II OSK 644/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-14
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Zdzisław Kostka, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w relacji do decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, kwestia, czy wybudowany obiekt może być nadal użytkowany, powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu naprawczym, a nie w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje tym, że decyzja ta nigdy nie została wydana, co oznacza, że nie było podstaw do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2008 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Powodem stwierdzenia nieważności było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji oraz pominięcie współwłaścicielki nieruchomości w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 612/14 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 612/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...](dalej także jako: GINB) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lutego 2000 r., nr[...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. i R. D. pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...]w[...]. Następnie Starosta Powiatu [...]decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r., nr[...], zmienił ww. decyzję z dnia [...] lutego 2000 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr[...], po rozpatrzeniu wniosku R. D., udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym przy ul. [...] w[...] .
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2011 r., znak:[...] , utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr[...] , stwierdzającą nieważność ww. decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...]grudnia 2001 r., zmieniającej decyzję Starosty Powiatu [...]z dnia [...] lutego 2000 r. Jednocześnie decyzją z dnia [...]maja 2011 r., nr[...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r.,nr[...], stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu [...]z dnia [...] lutego 2000 r., nr[...], w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Po wszczęciu z urzędu postępowania o wznowienie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r. znak:[...], uchylił na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]decyzją z dnia [...]stycznia 2012 r.
Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1581/12) uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. Sąd wskazał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pozwolenia na budowę w wyniku stwierdzenia jej nieważności nie mogło stanowić przesłanki wznowieniowej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Ta okoliczność może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Następnie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) działając z urzędu decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...](decyzja I instancyjna w niniejszej sprawie), stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...]sierpnia 2008 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie jako obarczonej wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wywiódł, że kwestionowaną decyzją PINB [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym, wybudowanego w oparciu o decyzję, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności, decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2011 r. Naruszył w ten sposób art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. dalej jako: ustawa Prawo budowlane) poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania R. D. utrzymał w mocy decyzję MWINB z dnia [...] maja 2013 r. W ocenie organu odwoławczego w sprawie istniał bezpośredni związek pomiędzy decyzją Starosty Powiatu [...]z dnia [...]grudnia 2001 r. a decyzją PINB [...]z dnia [...] sierpnia 2008 r., gdyż pozwolenie na użytkowanie (decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r.) zostało wydane dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego zrealizowano na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Stwierdzenie nieważności tej ostatniej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nie może pozostać bez wpływu na byt prawny decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie - decyzji dotyczącej tej samej inwestycji. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o stwierdzeniu nieważności innej decyzji administracyjnej na skutek okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. wywołuje skutek prawny ex tunc, co oznacza, że jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania. Stwierdzenie nieważności decyzji usuwa decyzję nieważną z obrotu prawnego i przywraca stan prawny istniejący przed jej wydaniem.
W skardze do sądu administracyjnego R. D. podniósł, że jeśli wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku stwierdzenia jej nieważności "może" stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 §1 nkt.1 K.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa to oznacza to, że stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na budowę nie musi być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie, tak jak twierdzi GINB. Zarzucił ponadto, iż w postępowaniu doszło do rażącego naruszenie prawa polegającego na pominięciu współwłaścicielki nieruchomości J. D. jako strony postępowania, przy jednoczesnym przyznaniu tych uprawnień sąsiadom - małżonkom U.
Oddalając skargę wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów o istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy decyzją Starosty Powiatu [...]z dnia [...] grudnia 2001 r. a decyzją PINB [...]z dnia [...] sierpnia 2008 r., gdyż pozwolenie na użytkowanie (decyzja z dnia [...] sierpnia 2008 r.) zostało wydane dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego zrealizowano na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r., w przedmiocie pozwolenia na budowę nie mogło pozostać bez wpływu na byt prawny decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie - decyzji dotyczących tej samej inwestycji. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego Sąd wywiódł, że jeśli została stwierdzona nieważność decyzji zezwalającej na budowę, to przyjmuje się, że decyzja taka nigdy nie została wydana, zatem nie było podstaw do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie. W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzja PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia w toku postępowania administracyjnego J. D. Sąd stwierdził, że nie mógł z urzędu tej okoliczności uwzględnić z tej przyczyny, że tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, (co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 1 pkt 4 Kpa), jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Zatem Sąd rozstrzygający sprawę ze skargi podmiotu biorącego udział w postępowaniu, z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że jakieś inne osoby zostały pominięte w postępowaniu administracyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. D. zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego tj.:
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm. -, dalej, jako p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej jako p.u.s.a) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji PINB zezwalającej na użytkowanie budynku,
b) art. 153 p.p.s.a. i art. 3 § 3 ust. 2 w zw . z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. polegające na przyjęciu, że jakoby WSA w wyroku VII SA/Wa 1581/12 zalecił organom stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie,
2. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 134 § 1 i art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem zapisów § 71 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. § 2 ust. 25 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru[...],
b) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję GINB w przedmiocie pozwolenia na budowę, podczas gdy skarga dotyczyła decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie o innym niż wskazany przez Sąd oznaczeniu, co miało wpływ na treść wyroku poprzez rozpoznanie niewłaściwej skargi,
c) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd, że organy przed wydaniem decyzji nie zbadały czy zachodzą wszystkie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji PINB, co miało wpływ na wynik sprawy,
d) art. 145 § 1 pkt 1 li. b) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez oddalenie wniosku o zawiadomienie współwłaścicielki nieruchomości o toczącej się sprawie, co umożliwiłoby jej podniesienie zarzutu pominięcia jako strony w postępowaniu, a w konsekwencji skutkowałoby uchyleniem decyzji, zaś skarżącemu kasacyjnie zapewniło stabilność decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przeciwko przyjęciu jakoby w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku przemawia brak ważnych racji ekonomicznych i społecznych. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że poza sporem jest okoliczność wybudowania przedmiotowego budynku bez odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Natomiast stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nastąpiło wyłącznie z powodu niezgodności między decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a decyzją o pozwoleniu na budowę. Dodał, że obecnie nie istnieje w obrocie prawnym decyzja o warunkach zabudowy, gdyż stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ze skutkiem ex tunc spowodowało wygaśnięcie tej pierwszej ze względu na upływ 2 – letniego terminu jej ważności. Poza tym wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodowałoby wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy. Plan ten w ocenie skarżącego kasacyjnie został całkowicie pominięty w sprawie mimo, że budynek przy ul. [...] jest zgodny z jego ustaleniami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Ponieważ skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał ten drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 6, poz.120 ).
W ramach wywiedzionej skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy są wskazywane przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) w związku z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a. i art.6, art.7, art. 8 i art.9 k.p.a. oraz przepisy art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit.b) p.p.s.a.
Zwrot normatywny ,, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy’’ zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej decyzji( wyrok NSA z 13 stycznia 2015 roku, syg. akt II GSK 2084/13).
Zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. są nieusprawiedliwione. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ustrojowym wskazującym na zakres kognicji sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia tego przepisu winien wskazywać, iż sąd dokonał kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracji publicznej z przekroczeniem wyszególnionego tym przepisem zakresu. Natomiast przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy normuje zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. To, czy ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiane z naruszeniem tego przepisu. Wyjątkowo gdyby np. sąd skontrolował zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o inne kryterium, niż kryterium legalności, czy też orzekł w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne, przepis ten mógłby stanowić podstawę kasacyjną w powiązaniu z naruszeniem innych przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej wiązał naruszenie przepisów art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem przepisów art.6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. i art. 1 § 1 p.u.s.a. z powodu pominięcia i braku oceny zapisów § 71 ust.3 i § 2 ust.25 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Stare Włochy( uchwała nr XCIV/2804/2010) Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 listopada 2010 roku. Podniesiony zarzut nie znajduje swojego usprawiedliwienia, ponieważ kwestia zapisów powyższej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowiła podstawy orzeczenia oraz nie miała wpływu na wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Przedmiotowa uchwała z 9 listopada 2010 roku mogła mieć tylko wpływ na możliwość zabudowy danego obszaru po dacie wejścia jej w życie i w żadnym stopniu jej treść nie pozostawała w związku z oceną podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Stanowisko autora skargi kasacyjnej wiążące wejście do obrotu prawnego uregulowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a legalnością decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu nie znajduje swojego usprawiedliwienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 p.u.s.a. poprzez oddalenie skargi R. D. na decyzję GINB, nr [...]w przedmiocie pozwolenia na budowę, zamiast pozwolenia na użytkowanie należy zauważyć, iż uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie była wyżej określona decyzja GINB. Faktycznie omyłkowo w komparycji wyroku z dnia 19 listopada 2014 wpisano przedmiot sprawy jako pozwolenie na budowę, co w żadnym razie nie pozwala na uznanie, że przedmiotem kontroli była inna, niż zaskarżona decyzja.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 7 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez sąd braków postępowania w zakresie kontroli, czy zachodzą jednocześnie wszystkie przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Organ, a następnie sąd nie twierdził, iż nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika z rażące naruszenia przepisów prawa prowadzących do jej wydania.
Sąd podzielił stanowisko organów, iż podstawą wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji związanej tj. o pozwoleniu na budowę.
Kolejnym zarzutem procesowym podnoszonym przez autora skargi kasacyjnej był zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art.1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z art. 6, art.7, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku skarżącego o zawiadomienie współwłaścicielki nieruchomości o toczącej się sprawie.
Zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 roku, nr [...]o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym przy ul. [...]w [...]jako inwestor występował tylko R. D..
Małżonka inwestora J. D. nie występowała jako strona w postępowaniu administracyjnym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jak również nie zgłaszała wniosku o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze strony na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzut, iż w postępowaniu nie brała udziału małżonka skarżącego jako współwłaścicielka nieruchomości, w sytuacji gdy sama wniosku o dopuszczenie jej do postępowania jako strony nie zgłaszała, nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazywał, iż doszło do błędnej wykładni przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 3 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. polegającą na przyjęciu, że zostały spełnione wymogi uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu budowlanego.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, iż Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zasadniczo do oceny prawidłowości dokonanej przez organy, a zaakceptowanej przez Sąd, iż istnieje zależność między funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w relacji do decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Należy zauważyć, iż sens istnienia pozwolenia na użytkowanie obiektu jest wtedy, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę. W sytuacji gdy stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, to kwestia czy wybudowany obiekt może w dalszym ciągu może być użytkowany winna być rozstrzygnięta w postępowaniu naprawczym. Tak więc ta kwestia nie mogła być rozstrzygana w toczącym się postępowaniu. Z tych też względów niezasadnym jest podnoszony zarzut błędnej wykładni wskazanych przepisów.
W kolejnym zarzucie autor skargi kasacyjnej wskazywał, że doszło przepisów prawa materialnego – art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na przyjęciu jakoby WSA w sprawie VII SA/Wa 1581/12 zalecił organom stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na użytkowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ, któremu sprawa została przekazana przez sąd do ponownego rozpoznania jest związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną dokonaną przez ten sąd.
Sąd uchylając decyzję w sprawie VII SA/Wa 1581/12 wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja, nie stanowi podstawy z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., do wznowienia postępowania w stosunku do decyzji zależnej, lecz stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak dokonana ocena wiązała organ ponownie rozpoznający sprawę w zakresie uznania, że eliminacja poprzez stwierdzenie nieważności decyzji zależnej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji następczej, a nie do wznowienia postępowania. Tak więc organ ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skutkowało i dawało podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie. W przedmiotowej sprawie organy, jak sąd administracyjny nie mogły dokonywać oceny czy przedmiotowy budynek mieszkalny może dalej być użytkowany. Kwestia ta może być przedmiotem postępowania naprawczego, w którym to postępowaniu zostanie rozstrzygnięte czy wybudowany budynek pozostanie, czy też będą musiały zostać dokonane zmiany doprowadzające obiekt do stanu zgodnego z prawem.
Z tego też względu biorąc za podstawę art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło