersiowego. Zatem zebrana w sprawie dokumentacja medyczna nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącego [...]. W ocenie Sądu Wojewódzkiego prawidłowo organ II instancji uznał uzyskane orzeczenia za uzasadnione w stopniu pozwalającym na ich przyjęcie za podstawę swoich rozstrzygnięć. Wnioski przytoczonych orzeczeń, w tym orzeczenia z dnia [...] marca 2012 r., podtrzymane i uzupełnione orzeczeniami z dnia [...] sierpnia 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r., były bowiem jednoznaczne, spójne i zgodne ze sobą. W konsekwencji prawidłowo również organ uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2014 r. skargę kasacyjną wniósł M. J.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie: I. Przepisów postępowania: 1/ art. 153 p.p.s.a., 2/ art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a., art. 151 p.p.s.a; 3/ art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia - poz. 3 pkt 2 załącznika do rozporządzenia - [...] (jednostka chorobowa); II. Prawa materialnego: 1/ błędną wykładnię poz. 3 pkt 2 załącznika do rozporządzenia przez uznanie, że objawy chorobowe stwierdzone u M. J. nie są jednostką chorobową: [...]; 2/ niezastosowanie § 8 ust. 1 rozporządzenia przez wydanie decyzji niestwierdzającej choroby zawodowej z poz. 3 pkt 2) załącznika do rozporządzenia. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r., zobowiązał organ do uzyskania prawidłowego orzeczenia lekarskiego oraz poddania zebranego materiału dowodowego stosownej ocenie, to powołanie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na orzeczenie lekarskie z [...] marca 2013 r., a także porównywanie go z orzeczeniem z [...] września 2013 r., narusza art. 153 p.p.s.a. Skoro w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd stwierdził, że dotychczasowa dokumentacja lekarska została sporządzona wadliwie, to ocena ta dotyczyła również orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2013 r. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w przeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Sąd I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, nie mógł zatem analizować orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2013 r. Kontrola sądowoadministracyjna mogła odbywać się tylko i wyłącznie w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie orzeczeń lekarskich z dnia [...] sierpnia 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że M. J. wykonywał pracę w warunkach narażających na powstanie choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia - [...]. Rozpoznanie choroby zawodowej polega na przyporządkowaniu stwierdzonej u badanego jednostki chorobowej do odpowiedniej pozycji wykazu. Skoro pozycja [...] pkt [...] złącznika do rozporządzenia odwołuje się do opisu i charakterystyki choroby - [...], to lekarz orzecznik wydający orzeczenie lekarskie winien w sposób wyraźny i jasny, dysponując pełną dokumentacją leczenia, stwierdzić brak związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy w narażeniu na [...], a stwierdzonymi u skarżącego schorzeniami [...]. Szczególnego znaczenia nabiera obowiązek zapoznania się lekarza z pełną dokumentacją medyczną pracownika, w sytuacji kiedy wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w dokumentacji medycznej pracownika nie upoważnia lekarza orzecznika do rozpoznania choroby zawodowej. W sprawie nie wyjaśniono z medycznego punktu widzenia etiologii schorzenia stwierdzonego u strony, a tym samym nie wykazano, że nie ma ono związku z warunkami pracy w narażeniu na [...]. W ocenie skarżącego kasacyjnie, naruszenie przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. powoduje, że w konsekwencji naruszono również pozostałe przepisy prawa wskazane w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej opierają się praktycznie na jednym argumencie. Jej autor podnosi, że Sąd I instancji analizował w sprawie orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2012 r. (autor mylnie podaje datę [...] marca 2013 r.), wydanej przez jednostkę orzeczniczą II stopnia – Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...], mimo że w prawomocnym wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił je jako nieprawidłowe. Tym samym Sąd I instancji naruszył art. 153 p.p.s.a., bowiem kontrola sądowa powinna obejmować jedynie orzeczenia lekarskie z dnia [...] sierpnia 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wiążą się z tym zarzutem. W ocenie skarżącego kasacyjnie oparcie się o orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2012 r. powoduje, że wadliwe jest również uzasadnienie zaskarżonego wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Doprowadziło to także do wadliwego zastosowania § 8 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W konsekwencji nieprawidłowo przyjęto, że u skarżącego nie wystąpiła, ujęta w poz. [...] pkt [...] załącznika do rozporządzenia, [...]. Argumentacja autora skargi kasacyjnej nie mogła jednak przynieść oczekiwanego rezultatu. Sąd I instancji nie naruszył bowiem art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] z dnia [...] marca 2012 r. za niedające organowi odwoławczemu wystarczających przesłanek do przyjęcia, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. U podstaw takiego stanowiska legła przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna z jego pobytu w szpitalu w dniach od [...].02.2012 – [...].03.2012, z której wynikały zmiany w [...] skarżącego (m.in. obecność [...]), do których ani organ, ani wcześniej medyczne jednostki orzecznicze, się nie odniosły. Stąd też Sąd przyjął, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] z dnia [...] marca 2012 r. nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 84 § 1 k.p.a. Było ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie mogło służyć za podstawę wydania decyzji. Jednocześnie Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania, nakazując, by organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, poprzez zwrócenie się do placówki orzeczniczej (Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...]) o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącego zmian chorobowych, oraz czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji [...] jako [...] występuje u skarżącego, czy też nie. Wypełniając wskazania Sądu organ odwoławczy wystąpił, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] o zajęcie jednoznacznego stanowiska odnośnie do wątpliwości wykazanych w wyroku Sądu z dnia 26 kwietnia 2013 r. Jednostka orzecznicza II stopnia odniosła się w wyczerpujący sposób, w orzeczeniu uzupełniającym z dnia [...] sierpnia 2013 r., do kwestii powoływanych przez skarżącego, a dotyczących występowania w jego [...] zmian, w tym [...]. Po złożeniu przez skarżącego kolejnej dokumentacji medycznej – z pobytu w szpitalu w dniach od [...] do [...] kwietnia 2013 r. – organ ponownie zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] o zajęcie stanowiska. Pismem z dnia [...] września 2013 r. Instytut ponownie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. W tej sytuacji nie sposób przypisać Sądowi I instancji wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Prawidłowo bowiem Sąd Wojewódzki uznał, że organ odwoławczy w pełni zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wprost przecież we wskazaniach tych Sąd nakazał organowi zwrócić się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] o wydanie orzeczenia uzupełniającego orzeczenie z dnia [...] marca 2012 r. Trudno w tej sytuacji twierdzić, że orzeczenia uzupełniające (z dnia [...] sierpnia 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r.) miałyby być wyłączną podstawą wydania przez organ II instancji decyzji. Skoro bowiem uzupełniały jedynie orzeczenie z dnia [...] marca 2012 r. o okoliczności wskazane w prawomocnym wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r., to podstawą wydanej przez organ odwoławczy decyzji, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, musiały być łącznie orzeczenie z dnia [...] marca 2012 r. wraz z dwoma uzupełnieniami: z dnia [...] sierpnia 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r. Orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., II OSK 1078/06). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Nie mogły zatem przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty, że komisje lekarskie powinny zapoznać się z pełną dokumentacją medyczną pracownika. Organ odwoławczy, przed wydaniem rozstrzygnięcia, przekazał do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego [...] całą dokumentację medyczną przedstawioną przez skarżącego. Nie można zatem przyjąć, by materiał dowodowy sprawy był niepełny, a w szczególności nie zawierał informacji o występujących u skarżącego objawach chorobowych w [...]. Nie są zatem zasadne zarzuty skarżącego, że organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. Nie można w tej sytuacji stawiać zarzutu Sądowi I instancji, że decyzje te uznał za legalne. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło