I OSK 2172/15

Dnia 14 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 roku, sygn. akt II SA/Wa 1609/14 odrzucającego skargę K.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] w przedmiocie wniosku o zamianę zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni mieszkalnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o zamianę zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni mieszkalnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną uchwałą, wydaną na podstawie § 24 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, po rozpoznaniu wniosku skarżącej o zamianę dotychczas zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni dla rodziny trzy osobowej, Zarząd Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy odmówił umieszczenia jej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zdaniem Sądu uchwała ta nie została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd podkreślił, że uchwała dotycząca zamiany lokali jest wykonywaniem uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i co za tym idzie, jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm., dalej u.s.g.) do sądu administracyjnego można zaskarżyć uchwały podjęte przez organy gminy, w tym również uchwały organów dzielnicy, wydane w sprawie z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych i odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła K.G. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzania na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i udzielenia skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 6 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię wskazanego przepisu i uznanie, że skarga na przedmiotową uchwałę nie jest skargą wniesioną na akt organu w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z cytowaną wyżej uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. zamiana lokalu mieszkalnego na inny lokal należący do zasobu mieszkaniowego gminy jest możliwa na wniosek najemcy, jeżeli spełnione zostały określone w tej uchwale warunki. Organ administracji bada czy w sprawie zachodzą wymienione w uchwale okoliczności i podejmuje decyzje o wpisaniu lub niewpisaniu wnioskodawcy na listę osób oczekujących na najem lokalu. Zatem wpisanie na listę następuje na podstawie władczego aktu administracji gminy. Dopiero po wpisaniu na powyższą listę możliwe jest zawarcie umowy najmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie wniosku o zmianę zajmowanego lokalu nie stanowi aktu w zakresu administracji publicznej. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Wbrew twierdzeniem Sądu nie można uznać zaskarżonej uchwały za sposób wykonywania uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy. Jak słusznie zauważono w skardze kasacyjnej, zaskarżona uchwała nie dotyczy bezpośrednio przedmiotowego mienia. Uchwała ta, stanowiąca o wpisaniu bądź o odmowie wpisania na listę osób oczekujących na najem mieszkania, jest pierwszym etapem rozpoznawania wniosku o zamianę lokalu. Wszystkie kwestie cywilnoprawne stanowią dopiero kolejny etap tego procesu. Sama uchwała nie może więc być traktowana ani jako oferta zawarcia umowy najmu, ani negocjacje. Celem jej wydania jest zbadanie czy wnioskodawcy może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy (por. uchwała NSA z 21.07.2008 r., sygn. akt I OPS 4/08; post. NSA z 26.11.2014 r., sygn. akt I OSK 3085/14; wyrok NSA z 4.06.2014 r., sygn. akt I OSK 1392/14). Zaskarżona uchwała odmawiająca wnioskodawczyni umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu, nie dotyczyła rozporządzenia mieniem będącym zasobem mieszkaniowym gminy. W uchwale tej organ zdecydował dopiero o niespełnieniu przez skarżącą przesłanek określonych w uchwale Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipa 2009 r. i o niewpisaniu jej na listę osób oczekujących na wynajem lokalu. Zatem uchwała ta ma charakter administracyjno-prawny i powinna zostać przez Sąd I instancji uznana za akt organów jednostek samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Tym samym Sąd powinien był w przedmiotowej sprawie dokonać kontroli działalności organu administracji publicznej, bowiem jest właściwy do rozpoznania wniesionej skargi na wskazaną w niej uchwałę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kasacyjnie wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.