II GSK 2491/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-10

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Andrzej Skoczylas, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, polegające na braku wskazania dowodów lub okoliczności uzasadniających ustalenia faktyczne, a także wadliwość zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżący nie kwestionuje daty doręczenia decyzji i daty wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ administracji nie wskazał w uzasadnieniu wszystkich dowodów, to nie ma to znaczenia dla wyniku sprawy, jeśli skarżący nie kwestionuje kluczowych ustaleń faktycznych dotyczących daty doręczenia decyzji i wniesienia odwołania. Wadliwość zwrotnego potwierdzenia odbioru również nie miała wpływu na wynik sprawy, gdy skarżący osobiście odebrał przesyłkę. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora POW NFZ o objęciu go ubezpieczeniem zdrowotnym z jednodniowym opóźnieniem. Prezes NFZ postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na 7-dniowy termin określony w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na to postanowienie. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego zbadania ustaleń faktycznych organu dotyczących daty doręczenia decyzji i wniesienia odwołania oraz wadliwość zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1955/14 w sprawie ze skargi M. Ś. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1955/14, oddalił skargę M. Ś. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił objęcie M. Ś. obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Decyzję tę doręczono stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] stycznia 2014 r., przy czym jej odbiór nastąpił przez samego skarżącego, o czym świadczy zwrotne poświadczenie odbioru znajdujące się w aktach administracyjnych. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezes NFZ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji. Organ wskazał na treść art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o świadczeniach), określającym 7-dniowy, zawity termin na wniesienie odwołania od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Wobec powyższej regulacji, termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29 stycznia 2014 r. Z uwagi na to, iż odwołanie w rozpoznawanej sprawie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 30 stycznia 2014 r., organ uznał wykonanie tej czynności z uchybieniem terminu określonego w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, bez równoczesnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pismem z dnia 10 kwietnia 2014 r. M. Ś. zwrócił się do Prezesa NFZ o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 4 maja 2014 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie Prezesa NFZ z [...] kwietnia 2014 r. oraz domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz uchylenia w całości ww. decyzji Dyrektora POW NFZ w Rzeszowie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pozostaje w szoku po tragicznej śmierci żony, co nastąpiło w trakcie jego pobytu w szpitalu. Następnie pismem z dnia 8 maja 2014 r. skarżący uzupełnił skargę, składając 3 dokumenty na okoliczność niezalegania ze składkami do ZUS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wyrokiem dnia 13 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest doręczenie skarżącemu decyzji w dniu 22 stycznia 2014 r. oraz wniesienie odwołania w dniu 30 stycznia 2014 r., a zatem 1 dzień po upływie terminu zawitego, określonego w art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Sąd podkreślił, iż zawity charakter terminu do wniesienia środka odwoławczego oznacza, że dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne, a z istoty takiego terminu wynika, że nie może on być przedłużony. Wskazując na orzecznictwo NSA, Sąd I instancji podniósł również, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bowiem weryfikuje decyzję ostateczną, która korzysta z ochrony trwałości. WSA podkreślił, że skarżący w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. został prawidłowo pouczony o terminie do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ nie był zatem władny rozpatrzyć merytorycznie odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. WSA zauważył, iż po wydaniu zaskarżonego postanowienia, w dniu 15 kwietnia 2014 r. do Prezesa NFZ wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o przywrócenie w drodze wyjątku terminu do wniesienia odwołania. M. Ś. oświadczył, iż popełnił błąd z powodu przemęczenia oraz trudnej sytuacji życiowej, a okoliczności powyższe podtrzymano również w treści skargi. Zdaniem Sądu, argumentacja zmierzająca do wykazania braku zawinienia po stronie skarżącego we wniesieniu odwołania po upływie ustawowego terminu nie może mieć wpływu na treść postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. Również złożenie dokumentów, których celem było wykazanie okoliczności związanych z wywiązywaniem się przez skarżącego z obowiązków płatniczych wobec ZUS, nie ma bezpośredniego związku ze sprawą dotyczącą wyłącznie stwierdzenia faktu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. Ś., zaskarżając wyrok w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, względnie przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: - przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku rozpoznania sprawy w granicach skargi i nierozpoznanie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów: - braku wskazania w uzasadnieniu postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] jakichkolwiek dowodów lub okoliczności, na podstawie których organ ten ustalił, że decyzja została skarżącemu doręczona 22 stycznia 2014 r., a odwołanie zostało wniesione 30 stycznia 2014 r.; - wadliwości zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Kasator stwierdził, że wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd I instancji nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego zbadania, czy organ dokonał pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich istotnych okoliczności, stanowiących podstawę do zastosowania art. 134 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, a ponadto, czy postępowanie prowadzone przez ten organ spełniało wymóg wynikający z zasady pogłębiania zaufania obywateli. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, uchybienia Prezesa NFZ winny skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego. W tym kontekście należy wskazać, że postępowanie kasacyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dacie wniesienia skargi kasacyjnej tj. w dniu 9 lipca 2015 r. W świetle art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (czyli przed dniem 15 sierpnia 2015 r.) stosuje się art. 182 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Dlatego już na wstępie należy podnieść, że niemożliwy był do spełnienia postulowany wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawnym, mimo tego że strona wnosząca skargę kasacyjną spełniła przesłanki z art. 182 § 1 p.p.s.a., tj.: a) podniesienie w skardze kasacyjnej tylko zarzutów naruszenia przepisów postępowania, b) zrzeczenia się rozprawy, c) strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Z przepisu art. 182 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu dotychczasowym, obowiązującym przed dniem w życie wyżej wymienionej zmiany p.p.s.a.) wynika, że podjęcie decyzji o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym jest pozostawione uznaniu Naczelnego Sądu Administracyjnemu, a to oznacza, że nawet zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek nie oznacza obowiązku wydania wyroku w składzie jednoosobowym i na posiedzeniu niejawnym (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1390/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanką uniemożliwiającą powyższą decyzję był charakter rozstrzygnięcia organów i sądu pierwszej instancji. Dokonując oceny zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w punkcie wyjścia przypomnieć należy, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie wymienionego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu I instancji byłby inny. Badając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Odnosząc się do wskazanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w kontekście istoty sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, determinowanej przepisem art. 1 p.u.s.a. w związku z art. 3 p.p.s.a., wskazać należy na wstępie, że w zależności od rezultatu przeprowadzonej kontroli oraz jej przedmiotu sąd administracyjny wydaje orzeczenie, w którym skargę uwzględnia (art. 145art. 150 p.p.s.a.) albo skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Wskazane przepisy określają przesłanki, formę i treść odpowiedniego, merytorycznego orzeczenia Sądu. Treść rozstrzygnięcia sądowego uwzględniającego skargę determinowana jest ostatecznym rezultatem kontroli sądowoadministracyjnej, stwierdzonym w jej toku konkretnym naruszenia prawa, rodzajem i charakterem naruszonych przepisów, skalą tego naruszenia (wyrażającą się w istotnym wpływie na wynik sprawy) oraz jego rodzajem (zwykłe dające podstawę do wznowienia postępowania, kwalifikowane). Zgodnie bowiem, między innymi z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję administracyjną (w całości lub w części), w sytuacji gdy stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i przez które to naruszenie należy rozumieć tylko i wyłącznie taką sytuację, w której istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania (wpływu) tegoż naruszenia na treść zaskarżonego aktu. W szczególności nie ma znaczenia dla wyniku sprawy kwestia ewentualnego niewłaściwego wskazania w uzasadnieniu postanowienia Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2014 r. dowodów lub okoliczności, na podstawie których organ ten ustalił, że decyzja została skarżącemu doręczona 22 stycznia 2014 r., a odwołanie zostało wniesione 30 stycznia 2014 r., skoro w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia zwrotnego poświadczenia odbioru zaskarżonej decyzji, które wskazuje, iż skarżący odebrał tę decyzję osobiście w dniu 22 stycznia 2014 r., czego skarżący nie kwestionuje. Ponadto w akta administracyjnych obok odwołania datowanego przez skarżącego na 29 stycznia 2014 r. znajduje się załączona koperta listu poleconego skierowanego przez skarżącego do organu, na której uwidoczniono na stemplu pocztowym datę 30 stycznia 2014 r. Także skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wniesionym już po otrzymaniu postanowienia NFZ o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji, nie kwestionował ani daty doręczenia mu decyzji, ani daty wniesienia odwołania, ale zaznaczył, iż popełnił w tym zakresie błąd z powodu przemęczenia i bardzo trudnej sytuacji życiowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza to prawidłowość ustaleń w tym zakresie zarówno organu administracji jak i Sądu I instancji. Nie ma także usprawiedliwionych podstaw także stanowisko kasatora o wadliwości zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. z uwagi na to, że - jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej- "Na potwierdzeniu znajduje się bowiem pieczątka o awizacji 21 stycznia 2014 roku, natomiast brak jest informacji o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym, a data doręczenia nie jest wskazana przez skarżącego i brak jest adnotacji o przyczynie takiego stanu rzeczy". W tym kontekście należy zauważyć, że ewentualny brak informacji o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, skoro skarżący - czego nie kwestionuje - odebrał przesyłkę osobiście w urzędzie pocztowym już następnego dnia po awizowaniu tj. 22 stycznia 2014 r. Podobnie w przepisach prawa nie ma wymogu, data doręczenia była wskazana przez adresata pisma. W art. 46 § 1 k.p.a. ustawodawca stawia jedynie wymóg własnoręcznego podpisu adresata służącego potwierdzeniu daty doręczenia pisma, natomiast data doręczenia pisma nie musi być własnoręcznie wpisana przez adresata. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. nie wyklucza zatem oznaczenia daty doręczenia pisma także w inny sposób, tj. odciskiem datownika, lub wpisaniem tej daty przez inną osobę, jeżeli adresat nie wpisał tej daty (Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I OSK 940/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. WSA w Warszawie, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., należy zauważyć, iż zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Podnieść należy, że zarzut taki może być uzasadniony wówczas, gdyby sąd wyszedł poza granice danej sprawy, albo gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne i przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, niezależnie od treści zarzutów podniesionych w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak już wskazano wyżej analiza akt sprawy w zestawieniu z treścią zaskarżonego wyroku jasno wskazuje, że sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za chybiony. W ocenie NSA nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 134 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, z uwagi na trudną sytuację materialną strony skarżącej co potwierdza przyznane jej prawo pomocy. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że orzekanie w tym przedmiocie należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Z tego powodu nie zawarto w postanowieniu rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło