II GSK 1840/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-12
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Anna Robotowska, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odbiorniki radiofoniczne zainstalowane w samochodach demonstracyjnych i zastępczych, które stanowią standardowe wyposażenie tych pojazdów, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłat abonamentowych, jeśli przedsiębiorca nie prowadzi działalności polegającej wyłącznie na sprzedaży lub przekazywaniu odbiorników do używania na podstawie umów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że odbiorniki radiofoniczne zainstalowane w samochodach demonstracyjnych i zastępczych, które stanowią standardowe wyposażenie tych pojazdów, podlegają obowiązkowi rejestracji i opłat abonamentowych. Sąd uznał, że wyłączenie z obowiązku rejestracji, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, dotyczy wyłącznie przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników do używania na podstawie umów, a nie przedsiębiorców prowadzących sprzedaż samochodów, w których odbiorniki są jedynie elementem wyposażenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz ustalenia opłaty abonamentowej dla spółki jawnej prowadzącej działalność w zakresie sprzedaży samochodów. Kontrola wykazała posiadanie jednego odbiornika telewizyjnego i dziewięciu odbiorników radiofonicznych, w tym ośmiu w samochodach demonstracyjnych i zastępczych. Spółka kwestionowała obowiązek rejestracji odbiorników w samochodach, powołując się na wyłączenie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." T.K., T.K. - Spółka jawna w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1765/14 w sprawie ze skargi "C." T.K., T.K. - Spółka jawna w D. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "C." T.K., T.K. - Spółka jawna w D. na rzecz Ministra Infrastruktury i Budownictwa 450 (słownie: czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1765/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "C." Sp. j. z siedzibą w D. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych oraz ustalenia opłaty za ich używanie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 17 września 2013 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.), przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu znajdującym się we W. przy ul. H. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika – J.K. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu jednego odbiornika telewizyjnego marki LG - w salonie oraz dziewięciu odbiorników radiofonicznych - 4 sztuki w samochodach demonstracyjnych, 4 sztuki w samochodach zastępczych, 1 szt. w salonie. Ustalono, iż w czasie kontroli telewizor odbierał program TVN, umowa z CYFRA+." Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: telewizor 1,5 roku, radiowe od stycznia 2013 r. W protokole w rubryce oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych odnotowano, cyt.: "J.K. oświadcza, że nie posiada wiedzy, czy odbiorniki rtv są zarejestrowane i opłacane, księgowość mieści się w Ś. przy ul. W. [...]." Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i J.K. Jednocześnie do protokołu załączono oświadczenie J.K., opatrzone datą 17 września 2013 r., z którego wynika, iż 9 szt. odbiorników radiofonicznych 1 szt. odbiornika telewizyjnego znajdujących w lokalu zajmowanym przez skarżącą jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
W związku z ustaleniami kontrolnymi w dniu 18 grudnia 2013 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wydał decyzję Nr [...] nakazującą skarżącej rejestrację jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego oraz dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oraz ustalającą opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika telewizyjnego oraz dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 1.915,50 zł.
W wyniku odwołania skarżącej Minister Administracji i Cyfryzacji zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu II instancji, J.K. była rozeznana w funkcjonowaniu prowadzonej przez skarżącą działalności, a zarazem świadoma celu kontroli, w której brała udział, zatem informacje od niej pochodzące stanowią pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonywanie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Zdaniem organu, wbrew twierdzeniu skarżącej w sprawie nie znajduje zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych w zakresie 4 samochodów demonstracyjnych i 4 samochodów zastępczych. W realiach tej sprawy czynności polegające na sprzedaży lub przekazywaniu odbiorników osobom trzecim do używania na podstawie umów nie należą do przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej, gdyż prowadzona przez nią działalność w zakresie sprzedaży samochodów nie stanowi wyłącznie sprzedaży lub przekazywania do używania odbiorników na podstawie umów. Zatem odbiorniki radiofoniczne, w które wyposażone zostały samochody demonstracyjne i zastępcze stanowią jedynie element wyposażenia samochodów i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób używających te pojazdy. Nie stanowią odrębnego przedmiotu umowy (towaru) przeznaczonego przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim na podstawie umów. Ponadto, w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, ani też w odwołaniu, skarżąca nie wskazała innego krótszego okresu używania odbiorników, a ustalenia zawarte w protokole kontroli oraz oświadczeniu J.K. na żadnym etapie postępowania nie zostały odwołane i nie były kwestionowane przez skarżącą.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego, wynikiem czego było przyjęcie, że odbiorniki zainstalowane w samochodach demonstracyjnych i samochodach zastępczych są odbiornikami podlegającymi rejestracji lub opłatom na podstawie art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, podczas gdy zdaniem skarżącej podlegają one wyłączeniu od obowiązku rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 punkt 3 w/w ustawy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, a to art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że odbiorniki zainstalowane w samochodach demonstracyjnych i samochodach zastępczych są odbiornikami podlegającymi rejestracji lub opłatom na podstawie tych przepisów, przy jednoczesnym niezastosowaniu do takich odbiorników art. 5 ust. 2 punkt 3 w/w ustawy;
3. błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień, które to rozporządzenie nie obowiązywało w dacie wydania decyzji przez organ administracyjny I instancji (utrzymanej w mocy przez organ administracyjny II instancji).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podzielił stanowisko organów przedstawione w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Sąd I instancji stwierdził, że wykładnia literalna art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych prowadzi do wniosku, że znajduje on wyłącznie zastosowanie do tych przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. Wtedy to osoby nabywające odbiornik mają obowiązek jego zarejestrowania i uiszczenia opłat abonamentowych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zajmuje się sprzedażą samochodów, a nie odbiorników radiowych bądź telewizyjnych. Odbiorniki radiowe znajdują się w standardowym wyposażeniu samochodów, w tym również pojazdów demonstracyjnych i zastępczych i nie stanowią odrębnego przedmiotu umowy (towaru) przeznaczonego przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim na podstawie umów. Oznacza to, że udostępnienie odbiorników radiofonicznych nie stanowi w tej sprawie odrębnej usługi podlegającej odrębnej umowie, zafakturowaniu i opodatkowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarżąca zobowiązana była dokonać rejestracji również każdego odbiornika, znajdującego się w pojazdach demonstracyjnych i zastępczych oraz uiszczać od każdego z nich opłaty abonamentowe, w myśl art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych.
W ocenie Sądu I instancji, z ustalonego przez organy stanu faktycznego w sprawie (protokół kontroli i oświadczenie J.K. z dnia 17 września 2013 r.) wynika, że skarżąca dysponowała jednym odbiornikiem telewizyjnym oraz 1 odbiornikiem radiowym w salonie oraz 4 odbiornikami radiofonicznymi radiofonicznymi w samochodach demonstracyjnych i 4 odbiornikami radiofonicznymi w samochodach zastępczych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, zaś okres ich używania w przypadku odbiornika telewizyjnego wynosił 1,5 roku zaś w przypadku odbiorników radiofonicznych okres ok. 9 miesięcy. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, zgodnie z domniemaniem z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, że skarżąca używała tych odbiorników i winna dokonać ich rejestracji oraz uiszczać od nich opłaty abonamentowe, a skoro nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku organy stosownie do art. 5 ust. 1 i 3 i art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych nakazały ich rejestrację i ustaliły należną opłatę abonamentową.
Sąd I instancji podkreślił, że kontrola skarżącej odbyła się 17 września 2013 r., a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz.1116 ze zm.). Utrata mocy prawnej przepisów wykonawczych przed wydaniem zaskarżonych decyzji nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż rozporządzenie regulowało tylko wszystkie kwestie związane z przeprowadzeniem kontroli, natomiast rozstrzygnięcia merytoryczne znajdowały oparcie w ustawie o opłatach abonamentowych i w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), które to akty obowiązywały w dacie wydania zaskarżonych decyzji.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe stosowanie, a to:
a) art. 2 ust. 2, art. 2 ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2 pkt 3, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych - skutkujące uznaniem, że obowiązkowi rejestracji podlegają radioodbiorniki zamontowane w samochodach demonstracyjnych oraz zastępczych przeznaczonych do przekazywania osobom trzecim na podstawie umowy, stanowiące jednocześnie standardowe wyposażenie tych samochodów (przy jednoczesnym niezastosowaniu do takich odbiorników art. 5 ust. 2 punkt 3 w/w ustawy);
b) art. 190 ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe skutkujące przyjęciem, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mogły być przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień, które to rozporządzenie nie obowiązywało w dacie wydania decyzji przez organ administracyjny I instancji (utrzymanej w mocy przez organ administracyjny II instancji), choć w dacie wydawania decyzji obowiązywało już rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynikiem czego było przyjęcie, że odbiorniki zainstalowane w samochodach demonstracyjnych oraz zastępczych podlegają rejestracji zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych;
b) art. 79 § 2 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Pismem z dnia 31 marca 2017 r. Zastępca Dyrektora Departamentu Prawnego Ministerstwa Cyfryzacji poinformował, że w następstwie dokonanego przekształcenia w strukturze administracji rządowej, obecnie organem właściwym w tej sprawie jest Minister Infrastruktury i Budownictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych oraz ustalenia opłaty za ich używanie stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji publicznej ustalenia faktyczne uzasadniały - zdaniem Sądu I instancji - po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że wynik przeprowadzonej kontroli realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie uzasadniał wniosek o braku realizacji przez stronę skarżącą obowiązku rejestracji odbiornika telewizyjnego i 9 radioodbiorników oraz obowiązku uiszczania z tytułu ich używania należnych opłat abonamentowych, a w konsekwencji - po trzecie - wydanie rozstrzygnięcia nakazującego rejestrację wskazanych odbiorników i ustalającego opłatę za ich używanie w łącznej kwocie 1.915,50 zł. Przy tym, według Sądu I instancji okoliczność, że część spośród ujawnionych w toku kontroli radioodbiorników zainstalowana była w samochodach demonstracyjnych oraz w samochodach zastępczych - mianowicie 4 odbiorniki w samochodach demonstracyjnych oraz 4 radioodbiorniki samochodach zastępczych - nie sprzeciwiała się temu, aby za uzasadnione i zgodne z prawem uznać stanowisko organu, że również w odniesieniu do tych radioodbiorników istnieje obowiązek ich rejestracji i ponoszenia z tytułu ich używania opłat abonamentowych, albowiem nie ma do nich zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji nie jest niezgodna z prawem.
Ocenę adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. - a mianowicie zarzutów z pkt 2 lit. a) oraz lit. b) petitum skargi kasacyjnej, do których odnieść należy się w pierwszej kolejności - poprzedzić należy przypomnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co wiąże się z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.
Uwzględniając powyższe, według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy.
Wbrew stanowisku strony skarżącej o wadliwości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych nie może bowiem świadczyć to, że przeprowadzona w rozpatrywanej sprawie kontrola oraz dokonane w jej toku czynności odbyły się bez udziału wspólników skarżącej spółki uprawnionych do jej reprezentacji.
W tej mierze podnieść należy, że przedmiotem i celem przeprowadzonej w sprawie kontroli było przestrzeganie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie. Ze swej istoty kontrola ta i podejmowane w jej toku czynności zmierzały więc do ustalenia konkretnych faktów, zasadniczych z punktu widzenia przepisów prawa, na podstawie których była ona przeprowadzana (art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych), co nie wiązało się z koniecznością i potrzebą uzyskania od wspólników skarżącej spółki uprawnionych do jej reprezentacji, stosownych i wymaganych w obrocie prawnym oświadczeń woli, lecz oświadczeń wiedzy odnośnie do okoliczności mających istotne znaczenie z punktu widzenia przedmiotu i celu przeprowadzanej kontroli. W związku z tym, za uzasadniony uznać należy wniosek, że wiedza o istotnych w sprawie okolicznościach i faktach, mających znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, nie musiała pochodzić bezpośrednio od wspólników skarżącej spółki, skoro za wystarczające jej źródło z punktu widzenia przedmiotu i celu kontroli, można i należało uznać zarówno oświadczenie wiedzy pracownika strony skarżącej, jak i odzwierciedlony w treści protokołu kontroli rezultat z przeprowadzonych w jej toku czynności obrazujący rzeczywisty stan rzeczy w miejscu kontroli (włączony odbiornik telewizyjny z półtorarocznym okresem używania; 9 odbiorników radiofonicznych, w tym 4 w samochodach demonstracyjnych, 4 w samochodach zastępczych, 1 w salonie, z okresem używania od stycznia 2013 r. i w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu). W sytuacji, gdy wymienione źródła wiedzy o istotnych w sprawie faktach miały komplementarny charakter, a protokół kontroli, gdy chodzi o jego treść, współtworzyły oświadczenia pracownika strony skarżącej obecnego podczas kontroli, który ponadto protokół ten podpisał nie wnosząc do niego zastrzeżeń, to nie ma podstaw, aby twierdzić, że tak przeprowadzone ustalenia kontroli stanowiące podstawę ustaleń faktycznych we wszczętym następnie postępowaniu administracyjnym, w którym ustalono ponadto brak zarejestrowania wymienionych odbiorników, są nieprawidłowe, czy to z uwagi na tryb ich przeprowadzenia, czy to z uwagi na ich wynik.
Zwłaszcza, gdy w tym kontekście podkreślić, że ustaleniom faktycznym poczynionym w postępowaniu administracyjnym wszczętym następnie w sprawie, których podstawę - jak wskazano powyżej - stanowiły ustalenia kontroli odzwierciedlone w jej protokole z dnia 17 września 2013 r., strona skarżąca nie przeciwstawiła twierdzeń, dowodów, czy też informacji o dowodach, w świetle których ustalenia te można byłoby uznać za niepełne, a tym samym za pozbawione waloru kompletności i zupełności, a formułowane na ich podstawie wnioski za naruszające określoną w art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów.
W sytuacji więc, gdy Sąd I instancji ustalenia te uznał za prawidłowe i przyjął następnie za podstawę wyrokowania sprawie, to z punktu widzenia przedstawionych powyżej konsekwencji wynikających z przepisu art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz wymogów, jakie regulacja ta stawia zarzutom adresowanym wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie orzeczenia, za niewystarczające uznać należało ograniczenie się do zarzutu naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynikiem czego było przyjęcie, że odbiorniki zainstalowane w samochodach demonstracyjnych oraz zastępczych podlegają rejestracji zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych. Zwłaszcza, że z uzasadnienia tak skonstruowanego zarzutu nie wynika na czym dokładnie miałyby polegać wadliwości przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego oraz wadliwość jego oceny dokonanej przez organ administracji, którą Sąd I instancji zaakceptował, jako prawidłową.
W odniesieniu natomiast do zagadnienia odnoszącego się do podnoszonego przez stronę skarżącą naruszenia jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (zarzut z pkt 2. lit. b) petitum skargi kasacyjnej) stwierdzić należy, że nie ma podstaw, aby za uzasadnione uznać jej stanowisko o naruszeniu w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 79 § 2 oraz 10 § 1 k.p.a.
Odwołując się do powyżej już przedstawionych uwag, a mianowicie, że konsekwencją wyniku kontroli realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej z tytułu ich używania, było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej kontrolowaną przez Sąd I instancji decyzją, a podstawę ustaleń faktycznych w tym postępowaniu współstanowił właśnie wynik kontroli przeprowadzonej na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych oraz wydanego w jej wykonaniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzajacych kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (obowiązującego w czasie przeprowadzania wymienionej kontroli, co nota bene jasno i wyraźnie wynika również z art. 190 ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, który stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 6 ust. 4 i art. 7 ust. 10 ustawy, o której mowa w art. 169, zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 6 ust. 4 i art. 7 ust. 10 ustawy, o której mowa w art. 169, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, i co czyni tym samym również niezasadnym zarzut z pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej) stwierdzić należy, że z uzasadnienia omawianego zarzutu nie wynika - w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. - na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji art. 79 § 2 k.p.a. i jaki miałby być wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy.
Zwłaszcza, gdy w kontekście powyżej przedstawionych już uwag podkreślić, że naruszenia tego - podobnie zresztą, jak i naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - nie sposób wiązać z zagadnieniem odnoszącym się do prawa do reprezentacji, a tym samym składania oświadczeń woli.
Niezależnie od tego, odnosząc się do zarzucanego przez stronę skarżącą naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyjaśnić należy, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela, że naruszenie przywołanego przepisu zasadniczo oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (zob. np.: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06; postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/11).
Również jednak i w tym przypadku skarga kasacyjna nie wyjaśnia, na czym dokładnie miałoby polegać naruszenie przez Sąd I instancji art. 10 § 1 k.p.a. i jaki miałby być wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy.
Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również zarzut z pkt 1. lit. a) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji wymienionych w nim przepisów ustawy o opłatach abonamentowych.
Ocenę zasadności tego zarzutu poprzedzić należy koniecznym przypomnieniem, a mianowicie, że zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, to zarzut wadliwego zrekonstruowania normy prawnej, to jest mylnego zrozumienia treści przepisu przez sąd administracyjny I instancji, który wymaga - aby mógł być rozpatrzony - wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu, którego zarzut kasacyjny dotyczy i jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej. Zarzut "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego wymaga z kolei wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polega więc na zarzuceniu tzw. błędu subsumcji, tj. gdy ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Innym słowy, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego - niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd, rozumiane jest, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu.
Uwzględniając wymogi, którym powinny czynić zadość zarzuty oparte na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a., stwierdzić należy, że w zakresie odnoszącym się do zarzucanego naruszenia przepisów art. 2 ust. 2, art. 2 ust. 4, art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe ich zastosowanie oraz do zarzucanego błędu wykładni art. 5 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, zarzuty te w wystarczającym stopniu nie spełniają jednak tych wymogów, albowiem ich uzasadnienie nie zawiera wymienionych powyżej elementów. Tak postawione i uzasadnione zarzuty naruszenia wymienionych przepisów prawa materialnego nie mogą więc odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą. Zwłaszcza gdy jednocześnie podkreślić, że w sytuacji, gdy podważa ona prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca błąd wykładni i/lub niewłaściwe zastosowanie, to ocena zasadności tego rodzaju zarzutów może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który - tak jak w rozpatrywanej sprawie, to jest w związku z jego odmienną oceną, niż ta której prawidłowość zaakceptował Sąd I instancji - sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy.
Jakkolwiek stawiany na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego, zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera pewne elementy zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o których mowa była powyżej, to jednak nie może być on uznany za usprawiedliwiony z tego powodu, że strona skarżąca nie podważyła - jak wynika to z oceny zasadności zarzutów opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a. - ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie. Wynikającym z tych ustaleń oraz formułowanym na ich podstawie wnioskom odnośnie do funkcji samochodów demonstracyjnych oraz samochodów zastępczych (por. s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), nie przeciwstawiła bowiem dowodów i argumentów, z których mogłoby wynikać, że wymienione powyżej odbiorniki zainstalowane w liczbie 4 w samochodach demonstracyjnych oraz w liczbie 4 w samochodach zastępczych - bo tego właśnie dotyczy istota spornej w sprawie kwestii - były przez nią przeznaczone - jak wymaga tego ustawodawca (por. w tej mierze również wyrok NSA z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2835/14) - wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy, a tylko w takiej sytuacji, jak wynika z przywołanego przepisu, mogłoby mieć zastosowanie wyłączenie, o którym w nim mowa.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło