II GZ 96/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1433/14 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1433/14 odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie z dnia 17 grudnia 2015 r. o odmowie wyłączenia referendarza sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 23 lutego 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 12 stycznia 2016 r. na wymienione postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia referendarza sądowego w kwocie 100 zł. Strona wniosła zażalenie na to zarządzenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II GZ 887/16 zostało oddalone. Zarządzeniem z dnia 31 października 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 lutego 2016 r., które zostało doręczone stronie w dniu 15 listopada 2016 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uiścił wymaganego wpisu. Wniósł na nie "zażalenie", domagając się przyznania prawa pomocy. W takim stanie sprawy Sąd I instancji, powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) odrzucił wymienione na wstępie zażalenie strony na postanowienie z dnia 17 grudnia 2015 r. o odmowie wyłączenia referendarza sądowego. R.P. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym oraz "budzącego niezadowolenie u strony skarżącej". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w ustalonym przez Sąd I instancji i wynikającym z analizy akt sprawy, stanie faktycznym sprawy, zarządzenie z dnia 23 lutego 2016 r., wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2015 r., w przedmiocie odmowy wyłączenia referendarza sądowego, stało się prawomocne. Wywiedzione od niego zażalenie zostało, bowiem oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. (sygn. akt II GZ 887/16). Wobec tego skarżący został niewadliwie wezwany powtórnie, zarządzeniem z dnia 31 października 2016 r., do wykonania wymienionego zarządzenia wzywającego go do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 złotych. Zauważyć należy, że wezwanie stanowiące wykonanie zarządzenia z dnia 23 lutego 2016 r. zawierało prawidłowe pouczenia tak, co do terminu, w jakim strona zobowiązana była do wniesienia stosowanej opłaty jak również odnośnie skutków niewykonania wezwania. Nieuiszczenie wpisu w terminie wynikającym z daty otrzymania przez skarżącego wezwania (15 listopada 2016 r.), skutkowało prawidłowym, bo zgodnym z treścią powołanego art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzuceniem zażalenia jak uczynił to Sąd I instancji w objętym zażaleniem postanowieniu. Na marginesie zauważyć należy, w świetle kolejnego w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy skierowanego do Sądu I instancji w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od zażalenia, że kolejne żądanie przyznania prawa pomocy zgłoszone w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (por. postanowienia NSA z dnia: 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14; 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12 i I GZ 652/16). Innymi słowy, po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów procesu, sąd ma obowiązek ponownego wezwania strony do uiszczenia stosowanej opłaty, wyznaczając przy tym termin do dokonania tej czynności oraz pouczając o rygorze jej niewykonania, jeśli zaś strona po otrzymaniu takiego wezwania, przed upływem terminu do uiszczenia należnych kosztów postępowania wystąpi z kolejnym (ponownym) wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, to wówczas bieg terminu do wniesienia opłaty nie zostaje przerwany. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.