II FSK 204/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-10
Skład orzekający: Jan Rudowski, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów egzekucyjnych dotyczących wysokości odsetek za zwłokę, uwzględniając zasady naliczania odsetek wynikające z Ordynacji podatkowej, w szczególności przepisy dotyczące przyczynienia się strony do opóźnienia w postępowaniu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo oddalił skargę, ponieważ wierzyciel nie ocenił wysokości odsetek za zwłokę z uwzględnieniem reguł z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji nie zbadał należycie, czy opóźnienie w postępowaniu wynikało z przyczyn niezależnych od organu lub przyczynienia się strony, co jest kluczowe dla prawidłowego naliczania odsetek. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela odrzucające zarzuty egzekucyjne. Skarżąca kwestionowała egzekucję odsetek od zobowiązania podatkowego, zarzucając m.in. nieistnienie obowiązku, brak wymagalności, niedopuszczalność egzekucji z powodu braku rygoru natychmiastowej wykonalności oraz braki tytułu wykonawczego. WSA oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną w części dotyczącej oceny naliczania odsetek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz O. S.A. kwotę 380 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 675/14 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 14 października 2014 r. o sygn. I SA/Rz 675/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: organ odwoławczy) z dnia 23 kwietnia 2014 r. o nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Rzeszowie).
2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Rzeszowie podał, że skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do kwietnia 2008 r. i od września do grudnia 2008 r., w którym wierzycielem jest Wójt Gminy G. (dalej: wierzyciel). Zarzucała, że:
- egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku (w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona w tytule wykonawczym),
- decyzji organu pierwszej instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, obowiązek z niej wynikający nie był wymagalny,
- egzekucja należności wynikającej z decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności była niedopuszczalna,
- egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
2.2. Wierzyciel, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: (1) art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez podjęcie egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku; (2) art. 33 pkt 2 u.p.e.a. poprzez podjęcie egzekucji, podczas gdy obowiązek wynikający z decyzji nie był wymagalny; (3) art. 33 pkt 6 u.p.e.a. poprzez podjęcie egzekucji, podczas gdy nie nadano decyzji wierzyciela rygoru natychmiastowej wykonalności; (4) art. 33 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 p.e.a.
2.3. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej organ odwoławczy postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wierzyciela. Wyjaśnił, że działając na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: o.p.) prawidłowo wierzyciel uznał, iż skarżąca przyczyniła się do opóźnienia w wykonaniu decyzji, gdyż na każdym etapie postępowania, kategorycznie i konsekwentnie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli. Za niezasadny uznał również zarzut prowadzenia egzekucji na podstawie niewymagalnej decyzji, gdyż decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie w tym przedmiocie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, który złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie. W konsekwencji w tym czasie nie kwestionował on swojego umocowania. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie.
3.1. Na ww. postanowienie skarżąca wniosła skargę do WSA w Rzeszowie, w której zawarła wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: (1) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w zakresie nieistniejącego obowiązku; (2) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w sytuacji, w której obowiązek wynikający z decyzji wymiarowej organu I instancji nie był wymagalny, gdyż decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności; (3) art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w sytuacji, w której decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji oznacza niedopuszczalność egzekucji; (4) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowy tytułu wykonawczego, który nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za niezasadną. Podkreślił, że główny zarzut sformułowany przez skarżącą dotyczy nieistnienia egzekwowanego obowiązku zapłaty odsetek za okresy, o których mowa w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 o.p. W ocenie WSA w Rzeszowie, stanowisko organów odnośnie przyczynienia się przez skarżącą do opóźnienia w załatwieniu sprawy jest zasadne. Skarżąca kategorycznie i konsekwentnie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli. Świadczy o tym fakt przedłożenia przez nią na płycie CD danych zawierających wyciąg z ewidencji środków trwałych, które nie były kompletne. Skarżąca wezwana do złożenia wyjaśnień w tej sprawie poinformowała, że informacje zostały już przedstawione na uprzednio złożonej płycie CD. W konsekwencji, zdaniem WSA w Rzeszowie, obciążenie skarżącej obowiązkiem zapłaty odsetek za opóźnienie, za cały czas trwania postępowania, na podstawie między innymi art. 54 § 2 o.p., jest prawidłowe i odpowiada prawu. Za bezpodstawny uznał również zarzut dotyczący nieprawidłowości tytułu wykonawczego, który w istocie zmierza nie do zakwestionowania elementów tego tytułu, ale jest powieleniem argumentacji zmierzającej do podważenia istnienia egzekwowanych należności odsetkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie zgodził się ze skarżącą, że decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co miałoby jej zdaniem wynikać z faktu doręczenia postanowienia w tym przedmiocie przed doręczeniem samej decyzji. Zarówno decyzja jak i postanowienie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej tego samego dnia. Rygor natychmiastowej wykonalności można nadać wydanej decyzji nieostatecznej, a więc takiej, która została podpisana przez uprawnioną osobę, niezależnie od tego czy decyzja ta została już doręczona stronie. Samo uprzednie doręczenie rozstrzygnięcia nie jest bowiem koniecznym warunkiem zaopatrzenia go w rygor natychmiastowej wykonalności, tak więc doręczenie skarżącej tego samego dnia zarówno decyzji, jak i postanowienia, nie stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem. W zakresie zaś kwestii doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności pełnomocnikowi strony, który nie był umocowany do jej odbioru, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że pełnomocnik spółki umocowany do reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym był także uprawniony do działania w jej imieniu w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Rzeszowie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1, § 1 pkt 2, § 1 pkt 6 oraz § 1 pkt 10 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 o.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia z uwagi na zasadność zarzutów: nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek, braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji z powodu nienadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a także braków tytułu wykonawczego.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że rozstrzygane w sprawie kwestie były przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym samym składzie w tożsamym stanie faktycznym i prawnym w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 26 marca 2017 r. o sygn. II FSK 642/15, więc w rozpatrywanej sprawie została zawarta identyczna argumentacja.
6.2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie w skardze kasacyjnej zarzucono, że oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji WSA w Rzeszowie nie dostrzegł tego, iż określając w tytule wykonawczym podlegający egzekucji administracyjnej obowiązek w zakresie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej wierzyciel nie poddał ocenie ich wysokości z uwzględnieniem reguł wyrażonych w art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 o.p. W tej sytuacji w istocie uchylił się od wyjaśnienia stanowiska dotyczącego zasadności zarzutów podnoszonych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W pozostałym zakresie podniesione zarzuty nie miały usprawiedliwionych podstaw, co jednak nie miało już wpływu na wynik sprawy.
6.3. Uznając za trafne zarzuty skargi kasacyjnej organu w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w art. 27 u.p.e.a. określone zostały podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym, które mogą się stać podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest zobowiązany z urzędu badać, czy tytuł zawiera wszystkie treści określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a w przypadku niespełnienia tych wymogów organ ten nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Brak chociażby jednego ze wskazanych w przepisach elementów powoduje, iż dany tytuł wykonawczy nie może stanowić podstawy prowadzenia egzekucji. Ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi, o których mowa w art. 27 § 1 u.p.e.a., winna być dokonana w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Konsekwencją ich uwzględnienia jest umorzenie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.
Zgodnie z treścią wskazanego w podstawach skargi kasacyjnej art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy jako podstawa prowadzenia egzekucji musi wskazywać obowiązek, który ma być wykonywany. Określenie treści obowiązku dotyczy wskazania, na czym obowiązek ten polega, a to dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości zarówno co do sposobu, jak i co do zakresu prowadzenia egzekucji. Tytuł powinien zawierać stwierdzenie o wymagalności obowiązku objętego tytułem. W przypadku gdy tytuł wykonawczy nie stanowi podstawy wszczęcia egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądu, gdzie określenie wymagalności jest proste, istnieją szczególne podstawy domagania się od osoby wystawiającej tytuł, aby ustaliła i określiła wyraźnie wymagalność obowiązku, który ma być realizowany w drodze egzekucji administracyjnej. W przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Skoro odsetki stanowią należność pieniężną, której wysokość powinna być określona w tytule egzekucyjnym, to warunek ten zostanie spełniony nie tylko wówczas, gdy wskazana zostanie kwotowo wysokość odsetek, ale również wtedy, gdy w tytule wykonawczym wskazany zostanie okres, od którego odsetki są naliczane, ich charakter oraz ewentualne przerwy w naliczaniu odsetek, czyli tytuł wykonawczy zawierać będzie wszystkie informacje konieczne do określenia ich wysokości. Wystarczy zatem, że tytuł wykonawczy zawiera dane niezbędne do wyliczenia odsetek, takie jak: okres ich naliczenia, charakter czy ewentualne przerwy w naliczaniu (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., II FSK 2263/11).
6.4. Zrealizowanie wymogów tytułu wykonawczego w zakresie podania terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek musi oczywiście uwzględniać treść przepisów art. 53 – 58 o.p. ustanawiających zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Wśród tych zasad w art. 54 § 1 i 2 podano podstawy nienaliczania odsetek za zwłokę w okresach wskazanych w tych przepisach. Co do zasady odsetki są automatycznym następstwem powstania zaległości podatkowej. Regułą jest, że są one naliczane bez względu na okoliczności związane z powstaniem zaległości i wolę stron stosunku prawnopodatkowego. Od tej reguły w powołanym przepisie przewidziane są wyjątki. Wymieniono dziewięć przypadków nienaliczania odsetek w sytuacjach ściśle określonych. Podmioty, na których ciąży obowiązek naliczania odsetek, są zobowiązane je uwzględniać. W rozpoznawanej sprawie spółka wskazała na przyczyny nienaliczania odsetek za zwłokę wskazane w art. 54 § 1 pkt 3 o.p. (niewydanie przez organ odwoławczy decyzji w terminach określonych w art. 139 § 3 o.p.) oraz art. 54 § 1 pkt 7 o.p. (za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta nie została doręczona w terminie 3 miesięcy). Przepis te mają na celu ochronę podatnika przed skutkami przewlekłości postępowania podatkowego. Jeżeli organ podatkowy nie wyda decyzji w ciągu 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, odsetki nie są naliczane aż do dnia doręczenia tej decyzji. Termin ten obowiązuje organ podatkowy także w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej).
6.5. Stosowanie tych reguł musi również uwzględniać treść art. 54 § 2 o.p. zgodnie, z którym omówionych przepisów (§ 1 pkt 3 i 7) nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Oceniając, czy przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu w rozumieniu tego przepisu, każdorazowo należy mieć na względzie złożoność sprawy, ilość i rodzaj przeprowadzonych dowodów, a także terminowość i celowość czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, prawidłowe zorganizowanie postępowania, czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych (np. wezwania świadków czy pozyskania informacji od innych organów). Jeżeli czynności te zajmowały odpowiednią ilość czasu i uzasadnione były z uwagi na zawiłość sprawy i jej etap oraz z uwagi na konieczność respektowania uprawnień stron postępowania, to uznać należy, że przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (por. wyroki NSA: z dnia 13 listopada 2009 r., II FSK 907/08; z dnia 16 lutego 2016 r., II FSK 3642/13; z dnia 30 czerwca 2016 r., II FSK 1539/14; z dnia 9 listopada 2016 r., II FSK 2730/14).
6.6. Odnosząc się do podnoszonych konsekwentnie w tym zakresie przez skarżącą zarzutów wierzyciel podał, że skoro spółka przyczyniła się do opóźnienia w wykonaniu decyzji, tym samym odsetki zostały naliczone w sposób prawidłowy na podstawie art. 54 § 2 o.p. Ze stanowiskiem tym zgodził się organ odwoławczy stwierdzając, że skarżąca swoim postępowaniem przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji, gdyż na każdym etapie postępowania, kategorycznie i konsekwentnie odmawiała przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli. Oceniając to sporne zagadnienie WSA w Rzeszowie w pełni podzielił pogląd organów, że wszelkie opóźnienia w załatwieniu sprawy wynikały z działań i zaniechań skarżącej, która utrudniała sprawne prowadzenie postępowania odmawiając kategorycznie i konsekwentnie przedłożenia rzetelnych dokumentów oraz udzielania informacji, dotyczących ilości i wartości poszczególnych budowli.
Przedstawiona ocena, jak trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej nie uwzględnia przebiegu całego postępowania, a w tym zakresie przerw w jego prowadzeniu, które nie mogły być uznane za będące wynikiem działań lub zaniechań strony. Już samo powołanie przez WSA w Rzeszowie dwóch pism wzywających skarżącą do złożenia wyjaśnień (9 grudnia 2011 r. oraz 16 września 2013 r.), wskazuje, że dzielił je znaczny okres czasu. Należało zatem ustalić jakie czynności zmierzające do załatwienia sprawy w tym czasie były podejmowane przez organy podatkowe oraz czy wśród przyczyn powodujących tak znaczną przewlekłość postępowania były takie, za które winę ponosi strona. Nie wystarczy w tym zakresie stwierdzenie, że składane przez stronę wyjaśnienia co do przedmiotu opodatkowania były niewystarczające. Jakkolwiek strona mogła dopuścić się zwłoki w przekazaniu żądanych przez organ dokumentów, to jednak dostarczyła je w czasie umożliwiającym załatwienie sprawy w terminie, natomiast pozostałe zachowania strony stanowiły jedynie realizacją przysługujących jej uprawnień procesowych, z tytułu czego nie może ponosić ona konsekwencji, o jakich mowa w art. 54 § 2 o.p. Trudno ponadto przypisać stronie przyczynienie się do powstania opóźnienia w załatwieniu sprawy przez organ, skoro nie wystąpił związek przyczynowo-skutkowy między działaniami strony, a załatwieniem sprawy. Jak wynika z informacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 11 października 2010 r., ostateczna decyzja w sprawie została wydana w dniu 8 listopada 2013 r., tj. po ponad 3 latach. W tym czasie wydane zostały przez organ odwoławczy dwukrotnie na podstawie art. 233 § 2 o.p. decyzje kasacyjne. W toku tego postępowania w okresie po wydaniu pierwszej decyzji kasacyjnej przez okres dwóch lat do wydania ponownej decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu 27 lutego 2013r. postępowanie ograniczone zostało do dwóch wezwań skierowanych do strony z dnia 22 czerwca 2011r. oraz postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011r. Przez okres 14 miesięcy poprzedzających ponowne wydanie decyzji organ nie podejmował żadnych działań, które mogło mieć na celu wyjaśnienie sprawy. Już tylko przytoczenie tych okoliczności wskazuje, że sprawa naliczania odsetek za zwłokę nie została należycie oceniona w kontekście reguł wskazanych w art. 54 § 1 i 2 o.p. Powstałe opóżnienie w ostatecznym załatwieniu sprawy powinno zostać ponownie ocenione przez sąd pierwszej instancji w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W tym zakresie należy dokonać oceny uwzględniającej podejmowane działania przez organ podatkowy czy to z własnej inicjatywy, czy też w związku z wystąpieniem strony, jeżeli były ono zgodne z przepisami postępowania podatkowego. Ponadto jako spełniające przesłankę do naliczania odsetek z art. 54 § 1 i 2 o.p. nie może zostać uznane korzystanie przez stronę z uprawnień procesowych, w sposób niewskazujący na ich nadużywanie. W tym zakresie mieści się między innymi prawo do składania odwołania. Dopiero zatem wykazanie, że opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu lub przyczynienia się (z reguły zawinionego) przez stronę oraz wystąpienie związku pomiędzy zachowaniem strony, a powstałym z tego powodu opóźnieniem, umożliwia zastosowanie art. 54 § 2 o.p. Tego rodzaju oceny brakuje w zaskarżonym wyroku, co czyniło uzasadnionym zarzut naruszenia przepisów art. 151 p.p.s.a w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i 7 oraz § 2 o.p.
6.7. Jak już zaznaczono powyżej, za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny uznaje natomiast zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a. w związku z egzekucją obowiązku, który nie podlegał wykonaniu. W tym zakresie należy podzielić ocenę wyrażoną w zaskarżonym wyroku uznającą za pozbawione usprawiedliwionych podstaw twierdzenie spółki, iż decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co miałoby jej zdaniem wynikać z faktu doręczenia postanowienia w tym przedmiocie przed doręczeniem samej decyzji. W tym zakresie za wiążącą należy uznać ocenę wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r. o sygn. II FSK 250/14. Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną skarżącej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014 r. o sygn. I SA/Rz 161/14 oddalającego skargę na postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przesądzono tym samym w sposób wiążący dla rozstrzygnięcia tego zarzutu, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r. – tego dotyczył tytuł wykonawczy – było zgodne z art. 239a i art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 o.p. W uzasadnieniu tego wyroku wyjaśniono również, że jeżeli w imieniu spółki w postępowaniu głównym działa pełnomocnik, to powinien on ją reprezentować (w braku wyłączenia takiej możliwości z zakresu umocowania) także w postępowaniu wpadkowym, które ma doprowadzić do wykonania nieostatecznej decyzji. Tym samym doręczenie pełnomocnikowi skarżącej postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe, bowiem udzielone mu pełnomocnictwo nie wyłączało z zakresu jego działania postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wobec sformułowanych również w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzutów w tym zakresie należało ograniczyć się do stwierdzenia, że przedstawiona ocena na podstawie art. 170 w związku z art. 193 p.p.s.a. wiąże Naczelny Sąd Administracyjny przy jej rozpoznaniu.
6.8. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji skoro jeden z podnoszonych zarzutów został oparty na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło