III SA/Łd 710/14

Dnia 14 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 roku sprawy ze skargi M.A. – M. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] (bez daty i numeru) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz M. A. – M. kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Studiów Doktoranckich Fizyki na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] r. skreślił M. A. M. z listy uczestników studiów doktoranckich Fizyka studia stacjonarne 3-go stopnia z powodu niewywiązywania się z obowiązków doktoranta. M. A. – M. wystąpiła w dniu 16 maja 2014 r. z pismem zawierającym prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wyjaśniła, że uchybienie terminu wniesienia odwołania wynikało z niepodjęcia korespondencji bez jej winy. W tym czasie pozostawała na zwolnieniu lekarskim trwającym od 28 stycznia 2014 r. do 7 maja 2014 r. Przesyłka polecona z informacją o skreśleniu nie dotarła do niej. Strona podniosła, że o decyzji dowiedziała się w dniu 9 maja 2014 r. podczas wizyty w dziekanacie Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu [...]. Decyzję otrzymała w dziekanacie dnia 16 maja 2014 r. W piśmie z dnia 16 maja 2014 r. podnosiła, że decyzja jest dla niej krzywdząca i nie ma uzasadnienia ani merytorycznego ani prawnego. Rektor Uniwersytetu [...] postanowieniem, którego data oznaczona została: " ....czerwca 2014 r.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Fizyki na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu [...] z dnia[...] r. Uzasadniając wydane orzeczenie stwierdził, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Uniwersytet[...] wysłał zaskarżoną decyzję stronie listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 10 lutego 2014 r. Z uwagi na fakt, że przesyłka nie została odebrana przez adresata w terminie, została zwrócona nadawcy w dniu 6 marca 2014 r. Poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni. Pierwsze awizo pozostawiono w dniu 11 lutego 2014 r., powtórne awizo nastąpiło w dniu 19 lutego 2014 r. Zatem w przedmiotowej sprawie nastąpiło doręczenie zastępcze, w trybie art. 44 k.p.a., z upływem 14 dniowego okresu to jest 25 lutego 2014 r. W związku z powyższym czternastodniowy termin do złożenia odwołania od decyzji upłynął z dniem 11 marca 2014 r. W ocenie organu odwoławczego strona składając wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Ponadto nie dopełniła czynności, dla której określony był termin. Także nie zachowała siedmiodniowego terminu na wniesienie prośby, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wobec powyższego nie jest możliwe przywrócenie terminu na podstawie art. 58 k.p.a. Strona do prośby o przywrócenie terminu nie załączyła żadnych dokumentów świadczących o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. W ocenie rektora sam fakt pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie stanowi okoliczności wyłączającej winę w uchybieniu terminowi na złożenie odwołania ani okoliczności uzasadniającej, że doręczenie decyzji nie było skuteczne. Podnoszonej przez stronę okoliczności doręczenia decyzji dopiero w dniu 9 maja 2014 r. nie potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Z informacji udzielonej przez prof. dr hab. K. K., Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej [...] wynika, że o fakcie wydania decyzji strona została poinformowana także drogą poczty elektronicznej w dniu 7 lutego 2014 r. W dniu 8 lutego 2014 r. M. A. M. udzieliła odpowiedzi na ww. informację, z której wynika, że zarówno fakt wydania decyzji jak i treść rozstrzygnięcia były jej znane. Niezależnie od powyższego w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt niezłożenia odwołania od decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich. Stosownie do art. 58 k.p.a. jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przedmiotowej sprawie czynnością tą było wniesienie odwołania. M. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Rektora Uniwersytetu[...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia[...] r. w przedmiocie skreślenia jej z listy uczestników studiów doktoranckich. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że prośbę o przywrócenie terminu wniosła w terminie 7 dni od dnia zapoznania się z treścią decyzji w dziekanacie Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej. Wcześniej nie otrzymała decyzji w postaci oficjalnego pisma, ani w żadnej innej formie. Z treści e-maila od prof. dr hab. K. K. jaki dotarł do skarżącej w dniu 7 lutego 2014 r. zrozumiała, że jest on do czegoś zmuszony, nie było jednak w treści e-maila mowy o decyzji, ani samej decyzji. Na te informacje odpowiedziała w równie nieformalny sposób. W tym czasie przebywała na zwolnieniu lekarskim. Do dziekanatu Wydziału Fizyki i Informatyki poszła w dniu 9 maja 2014 r., po długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Dowiedziała się wówczas o wydaniu decyzji i zapoznała z jej treścią. Decyzję otrzymała dopiero po upływie tygodnia - 16 maja 2014 r. Tego samego dnia nadała na poczcie prośbę o przywrócenie terminu oraz odwołanie, bowiem w dziekanacie odmówiono jej przyjęcia pisma. Rektor Uniwersytetu[...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym ( tekst jedn. z 2012 r., poz. 572) do decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd stwierdził naruszenie przez Rektora Uniwersytetu [...] przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżąca zobowiązana była zatem wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnieść odwołanie od decyzji, nie czekając na przywrócenie terminu. Skarżąca podnosi, iż decyzja nie została jej doręczona przez pocztę. O treści decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 9 maja 2014 r., gdy przebywała na zwolnieniu lekarskim. Decyzję otrzymała po przybyciu do siedziby wydziału uczelni w dniu 16 maja 2014 r. Tego samego dnia wniosła prośbę o przywrócenie terminu oraz odwołanie od decyzji. Natomiast zdaniem Rektora Uniwersytetu[...] decyzję należy uznać za doręczoną stronie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 25 lutego 2014 r. Ponadto o treści wydania decyzji kierownik studiów doktoranckich poinformował skarżącą drogą elektroniczną 7 lutego 2014 r. Stanowisko rektora dotyczące skutecznego doręczenia decyzji stronie należy uznać za błędne. W trakcie postępowania administracyjnego organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). W przypadku braku możliwości doręczenia pisma we wskazany wyżej sposób ustawodawca w art. 44 k.p.a. unormował tak zwane "doręczenie zastępcze", które dla swej skuteczności wymaga łącznego spełnienia określonych tym przepisem warunków. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowało się stanowisko, w myśl którego warunkiem przyjęcia przez organ, iż nastąpiło doręczenie zastępcze jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt II GSK 794/10 - Lex nr 1068869, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 935/11 - Lex nr 1082823). W rozpoznawanej obecnie sprawie sąd stwierdził, że załączona do akt administracyjnych kopia koperty, w której wysłano skarżącej decyzję z dnia [...] r. oraz kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji nie odpowiadają wymogom określonym w art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. Na kopercie znajdują się jedynie odciski pieczęci urzędu pocztowego i informacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, czy a jeśli tak to gdzie, doręczyciel pozostawił adresatowi pismo zawierające informację o terminie i miejscu jego odbioru. W ocenie sądu samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma odcisku pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Skoro zatem powyższe przesłanki nie zostały spełnione, twierdzenie organu odwoławczego o skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji w dniu 25 lutego 2014 r. nie zasługuje na akceptację. Stosownie do treści art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od daty jej ogłoszenia stronie. W omawianej sprawie decyzja nie była ogłoszona ustnie. Tym samym strona uprawniona była wnieść odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji. Decyzję doręczono skarżącej w dniu 16 maja 2014 r., co poświadczyła swoim podpisem złożonym na decyzji znajdującej się w aktach sprawy. Tego samego dnia złożyła pismo zatytułowane " prośba o przywrócenie terminu", w którego końcowej części zawarła odwołanie od decyzji z dnia [...] r. wskazując, że decyzja jest dla niej krzywdząca i niemająca uzasadnienia merytorycznego i prawnego. Zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z pisma strony z dnia 16 maja 2014 r. wynika jednoznacznie, iż z wydanej decyzji nie jest zadowolona. W przedstawionych przez Rektora Uniwersytetu [...] aktach administracyjnych znajduje się ww. pismo skarżącej oznaczone datą 16 maja 2014 r. Do akt nie dołączono dowodów potwierdzających dokładną datę nadania tego pisma w urzędzie pocztowym lub wpływu tego pisma do dziekanatu uczelni Jednakże rektor nie podnosi, by pismo nadano po dniu 16 maja 2014 r. Kierownik studiów doktoranckich w piśmie z dnia 29 maja 2014 r. powiadomił Rektora ds. programów i jakości kształcenia [...] o wpływie pisma strony z dnia 16 maja 2014 r. Tym samym z pewnością przyjąć można, że pismo to ( zawierające także odwołanie) złożone zostało najpóźniej w dniu 29 maja 2014 r., to jest przed upływem 14 dni od doręczenia skarżącej decyzji. W ocenie sądu doręczenie decyzji z dnia [...] o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich nie mogło zostać zastąpione przesłaniem stronie w dniu 7 lutego 2014 r. informacji elektronicznej przez prof. K. K. W treści tej informacji prof. K. K. zawarł jedynie oświadczenie, że jest zmuszony skreślić skarżącą z listy doktorantów. Nie powiadomił jej nawet o wydaniu decyzji w dniu [...] r. Sąd rozpoznając skargę stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zawiera dokładnej daty jego wydania. Rektor wskazał jedynie miesiąc i rok wydania postanowienia, nie wskazując dnia wydania orzeczenia. Brak w oznaczeniu daty stanowi wadliwość postanowienia, która nie miała jednak wpływu na treść niniejszego wyroku. Stwierdzona wada mogła zostać usunięta w trybie art. 113 k.p.a. Biorąc pod uwagę naruszenie przez Rektora Uniwersytetu[...] przepisów art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. oraz art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. k.p.