II OSK 2648/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-20
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny lub uprawnienie właściciela nieruchomości położonej poza obszarem objętym planem, ale w jego sąsiedztwie, w związku z potencjalnymi immisjami, zmianami stosunków wodnych oraz utratą walorów widokowych i rekreacyjnych?Ratio decidendi
Skarżący musi wykazać aktualne, zindywidualizowane naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikające z prawa materialnego, aby uzyskać legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy. Hipotetyczne, przyszłe lub faktyczne interesy, nawet jeśli dotyczą sprzeczności aktu z prawem, nie uprawniają do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Właściciel nieruchomości położonej poza obszarem planu, nawet w sąsiedztwie, nie wykazał takiego naruszenia, opierając swoje zarzuty na potencjalnych immisjach, zmianach stosunków wodnych czy utracie walorów, które nie miały charakteru aktualnego i konkretnego.Stan faktyczny
Skarżąca M.K. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Słubicach w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, ochrony gatunkowej zwierząt, przepisów o lasach oraz przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących immisji i stosunków wodnych. Skarżąca podniosła, że realizacja planu spowoduje podtopienia jej nieruchomości, immisje hałasu i spalin oraz utratę walorów widokowych i rekreacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, ponieważ jej nieruchomość znajduje się poza obszarem planu i nie graniczy z nim bezpośrednio, a podnoszone zarzuty mają charakter hipotetyczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 838/14 w sprawie ze skargi M.K. na uchwałę Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 27 czerwca 2014 r. nr LV/443/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w południowej części miasta Słubice 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M.K. na rzecz Gminy [...] kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 838/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M.K. na uchwałę Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 27 czerwca 2014 r. nr LV/443/2014 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w południowej części miasta Słubice.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
W dniu 27 czerwca 2014 r. Rada Miejska w Słubicach podjęła uchwałę nr LV/443/2014 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w południowej części miasta Słubice. Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647).
Pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. M.K. skierowała do Rady Miejskiej w Słubicach wezwanie do usunięcia naruszenia prawa domagając się uchylenia (stwierdzenia nieważności) powyższej uchwały. Pismem z dnia 30 września 2014 r., doręczonym M.K. w dniu 1 października 2014 r., organ poinformował, że wezwanie to zostało uznane za bezzasadne.
Następnie M.K. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 27 czerwca 2014 r. w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim domagając się stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie stwierdzenia niezgodności z prawem. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.
W skardze podniesiono, że prognoza oddziaływania na środowisko sporządzona na potrzeby zaskarżonego planu miejscowego nie uwzględnia zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko oraz zarzucono naruszenie:
1/ przepisów postępowania - art. 19 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na nieponowieniu czynności dotyczących wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w niezbędnym zakresie, po zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwałą z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...];
2/ przepisów art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 46 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez sporządzenie niepełnej prognozy, nieuwzględniającej wpływu budowy zamierzonych obiektów, oraz możliwych sposobów faktycznego korzystania z terenu – na faunę i florę, w szczególności wpływu na siedliska ptaków objętych ścisłą ochroną gatunkową (np. dzięcioła zielonego i dzięcioła dużego oraz słowika rdzawego), czy też wpływu na potencjalne miejsce występowani zagrożonego owada – zgniotka cynobrowego;
3/ przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w szczególności § 7 pkt 6, 7 i 14 oraz § 10, poprzez niszczenie siedlisk i ostoi ww. gatunków objętych ścisłą ochroną gatunkową, a także wycinanie drzew i krzewów;
4/ przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach – zgodnie z zapisem zawartym na stronie 27 studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego – uchwałą Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 12 czerwca 2014 r. Nr LIV/430/2014: Lasy na terenie gminy pełnią różne funkcje. Największy areał mają lasy gospodarcze - 6430 ha (93,2%), cechujące się monokulturą sosny. Lasy ochronne zajmują 255 ha (3,7%), a ich większe skupiska zlokalizowane są w dolinie Odry w pobliżu [...] oraz w rejonie [...], strefy przemysłowej i terminalu. Natomiast lasy wchodzące w granice form ochrony przyrody obejmują 213 ha (3,1%), stanowiąc rezerwaty przyrody, użytki ekologiczne, pomniki przyrody oraz obszary Natura 2000. Tym samym z samego studium, który stanowi podstawę uchwalenia planu wynika, że teren objęty planem uznawany jest za "las ochronny";
5/ art. 40 k.c.,143 k.c.,144 k.c. poprzez fakt, że realizacja planowanej wieży (na wzgórzu) o monumentalnych rozmiarach wraz z "infrastrukturą towarzyszącą" (parkingi, utwardzone drogi) spowoduje ewidentne zachwianie stosunków wodnych na przedmiotowym terenie, co w sposób oczywisty spowoduje, iż odprowadzone wody opadowe i roztopowe będą podtapiały sąsiadujące nieruchomości, w tym stanowiącą własność skarżącej. Dowodziło to oczywistej i bezpośredniej ingerencji w sferę prawa własności, co narusza ww. przepisy Kodeksu cywilnego. Nadto wpłynie to na wartość posesji skarżącej, która obecnie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie naturalnego lasu, zaś po zrealizowaniu zamierzeń planu objętego zaskarżoną uchwałą zakłócony zostanie nie tylko ład przestrzenny, ale i zmieni się całkowicie charakter nieruchomości powodując immisję hałasu, spalin i innych niekorzystnych czynników związanych z urbanizacją (w tym zaburzenia mikroklimatyczne).
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Słubic wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej twierdząc, że skarżąca nie udowodniła w żaden sposób związku pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a kwestionowaną uchwałą; żaden z argumentów przytoczonych w skardze nie wykazał zależności pomiędzy ustaleniami planu, a interesem skarżącej lub uprawnieniem prawnym, które zostały naruszone.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Przyczyną oddalenia skargi było uznanie przez Sąd, że skarżąca nie wykazała zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą polegającego na zaistnieniu związku między tą uchwałą, a własną, indywidualną, aktualnie istniejącą sytuacją prawną. Dalej Sąd wyjaśnił, że interes prawny, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Wykazanie tego związku należy do strony skarżącej. W szczególności w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę.
Dalej Sąd podkreślił, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze planu ani nawet w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Obszerne zarzuty dotyczące braku oceny oddziaływania planu na środowisko oraz ochrony gatunkowej dzięcioła zielonego, dzięcioła dużego, słowika rdzawego oraz zgniotka cynobrowego nie dają się zidentyfikować z materialną sferą interesów lub uprawnień skarżącej. Skarżąca w żaden sposób tego nie wykazuje. Jedynie zarzuty dotyczące immisji oraz naruszenia stosunków wodnych pośrednio nawiązują do statusu właścicielskiego skarżącej. Są one jednak hipotetyczne i nieskonkretyzowane. Postanowienia planu nie zawierają bowiem żadnych ograniczeń z zakresie korzystania z praw właścicielskich lub innych uprawnień, ani nie nakładają obowiązków poza obszarem objętym planem. Z planu nie da się też "wyczytać" zagrożeń, które powołuje skarżąca. Wskazywane zaś w skardze poglądy, w tym judykatury, nie dotyczą etapów planistycznych, lecz inwestycyjnych – lokalizacji inwestycji celu publicznego lub warunków zabudowy. Plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem planistycznym, a więc dokonuje swego rodzaju projekcji na przyszłość, w jaki sposób można zagospodarować dany obszar objęty planem, jakie jest jego przeznaczenie. Nie przesądza jednak, czy i kiedy obszar objęty planem zostanie zagospodarowany zgodnie z określonym w nim przeznaczeniem. Uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego i jego wejście w życie nie jest równoznaczne z rozpoczęciem i powstaniem inwestycji w nim przewidzianych. Tymczasem skarżąca prezentuje stanowisko, które błędnie zakłada tożsamość pomiędzy planem zagospodarowania przestrzennego, a realizacją na obszarze nim objętym określonej inwestycji.
Nie można zatem wskazać, w ocenie Sądu, aby uregulowania planu w sposób bezpośredni lub pośredni naruszały interes prawny lub uprawnienia skarżącej. Należy mieć również na uwadze, że związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącej a zaskarżoną uchwałą musi istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Samo zaś hipotetyczne, ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości, nie może stanowić legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Również ocena, że na skutek uchwalenia planu wartość określonej nieruchomości obniżyła się albo czy korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób jest możliwe lub istotnie ograniczone nie może być dokonywana w sprawie w postępowaniu ze skargi na uchwałę rady gminy, ponieważ tego rodzaju sprawy należą do właściwości sądów powszechnych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na przebieg postępowania, a uchybienie których skarżąca podniosła w skardze i do których Sąd pierwszej instancji w ogóle się nie odniósł, a mianowicie:
art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na nieustosunkowaniu przez Sąd pierwszej instancji do podniesionego w skardze zarzutu nieponowienia przez organ czynności dotyczących wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w niezbędnym zakresie, po zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwałą Rady Miejskiej w Słubicach z dnia 12 czerwca 2014 r. nr LIV/430/2014 w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Słubice;
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że w stosunku do skarżącej nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego z uwagi na hipotetyczny charakter planu, a także przez przyjęcie, iż występuje brak cech realności, konkretności i bezpośredniości w charakterze interesu prawnego skarżącej;
b) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 46 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez przyjęcie, iż sporządzenie niepełnej prognozy nieuwzględniającej budowy zamierzonych obiektów oraz możliwych sposobów faktycznego korzystania z terenu na faunę i florę, w tym gatunki chronione, nie ma żadnego wpływu na interes prawny i uprawnienia skarżącej;
c) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, w szczególności § 7, 10, 14, 16 poprzez przyjęcie, iż naruszenie tych przepisów w procesie planowania, w tym niszczenie siedlisk i ostoi gatunków objętych ochroną ścisłą, a także wycinanie drzew i krzewów, oraz przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. Nr 12, poz. 59 z 2011 r.) przy zastosowaniu zapisów sprzecznych z zasadą ochrony lasów ochronnych (do których wg zapisów planu należy objęty nim teren) nie narusza prawem chronionego interesu skarżącej, a sprzeczność uchwały z planem nie daje legitymacji do wniesienia skargi;
d) art. 140 k.c., art. 143 k.c. i art. 144 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż zarzuty dotyczące immisji – naruszenia stosunków wodnych są hipotetyczne i nieskonkretyzowane, a postanowienia planu nie zawierają żadnych ograniczeń w zakresie korzystania z praw właścicielskich – uchwalenie planu i jego wejście w życie nie jest równoznaczne z rozpoczęciem i powstaniem inwestycji z nim związanych. Natomiast ocena, czy wartość nieruchomości obniżyła się, czy też korzystanie z niej w dotychczasowy sposób jest możliwe należy do sądów powszechnych.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Gminy [...], podtrzymując stanowisko z odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a., to stosownie do § 1 tego przepisu należało rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiedziona skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego zauważyć należy, iż zakwestionowanym wyrokiem Sąd pierwszej instancji oddalił skargę uznając, że M.K. nie wykazała zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia jej interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą polegającego na zaistnieniu związku między tą uchwałą, a własną, indywidualną, aktualnie istniejącą sytuacją prawną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafności stanowiska w tym zakresie nie podważa podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz zarzut naruszenia art. 140, 143 i 144 k.c.
Z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Tylko więc takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowanym aktem może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyrok NSA z 24.08.2007 r. II OSK 1033/07 [w:] CBOSA). W niniejszej sprawie skarżąca obowiązana była zatem wykazać, że w wyniku podjętej uchwały planistycznej doszło do naruszenia jej interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem, a jej własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego. Tym samym od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez określoną regulację normatywną nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej (zobacz: wyrok NSA z 7.03.2017 r. II OSK 1587/15). Przy czym podkreślić należy, że skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ww. ustawy nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi zatem nie tylko wskazać na normę prawa materialnego, z której swój interes prawny wywodzi, ale również wykazać, że zaskarżony akt organu gminy wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Dopiero ustalenie, że skarżący posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z 19.05.2017 r. II OSK 2414/15).
Zagadnieniem legitymacji skargowej dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z dnia 4 listopada 2003 r. (sygn. akt SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06, OTK-A 2008/7/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego. Podstawę legitymacji procesowej strony przy aktach normatywnych musi przy tym stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które będą podlegać skonkretyzowaniu w następstwie podjęcia uchwały. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji (porównaj: postanowienie NSA z 19.06.2017 r. II FSK 376/17).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała by jej interes prawny lub uprawnienie zostały przedmiotowym planem naruszone. Skarżąca nie przedstawiła bowiem takiego rodzaju argumentu (okoliczności), który mógłby świadczyć o tym, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienie. Co istotne, część zarzutów naruszenia własnego interesu skarżąca wywodzi z naruszenia obiektywnego porządku prawnego, jak również z naruszenia interesu faktycznego.
W sprawie niekwestionowane jest, że nieruchomość skarżącej znajduje się poza terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz iż z terenem tym bezpośrednio nie graniczy. Jak wynika z treści miejscowego planu teren objęty zakwestionowaną uchwałą uzyskał przeznaczenie rekreacyjno-turystyczne. Na części terenu przeznaczonym pod usługi turystyki przewidziano m.in. budowę wieży do 49,9 m n.p.m. oraz budynki związane z turystyką, rekreacją, sportem, kulturą i oświatą (§ 8 miejscowego planu). Na pozostałym obszarze przewidziano tereny zieleni urządzonej, tereny parkingu publicznego i tereny dróg wewnętrznych. Realizacja inwestycji przewidzianych tym planem spowoduje, w ocenie skarżącej, co zaakcentowano w skardze kasacyjnej, bezpośrednią ingerencję w sferę prawa własności skarżącej, gdyż na skutek zwiększenia się utwardzonych powierzchni odprowadzane z nich wody opadowe i roztopowe będą silniej podtapiały nieruchomości sąsiednie. Ponadto sąsiedztwo dużego obiektu wraz z całą infrastrukturą narazi skarżącą na immisję hałasu i spalin, a dewastacja znajdującego się na terenie planowanej inwestycji lasu pozbawi jej nieruchomość walorów widokowych i rekreacyjnych. Powyższe argumenty skarżącej nie podważają trafności rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Rację ma bowiem ten Sąd, że obawy skarżącej co do akcentowanego przez nią naruszenia stosunków wodnych należy określić jako potencjalne i nieskonkretyzowane. Skarżąca nie wykazała bowiem by w tym zakresie którekolwiek postanowienie planu naruszało w sposób konkretny, realny i aktualny jej uprawnienia właścicielskie. O naruszonym interesie prawnym skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie świadczą także obawy skarżącej co do kwestii ewentualnego zakłócenia w przyszłości walorów widokowych rozciągających się z jej nieruchomości czy też fakt, że pobliski las przestanie pełnić w odczuciu skarżącej funkcję rekreacji, z której do tej pory korzystała. Podobnie należy ocenić podnoszone argumenty dotyczące narażenia skarżącej na hałas czy spaliny, bądź spadku wartości nieruchomości w związku z ewentualną realizacją inwestycji przewidzianej planem w przyszłości.
W tej sytuacji, wobec braku po stronie skarżącej legitymacji do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę, stwierdzić należy iż prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał brak podstaw do dokonania oceny zarzutów dotyczących podniesionych przez skarżąca naruszeń procedury planistycznej. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sposób w nim opisany oraz zarzuty naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy w zw. z art. 46 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz § 7, 10, 14 i 16 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. i przepisów ustawy o lasach, nie zasługiwały na uwzględnienie. Podstawy te dotyczą bowiem kwestii, których Sąd pierwszej instancji nie mógł poddać swojej ocenie z uwagi na odmówienie skarżącej legitymacji do złożenia skargi. Natomiast normy art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć, gdyż przepis ten nie miał zastosowania przed tym Sądem. Wskazuje on jedynie na jakiej podstawie może zostać oparta skarga kasacyjna.
Reasumując wskazać należy, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło