I SA/Wa 1400/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-25

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Jolanta Dargas, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość państwowa, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w faktycznym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego (PKP), ale do której przedsiębiorstwo to nie posiadało udokumentowanego tytułu prawnego (zarządu lub użytkowania), podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Nieruchomość państwowa, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w faktycznym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego (PKP), ale do której przedsiębiorstwo to nie posiadało udokumentowanego tytułu prawnego (zarządu lub użytkowania), podlegała komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Określenie 'mienie należące do przedsiębiorstw państwowych' oznaczało przynależność prawną, a nie faktyczną, a brak udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości wykluczał możliwość jej pozostania własnością Skarbu Państwa i skutkował jej komunalizacją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości z dniem 27 maja 1990 r. Przedsiębiorstwo P. S.A. wniosło o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 27 października 2000 r., powołując się na decyzje wywłaszczeniowe z 1957 r. oraz przepisy ustawy o komercjalizacji PKP. Organy administracji uznały, że P. S.A. nie posiadało udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., co skutkowało jej komunalizacją z mocy prawa. Skarżący kwestionował błędną wykładnię przepisów dotyczących komunalizacji i prawa PKP do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia z mocy prawa przez gminę oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania P. S.A., utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r, Nr[...] , stwierdzającą nabycie przez Gminę K., z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r, własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej[...] , obr. [...] oznaczonej jako działki nr [...] o pow.[...] ha i nr [...] o pow.[...] ha, objętej księgą wieczystą Nr [...] Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na wniosek z dnia 28 grudnia 2009 r. P. S.A. w K., przed Wojewodą [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wydania w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.), decyzji uwłaszczeniowej stwierdzającej nabycie z mocy prawa, z dniem 27 października 2000 r., przez przedsiębiorstwo państwowe P. w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w jednostce ewidencyjnej [...] obr. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. Jako dowód świadczący o przekazywaniu ww. nieruchomości na rzecz P., miały świadczyć przedstawione przez wnioskodawcę decyzje wywłaszczeniowe nieruchomości wydane przez Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia [...] marca i [..] maja 1957 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Wojewoda [...] stwierdził, nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Gminę K. z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pomimo, iż wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na wniosek P. w K., to nie stanowiło ono automatycznego nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe P. prawa zarządu do wywłaszczonych gruntów. Jak wskazano tytuł prawny do nieruchomości nadawany był przez właściwe organy państwowe, które ustalały prawno-rzeczowe tytuły do poszczególnych i konkretnie oznaczonych składników mienia. Zdaniem organu jeżeli ujawnione w toku postępowania decyzje o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości nie stanowią o ustanowieniu zarządu, w sposób prawem przewidziany, na rzecz P., a nieruchomość spełnia przesłanki opisane w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), to organ zobligowany jest do stwierdzenia nabycie własności, z mocy prawa, na rzecz właściwej G.. Odwołanie od decyzji Wojewody złożyły P. S.A. w W. domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącego prawo zarządu sporną nieruchomością wywieść należy z orzeczenia o jej wywłaszczeniu. Prawo to wywieść można również z ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz przepisów ustawy z 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Skarżący podkreślił również, że nieruchomość wykorzystywana jest do celów związanych z transportem kolejowym. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 roku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia KKU wskazała, że postępowanie uwłaszczeniowe, na które powołuje się skarżący prowadzone, jest na podstawie art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP, przy czym art. 34 a został dodany nowelizacją z dnia 25 maja 2003 r. A zatem postępowanie to toczy się na podstawie przepisów, które weszły w życie po dniu 27 maja 1990 roku. Ten stan rzeczy stał się powodem dla którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 roku stwierdził, iż art. 34 a, nie odnosi się do komunalizacji z mocy prawa określonej w art. 5 ust 1 ustawy "komunalizacyjnej", czyli ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 43 ze zm.). Decyzje komunalizacyjne wydane na podstawie w/w przepisu mają charakter deklaratoryjny, tj. potwierdzają jedynie nabycie własności przez właściwą gminę, które nastąpiło z dniem 27 maja 1990 roku tj. z dniem wejścia w życie tej ustawy. W tym stanie rzeczy postępowanie uwłaszczeniowe prowadzone w trybie ustawy o komercjalizacji nie może eliminować komunalizacji z mocy prawa, tym bardziej, że przesłanki postępowania uwłaszczeniowego określone w art. 34 wskazują na brak, po stronie P., tytułu prawnego do uwłaszczanej nieruchomości. KKU wskazała ponadto, iż skarżącemu nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa, na podstawie decyzji o wywłaszczeniu. Prawo zarządu do nieruchomości państwowych osób prawnych na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej można ustalić tylko na podstawie obowiązujących do tej daty przepisów tj. do dnia 27 maja 1990 roku. W dacie decyzji o wywłaszczeniu tj. [...] marca i [...] maja 1957 roku, zgodnie z przepisami rozp. Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 roku w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które było aktem wykonawczym do dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. R.P. nr 4 poz. 31 z 1952 r.) prawo zarządu i użytkowania było ustanawiane w formie protokółu zdawczo-odbiorczego, bądź w drodze umowy zawartej w odpowiedniej formie prawnej, a w razie sporu na podstawie decyzji Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Później ustanawiane było w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. nr 32 poz. 159), w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego, o oddaniu nieruchomości w użytkowanie i następnie w trybie art. 38 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ten stan prawny obowiązywał w dniu 27 maja 1990 roku. W ocenie Krajowej Komisji skarżący nie widzi potrzeby legitymowania się zindywidualizowanym tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. A przecież ta indywidualizacja jest niezbędna przy ocenie tytułu prawnorzeczowego. Chodzi o to, że tytuł prawnorzeczowy musi w swej osnowie zawierać wszystkie szczegółowe cechy geodezyjne i ewidencyjne. Dla skarżącego jest to nieistotne, bo wyprowadza on tytuł opierając się na decyzji wywłaszczeniowej, oraz na przepisach ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP. Zdaniem KKU organ pierwszej instancji zasadnie zatem uznał, że skoro skarżącemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - przepisy wprowadzające /.../ do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku. Zgodnie bowiem z treścią, obowiązującego w dniu 27 maja 1990 roku, art. 6 ust 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (DZ.U. z 1989 r. Nr 14, poz.74), grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. KKU, dokonując analizy w przedmiocie wyjaśnienia podstawy prawnej, na jakiej oparte było dysponowanie gruntem przez P. doszła do wniosku (wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego), że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe P. takiego tytułu nie tworzą. Organ podkreślił także, iż żadne przepisy powojenne o Ziemiach Odzyskanych, nacjonalizacji, militaryzacji, włącznie z dekretem o majątkach opuszczonych i poniemieckich, formułujące z natury rzeczy ogólne zasady dotyczące dysponowania mieniem, nie mogły tworzyć po stronie P. konkretnie sformułowanego, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa użytkowania, czy prawa zarządu. A tylko tak sformułowane prawo może wyłączać komunalizację z mocy prawa. Faktyczne jej objęcie i władanie nie tworzy formalnoprawnego zarządzania. Organ wskazał, że skarżący nie powołuje się na żadne inne źródła swego ewentualnego prawa do przedmiotowego gruntu poza władaniem oraz wywłaszczeniem. Obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy "komunalizacyjnej" ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 roku o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez P. Z ogólnych przepisów tej ustawy (art. 16) nie wynikały przecież uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i zapisach ewidencyjnych. Takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich decyzjach terenowych organów władzy państwowej wydawanych w przedmiocie użytkowania, czy zarządu. W ocenie Krajowej Komisji wpisy hipoteczne oraz wpisy ewidencyjne np. władający: P. oddają jedynie stan faktyczny, który nie jest oparty o podstawę prawną formalnie określającą prawo P. do określonego gruntu. W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, w przedmiotowej sprawie nie ma też zastosowania art. 11 ust 1 ustawy "komunalizacyjnej", ponieważ wykonywanie funkcji transportowych nie jest wykonywaniem zadań należących do właściwości organów administracji rządowej. Ponadto okoliczność, iż na nieruchomości funkcjonuje linia kolejowa sam z siebie nie tworzy innej jakości w kontekście art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Nie istnieje przepis prawa, który wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajdują się czynne tory kolejowe. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. SA. w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] ha. W ocenie skarżącego decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej narusza prawo materialne poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu: - art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., polegające na przyjęciu, że skomunalizowana nieruchomość należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji o komunalizacji, wydanej mimo braku przesłanek komunalizacji; - art. 7 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa Państwowego PP "Polskie Koleje Państwowe" poprzez błędne uznanie, że nieruchomości przeznaczone do użytku kolei nabyte z mocy prawa przez PKP podlegają komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r., - art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, poprzez brak zastosowania w związku z pominięciem przesłanki posiadana nieruchomości przez P. z dniem 27 maja 1990 roku. Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja narusza również przepisy postępowania, a to: art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 oraz art. 138 § 2 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający słuszny interes skarżącego, a ponadto dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że spełnione zostały przesłanki komunalizacji wyrażone w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. W ocenie skarżącego organ naruszył również art. 15 kpa, gdyż zaniechał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Strona podkreśliła, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowi cześć linii kolejowej nr [...], zabudowanej budowlami i urządzeniami służącymi do prowadzenia kolejowego. Nie była ona zatem zarządzana przez terenowe organy administracji i nie należała w dacie 27 maja 1990 r. do tych organów. Okoliczność ta została pominięta przez KKU oraz Wojewodę orzekających w tej sprawie Zdaniem skarżącego, gdyby organy przyjęły właściwą wykładnię przepisów art. 34 i art. 34 a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe wiedziałyby, że pomimo braku dokumentów o zarządzie nieruchomości P. pozostają one własnością Skarbu Państwa. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/04, gdzie Trybunał wskazał, że grunty, które w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowały się w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów nie stały się własnością Gminy z mocy prawa. Grunty te pozostały własnością Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej KKU jak również Wojewoda [...] nie dokonali w prowadzonym postępowaniu, żadnych ustaleń na okoliczność przesłanek pozytywnych art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Pominięto także przeznaczenie nieruchomości tj. okoliczności wskazujące na należenia spornego mienia do P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania komunalizacynego, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i dotyczy wskazanej w skardze działki nr [...] o pow. [...], obręb [...], położonej w jednostce ewidencyjnej[...]. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 przytoczonej ustawy,jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika zatem, że mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim były inne niż wyżej określone organy administracji państwowej, nie podlegało komunalizacji w trybie ww. przepisu. Jeżeli natomiast określone mienie ogólnonarodowe należało do takiego przedsiębiorstwa w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Podkreślenia wymaga, że określenie mienie "należące" do przedsiębiorstw państwowych, oznacza należenie mienia do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie faktycznym. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z 26 IX 2000 r., I SA1342/99, Lex nr 78921, z 2 II 2006 r., I OSK 1295/05, Lex nr 194864, z 16 III 2006 r., I OSK 583/05, Lex nr 198195, z 16 I 2008 r., I OSK 1947/06 niepub. I OSK 1641/07, I OSK 593/09 ), jak i w licznych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Termin ten był analizowany w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 1992 r. sygn. W 13/91. Niezasadne są więc zarzuty skargi, co do wadliwego rozumienia przez organ tego pojęcia i stanowią one jedynie polemikę z utrwalonym jednolitym rozumieniem tego pojęcia. Jak wykazało postępowanie, przedsiębiorstwo państwowe P. nie miało w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...], obręb [...], położonej w jednostce ewidencyjnej [...]. Jak słusznie zauważyły organy, decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, którą stwierdza się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wejścia w życie, tj. w dniu 27 maja 1990 r. Dlatego wszelkie zmiany zarówno stanu faktycznego jak i prawnego mające miejsce po tej dacie, nie mają znaczenia prawnego. Właściwie również organy wskazały, że tytuł prawny do nieruchomości nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego. Zarządu nie można bowiem domniemywać. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie, które organ prawidłowo przytoczył. Nie ma więc potrzeby ponownego jego powoływania. Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, wskazywać sposób i cel korzystania. Wymaga podkreślenia, że jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...]w trakcie prowadzonego postępowania podjął kroki zmierzające do pozyskania dowodów mających świadczyć o prawach P. do przedmiotowej nieruchomości. W tym celu zwracał się m. in. do Urzędu Miasta K. Wydziału Skarbu Państwa oraz Archiwum Akt Nowych. Dokumentów tych jednak nie uzyskał. Organ wzywał również wnioskodawcę do wykazania tytułu prawnego do spornej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., jednakże ten takiego tytułu nie przedłożył. W odpowiedzi skarżący podał, że prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości potwierdzają wprost decyzje Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia [...] marca i [...] maja 1957 r. nr [...], orzekające o przejęciu przedmiotowych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić, gdyż decyzje wywłaszczeniowe nie stanowią o istnieniu zarządu. Fakt wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nawet z przeznaczeniem na potrzeby P., nie oznacza automatycznego nadania P. tytułu prawnego do wywłaszczonej nieruchomości. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97 ze zm.), nie mają zastosowania w sprawach komunalizacji, gdyż powyższe akty wykonawcze dotyczą postępowania uwłaszczeniowego i nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśniła, w jaki sposób ustanawiany był zarząd. Analiza przepisów prawnych określających zasady przekazywania mienia państwowego wskazuje, że zarząd mógł powstać w drodze decyzji właściwego organu państwowego, na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, na podstawie umowy o przekazaniu mienia między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, umowy zawartej przez te jednostki, w oparciu o protokół zdawczo – odbiorczy, albo na podstawie umowy kupna nieruchomości. Postępowanie nie wykazało, aby skarżący legitymował się jednym z wyżej wymienionych dokumentów, a nawet na ich istnienie skarżący nie powoływał się. Zważyć ponadto należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że niewskazanie przez przedsiębiorstwo tytułu prawnego do gruntu powoduje, że odpowiada on przesłance określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i tym samym podlega on komunalizacji (por. wyroki NSA: I OSK 1957/06 , OSK 1947/06, I OSK 1442/07,). Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku. Równie nietrafny jest zarzut skargi niezastosowania art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", w brzmieniu na dzień 5 grudnia 1930 r. nadanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 1930 r. w sprawie zmian i uzupełnień rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r., który mówił o nabywaniu i przekazywaniu majątku w użytkowanie i powierniczy zarząd przedsiębiorstwu "Polskie Koleje Państwowe". Jakakolwiek dokumentacja odnośnie do przedmiotowej nieruchomości o nabyciu, czy przekazaniu nie została jednak przez skarżącego okazana ani w postępowaniu administracyjnym, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Także argumentacja skargi odwołująca się do przepisów art. 34 i 34a ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, jest w ocenie Sądu nietrafiona. Celem unormowania zawartego w art. 34 tej ustawy było bowiem uregulowanie stanu prawnego mienia pozostającego w posiadaniu P., co do którego brak jest ustanowionego zarządu. Natomiast grunty, o których mowa w art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (a więc te, które wskazuje art. 34 tej ustawy), nie dotyczą gruntów, które podlegają komunalizacji z mocy art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych tj. tych, które z dniem 27 maja 1990 r. stały się z mocy prawa mieniem gminnym (por. wyrok. NSA z 16 I 2008 r., I OSK 1957/06, Lex nr 453445, wyrok Trybunału Konstytucyjnego 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03). Zdaniem Sądu organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, dlatego też zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 nie zasługują na uwzględnienie. Słusznie też wskazały, że dla oceny przesłanek komunalizacji z mocy prawa istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny na dzień 27 maja 1990 r. Dlatego jedynie fakty prawotwórcze podlegają badaniu i ocenie, a nie inne okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 7, 77, 107 § 3.. Organ odwoławczy ponownie i w całokształcie rozpoznał sprawę, a wydana decyzja ma umocowanie w treści przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności - z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło