II SA/Po 720/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-10-14

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Tomasz Świstak, Jolanta Szaniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone w trakcie trwania tego postępowania?
Ratio decidendi
Zakończenie robót budowlanych w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę czyni to postępowanie bezprzedmiotowym, co obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych i nie służy legalizacji już zrealizowanych robót.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewody Wielkopolskiego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowę komina. Skarżący zarzucili organom nierozpatrzenie ich odwołań i jednostronne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy roboty budowlane zostały już wykonane. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., wskazując, że pozwolenie na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 roku sprawy ze skargi J. D. i M. D. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2014 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2014 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowę komina wolnostojącego na działce nr [...] obręb [...], położonej w [...] przy ul. [...]. Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu odwołania M. D. i J. D., decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2014 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Wielkopolski, wyjaśnił, że: - decyzją z dnia [...] 2007 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowę komina wolnostojącego na wyżej opisanej nieruchomości; - decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 2007 r., w wyniku rozpatrzenia odwołania J. I M. D., została uchylona przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] 2007 r. a sprawa [przekazana] organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; - w dniu [...] 2008 r. Starosta ponownie wydał decyzję o pozwoleniu na przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowę komina wolnostojącego; - Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu odwołania M. i J. D. od decyzji Starosty z dnia [...] 2008 r., decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. umorzył postępowanie odwoławcze, jednak decyzja ta została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Po 824/08, wobec czego Wojewoda decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2008 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; - decyzją z dnia [...] 2013 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na realizację wyżej opisanej inwestycji; - Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] maja 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania M. i J. D. , uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] 2013 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; - decyzją z dnia [...] 2014 r. Starosta [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla przedmiotowej inwestycji; - odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] 2014 r. wnieśli M. D. i J. D. W uzasadnieniu prawnym decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Wojewoda, przybliżając treść przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm., dalej ustawa Prawo budowlane) i odwołując się do poglądów orzecznictwa, stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, przy czym zgodnie z art. 32 ust. 4a tej ustawy nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1, zatem w przypadku zakończenia robót budowlanych bezprzedmiotowe staje się postępowanie prowadzone w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda podniósł, że w decyzji z dnia [...] maja 2013 r. zwrócił uwagę, iż w aktach organu I instancji znajdują się dokumenty wskazujące, że inwestor zrealizował już inwestycję. Informacja ta zawarta jest w piśmie [...] Starostwa Powiatowego z dnia 23 września 2009 r. (znak [...]). Również sam inwestor w piśmie z dnia 25 marca 2013 r. wskazał, że cała inwestycja wykonana została zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz zgodnie z warunkami zabudowy. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: "PINB w O." lub "organ nadzoru budowlanego") w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r., znak [...] wskazał, że rejestrach tego organu widnieje zawiadomienie o zakończeniu przebudowy budynku gospodarczego na kotłownię oraz budowy komina wolnostojącego w [...] ul. [...] (dz. nr [...]), a do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych, objętych pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] 2007 r., PINB w O. nie wniósł sprzeciwu. Do pisma PINB w O. została dołączona kopia zawiadomienia inwestora z dnia [...] 2007 r. o zakończeniu budowy obiektu budowlanego. W ocenie Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że inwestycja wskazana we wniosku inwestora została już zrealizowana, wobec czego postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. W konsekwencji Wojewoda uznał, że Starosta zasadnie wydał na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia zbadania legalności wykonanych robót budowlanych należy do organów nadzoru budowlanego, gdyż zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 oraz art. 84a ust. 1 ustawy Prawo budowlane do zadań tych organów należy kontrola przestrzegania stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej – w kontekście zarzutów stron wnoszących odwołanie – podniósł, że organ nadzoru budowlanego może podjąć działania na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane, który ma zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w zakresie jego utrzymania i użytkowania. W skardze na decyzję z dnia [...] maja 2014 r. J,. i M. D. zarzucili Wojewodzie naruszenie obowiązków organu II instancji w zakresie rozpatrzenia ich odwołania z dnia 28 kwietnia 2014 r., wskazując, że odwołanie to zostało rozpatrzone jednostronnie, a organ nie ustosunkował się ani jednym zdaniem do ich zarzutów zamieszczonych w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ II instancji wydał jednocześnie dwa sprzeczne, wykluczające się rozstrzygnięcia, a mianowicie postanowienie nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., które obowiązywało Starostę [...] do wydania pozwolenia na budowę, oraz decyzji uchylającej w całości pozwolenie nr [...] z dnia [...] 2013 r., organ II instancji wskazał na potrzebę umorzenia przedmiotowego postępowania. W ocenie skarżących Wojewoda, wydając zaskarżoną decyzję "ustosunkował się jednostronnie tylko do własnych przesłanek prawnych wynikających z naruszenia przepisu art. 28 ust. 1 oraz art. 105 1 k.p.a.", a pominął ich stanowisko wyrażone w odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2014 r. Skarżący zarzucili nadto, że organ II instancji już w 2007 r. był w pełni zapoznany z kwestią nielegalnej konstrukcji komina i pieca c.o., a także z faktem zalegalizowania bez żadnych podstaw prawnych tej inwestycji przez PINB w O. w dniu [...] 2007 r. Powyższe zdaniem skarżących nasuwa pytanie, dlaczego organy obydwu instancji we właściwym czasie nie zastosowały przepisów art. 28 ust. 1oraz art. 105 § 1 k.p.a., lecz uznały nielegalną konstrukcję za niestanowiącą przeszkody w prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, a Wojewoda wręcz zobowiązał Starostę do wydawania następujących po sobie pozwoleń budowlanych. Zdaniem skarżących zastosowanie aktualnie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., do czego nie zaistniały żadne podstawy, ma na celu ukrycie nieprawidłowości w zakresie sprawdzenia projektu budowlanego zgodnie z art. 35 oraz art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, jak również w zakresie wynikającym z art. 107 3 k.p.a. Nadto wskazali, iż Starosta powinien przed umorzeniem postępowania z urzędu wystąpić do organu nadzoru budowanego o doprowadzenie nielegalnej konstrukcji do stanu pierwotnego, zaś odsyłanie ich w obecnie sytuacji przez Wojewodę do organu nadzoru budowlanego, który wspólnie ze Starostą doprowadził do takiego stanu rzeczy, jest nietrafne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wskazał, że sprawa legalności wykonanych robót budowlanych należy do organów nadzoru budowalnego, stąd też zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji Starosty o umorzeniu postępowania administracyjnego. Podnoszona przez skarżących okoliczności niewłaściwego sprawdzenia projektu budowlanego przez organ I instancji nie mogła w tych okolicznościach być przedmiotem rozważań przez organ odwoławczy, bowiem roboty budowlane zostały już wykonane. Przy tak sformułowanej argumentacji Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 25 lipca 201 4 r. skarżący, ustosunkowując się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę, podtrzymali dotychczasowe stanowisko, zarzucając Wojewodzie, że nie odniósł się do ich zarzutów zawartych w odwołaniu, a ponadto, że to organy prowadzące postępowanie przed jego umorzeniem powinny były doprowadzić przedmiotową inwestycję do stanu pierwotnego, nie zaś odsyłać stronę do organu nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga – pomimo trafności ogólnych spostrzeżeń skarżących co do długotrwałego prowadzenia postępowania pomimo znanej organom okoliczności stanowiącej ostatecznie podstawę do umorzenia postępowania – nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Samo długotrwałe prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla robót budowanych, które zostały już wykonane w trakcie tego postępowania, nie może stanowić okoliczności podważającej zasadność umorzenia postępowania. W ocenie Sądu nie ma przy tym wątpliwości, że zrealizowanie w trakcie postepowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowanego i wydania pozwolenia na budowę, robót budowlanych, które są przedmiotem tego postępowania, stanowi przesłankę do obligatoryjnego umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można bowiem rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przepisu tego wprost wynika, że realizacja inwestycji budowlanej poprzedzona być musi wydaniem decyzji określającej warunki budowy lub innych robót budowalnych, tj. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 20123 r. sygn. akt II OSK 2243/10 (LEX nr 1138120, orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a który to pogląd sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, konieczność zachowania powyższej kolejności ustawodawca podkreślił poprzez użycie słowa "jedynie", a także wskazując enumeratywny katalog wyjątków do których ta zasad nie ma zastosowania (art. 29-31 ustawy Prawo budowlane). Jak stanowi natomiast art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 tej ustawy. Istotą sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę jest wyrażenie przez właściwy organ architektoniczno-budowlany zgody na rozpoczęcie planowanych przez inwestora robót budowlanych, a decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter decyzji przyznającej inwestorowi określone uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych. Z uwagi na takie jednoznaczne brzmienie przywołanych przepisów po rozpoczęciu robót budowlanych brak jest podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż decyzja taka może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 110/12 , LEX nr 1285038). W konsekwencji, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, to w przypadku zakończenia robót budowlanych bezprzedmiotowe staje się postępowanie prowadzone w sprawie pozwolenia na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o pozwolenie na budowę obliguje z kolei organ do umorzenia tego postępowania, stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., a nie do udzielenia lub odmowy pozwolenia na budowę w trybie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Nie jest bowiem – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2243/10 (LEX nr 1138120, orzeczenie dostępne jw.) – celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót. W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością jest, że inwestor po uzyskaniu w dniu [...] 2007 r. nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dla wyżej opisanego przedsięwzięcia (pozwolenie na budowę nr [...]) zrealizował roboty budowlane i w dniu 27 listopada 2007 r. skierował do PINB w O. zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Zawiadomienie to zostało przyjęte bez sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego, co wprost wynika z pisma tego organu z dnia 11 lipca 2013 r., znak [...]. Fakt wykonania przedmiotowych robót potwierdza również sam inwestor w piśmie z dnia 25 marca 2013 r. Informację o wykonaniu tych robót podał skarżącym również sam Starosta [...], który w piśmie z dnia 23 września 2009 r. znak [...] wyjaśnił, że w wyniku kontroli w dniu [...] września 2009 r. stwierdził istnienie na sąsiedniej posesji wykonanej zgodnie z projektem oraz uzyskaną decyzją o warunkach zabudowy przebudowę budynku gospodarczego na kotłownię oraz wybudowanego komina metalowego o wysokości 640 cm. Na taki stan rzeczy zwracali również uwagę sami skarżący w pismach kierowanych do organu w toku postępowania, chociażby w piśmie z dnia 18 sierpnia 2009 r. Zatem już sam fakt stwierdzenia wykonania robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] została w postępowaniu odwoławczym uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia jest wystarczającą podstawą do umorzenia postępowania o wydanie powalenia na budowę, gdyż jest ono bezprzedmiotowe. Okoliczność ta stanowi bowiem przeszkodę do merytorycznego załatwienia sprawy. Fakt długotrwałego prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania takiego pozwolenia – co było działaniem całkowicie zbędnym, a tym samym niewątpliwie błędnym, co najmniej od września 2009 r., kiedy to organ I instancji stwierdził wykonanie robót budowlanych, które były przedmiotem wniosku o wydanie pozwolenia na budowę – nie może prowadzić do zakwestionowania zasadności wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Również podnoszone przez skarżących zagadnienia związane z oceną legalności robót budowlanych wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Ocena, czy w sprawie doszło do samowolnego wykonania robót budowlanych i ewentualne prowadzenie postępowania naprawczego i legalizacja tych robót nie należy do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, co wynika wprost z art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Do właściwości organów nadzoru budowanego należą bowiem m.in. zadania i kompetencje, o których mowa w art. 48-51 (i inne wymienione w przepisie art. 83 ust. 1), a ponadto do zadań organów nadzoru budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego i kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej (art. 84 ust. 1 pkt 1 i 2), a kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje m.in. kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84a ust.1). Co za tym idzie Sąd w niniejszym postępowaniu, orzekając w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia, nie jest władny rozstrzygać czy wykonane przez inwestora roboty budowlane stanowiły samowolę budowlaną określonego rodzaju i co za tym idzie wskazywać na podstawie, których przepisów powinno być prowadzone ewentualne postępowanie naprawcze. Działanie takie wykraczałoby bowiem poza granice niniejszego postępowania. Niemniej jednak warto wyjaśnić, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że inwestor, który rozpoczął budowę na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, niewątpliwie narusza jednoznaczny w swej treści art. 28 ustawy Prawo budowlane. Tym samym naraża się na ryzyko, że nieostateczna decyzja zezwalająca na budowę zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Rozpoczęcie budowy na podstawie decyzji nieostatecznej jest różnie oceniane w zakresie zakwalifikowania takiego stanu pod kątem przepisów regulujących postępowanie naprawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 343/0 (LEX nr 550276) uznał, że działanie takie nie może być, w świetle treści art. 48 i 28 powołanej ustawy, uznane za objęte hipotezą pierwszego z tych przepisów i w przypadku inwestora, który buduje na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę będzie miał zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1, a nie art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 741/12 (LEX nr 1364259) stwierdził, że rozpoczęcie robót budowlanych (budowy) przed uzyskaniem waloru ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę, jest traktowane jako samowola budowlana i w takich przypadkach mają zastosowanie przepisy art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50-51 tej ustawy. Jak już wspomniano, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają jednak kompetencji do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów art. 48, art. 49 i art. 49b oraz art. 50 ust. 1 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Brak kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej do prowadzenia tego postępowania skutkuje koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W konsekwencji to do kompetencji właściwego organu nadzoru budowanego (tu PINB w O.) będzie należało – w razie powzięcia wiadomości o okolicznościach, które mogą świadczyć o popełnieniu samowoli budowlanej – przeprowadzenie właściwego postępowania i zbadanie zgodności z przepisami prawa wykonanych robót budowlanych oraz ewentualne przeprowadzenie któregoś z postępowań legalizacyjnych. Wobec tego to właśnie przed tym organem skarżący powinni poszukiwać ochrony swojego interesu prawnego i w razie braku działania ze strony organu nadzoru budowlanego sygnalizować organowi potrzebę przeprowadzania odpowiedniego postępowania wyjaśniającego. Należy zarazem wyjaśnić, że w realiach niniejszej sprawy organ II instancji nie był zobowiązany do rozpatrywania zaradności i szczegółowego omawiania zarzutów odwołania dotyczących kwestii merytorycznych, tj. domniemanych uchybień organu I instancji związanych ze sprawdzeniem projektu budowalnego i naruszeniem przez projekt przepisów techniczno-budowlanych. W sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu błędne jednak było informacyjne wskazanie Wojewody, że w kontekście zarzutów skarżących organ nadzoru może podjąć działania na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Jak wskazano powyżej zarzuty skarżących kierowane pod adresem przedmiotowej inwestycji powinny być rozpatrzone w pierwszej kolejności na płaszczyźnie przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej na podstawie przepisów art. 48 i art. 49b lub art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 66 ust. 1 tej ustawy ma natomiast zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2524/10, LEX nr 1424747). Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w tym trybie może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie może być natomiast wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji skutków samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1207/11, LEX nr 1139601). Odnosząc się do przedstawionej w skardze argumentacji, którą można sprowadzić do zarzutu nieracjonalnego działania organów, które po wcześniejszym kilkakrotnym wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo zakończenia robót i występowania podstaw do prowadzenia legalizacyjnego (naprawczego) względem samowoli budowlanej, następnie umorzyły postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, trzeba wskazać, że organy przy rozpoznaniu sprawy winny kierować się wyłącznie przepisami prawa. Wobec tego organy, nie mogły powielać wcześniejszych błędów i prowadzić postępowania w celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy wydania pozwolenia na budowę pomimo braku podstaw do wydania merytorycznej decyzji w tym przedmiocie. Skoro do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, właściwych w sprawach udzielania pozwolenia na budowę, nie należą zaś kwestie badania i legalizowania przypadków samowoli budowlanej, poddane właściwości organów nadzoru budowlanego, to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest oczywisty wniosek, że w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę nie może dojść do zalegalizowania aktów samowoli. Wyrazem normatywnym takiego stanowiska jest właśnie art. 32 ust. 4a w powiązaniu z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2243/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważyć wreszcie należy, że nie zachodzi jakakolwiek sprzeczność pomiędzy postanowieniem Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], a treścią zarówno zaskarżonej decyzji, jak i wcześniejszej decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2013 r.. W przywołanym postanowieniu Wojewoda działający jako organ wyższego stopnia jedyni wyznaczył Staroście termin załatwienia sprawy, nie przesądził jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia pozostającego w bezczynności organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących długotrwałości prowadzenia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zauważyć natomiast należy, iż zagadnienia te mogłyby być przedmiotem badania Sądu jedynie w przypadku wystąpienia ze skargą na bezczynność lub przewlekłość postępowania, nie mogą zaś być oceniane przez Sąd w sprawie skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, albowiem przewlekłość w prowadzeniu postępowania nie jest okolicznością istotna dla oceny zgodności z prawem zapadłej w tymże postępowaniu decyzji je kończącej. Reasumując stwierdzić należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na budowę (jak i decyzja o zmianie pozwolenia na budowę wydawana na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego) może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, zatem w przypadku zakończenia robót budowlanych bezprzedmiotowe staje się prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę obliguje organ architektoniczno-budowlany do umorzenia tego postępowania, stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., a nie udzielenia lub odmowy pozwolenia na budowę w trybie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. A to z tej przyczyn, że nie jest celem decyzji o pozwoleniu na budowę wydawaj na podstawie art. 28 ust. 1 powołanej ustawy legalizowanie już zrealizowanej inwestycji ani też dokonanie oceny wykonanych robót. Wobec tego umorzenie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę było w niniejszej sprawie zasadne. Do wydania decyzji w tym przedmiocie doszło zaś bez takiego naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło