VII SA/Wa 1653/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2012 r.; znak: [...] w przedmiocie zawieszenia w prawie wykonywania zawodu lekarza I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Okręgowa Rada Lekarska w K. uchwałą z dnia [...] września 2011r., Nr [...] na podstawie art. 12 ust. 3 i art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008r. , Nr 136, poz. 857) w związku z art. 5 pkt 6 oraz art. 25 pkt 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2009 r. nr 219, poz. 1708) oraz art. 107 § 1 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) zwanej dalej kpa zawiesiła R.K. prawo wykonywania zawodu lekarza na czas trwania niezdolności do wykonywania zawodu tj. do czasu ustąpienia zaburzeń psychicznych. W uzasadnieniu organ wskazał, że uchwałą z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] powołano komisję do oceny stanu zdolności lekarza do wykonywania zawodu. Komisja po przeprowadzeniu badań u R. K. stwierdziła u badanego zaburzenia psychiczne, uniemożliwiające wykonywanie zawodu lekarza dentysty. Wobec tego organ postanowił zawiesić R.K. w prawie wykonywania zawodu lekarza dentysty na okres trwania niezdolności tj. do czasu ustąpienia zaburzeń psychicznych. Okręgowa Rada lekarska uznała, że wykonywanie zawodu lekarza przez R. K. stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia jego potencjalnych pacjentów. Z tego też względu nadała podjętej uchwale rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od ww. uchwały złożył R.K.. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwałą z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009r. o izbach lekarskich oraz uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010r., nr [...] w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej do działania w imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uchylenia uchwały w przedmiocie zawieszenia prawa wykonywania zawodu, podjętej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W merytorycznym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wskazało, iż w świetle przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeżeli okręgowa rada lekarska stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie niezdolności lekarza do wykonywania zawodu lub ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający wykonywanie zawodu lekarza, powołuje komisję złożoną z lekarzy specjalistów z odpowiednich dziedzin medycyny. Komisja ta wydaje orzeczenie w przedmiocie niezdolności lekarza do wykonywania zawodu albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych. Stosownie zaś do ust. 3 przepisu okręgowa rada lekarska na podstawie orzeczenia komisji może podjąć uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu na okres trwania niezdolności. W ocenie organu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z orzeczenia komisji do oceny stanu zdrowia lekarza R. K. wynika, że po przeprowadzeniu badań stwierdzono u ww. lekarza zaburzenia psychiczne spełniające kryteria zaburzenia schizotypowego typu schizofrenii. W związku z tym komisja orzekła, że nie jest zdolny do wykonywania zawodu lekarza dentysty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę złożył R. K. wnosząc o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności oraz uchwały jej poprzedzającej nr [...]. Zaskarżonej uchwale oraz jej poprzedzającej skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego tj.: - brak zapoznania przez Okręgową Radę Lekarską w K. z materiałem dowodowym, - brak wezwania skarżącego do wypowiedzenia się w sprawie, - brak informacji, iż przysługuje skarżącemu możliwość wglądu do akt sprawy, - wydanie decyzji na podstawie nieaktualnej i zdaniem skarżącego fałszywej diagnozy, - wydanie uchwały na podstawie orzeczenia wydanego przez komisję, której działanie skarżący kwestionuje, - wydanie decyzji przez Okręgową Radę Lekarską w K. pomimo przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim. Nadto skarżący podniósł, że zawieszenie w prawie wykonywania zawodu nastąpiło bez podstawy prawnej, gdyż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia można zawiesić prawo wykonywania zawodu w przypadku występowania choroby psychicznej (czyli pschychozy), narkomanii, alkoholizmu oraz niedołęctwa lub kalectwa, a zaburzenie osobowości nie jest chorobą psychiczną. Skarżący wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności bez podstawy prawnej stanowi nadużycie prawa. Ponadto zaznaczył, że człowiek z zaburzeniami osobowości jest poczytalny i w związku z tym może pokierować swoim postępowaniem, co do zasady nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia, chyba, że są dowody (postawa), świadczące o czymś przeciwnym. W ocenie skarżącego takich dowodów nie ma w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, a zarzuty skargi okazały się uzasadnione, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy uchwałą Okręgowej Rady Lekarskiej w K. z dnia [...] września 2011r., Nr [...] na podstawie art. 12 ust. 3 i art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2008r. , Nr 136, poz. 857) w związku z art. 5 pkt 6 oraz art. 25 pkt 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2009 r. nr 219, poz. 1708) zawieszono R. K. prawo wykonywania zawodu lekarza na czas trwania niezdolności do wykonywania zawodu tj. do czasu ustąpienia zaburzeń psychicznych. Obowiązujący stan prawny w zakresie uznawania niezdolności lekarza do wykonywania zawodu i skutków prawnych takiego uznania wynika zarówno z przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty ( Dz.U z 2008r. , Nr 136, poz. 857) (art. 12-14 oraz art. 57), jak i wydanego z jej upoważnienia rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie trybu powoływania i organizacji komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności lekarza do wykonywania zawodu albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych oraz trybu orzekania o niezdolności do wykonywania zawodu lekarza (Dz. U. Nr 47, poz. 479). Do tej kwestii odnoszą się ponadto art. 13 pkt 2 oraz art. 14 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158 z późn. zm.), stanowiące częściowe powtórzenie przepisu art. 57 ustawy. W razie istnienia uzasadnionego podejrzenia okręgowa rada ma obowiązek powołania komisji, która wyda orzeczenie w przedmiocie niezdolności. W skład komisji powinni wchodzić lekarze - specjaliści z odpowiednich dziedzin medycyny. W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1998 r. (I SA 334/97, Lex nr 45658) "(...) jeżeli podstawą wszczęcia postępowania jest podejrzenie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza wywołanej chorobą psychiczną, w skład specjalnej komisji lekarskiej dla oceny niezdolności do wykonywania zawodu lekarza, wydającej orzeczenie lekarskie, wchodzi co najmniej dwóch lekarzy psychiatrów". Powołanie komisji następuje w trybie uchwały (§ 1), spośród lekarzy będących członkami właściwej okręgowej izby lekarskiej, a wykonujących zawód lekarza co najmniej od siedmiu lat i posiadających specjalizację w odpowiedniej dziedzinie (§ 1 ust. 4), przy czym przewodniczącym komisji powinien być członek okręgowej rady lekarskiej powołującej komisję. O powołaniu komisji i jej składzie osobowym zawiadamia się lekarza, którego postępowanie dotyczy, w celu umożliwienia mu złożenia wniosku o wyłączenie członka komisji ze wskazanych wyżej przyczyn (§ 1 ust. 7-9 wymienionego wyżej rozporządzenia). Orzeczenie komisji w przedmiocie niezdolności stanowi podstawę dla okręgowej rady lekarskiej do podjęcia uchwały o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu lub ograniczeniu wykonywania określonych czynności medycznych. Decyzja komisji ma charakter fakultatywny, w tym sensie, że nawet w przypadku gdy przeprowadzone przez komisję postępowanie potwierdzi podejrzenie co do niezdolności lekarza do wykonywania zawodu, komisja nie musi podjąć uchwały o zawieszeniu. W sprawie niniejszej uchwałą z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] powołano Komisję Lekarską dla oceny niezdolności do wykonywania zawodu lekarza dentysty R. K.. Następnie Okręgowa Rada Lekarska w K. uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. zmieniła w trybie art. 154 kpa własną uchwałę z dnia [...] stycznia 2011r. w zakresie składu Komisji Lekarskiej. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej uchwała z dnia [...] czerwca 2012r. utrzymało w mocy uchwałę z dnia [...] kwietnia 2011r. wydaną w trybie art. 154 kpa. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013r. w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 148/13 stwierdzono nieważność uchwały Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej [...] czerwca 2012r. nr [...]. oraz uchwały Okręgowej Rady Lekarskiej w K. z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały dotyczącej powołania Komisji Lekarskiej dla oceny zdolności do wykonywania zawodu lekarza dentysty R. K.. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Ostateczne (prawomocne) wyeliminowanie z obrotu prawnego uchwały w przedmiocie zmiany uchwały dotyczącej powołania Komisji Lekarskiej dla oceny zdolności do wykonywania zawodu lekarza dentysty R. K. stanowi przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zawieszenia R. K. prawa wykonywania zawodu lekarza na czas trwania niezdolności do wykonywania zawodu., o jakiej mowa art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Jak bowiem stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ( uchwałą) wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Pomiędzy decyzją organu administracji( uchwałą) a inną decyzją ( uchwałą) musi istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu", tj. wydanie drugiej decyzji ( uchwały) nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji ( uchwały) pierwszej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2006 r., II GSK 156/06, LEX nr 276701). Jak zostało to wykazana powyżej uchwała Komisji Lekarskiej powołująca skład Komisji lekarskiej , która wyda stosowne orzeczenie co do zdolności lekarza do wykonywania zawodu jest warunkiem wydania uchwały w przedmiocie zawieszenia prawa do wykonywania zawodu lekarza. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.12.2011r. w sprawie sygn.akt II OSK 807/11, iż nie można pojęcia "naruszenia prawa" o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art. 145a k.p.a. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 638/06, LEX nr 329945; z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05, LEX nr 317405; M. Jaśkowska, M.Masternak, E.Ochendowski, "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150). Z tych względów należało uchylić zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a, rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku opierając na art. 152 i 200 przywołanej ustawy.