I SA/Gl 483/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-07-23
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Teresa Randak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawkę podatku od nieruchomości dla budowli sportowych na 2% wartości budowli, zamiast dotychczasowej stawki 0,5%, narusza interes prawny inwestora prowadzącego pole golfowe i czy stanowi naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady zaufania obywateli do państwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego przez uchwałę rady gminy. Ustalenie stawki podatku od budowli sportowych na 2% wartości budowli, zgodne z maksymalną stawką ustawową, nie stanowiło pomocy publicznej dla konkretnego przedsiębiorcy, a jedynie realizację kompetencji rady gminy. Brak jest normy prawnej, która gwarantowałaby spółce prawo do utrzymania preferencyjnej stawki podatku, a jej interes w tym zakresie ma charakter faktyczny (ekonomiczny), a nie prawny.Stan faktyczny
Spółka A S.A. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Konopiska z 2011 r. ustalającą stawkę podatku od nieruchomości dla budowli sportowych na 2% wartości, podczas gdy dotychczasowa stawka wynosiła 0,5%. Spółka argumentowała, że tak drastyczny wzrost narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego i zasadę zaufania obywateli do państwa, grożąc zakończeniem działalności pola golfowego. Rada Gminy odmówiła usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że preferencyjna stawka stanowiłaby pomoc publiczną i że spółka nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Marek Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w N. na uchwałę Rady Gminy Konopiska z dnia 23 listopada 2011 r. nr 96/XV/2011 w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.
Pismem z dnia 20 marca 2012 r. A S.A., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy K. nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r. w przedmiocie ustalenia podatków i opłat lokalnych na 2012 r. Podniosła zarzut naruszenia art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wniosła o stwierdzenie nieważności tej uchwały jako sprzecznej z prawem, a w szczególności z art. 1 i 2 Konstytucji RP. Wystąpiła również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podano na wstępie, że skarżąca w dniu 21 grudnia 2011 r. wezwała Radę Gminy K. do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez zmianę wspomnianej wyżej uchwały w ten sposób, że w pkt 9 tabeli określającej stawki podatku od nieruchomości na 2012 r. w miejsce stawki 2% zostanie wprowadzona dotychczasowa stawka podatku – 0,5%. Wezwanie to uzasadnione zostało w następujący sposób.
A S.A jest inwestorem prowadzącym na terenie Gminy K. samobilansujący się oddział, którego przedmiotem działalności jest rozwój sportu i turystyki. W tym celu A S.A. po uprzednich rozmowach z Gminą, inwestując dziesiątki milionów złotych, wzniosła na jej terenie budowlę – pole golfowe. Obiekt ten jest obecnie chlubą Gminy, która wykorzystuje go do promowania się w kraju i zagranicą i przyciągania turystów.
Część powyższej inwestycji związanej z nakładami na infrastrukturę budowy pola do gry stanowi w rozumieniu obowiązujących przepisów budowlę. Wartość nakładów, jakie są niezbędne do wybudowania takiej budowli to kwota przekraczająca 30 milionów złotych (koszt m.in. ukształtowania terenu o powierzchni ok. 20 ha, nawodnienia go i oświetlenia).
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że przedsiębiorca podejmujący decyzję o lokalizacji takiej inwestycji musi mieć gwarancję stabilności systemu prawnego i bezpieczeństwa w zakresie stałych kosztów związanych z funkcjonowaniem tej specyficznej inwestycji. Skarżąca kierowała się w tym zakresie stawką podatku od budowli, która niezmiennie od wielu lat ukształtowana była w Gminie na poziomie 0,5% wartości budowli. Tymczasem zupełnie niespodziewanie i w sposób absolutnie nieuzasadniony Gmina ustaliła tę stawkę na 2012 r. na poziomie 2%. Wskazany 400% wzrost stawki podatku z dnia na dzień narusza, w ocenie strony, zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 1 Konstytucji RP oraz wynikającą także z tego przepisu zasadę kształtowania zaufania obywateli do Państwa. Naruszeniem powyższych przepisów podatnik uzasadnił swój interes prawny w żądaniu usunięcia naruszenia prawa.
Dla zobrazowania stanu rzeczy wskazano dla porównania, że zastosowana przez Gminę podwyżka podatku oznaczałaby w odniesieniu do podatku VAT jego wzrost z 23% do 92%, co nie mogłoby być zaakceptowane z punktu widzenia racjonalności działania. Na poparcie tego stanowiska strona przytoczyła wypowiedź L. B. (Rzeczpospolita 2002.2.13), który stwierdził, że "nie ulega wątpliwości, że pozbawienie ulg podatkowych przedsiębiorców, którzy zgodnie z fundamentalną zasadą pacta sunt servanda przyjęli ofertę państwa i ulokowali często długookresowe inwestycje na terenach mniej atrakcyjnych niż np. Warszawa, narusza ich prawo majątkowe. Co więcej, wydaje się, że kwestionowana ustawa (chodziło w tym przypadku o ustawę o podatkach i opłatach lokalnych z 2000 r.) narusza konstytucyjne prawo własności w zakresie objętym ochroną przez zasadę zaufania. Zasada zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa, wywodzona przez Trybunał Konstytucyjny z klauzuli demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji), gwarantuje bowiem ochronę przed nagłymi, nieprzewidywalnymi zmianami prawa, które podważają podstawowy jego cel – regulowanie zachowań człowieka. Zmiana regulacji, która uniemożliwia realizację tego celu albo przez nałożenie z mocą wsteczną albo przez nałożenie obowiązków na sprawy w toku – w sytuacji, która dla racjonalnego adresata normy wyklucza zmianę sposobu zachowania narusza podstawy konstytucyjnego państwa prawnego".
Stan faktyczny, w związku z którym strona domaga się usunięcia naruszenia prawa, odpowiada, jej zdaniem, przedstawionej w powyższej wypowiedzi sytuacji. Inwestycja budowy pola golfowego znajduje się w fazie rozwoju i aktualnie nie można nawet pokryć stałych kosztów obsługi pola. W kosztach tych podatek od nieruchomości stanowi bardzo znaczącą pozycję, a nagłe jego podniesienie o 400% oznacza wzrost stałych kosztów działalności pola o 400.000 zł rocznie. Istotne jest nadto, że wysokość tej kwoty wynika także z faktu, że Spółka w sposób wyjątkowy zadbała o jakość inwestycji. Poczynione w związku z tym nakłady finansowe przekładają się teraz na wysokość podatku, którym Gmina obciążą stronę.
Akcentując, że powyższe działanie Gminy narusza zasadę zaufania obywatela do Państwa oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego wskazano, że konsekwencje bezprawnego działania Gminy dotkną także mieszkańców Gminy i samą Gminę. Drastyczny wzrost podatku uniemożliwi bowiem realizację celu, który A S.A. próbuje osiągnąć od kilku lat, tj. zbilansowanie kosztów obsługi pola z przychodami z jego działalności W dalszych wywodach podano, że sam podatek od nieruchomości będzie stanowił 70 % rocznych przychodów, jakie przynosi pole golfowe. Jednocześnie zwrócono uwagę, że obiekt jest na etapie pozyskiwania nowych klientów, propagowania w Polsce idei krzewienia kultury gry w golfa, co także wymaga określonych nakładów finansowych.
Opisując konsekwencje przedstawionego powyżej stanu rzeczy stwierdzono, że zamknięcie pola oznaczać będzie zwolnienie pracowników, przekwalifikowanie gruntów na rolne, spadek wpływów z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od nieruchomości oraz utratę szczególnej wizytówki Gminy promowanej w Polsce i zagranicą.
W dalszych fragmentach skargi wskazano, że odmowa żądanego usunięcia naruszenia prawa uzasadnia legitymację Spółki do zaskarżenia uchwały z dnia 23 listopada 2011 r., co wynika z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Przywołując istotne fragmenty uchwały nr [...] z dnia [...]r., którą odmówiono usunięcia naruszenia prawa autor skargi wskazał, że stwierdzono w niej, iż "w ocenie Rady Gminy ustalenie stawki od budowli w wysokości 0,5% budowli sportowych stanowiłoby udzielenie pomocy publicznej dla konkretnego przedsiębiorcy, co podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej. Rada Gminy uznała też, że w aktualnej sytuacji finansowej budżetu gminy nie stać na tego typu przysporzenie na rzecz przedsiębiorcy. W omawianej uchwale podkreślono też, że "skarżący musi wykazać, że w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną przez niego uchwałą, polegający na tym, że zakwestionowana uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienie".
W dalszych fragmentach tej uchwały wskazano, że wybranie położenia dla inwestycji, jaką jest pole golfowe wymaga wielu przygotowań. Poza uwarunkowaniami środowiskowymi (walory terenu) istotne znaczenie mają kwestie regulacji prawnych. Akty prawa miejscowego stanowione przez samorządy terytorialne odgrywają kluczową rolę dla przygotowania, zrealizowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej jaką jest pole golfowe. Na mocy art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Rada Gminy posiada kompetencje do ustalenia podatku na maksymalnej wysokości 2% wartości budowli. W sytuacji, gdy działalność gospodarczą z wykorzystaniem budowli sportowych na terenie gminy prowadzi tylko jeden podmiot, oczywistym jest, iż uchwalenie wysokości podatku wg kryterium przedmiotowego będzie w rzeczywistości zastosowaniem kryterium podmiotowego.
Rada Gminy w dalszych wywodach przytoczonej w skardze uchwały stwierdziła, że "w ocenie Rady Gminy ustalenie stawki od budowli w wysokości 0,5% od budowli sportowych stanowiłoby udzielenie pomocy publicznej dla konkretnego przedsiębiorcy, co podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej. Rada Gminy uznała też, iż w aktualnej sytuacji finansowej budżetu gminy nie stać na tego typu przysporzenie na rzecz przedsiębiorcy".
W świetle przywołanego stanowiska Rady Gminy K. pełnomocnik skarżącej wskazał, że Gmina nie ponosi kosztów związanych z funkcjonowaniem pola golfowego ani też go nie dofinansowuje. Wartość podatku od wielu lat niezmiennie określana była na 0,5% wartości budowli, co rzeczywiście stanowiło istotny składnik całego przychodu Gminy K.. Stabilna sytuacja podatkowa oraz pewność co do ponoszonych stałych kosztów pozwalała na wypracowanie optymalnej metody gospodarowania polem golfowym. Inwestycja, jak podkreślono, że od początku nie przynosi dochodu, a strata liczona jest w setkach tysięcy złotych. Jeżeli jednak wartość tej straty powiększy się o podatek od nieruchomości o wartości 400 % wyższej niż dotychczasowa, A S.A. zmuszona będzie zakończyć działalność zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jaką jest pole golfowe. W konsekwencji budżet gminy tracąc takiego podatnika pozbawi się znacznego przychodu, w związku z czym konieczne będzie zmniejszenie wydatków realizowanych z wartości podatku uiszczanego dotychczas przez skarżącą.
Autor skargi podkreślił także, iż polityka stosowana przez gminę w rzeczywistości przeczy art. 6 ust.1 pkt 18 ustawy o samorządzie gminnym dotyczącym promocji gminy, gdyż przez tak znaczne i gwałtowne podwyższenie podatków, podmioty, których działalność jest (tak jak w przypadku pola golfowego) mocno związana z promocją gminy zmuszone będą do zakończenia działalności.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ustosunkowując się do skargi organ wskazał na wstępie, że skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a jednocześnie wnosi o zmianę jej treści. Dalej powołał się na argumentację zawartą w uchwale z dnia 13 lutego 2012 r. o odmowie usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę uchwały nr [...] w zakresie stawki podatku od budowli. Stwierdzono w niej m.in., że różnicowanie stawek podatku od budowli w odniesieniu do budowli sportowych nie stanowi elementu lokalnego systemu opodatkowania albowiem ukierunkowane byłyby na konkretnego podatnika – jedynego w gminie, który prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem budowli sportowych. W takim stanie rzeczy ustalenie stawki podatku od budowli sportowych w wysokości 0,5% stanowiłoby udzielenie pomocy publicznej dla konkretnego przedsiębiorcy. Rada gminy uznała także, iż Spółka nie wykazała, iż regulacje uchwały podatkowej naruszają jej interes prawny. Strona w dążeniu do ustalenia preferencyjnej stawki podatku do budowli ma jedynie interes faktyczny (ekonomiczny).
Za nieuzasadnione uznano twierdzenie skarżącej, że stawka 0,5% od wartości budowli stanowiła stały ukształtowany element systemu podatków lokalnych w gminie, co przesądziło o lokalizacji pola golfowego, na dowód czego przedłożono zestawienie stawek podatku od budowli na przestrzeni lat 2000 – 2011.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił także, iż w 2006 r. po uzyskaniu pozwolenia na częściowe użytkowanie pola golfowego A S.A., powołując się na poniesione znaczne nakłady finansowe, wystąpiła do Rady Gminy z wnioskiem z dnia 25 września 2006 r. o ustalenie preferencyjnej stawki podatku od budowli. Ustalona na 2007 r. stawka podatku od budowli sportowych w wysokości 0,5% miała corocznie wzrastać aż do osiągnięcia 2% wartości budowli. Jednakże w 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w piśmie z dnia 7 grudnia 2010 r. zakwestionował prawidłowość różnicowania stawek podatku od budowli w odniesieniu do budowli sportowych. Zgodnie z sugestiami zawartymi w tym piśmie Rada Gminy ustalając stawki podatków lokalnych na 2012 r. przeanalizowała stan faktyczny i prawny dotyczący opodatkowania budowli sportowych i doszła do przekonania, że takie różnicowanie stawek jest możliwe tylko w ramach pomocy publicznej dla podatnika.
Organ podał również, iż przyjęta 2% stawka podatku od budowli nie dyskryminuje skarżącej w porównaniu ze stawkami podatku od budowli obowiązującymi w innych gminach, gdzie zlokalizowano 18 dołkowe pola golfowe. Na 8 takich pól golfowych w 7 przypadkach stawki wynoszą 2% wartości budowli, a w jednym przypadku – 1,85%.
W odpowiedzi na skargę pokreślono także, iż zaskarżona uchwała, podjęta w ramach kompetencji rady gminy wynikających z art. 168 Konstytucji RP, art. 40 ust. 1 i art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest zgodna z prawem.
Na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i przedstawioną w niej argumentację. Nadto wskazał, że Spółka posiada interes prawny, który wynika z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, art. 32 Konstytucji RP, a także z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Okoliczność ta została potwierdzona w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 603/11. Podkreślił także, iż dotychczasowa współpraca skarżącej z gminą była bardzo dobra. Wybudowane pole golfowe, choć przynosi straty, jest wizytówką gminy. Daje także zatrudnienie wielu jej mieszkańcom, a zatem tak radykalne podwyższenie stawki podatku stanowi zarówno naruszenie wcześniejszych ustaleń, jak i dobrych zasad. Wyjaśniając podobieństwo stanu faktycznego rozpatrywanego w niniejszej sprawie ze sprawą o sygn. akt I SA/Gl 603/11 pełnomocnik skarżącej wskazał na tożsamy przedmiot opodatkowania. Wyjaśnił jednocześnie, że sporna w niniejszej sprawie stawka podatku dotyczy jednego podmiotu, gdyż tylko skarżąca Spółka prowadzi ośrodek sportowy tego typu na terenie gminy.
Pełnomocnik Rady Gminy K., prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: p.p.s.a.- kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i inne akty tych organów podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skargą inicjującą postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zaskarżono uchwałę Rady Gminy K. nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r. w przedmiocie ustalenia podatków i opłat lokalnych na 2012 r. w części, w której ustalono w niej stawkę podatku od budowli w wysokości 2% ich wartości, rezygnując ze stawki preferencyjnej dla budowli sportowych.
Podstawę prawną wniesienia skargi stanowi art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
"Skarga oparta na art. 101 u.s.g. zobowiązuje sąd administracyjny do badania najpierw, czy spełnia ona wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie do badania legitymacji skarżącego" (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2373/11, LEX nr 1110180)
Dokonując zatem na wstępie oceny dopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi wskazać należy, że skarżąca wezwała Radę Gminy K. do usunięcia naruszenia prawa i wniosła skargę z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego organu samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej. Aktami prawa miejscowego są bowiem akty normatywne zawierające przepisy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, powszechnie obowiązujące na określonej części terytorium państwa, wydawane przez organy samorządu terytorialnego lub terenowe organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 Konstytucji). Zaskarżona uchwała Rady Gminy K. zawiera wszystkie elementy charakteryzujące akt prawa miejscowego obowiązujący w 2012 r. na terenie Gminy, gdyż określa stawki podatków i opłat lokalnych i jest skierowana do wszystkich podmiotów posiadających nieruchomości. Stanowisko co do zakwalifikowania tego typu uchwał do aktów prawa miejscowego znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
Przechodząc do weryfikacji legitymacji skarżącej do wniesienia skargi wskazać należy na wstępie, za wyrokiem NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 120/11, LEX nr 1137852, że "przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a. określającej podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa. Pamiętać bowiem należy, że jeżeli w art. 28 k.p.a. i art. 50 p.p.s.a. legitymacja skargowa jest uwarunkowana posiadaniem interesu prawnego, to w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga się wykazania naruszenia interesu prawnego.
Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 cyt. ustawy musi zatem wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację.
W orzecznictwie sądowym i w piśmiennictwie prawniczym nie budzi wątpliwości teza, że z samej przynależności mieszkańca do wspólnoty samorządowej (np. gminy) nie wynikają bezpośrednio żadne jego indywidualne prawa lub obowiązki i w związku z tym sama ta przynależność (członkostwo we wspólnocie) nie jest źródłem interesu prawnego, legitymującego do wniesienia skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Skargę do sądu administracyjnego może wnieść na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym tylko ten, kto wykaże, że ma konkretne, indywidualnie mu przysługujące uprawnienia lub obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego i te jego uprawnienia lub obowiązki zostały naruszone konkretnym aktem organu gminy. Należy także stwierdzić, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż indywidualny interes, którego naruszenie legitymuje mieszkańca do wniesienia skargi musi być rzeczywisty (realny), konkretny i bezpośredni (vide wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 952/09 niepublikowany, wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09 niepublikowany).
Na takie rozumienie pojęcia "interesu prawnego", o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zwracał także uwagę Trybunał Konstytucyjny badając zgodność z Konstytucją RP powołanego wyżej przepisu prawa (vide wyrok TK z 16 września 2008 r. o sygn. akt SK 76/06 oraz powołane tam orzecznictwo) (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 120/11, LEX nr 1137852).
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy K. nr [...] z dnia 23 listopada 2011 r. w przedmiocie ustalenia podatków i opłat lokalnych na 2012 r. Skarżąca kwestionuje zapis zawarty w rubryce 9 tabeli zawierającej poszczególne stawki podatków, w której określono stawkę podatkową 2% wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w odniesieniu do wszystkich budowli usytuowanych na terenie gminy, rezygnując z preferencyjnej stawki podatkowej dla budowli sportowych, która we wcześniejszych uchwałach Rady Gminy K. była znacznie niższa niż 2% (co potwierdza załączone do odpowiedzi na skargę zestawienie).
W pisemnej skardze pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut naruszenia art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wskazał, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 1 i 2 Konstytucji. Interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały powiązano z naruszeniem przez Gminę zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w art. 1 Konstytucji RP poprzez niespodziewane i nieuzasadnione wprowadzenie wobec skarżącej "z dnia na dzień" 400% wzrostu stawki podatku od nieruchomości dotyczącej budowli. W ocenie skarżącej, której budowle objęte były na mocy poprzednich uchwał Rady Gminy K. stawką poniżej 1% wartości (od 0,4% do 0,8%) tak znaczny wzrost stawki podatku narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 1 Konstytucji RP oraz wynikającą także z tego przepisu zasadę kształtowania zaufania obywateli do Państwa. Naruszeniem powyższych przepisów podatniczka uzasadniła swój interes prawny w żądaniu usunięcia naruszenia prawa. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wskazał także, że zaskarżona uchwała narusza art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Kwestionowany zapis uchwały Rada Gminy K. wprowadziła w ramach przysługujących jej kompetencji wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach, na mocy którego rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym, że stawki te w odniesieniu do budowli nie mogą przekroczyć rocznie 2 % ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zastosowana przez Radę Gminy stawka, odpowiadająca wymogom ustawowym, odniesiona została do wszystkich budowli znajdujących się na terenie gminy K., a więc bez uprzywilejowania czy też dyskryminacji jakiegokolwiek podatnika (tak jak miało to miejsce w uchwale, której nieważność została stwierdzona w części wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 603/11, LEX nr 1015919), na który powołał się na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki. Wskazywana zaś przez stronę okoliczność, że rezygnacja ze stawki preferencyjnej (której stosowanie wyłącznie w odniesieniu do podatniczki stanowiłoby – jak zaznaczono w odpowiedzi na skargę - pomoc publiczną) nastąpiła nieoczekiwanie nie uzasadnia, zdaniem składu orzekającego, interesu prawnego Spółki w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wskazała bowiem normy prawa materialnego, który został przez organ gminy naruszony. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby stronę łączył z Gminą jakikolwiek stosunek prawny statuujący wymóg utrzymywania stawki podatku od budowli skarżącej na określonym poziomie. Jak podano w odpowiedzi na skargę Rada Gminy uwzględniła wniosek strony z 2006 r. ustalając na 2007 r. stawkę podatku w wysokości 0,5% i przystając na stopniowe jej podwyższanie do wartości 2%. Zapewnienie to – jak potwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżącej - uzyskano w ramach wzajemnych ustaleń i stanowiło ono przejaw dobrej współpracy skarżącej z gminą. W tym stanie rzeczy nie sposób stwierdzić, że skarżącej przysługuje uprawnienie (a więc i związany z nim interes prawny) do żądania określenia w zaskarżonej uchwale preferencyjnej stawki podatku od budowli sportowych. Uprawnienia takiego strona nie może także skutecznie konstruować w oparciu o normy ogólne zawarte w art. 1 i 2 i 32 Konstytucji RP, a także wszelkie okoliczności związane z dochodowością pola golfowego, jego znaczeniem dla promocji gminy i utrzymywania miejsc pracy dla jej mieszkańców. Okoliczności te mogą mieć ewentualnie znaczenie przy wniosku o rozłożenie płatności tego podatku na raty czy też jego umorzenie. Interes prawny strony nie może być też wywodzony z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, skoro – jak wykazano – kwestionowana uchwała w zakresie podatku od budowli nie uprzywilejowała żadnego podmiotu gospodarczego działającego na terenie gminy. Na marginesie wskazać należy, iż podmiot gospodarczy podejmujący inwestycję związaną z wzniesieniem budowli musi liczyć się z realną koniecznością opłacenia od nich podatku wg maksymalnej stawki ustawowej, czyli 2% (taki stan rzeczy ma miejsce, jak podano w odpowiedzi na skargę, na terenie pozostałych gmin, w obrębie których także usytuowane jest pole golfowe prowadzone przez skarżącą).
Jak więc wykazano powyżej skarżąca na której "spoczywa obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., pozostającego w związku z konkretną normą prawną, a który jest naruszany przez skarżony akt" (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1333/11, LEX nr 965179) nie wykazała naruszenia zaskarżoną uchwałą jej interesu prawnego lub uprawnienia. Niewątpliwie ma ona natomiast interes faktyczny (ekonomiczny) w opodatkowaniu posiadanych przez nią budowli wg preferencyjnej stawki podatku od nieruchomości, co jednak - wobec braku naruszenia interesu prawnego - nie uprawnia jej do wniesienia skargi na kwestionowaną uchwałę.
W tym stanie rzeczy Sąd zobligowany był, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę, nie dokonując merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej uchwały.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło