II GSK 451/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-06

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Joanna Zabłocka, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób stanowi naruszenie warunków technicznych pojazdu, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w tym § 18 i § 21, określają dodatkowe warunki techniczne, które autobusy muszą spełniać, a wyposażenie w tablice kierunkowe jest jednym z tych warunków. Brak tego wyposażenia skutkuje tym, że pojazd nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu.
Stan faktyczny
Kontrola drogowa wykazała, że autobus marki Mercedes-Benz, należący do M. B. i wykonujący regularny przewóz osób, nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. W związku z tym na przewoźnika nałożono karę pieniężną za naruszenie warunków technicznych pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając brak tablicy kierunkowej za kwestię wyposażenia, a nie warunków technicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, kwestionując wykładnię prawa materialnego przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę M. B. Zasądził od M. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Dorota Gaj-Mizerska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 815/14 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od M. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 815/14, po rozpoznaniu skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; 2. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonywaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. W dniu 11 grudnia 2013 r. w P. na ul. L. przeprowadzono kontrolę autobusu marki Mercedes – Benz o nr rej. [...], kierowanego - w imieniu M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U.P. "D." w D. - przez R. M. w ramach linii regularnej D. - P. Oględziny wykazały, że pojazd nie jest wyposażony w boczną tablicę kierunkową Wskutek wykonanych czynności Inspekcja Transportu Drogowego ustaliła, że kontrolowany pojazd nie spełnia wymogów technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013r. poz. 951 ze zm.; zwanym dalej jako: rozporządzenie z 31.12.2002 r.). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wykonywanie transportu drogowego autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego transportu drogowego. Jako podstawę prawną powołano art. 92a ust. 1, 6, 7, art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.; zwanej dalej jako: u.t.d.) oraz lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, jak również § 21 ust. 1 rozporządzenia z 31.12.2002 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. B., wnosząc o jej uchylenie i wskazując na naruszenie art. 6, 7, 8, 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu podniósł, że kontrola odbyła się nie w trakcie wykonywania przewozu drogowego, a na parkingu pętli początkowej, gdzie pojazd był dopiero przygotowywany do rozpoczęcia przewozu. Zdaniem strony organ nie udowodnił, że w czasie wcześniejszego przewozu brak było tablicy kierunkowej, a ponadto że pojazd w ogóle wykonywał jakikolwiek przewóz bez tablicy w dniu kontroli. Tablica znajdowała się na wyposażeniu samochodu i była prowizorycznie zakładana. Natomiast kierowca – R. M., pracujący w charakterze mechanika, w momencie kontroli naprawiał kontrolowany pojazd – wobec czego nie miał pełnej wiedzy na temat tego, czy pojazd posiada odpowiednie wyposażenie. W chwili rozpoczęcia kontroli pojazd miał jeszcze kilkunastominutowy zapas według rozkładu jazdy do rozpoczęcia wykonywania trasy, a silnik pojazdu był wyłączony. Ponadto w pojeździe miała miejsce awaria – co spowodowało jego wycofanie z ruchu. Niezależnie od powyższego strona zwróciła uwagę na błędne zakwalifikowanie naruszenia z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy – zamiast z lp. 2.5.2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, podtrzymując w całości ustalenia organu I instancji odnośnie stanu faktycznego oraz naruszeń, jakich dopuścił się przewoźnik, skutkujących nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść § 21 ust. 1 rozporządzenia z 31.12.2002 r., zgodnie z którym autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 13 - czołową i boczną, przy czym autobus kursujący na linii oznaczonej numerem lub literą - również w tylną i wewnętrzną. Organ stwierdził ponadto, że na mocy art. 4 pkt 22 lit. o) u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz m.in. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.r.d.), zaś stosownie do art. 66 ust. 1 p.r.d. jako "warunki techniczne" rozumie się także wyposażenie pojazdu. Za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego nakładana jest kara pieniężna w wysokości 5.000 złotych (lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ odwoławczy stwierdził, że całość warunków dodatkowych, określonych w § 18 ww. rozporządzenia składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie można więc rozróżniać "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem w § 18 rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszczono wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus. Jednocześnie naruszenie wskazane pod lp. 2.5.1 zał. nr 3 do u.t.d. stanowi o warunkach technicznych każdego autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. Organ II instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ponieważ strona winna była zdawać sobie sprawę i mieć wiedzę w zakresie obowiązujących przepisów ustawy o transporcie drogowym. Stwierdzonego naruszenia z lp. 2.5.2, zdaniem organu, nie można również zakwalifikować jako naruszenie z lp. 2.5.1. Organ odwoławczy wskazał, że okoliczności faktyczne wynikają z protokołu kontroli drogowej, stanowiącego dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i podpisanego bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. B. powtórzył swoją wcześniejszą argumentację oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 92a ust. 1, 2, 6 u.t.d. i § 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 rozporządzenia z 31.12.2002 r., poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie braku bocznej tablicy kierunkowej jako naruszenia warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Zdaniem skarżącego, tablice kierunkowe to jedynie element wyposażenia autobusu. Jedynie zaś brak wyposażenia w postaci – gaśnicy, zasłony za miejscem kierowcy, lusterka wewnętrznego, apteczki, ogumionego koła zapasowego, napisu określającego ilość miejsc siedzących i stojących – wyklucza pojazd jako autobus i jest zagrożone karą 5.000 zł. W jego ocenie, należy rozgraniczać "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje administracyjne obu instancji. Sąd I instancji stwierdził, że analiza materiału dowodowego, w szczególności protokołu z przeprowadzonej w dniu 11 grudnia 2013r. kontroli autobusu wykazała, iż organ nie naruszył przepisów postępowania i zastosował się do zasad z art. 7 i art. 80 k.p.a. Ustalenia faktyczne znajdują pełne oparcie w materiale zebranym w aktach sprawy. Zdaniem WSA, z protokołu jednoznacznie wynika, że pojazd nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż w momencie kontroli pojazd był naprawiany przez mechanika – R. M. na parkingu przy pętli początkowej, bowiem przeczą temu zeznania tej osoby przesłuchanej w charakterze świadka, z których wynika, że rano wsiadł do samochodu, po uzyskaniu od przedsiębiorcy zapewnienia, że wszystkie wymagane dokumenty są w pojeździe. Kontrola zaś rozpoczęła się o godzinie 13.28. Odnośnie miejsca kontroli, Sąd wskazał, że w chwili jej podjęcia pojazd znajdował się na ul. L. w P., gdzie jak wynika z rozkładu jazdy znajdował się przystanek, na którym o godzinie 13.30 kończył się kurs (następny miał się rozpocząć z tego miejsca o godzinie 13.35). Nadto WSA podkreślił, że kierujący podpisał protokół kontroli bez wniesienia do niego zastrzeżeń, natomiast opisane zarzuty pojawiły się dopiero na późniejszym etapie postępowania. Sąd uznał natomiast, że organy obu instancji naruszyły prawo materialne w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie dotyczy zakwalifikowania braku tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób. Przypomniał, że zdaniem skarżącego tablica kierunkowa stanowi element wyposażenia autobusu, zaś zdaniem organów brak tablicy kierunkowej oznacza, iż autobus – ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu drogowego – nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym. WSA wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w powyższym zakresie i podzielił stanowisko, zgodnie z którym ani art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d., ani regulacje rozporządzenia z 31.12.2002 r., ani też art. 66 p.r.d., nie precyzują czym są "warunki techniczne" autobusu wymagane dla danego rodzaju przewozu osób. Sąd stwierdził, że termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych. Nie dotyczy on natomiast jego dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne (niebędące częściami składowymi pojazdu), a przez to nierzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. W rezultacie Sąd stwierdził, że "nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu w drodze wykładni celowościowej albo funkcjonalnej". WSA podniósł, że § 18 oraz § 21 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zamieszczone są wprawdzie w dziale III "Warunki techniczne pojazdu samochodowego", co uzasadnia stanowisko, że wyposażenie to niejako część warunków technicznych, jednakże tytuł tego rozporządzenia pozwala rozgraniczyć "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu. Przepisy § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia, jednoznacznie stwierdzają, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe – co oznacza, że należą one do wyposażenia pojazdu. Ponadto w załączniku nr 3 do u.t.d. określającym m. in. naruszenia przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego pod L.p. 2.5. wymieniono "Wykonywanie przewozu autobusem, który: 2.5.1. – nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym (...) oraz 2.5.2. – nie spełnia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania (...)". Przy takim rozróżnieniu naruszeń należało więc uznać, że tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu są jego wyposażeniem i oznakowaniem, a nie warunkiem technicznym. Sąd I instancji podniósł również, że w stanie prawnym przed 1 stycznia 2012 r. ustawodawca nie wyróżniał uchybień w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdów w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, w załączniku pod l.p. 2.5 mowa była tylko o wykonywaniu transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Wskutek nowelizacji ustawodawca rozróżnił "wyposażenie i oznakowanie pojazdu" od jego "warunków technicznych". W związku powyższym WSA za nieuzasadniony uznał pogląd, że brak tablic kierunkowych – stanowiących niewątpliwie element wyposażenia pojazdu w związku z przewozem pasażerów – należy traktować jako naruszenie warunków technicznych. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wyrok zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 66 ust. 1 p.r.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że termin "warunki techniczne" nie obejmuje wymaganego przepisami ww. rozporządzenia wyposażenia dodatkowego pojazdu, powołując się przy tym na uchylony w tej akurat części przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 628/10), podczas gdy z przywołanych przepisów wynika, iż wyposażenie takie decyduje w rzeczy samej o tym, czy pojazd odpowiada warunkom technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu; 2. art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 18b ust. 2 pkt 1 lit. b), art. 92a ust. 1 i ust. 6 u.t.d. oraz lp. 2.5.1 i lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że na podstawie tych przepisów nie można nałożyć kary pieniężnej za stwierdzony w toku kontroli brak wyposażenia autobusu, którym wykonywane są regularne przewozy osób, w tablice kierunkowe, albowiem tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, o którym mowa w lp. 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie do warunków technicznych, podczas gdy tablice kierunkowe stanowią jeden z warunków technicznych autobusu, wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego, o którym mowa przepis lp. 2.5.1 przedmiotowego załącznika, zaś przepis lp. 2.5.2 załącznika przewiduje sankcję za brak wyposażenia i oznakowania, a więc również naruszenie w zakresie warunków technicznych autobusu, ale wymaganych nie ze względu na rodzaj przewozu (np. regularny), ale z uwagi na przewóz określonej kategorii pasażerów, np. dzieci do szkół, osób niepełnosprawnych, itp., dla którego rozporządzenie przewiduje jeszcze inne wymagania techniczne. Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej zawarto w jej uzasadnieniu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, przypomnieć należy, że stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a) naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W skardze kasacyjnej nie zostały postawione zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, a więc uznać należy, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania nie jest kwestionowany. Oznacza to, że ocena zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego może być dokonana na podstawie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym podkreślić należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w dniu kontroli strona wykonywała regularny przewóz drogowy osób w ramach komunikacji publicznej, autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej. Istota sporu między stronami sprowadza się do tego czy w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli (11 grudnia 2013 r.) dopuszczalne było ukaranie wykonującego przewóz drogowy z zastosowaniem sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym, a więc za wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Niewątpliwie punktem wyjścia do dokonania wykładni przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie jest odwołanie się do treści art. 66 ust. 1 p.r.d. Powołany przepis stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być zbudowany, wyposażony i utrzymany tak, aby korzystanie z niego nie naruszało warunków określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1–6 p.r.d. Umieszczając powołany przepis w dziale III zatytułowanym "Pojazdy" w rozdziale 1 zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów" ustawodawca uznał, że obowiązki związane z budową pojazdów ich wyposażeniem i utrzymaniem należy objąć wspólnym pojęciem – warunków technicznych pojazdów. Jednocześnie w art. 66 ust. 5 p.r.d. ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do wydania w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Obrony Narodowej rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jak trafnie wskazuje autor skargi kasacyjnej wykładnia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich wyposażenia, nie może nie uwzględniać przyjętej przez prawodawcę systematyki tego aktu prawnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że istnienie reguł wykładni systemowej wiąże się z faktem, iż zbiór norm prawnych obowiązujących w danym porządku prawnym winien być spójny i uporządkowany. W uchwale z 16 marca 2000 r., sygn. akt I KZP 53/99 Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni systemowej stwierdził, że "ustalając znaczenie przepisu prawnego interpretator powinien brać pod uwagę systematykę wewnętrzną aktu prawnego, w którym przepis ten mieści się i powinien przyjmować, że system prawa jest w jakimś sensie całością jednolitą i harmonijną". Do wykładni systemowej wewnętrznej nawiązał także NSA w uchwale z 2 lipca 2001 roku (sygn. akt FPS 3/01, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśniając, że wykładnia ta sprowadza się do wyjaśnienia treści normy prawnej w związku z jej usytuowaniem w danym akcie prawnym i w powiązaniu z innymi jego przepisami. W związku z powyższym wskazać należy, że dział III rozporządzenia zatytułowany "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" obejmuje 13 rozdziałów, z czego przepisy zawarte w czterech pierwszych rozdziałach odnoszą się swym zakresem do wszystkich pojazdów samochodowych i przyczep, a przepisy umieszczone w rozdziałach od 5 do 13 działu III rozporządzenia odnoszą się do wskazanych szczegółowo rodzajów pojazdów. Oznacza to, że autobusy winny spełniać warunki techniczne określone w przepisach działu III rozdział 1–4 rozporządzenia, a nadto winny spełniać dodatkowe warunki określone w rozdziale 5 działu III rozporządzenia. W związku z powyższym zauważyć należy, że mimo, iż przepis § 18 ust. 1 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia odwołuje się do wyposażenia autobusu, to jednak uwzględniając poczynione wyżej uwagi, stwierdzić należy, że ustawodawca zawarł w tych przepisach prawa dodatkowe warunki techniczne, jakie powinien spełniać autobus uczestniczący w ruchu po drogach publicznych. Ponadto podkreślić należy, że w rozdziale 2 działu III rozporządzenia prawodawca zamieścił przepisy prawa odnoszące się do wyposażenia pojazdów samochodowych oraz przyczep, które to wyposażenie stanowi o spełnieniu warunków technicznych jakim mają odpowiadać pojazdy samochodowe oraz przyczepy, o których mowa w tym rozporządzeniu. Tak więc wyposażenie, o którym mowa w rozdziale 2 działu III rozporządzenia oraz wyposażenie, o którym mowa w § 18 i w § 21 rozporządzenia określa w sposób szczegółowy warunki techniczne jakie winien spełniać autobus. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro, stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 13 oraz § 21 ust. 1 rozporządzenia, autobusy regularnej komunikacji publicznej powinny być wyposażone w tablice kierunkowe, to brak tego wyposażenia rodzi skutek w postaci wykonywania przewozu regularnego w komunikacji publicznej autobusem nieodpowiadającym wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego i okoliczność ta uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w Ip. 2.5.1. załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach (z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1173/10; z 17 września 2014 r., sygn. akt 904/13; z 25 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 2403/13; z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1100/14; z 16 lipca 2015 r., II GSK 1556/14 i z 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1620/14 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a zatem można uznać, że jest ono utrwalone w orzecznictwie. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na materialnoprawny charakter stwierdzonych naruszeń, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło