I SA/Wa 1766/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-27
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Agnieszka Miernik, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może zostać wydana po upływie terminu wskazanego w art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, i czy można ją połączyć w jednej decyzji z odmową odstąpienia od ustalenia tej opłaty?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji z powodu podwójnego orzekania w tej samej sprawie, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Sąd uznał, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i odmowa odstąpienia od jej ustalenia mogą być zawarte w jednej decyzji, a opłata może być ustalona z mocą wsteczną od dnia umieszczenia dziecka w placówce, a nie tylko na przyszłość. Sąd nie podzielił argumentacji skarżących dotyczącej naruszenia terminów ustawowych oraz interpretacji przepisu o dziecku pozostawionym bezpośrednio po urodzeniu.Stan faktyczny
Rodzice złożyli wniosek o umieszczenie syna w domu dziecka ze względu na jego stan zdrowia. Po umieszczeniu dziecka w placówce, organy wszczęły postępowanie w sprawie ustalenia opłaty za jego pobyt. Rodzice wystąpili o odstąpienie od ustalenia opłaty, wskazując na trudną sytuację finansową. Organy obu instancji odmówiły odstąpienia od ustalenia opłaty i ustaliły jej wysokość. Rodzice zaskarżyli decyzje, podnosząc m.in. zarzut naruszenia terminów ustawowych oraz błędną interpretację przepisów dotyczących dzieci pozostawionych bezpośrednio po urodzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]; oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; stwierdził, że decyzja nr [...] nie podlega wykonaniu; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego B. W. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2015 r. sprawy ze skarg I. S. i B. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej 1. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]; 2. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 3. stwierdza, że decyzja nr [...] nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego B. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na pisemny wniosek rodziców tj. I. S. – W. i B. W. (dalej jako skarżący) ich małoletni syn W. W. ur. [...] października 2012 r. - w dniu [...] listopada 2012 r. został umieszczony w Domu Dziecka Nr [...] w [...] przy ul. [...]. Wniosek małżonków W. o umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej został złożony niezwłocznie po tym jak otrzymali oni wyniki badań potwierdzające wystąpienie u niego [...].
Postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...] małoletni W. W. został umieszczony w trybie natychmiastowym w instytucjonalnej pieczy zastępczej, na czas toczącego się z urzędu postępowania o pozbawienie skarżących władzy rodzicielskiej. To ostatnie postępowanie zostało następnie umorzone postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...] z uwagi na zrzeczenie się przez małżonków W. praw do syna W. W. (sygn. akt [...]).
Pismem z dnia 29 października 2013 r. Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie zawiadomił I. S. – W. i B. W. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia od nich opłaty za pobyt dziecka W. W. w Domu Dziecka Nr [...] przy ul. [...] w [...] od dnia 23 listopada 2012r.
Pismami z dnia 13 listopada oraz z dnia 6 grudnia 2013 r. skarżący wystąpili o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w domu dziecka (dalej jako opłata), wskazując na zawiłość sprawy oraz emocje, jakie towarzyszyły im przy podejmowaniu decyzji o oddaniu dziecka. Ponadto wskazali, że nałożenie obowiązku zapłaty należności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości ponad 7500,00 zł pozbawi ich czteroosobową rodzinę środków do życia.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] (skierowaną do I. S. – W.) Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie 1) odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt W. W. w pieczy zastępczej. W decyzji tej w pkt. 2 ustalono jednocześnie - solidarnie od małżonków W. opłatę za pobyt W. W. w ww Domu Dziecka w okresie od dnia 23 listopada 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami w przypadku opóźnienia w spłacie natomiast za okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia faktycznego opuszczenia placówki nie dłużej jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności tj. do dnia 12 października 2010 r. w pkt. 3 decyzji opłatę tę ustalono na [...] zł miesięcznie.
Osobną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] (skierowaną do B. W.) Dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej i podobnie jak w sprawie nr [...] w pkt. 2 tej decyzji ustalił solidarnie od Państwa W. opłatę za pobyt syna w Domu Dziecka Nr [...] w [...] w okresie od dnia 23 listopada 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. w wysokości [...] zł miesięcznie zaś od 1 kwietnia 2013 r. do dnia faktycznego opuszczenia placówki nie dłużej niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności ustalił miesięczną opłatę w wysokości [...] zł (pkt. 3 decyzji).
W wyniku złożonych przez skarżących odwołań zaskarżoną do tut. Sądu decyzją [...] z dnia [...] marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. z 2001 r. Dz. U. Nr 79, poz. 856) i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło w pkt 2 i pkt. 3 decyzji I instancji nr [...] i w tym zakresie ustaliło od I. S. – W. i B. W. solidarnie opłatę za pobyt ich syna W. W. w Domu Dziecka im [...] przy ul. [...] w [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy ww decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta [...] Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] (vide postanowienie o sprostowaniu z [...] kwietnia 2014r.).
Osobną decyzją [...] z dnia [...] marca 2014 r. zaskarżoną do tut. Sądu przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło pkt 2 i pkt 3 decyzji I instancji nr [...] i w tym zakresie ustaliło od I. S. – W. i B. W. solidarnie opłatę za pobyt syna W. W. w Domu Dziecka im [...] przy ul. [...] w [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy ww decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu obu opisanych wyżej decyzji SKO podano, że za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej opłaty uiszczają solidarnie rodzice. Wskazano, że małoletni W. W. od czasu urodzenia do czasu umieszczenia go w placówce opiekuńczo-wychowawczej przebywał pod opieką rodziców, którzy oddali go do opieki dopiero w dniu 23 listopada 2012 r. Zrzeczenie się praw rodzicielskich przez małżonków W. nastąpiło zaś po upływie prawie trzech miesięcy od daty narodzin dziecka.
SKO wyjaśniło, że podstawę prawną decyzji stanowił art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. z 2015, poz. 332 – dalej jako ustawa). Podało, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 cyt. ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą solidarnie miesięczną opłatę (art. 193 ust. 1 ustawy) w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo- wychowawczej. Wysokość tej opłaty nie jest ustalana w sposób dowolny lecz w konkretnym przypadku wyliczana jest w oparciu o wskazane przepisy. Opłatę tę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona ( art. 193 ust. 6 ustawy). Według SKO podobnie jak w przypadku rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej ww opłatę ponoszą także rodzice, którzy zrzekli się tej władzy rodzicielskiej. Organ wskazał, że wyjątkowo zasada ta nie dotyczy sytuacji, w której dziecko zostało pozostawione bezpośrednio po urodzeniu. Stanowi o tym wprost art. 193 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym przepisu art. 193 ust. 1 nie stosuje się do rodziców dziecka pozostawionego bezpośrednio po urodzeniu. Według organu przepis zawarty w art. 193 ust. 7 ustawy w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, albowiem po urodzeniu syna w szpitalu małżonkowie W. zabrali go do domu i dopiero w dniu 23 listopada 2012 r. oddali do państwowej placówki - a zatem nie można przyjąć, że dziecko zostało pozostawione w pieczy zastępczej "bezpośrednio po urodzeniu dziecka".
Według organu nie ma też podstaw do odstąpienia w trybie art. 194 ust. 3 ustawy od ustalenia odpłatności rodziców za pobyt W. W. w placówce opiekuńczo – wychowawczej. Organ podał, że zgodnie z art. 194 ust. 2 ustawy szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia ww opłaty określa Rada powiatu w drodze uchwały. Uwzględniając taką uchwałę starosta na wniosek lub z urzędu może umorzyć w całości lub w części taka opłatę łącznie z odsetkami, może odroczyć termin jej płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od jej ustalenia.
Wskazując na powyższe SKO za organem I instancji podało, że skarżący nie spełniają kryteriów określonych w wydanej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy Uchwale Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Poz. [...] ze zm.) w sprawie określenia warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Małżonkowie W. osiągają dochody w kwocie przekraczającej [...] zł netto miesięcznie ([...] zł netto na osobę w czteroosobowej rodzinie) a zatem dochody te, zdaniem organu, nie dają podstaw do odstąpienia od ustalenia spornej opłaty gdyż przywołana uchwała ustanawia jako pozwalający na odstąpienie od ustalenia ww opłaty dochód na osobę w rodzinie – kwotę 456 zł. SKO za organem I instancji przyjęło także, że w sprawie z uwagi na wysokość dochodów rodziny W. nie ma zastosowania § 6 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 2 ww uchwały Rady Miasta [...] Nr [...].
Jeśli chodzi o koszty utrzymania dziecka w opisanym wyżej domu dziecka – organ wskazał, że zgodnie z Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Z [...] r, poz. [...]) w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w 2013 r. w placówkach opiekuńczo - wychowawczych prowadzonych przez W. oraz na zlecenie W., średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w Domu Dziecka Nr [...], przy ul. [...] w [...] w 2013 r. tj. wynoszą [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów obu odwołań - w każdej z zaskarżonych do tut. Sądu decyzji, organ uznał za zasadny zarzut braku podstaw prawnych do ustalenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej z mocą wsteczną, gdyż decyzja w tym zakresie ma charakter konstytutywny i jako taka może działać jedynie od momentu jej wydania. Powyższe było przyczyną uchylenia pkt. 2 i 3 obu decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014r. i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez ustalenie opłaty od daty wydania decyzji. W tym zakresie organ podkreślił, że żaden przepis ustawy o wspieraniu rodziny nie wskazuje, iż organ może wydać decyzję o ustaleniu wysokości opłaty z mocą wsteczną.
Na obie decyzje SKO skarżący złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym I. S. – W. złożyła skargę na decyzję [...] z dnia [...] marca 2014 r. a B. W. na decyzję [...] z dnia [...] marca 2014 r. Skargi te zostały zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Wa 1767/14 i I SA/Wa 1766/14 i postanowieniem z dnia 27 marca 2015r. sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Wa 1766/14. Zarzuty i uzasadnienie obu skarg małżonków W. były identyczne i wskazywały na:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 194 ust. 1 i 3 ustawy poprzez wydanie jednej decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w sytuacji gdy decyzja o której mowa w art. 194 ust. 1 ustawy jest decyzją ustalającą, zaś decyzja z art. 194 ust. 3 ustawy stanowi decyzję uznaniową, przy czym decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej winna być wydana dopiero po uprawomocnieniu się decyzji w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej,
b) art. 194 ust. 1 ustawy poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę za pobyt małoletniego W. W. w pieczy zastępczej po upływie roku od momentu umieszczenia dziecka w placówce, w sytuacji gdy zgodnie z ww. przepisem decyzję o ustaleniu opłaty wydaje się przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej,
c) art. 193 ust. 7 ustawy w zw. z § 7 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] w sprawie określania warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, poprzez ustalenie opłaty za pobyt małoletniego W. W. w pieczy zastępczej, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż został on umieszczony w pieczy zastępczej bezpośrednio po urodzeniu, tj. w możliwie najkrótszym czasie od momentu potwierdzenia się przyczyny umieszczenia dziecka w placówce.
Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 6 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 7 kpa poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej oraz art. 8 kpa poprzez zignorowanie istotnych dla sprawy okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji poprzez wszczęcie postępowania i wydanie decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty za pobyt małoletniego W. W. w pieczy zastępczej po upływie roku od momentu umieszczenia małoletniego w placówce, a nie stosownie do treści art. 194 ust 1 ustawy przed jego umieszczeniem w placówce,
b) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu odwołującego się do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej po przekroczeniu terminu wskazanego w ustawie, zgodnie z którym decyzję administracyjną należy wydać przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej oraz poprzez całkowite pominięcie tego faktu w uzasadnieniu decyzji i niewskazanie stanowiska oraz oceny prawnej przez organ II instancji w tej materii, w sytuacji gdy zgodnie z powołanym przepisem stanowi to obligatoryjny element decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt. a) i c) ppsa skarżący wnieśli o uchylenie każdej zaskarżonej decyzji w części ustalającej opłatę za pobyt małoletniego W. W. w pieczy zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie oraz w zakresie odmowy odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt małoletniego w pieczy zastępczej i decyzji jej poprzedzającej w punktach 1 i 3, wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w całości i o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarg podniesiono, że postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka W. W. w pieczy zastępczej Dyrektor [...] Pomocy Rodzinie w [...] wszczął z urzędu w dniu 29 października 2013 r. tj. po upływie roku od dnia umieszczenia go w placówce, podczas gdy zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy opłatę z tytułu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej ustala w drodze decyzji administracyjnej właściwy organ przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej. Tym samym skarżący uznali, że organ pierwszej instancji nie wydał decyzji we wskazanym w ustawie terminie i zwlekał z jej wydaniem prawie rok. Zarzucili, że w tym czasie, przed sądem opiekuńczym rodzice wyrazili zgodę na przysposobienie dziecka w przyszłości, czyli de facto zrzekli się władzy rodzicielskiej nad synem, wobec czego nie są już opiekunami prawnymi dziecka, a w konsekwencji nie są władni do podejmowania jakichkolwiek decyzji z nim związanych. Podnieśli, że gdyby wiedzieli, iż koszty związane z pobytem syna w placówce, do której został on skierowany przez Ośrodek Adopcyjny w [...], przewyższają ich zdolności finansowe, mieliby szansę rozważenia innych możliwości i podjęcia właściwych decyzji, zgodnych z dobrem dziecka oraz adekwatnych do ich sytuacji finansowej. Odnośnie do naruszenia terminów ustawowych przez analogię skarżący powołali się na brak możliwości wydania przez organy publiczne decyzji po upływie terminu wskazanego w ustawie. Wskazali na art. 98 a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie 7 sędziów NSA W-wa z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 5/09. Ostatecznie podnieśli, że skoro termin wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty jest wyraźnie wskazany w art. 194 ust 1 ustawy ("przed umieszczeniem dziecka w placówce" a żaden z przepisów omawianej ustawy nie przewiduje możliwości wydania takiej decyzji w innym terminie to wydanie decyzji z pominięciem art. 194 ust 1 stanowi rażące naruszenie prawa, a decyzja taka pozbawiona jest podstawy prawnej. Argumentowali także, że art. 194 ust. 1 ustawy ma na celu zapewnienie rodzicom ochrony przed koniecznością | ponoszenia kosztów przekraczających ich możliwości oraz że państwo nie może zaskakiwać obywatela i nakładać na niego opłat po takim czasie. Zaznaczyli, że ich dziecko nie zostało umieszczone w placówce w trybie interwencyjnym, w którym to rodzice nie mają wpływu na wybór ośrodka (jak i samą okoliczność umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej), a na wniosek rodziców, którzy gdyby ustalono wysokość kosztów za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w terminie wskazanym w art. 194 ust 1 - mieliby możliwość zadecydowania czy taki wydatek nie będzie przekraczał ich możliwości finansowych. Podkreślili, że wobec zrzeczenia się praw rodzicielskich nie mają obecnie żadnego wpływu na wybór ośrodka czy też przeniesienie dziecka do placówki, gdzie średnie miesięczne koszty utrzymania byłby dla nich do przyjęcia. W skardze zarzucono także, że SKO nie odniosło się do opisanych wyżej zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji co stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 kpa.
Dalej skarżący zarzucili, że organy wbrew orzecznictwu sądów w jednej decyzji orzekły w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty i jednocześnie w przedmiocie ustalenia opłaty gdy tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 41/13 wskazał, że decyzja dotycząca odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz decyzja ustalająca jej wysokość, posiadają odrębne podstawy i przesłanki prawne a zatem rozstrzygnięcia w obu sprawach nie mogą zapaść na mocy jednej decyzji administracyjnej, ponieważ obie materie zostały od siebie jednoznacznie rozgraniczone. Ponoszenie opłaty przez rodzica zapada w postaci decyzji ustalającej (art. 194 ust. 1 ustawy) zaś decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową z art. 194 ust. 3 tej ustawy. Skarżący podnieśli, że od każdej z ww. decyzji przysługuje odrębny środek odwoławczy, a więc jako pierwsza, winna zostać wydana decyzja w przedmiocie odstąpienia, bądź nie, od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Gdyby decyzja ta uwzględniała wniosek skarżących, wówczas w ogóle nie zachodziłaby potrzeba wydania kolejnej decyzji ustalającej sporną opłatę. W tym zakresie skarżący przywołali również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Op 277/13.
W uzasadnieniu skarg podniesiono także, że pomimo tego, że matka pozostawała podczas ciąży pod stałą opieką lekarską, dopiero po urodzeniu dziecka, pojawiły się uzasadnione przypuszczenia, że ma ono wrodzoną wadę genetyczną – tj. [...]. Zarzucili, że lekarze opiekujący się dzieckiem po jego narodzinach, nie przeprowadzili ze nimi żadnej rozmowy na temat tej wady genetycznej i jakiej dziecko potrzebuje opieki. Podnieśli, że niezwłocznie po opuszczeniu szpitala skontaktowali się z Ośrodkiem Adopcyjnym przy ul. [...] w [...], z prośbą o pomoc i wskazanie możliwie najlepszego rozwiązania dla dziecka. Wyjaśnili, że od momentu opuszczenia szpitala, czyli od dnia 16 października 2012 r., dziecko przebywało pod ich opieką (cztery tygodnie); w tym czasie poddali je badaniom genetycznym a po otrzymaniu wyników, wiedząc, że nie podołają wychowaniu syna, pozostawili go we wskazanej przez Ośrodek placówce tj. w Domu Dziecka nr [...] im. [...] przy ul. [...] w [...]. Podnieśli, że średni czas oczekiwania na wyznaczenie terminu badań genetycznych w państwowej placówce służby zdrowia wynosi ok. 6 miesięcy i podkreślili, że zapewnili dziecku te badania w dużo krótszym terminie w prywatnej klinice.
Skarżący wyjaśnili, że zrzekli się władzy rodzicielskiej nad synem w toku postępowania sądowego - prawomocnie zakończonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. A w międzyczasie zostali poinformowani przez pracownika [...] w [...], że w związku z planowanym zrzeczeniem się przez nich władzy rodzicielskiej (wyrażeniem zgody na przysposobienie w przyszłości), nie będą zobowiązani do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 193 ust. 7 ustawy wskazali, że organ skupił się na dacie umieszczenia dziecka w placówce nie uwzględniając, że przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie dają możliwości zrzeczenia się władzy rodzicielskiej (wyrażenia zgody na przysposobienie w przyszłości) w krótszym okresie niż okres 6 tygodni od urodzenia dziecka. W tym zakresie zaznaczyli, że ustawodawca nie bez przyczyny określił w art. 119 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego termin, przed upływem którego rodzice nie mogą podejmować decyzji o zrzeczeniu się władzy rodzicielskiej. Zarzucili, że nawet gdyby oddali dziecko w krótszym terminie to i tak skuteczne wyrażenie zgody na przysposobienie dziecka wymagałoby upływu 6-tygodniowego terminu od daty urodzenia.
Skarżący zwrócili też uwagę na społeczną niesprawiedliwość, a w konsekwencji niezgodność z Konstytucją art. 193 ust 7 ustawy, który stanowi, że rodzicie dziecka pozostawionego bezpośrednio po rodzeniu (co najczęściej jest interpretowane jako pozostawienie w szpitalu) nie są zobowiązani do ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z umieszczeniem ich dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie skarżących przepis ten faworyzuje rodziców, którzy mają zamiar pozostawienia dziecka jeszcze przed jego narodzeniem, a całkowicie dyskryminuje rodziców takich jak skarżący, którzy nie będąc przygotowani na wiadomość o chorobie dziecka, w obliczu szoku jakiego doznali i bezradności, nie pozostawili dziecka w szpitalu tylko zabrali je do domu aby przemyśleć całą sytuację.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (NSA) uchylił postanowienie tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014r. odmawiające wstrzymania wykonalności decyzji i wstrzymał wykonalność decyzji SKO nr [...]. Postanowienie tut. Sądu o odmowie wstrzymania wykonalności decyzji SKO nr [...] nie było przedmiotem zaskarżenia do NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. (art. 1 § 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia jej legalności, tj. prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego. Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że jedna z nich jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Skarga skarżącego zasługiwała na uwzględnienie ale nie z powodów w niej podniesionych. Natomiast skarga I. S.-W., zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie wykazała podstaw do jej uwzględnienia.
Kontroli Sądu podlegały dwie decyzje SKO z dnia [...] marca 2014 r. tj. decyzja [...] i decyzja [...]. Decyzje te uchylały pkt. 2 i 3 decyzji I instancji i w tym zakresie orzekały co do istoty sprawy a w pozostałym zakresie utrzymywały w mocy dwie decyzje organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. i nr [...]. Obie decyzje organu I instancji orzekały o tym samym, z tym zastrzeżeniem, że pierwsza z nich została skierowana do skarżącej i jednocześnie została doręczona skarżącemu, natomiast druga decyzja wydana w tej samej dacie została skierowana do skarżącego a jednocześnie została doręczona skarżącej jako uczestniczce postępowania. Każdy ze skarżących złożył we własnym imieniu odwołanie od skierowanej do niego decyzji i SKO dwoma decyzjami z tego samego dnia orzekło co do istoty sprawy. W konsekwencji doszło do podwójnego orzekania w tym samym zakresie. Decyzja skierowana do skarżącej (zarówno I instancji jak i II instancji) orzekała o solidarnym obowiązku obojga małżonków ponoszenia co miesiąc opłat za pobyt dziecka w domu dziecka; i decyzja I i II instancji skierowana do skarżącego orzekała o tym samym obowiązku uiszczania co miesiąc solidarnie przez oboje małżonków – ostatecznie po [...] zł. W rezultacie w obrocie prawnym istniały dwie ostateczne decyzje SKO zobowiązujące oboje skarżących do ponoszenia co miesiąc określonych kosztów utrzymania dziecka. Każda z tych decyzji została doręczona każdemu z małżonków, i każda mogła stanowić tytuł wykonawczy w stosunku do obojga, a zatem w wyniku orzeczeń SKO z dnia [...] marca 2014 r. po stronie skarżących istniało zobowiązanie do solidarnej zapłaty ponad [...] zł miesięcznie.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że decyzja Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] jak i decyzja SKO z dnia [...] marca 2014 r. [...] dotknięte są nieważnością przewidzianą w art. 156 § 1 pkt. 3 kpa jako wydane w sprawie, w której zapadły już merytoryczne decyzje. Ustalenie w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 194 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej należnej od rodziców opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, ze względu na tożsamość przedmiotową oraz tożsamość kształtowanego w sposób władczy stosunku administracyjnoprawnego, następuje w ramach rozpoznania jednej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, w której uregulowane zostają prawa i obowiązki obojga rodziców dziecka. Ich współudział w takim postępowaniu oparty jest na tzw. współuczestnictwie materialnym. W takiej zaś sytuacji wszczynane i prowadzone jest jedno postępowanie administracyjne, w którym obowiązuje zasada "jedna sprawa jedna decyzja". Oznacza to, że kończy się ono jednym rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 104 § 1 kpa, z tym że skierowanym do obojga rodziców (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2014r. w sprawie I SA/Wa 3044/13).
Gdy zaś chodzi o decyzję Dyrektora [...] Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] jak i decyzję SKO z dnia [...] marca 2014 r. [...] Sąd nie stwierdził by zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (por. art. 145 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako ppsa).
Podstawą wydania zaskarżonej przez skarżącą decyzji SKO były przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która w art. 193 ust. 1-2 stanowi, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej – w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Opłatę tę rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej oraz odpowiadają za nią solidarnie. Szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty określa Rada powiatu w drodze uchwały (art. 194 ust. 2 ustawy). Działając na wniosek lub z urzędu i uwzględniając uchwałę Rady Powiatu starosta może m.in. umorzyć opłatę w całości lub w części lub np. odstąpić od jej ustalenia (art. 194 ust. 3 ustawy).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 194 ust. 1 i 3 ustawy. Skarżący podnosili, że organ wydał jedną decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i jednocześnie w tej samej decyzji ustalił taką opłatę. Zdaniem Sądu nie ma jednak podstaw do twierdzenia, że orzeczenie, o jakim mowa w art. 194 ust. 3 ustawy nie może stanowić osobnego i osobno zaskarżalnego punktu decyzji orzekającej o istocie sprawy, w tym w szczególności w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty. Organ zawarł swoje rozstrzygnięcie w poszczególnych punktach decyzji, każdy z tych punktów może być przedmiotem indywidualnego zaskarżenia i na ocenę legalności powyższego nie ma wpływu okoliczność, że jedno z orzeczeń zawartych w ww poszczególnych punktach decyzji oparte jest na ust. 3 art. 194 a drugie na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy jak również to, że jedno orzeczenie jest uznaniowe a drugie ma charakter ustalający. Twierdzenie skarżących, wskazujące na to, że decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej winna być wydana dopiero po uprawomocnieniu się decyzji w przedmiocie odmowy odstąpienia od jej ustalenia – nie znajduje podstaw normatywnych. Jest ono tym bardziej nieuzasadnione gdy skarżący przekonują, że ustalenie opłaty może być dokonane wyłącznie na przyszłość. Przyjęcie stanowiska skarżących jako zasady procedowania w tego typu sprawach – prowadziłoby w prostej linii do obejścia prawa i unikania przez rodziców ponoszenia opłat za krótkotrwały ( przekraczający 7 dni a trwający np. kilka miesięcy) pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Wymaga podkreślenia, że ustawa jednoznacznie stanowi, iż rodzice solidarnie ponoszą opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej - nie (jak twierdzą skarżący i jak błędnie ustaliło to SKO w decyzji II instancji) od dnia ustalenia opłaty lecz od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Stanowi o tym expressis verbis art. 193 ust. 1a ustawy. Orzeczenie o ustaleniu opłaty jest niezależnym od pozostałych możliwych w sprawie rozstrzygnięć związanych z rozłożeniem tej opłaty na raty, z jej umorzeniem czy odstąpieniem od jej ustalenia. Nie oznacza to jednak, że poszczególnych orzeczeń w tym zakresie nie można łączyć w jednej decyzji administracyjnej zwłaszcza, że przedmiotem badania organu w obu przypadkach jest stan finansowy rodziców dziecka oraz uchwała Rady Powiatu określająca warunki decyzji starosty. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że warunki zastosowania ulgi w opłacie za pobyt dziecka w pieczy zastępczej określają przepisy uchwały właściwej rady powiatu zaś starosta może je zastosować bądź nie - gdyż uwzględnienie wniosku rodziców, nawet gdy spełniają oni kryteria z uchwały – jest fakultatywne. W kontrolowanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, i zresztą nie było to podnoszone w żadnej ze skarg jako zarzut, że dochód skarżących przekraczający [...] tysięcy netto w żadnej mierze nie kwalifikuje ich do ulg, jakie w świetle przywołanej w decyzji uchwały Rady [...] nr [...] starosta (tu działający z upoważnienia prezydenta miasta na prawach powiatu dyrektor [...] Centrum Pomocy Rodzinie) mógłby zastosować.
Trzeba przy tym podkreślić, że jakkolwiek w przywołanych w skardze orzeczeniach sądowowadministracyjnych rzeczywiście wskazano na konieczność ostatecznego orzeczenia w pierwszej kolejności o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty, to jednak w orzecznictwie nie ma jednolitego stanowiska w tym zakresie. Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie nie podziela poglądu, że warunkiem legalności decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest ostateczna decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia spornej opłaty. Sąd nie podziela także poglądu, że orzeczenia te nie mogą zapaść w jednej decyzji administracyjnej. Odmienny pogląd musiałby skutkować uznaniem, że np. decyzja ustalająca opłatę musiałaby "ostatecznie" poprzedzać decyzję o rozłożeniu tej opłaty na raty czy też o jej umorzeniu w całości bądź w części zamiast stanowić osobny (kolejny) punkt jednej decyzji orzekającej o ustaleniu opłaty.
Nie ma też podstaw twierdzenie, że opłata może być ustalona tylko na przyszłość. Ustawodawca jednoznacznie wskazał w ustawie, że opłaty za pobyt dziecka rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w placówce, opłat tych rodzice nie ponoszą jedynie w sytuacji gdy pobyt dziecka w placówce jest krótszy niż 7 dni oraz rodzice dziecka pozostawionego bezpośrednio po urodzeniu (art. 193 ust. 7 ustawy i § 7 uchwały). Sąd z urzędu, w trybie art. 34 § 1 ppsa zwraca na powyższe uwagę, choć ze względu na zasadę zakazu reformationis in peius (zakazu orzekania na niekorzyść strony skarżącej) Sąd rozpoznający sprawę nie uznał za zasadne uchylenie zaskarżanej decyzji. W decyzji tej mianowicie SKO zweryfikowało decyzję organu I instancji na korzyść skarżących i ustaliło od nich solidarnie opłatę za pobyt dziecka w domu dziecka od daty tej decyzji, choć przepis zawarty w art. 193 ust. 1 jednoznacznie stanowi, że ww opłaty rodzice ponoszą "za pobyt dziecka" i "od dnia umieszczenia dziecka" w określonej placówce.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 194 ust. 1 ustawy. Stanowi on, że omawianą opłatę, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Wbrew temu co twierdzą skarżący przepis ten nie stanowi, że decyzję o ustaleniu opłaty wydaje się przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej lecz że do wydania decyzji w tym zakresie jest uprawniony starosta właściwy wg miejsca zamieszkania dziecka przed jego umieszczeniem w domu dziecka. Prawidłowa wykładanie ww przepisu oznacza nic innego jak tylko to, że w przypadku gdy dziecko zostaje umieszczone w trybie interwencyjnym, np. w wyniku wypadku, w domu dziecka w innej miejscowości niż jego dotychczasowe miejsce zamieszkania - właściwy w sprawie orzekania o opłacie jest starosta związany z dotychczasowym miejscem zamieszkania dziecka (a więc starosta "właściwy wg miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem dziecka w placówce" opiekuńczo-wychowawczej i miarodajna w tym zakresie jest też uchwała Rady tego powiatu) a nie starosta właściwy ze względu na położenie tego domu dziecka. W żadnym razie przepis ten nie stanowi, że opłatę za pobyt dziecka w tego typu placówce należy ustalić zanim dziecko do niej trafi. Przepisy omawianej ustawy określają ogólne zasady odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w tym w przypadkach takich jak w niniejszej sprawie jak i w szczególności w przypadkach nagłych. Nie do przyjęcia jest zatem twierdzenie, że rodzice dziecka nie ponoszą odpłatności za jego pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej jeżeli opłata nie zostanie ustalona (a tym bardziej ustalona ostatecznie) przed umieszczeniem dziecka w placówce. Nawet w kontrolowanej sprawie, choć nie dotyczyła ona zdarzenia nagłego, z przyczyn obiektywnych byłoby to niemożliwe. Poza tym sam ustawodawca rozróżnił kwestie obowiązku ponoszenia opłat i okresu ich ponoszenia od zwłoki w opłacie. Wskazał mianowicie, że opłaty rodzice ponoszą za pobyt dziecka od dnia jego umieszczenia w danej placówce a odsetki ustawowe za brak płatności naliczane są dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (art. 193 ust. 7a ustawy). Ten ostatni przepis został dodany do ustawy dopiero ustawą z dnia 25.07.2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1188), która weszła w życie 19.09.2014 r. wskazuje jednak na wolę i zamiar ustawodawcy. Niezasadność dokonanej przez skarżących wykładni art. 194 ust. 1 ustawy wynika też z zasad logiki i doświadczenia życiowego. Niemożliwym byłoby mianowicie ustalenie opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej zanim dziecko do niej trafi, skoro opłata jest ściśle uzależniona od kosztów utrzymania dziecka ponoszonych w konkretnej placówce a o skierowaniu dziecka do tej a nie innej placówki co do zasady decyduje sąd rodzinny (zwykle w trybie interwencyjnym; np. w przypadku pobytu rodzica w areszcie, zakładzie karnym czy w szpitalu) a nie rodzice dziecka (vide postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...]). Koszty pobytu dziecka w placówce nie mogą być określone przed skierowaniem tam dziecka gdyż dopiero rzeczywiste umieszczenie dziecka np. w konkretnym domu dziecka czy innej placówce, w której jest miejsce - skutkuje skonkretyzowaniem wysokości miesięcznych opłat za jego utrzymanie.
Zarzuty skargi wskazują, że skarżący dokonali błędnej wykładni art. 194 ust. 1 ustawy. Podobnie odwołanie się w skardze do przepisów związanych z "przedawnieniem" opłaty adiacenckiej – ( z uwagi na brak jakiejkolwiek analogii) nie znajduje żadnego uzasadnienia.
W skardze zarzucano także naruszenie art. 193 ust. 7 ustawy w zw. z § 7 Uchwały nr [...] Rady Miasta [...] poprzez ustalenie opłaty za pobyt małoletniego W. W. w pieczy zastępczej, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż został on umieszczony w pieczy zastępczej bezpośrednio po urodzeniu, tj. w możliwie najkrótszym czasie od momentu potwierdzenia się przyczyny umieszczenia dziecka w placówce. Zarzut ten w ocenie Sądu nie mógł być uwzględniony, w szczególności że sam sposób jego sformułowania wskazuje, że dziecko skarżących nie zostało umieszczone w domu dziecka bezpośrednio po urodzeniu lecz bezpośrednio po ... (jak twierdzą skarżący) "potwierdzeniu się przyczyny umieszczenia dziecka w placówce" a przy tym 5 (pięć) tygodni po urodzeniu dziecka. Termin "bezpośrednio" oznacza "w chwili następującej po czymś lub poprzedzającej coś", "krótko przed czymś/kimś lub krótko po czymś/kimś" i jest terminem węższym niż np. termin "bez zbędnej zwłoki" czy nawet "niezwłocznie". Wyczerpanie dyspozycji art. 193 ust. 7 ustawy wymaga aby dziecko zostało pozostawione przez rodziców "bezpośrednio po urodzeniu" a więc najwcześniej jak to było obiektywnie możliwe. Przesłanki tej nie spełnia termin, w jakim skarżący oddali syna do domu dziecka. Owej bezpośredniości nie można też odnosić jedynie do pobytu matki i jej dziecka w szpitalu czy jego opuszczenia, choćby dlatego, że nie wszystkie dzieci rodzą się w szpitalach ale też i dlatego, że czas pobytu w szpitalu w każdym przypadku jest inny.
Faktu umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej nie można też utożsamiać z wyrażeniem zgody na przysposobienie w trybie art. 119 § 1 (art. 1191) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdyż wyrażenie zgody jest oświadczeniem woli (czynnością prawną) a oddanie dziecka do domu dziecka jest czynnością faktyczną. Zresztą nie każde umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wiąże się ze zrzeczeniem się praw rodzicielskich (wyrażeniem zgody na adopcję) czy ich odebraniem. Można mianowicie umieścić dziecko w pieczy zastępczej (np. na swój wniosek bądź w trybie interwencyjnym) a następnie (o ile rodzice posiadają prawa rodzicielskie) zmienić zdanie w tym zakresie. Każdorazowo jednak koszty pobytu dziecka w pieczy zastępczej – ponoszą solidarnie rodzice dziecka. W konsekwencji należy przyjąć, że określony w art. 193 ust. 7 ustawy termin "bezpośrednio" nie może być utożsamiany z 6-tygodniowym określonym w art. 1192 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego terminem na wyrażenie zgody na przysposobienie dziecka.
W sprawie nie doszło też do naruszenia § 7 ww uchwały Rady [...]. Stanowi on, że odstąpienie od ustalenia opłaty z urzędu następuje w przypadku: 1) interwencyjnego, trwającego nie dłużej niż 7 dni pobytu dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej na innej podstawie niż postanowienie sądu; 2) gdy dziecko zostało pozostawione bezpośrednio po urodzeniu na terenie W.; 3) gdy organ wydający decyzję administracyjną jest w posiadaniu dokumentów zebranych podczas postępowania administracyjnego mającego na celu umorzenie w całości lub w części należności, które potwierdzają okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 lub ust. 2. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie wskazuje aby zaszły przesłanki któregokolwiek z enumeratywnie wymienionych przypadków.
Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu nie doszło także do – podnoszonego przez skarżącą – naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 6, art. 7 kpa i art. 8 kpa; nie doszło też do naruszenia zasad postępowania dowodowego. Sam zaś fakt, że wnioski organów z oceny tych dowodów czy interpretacja przepisów – podzielone przez Sąd – są odmienne, niż sugerowane tezy skarżących, nie świadczy o naruszeniu przepisów o postępowaniu w szczególności o naruszeniu zasady zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem Sądu, zakres przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego odpowiada podstawom materialnoprawnym oczekiwanej przez skarżących ulgi. Odnosi się bowiem do okoliczności badanej przez organ z urzędu (dochody rodziny skarżących) oraz do podnoszonej przez nich szczególnej przesłanki zastosowania ulgi.
Poza przywołaną wyżej wadliwością w postaci podwójnego orzekania oraz wątpliwym z procesowego punktu widzenia sprostowaniem decyzji SKO (co należy wytknąć organowi z urzędu) organ przeprowadził postępowanie prawidłowo, w szczególności prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Częściowo jako zasadny można uznać jedynie zarzut skargi co do naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty "po przekroczeniu terminu wskazanego w ustawie" ale okoliczność ta (brak szerokiego stanowiska w uzasadnieniu), jako nie mająca wpływu na wynik sprawy – nie stanowiła podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych względów skarga podlegała oddaleniu.
O kosztach dla skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło