II GSK 71/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych: K. oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 720/14 w sprawie ze skargi K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r. odrzucił skargę K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego oraz nakazał zwrócić stronie wnoszącej skargę uiszczony z tego tytułu wpis sądowy. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Prezesa UKE, wydane na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm., dalej: P.t.), dotyczyło ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego K., P., P., w zakresie pisma T. z dnia [...] października 2013 r. stanowiącego uzasadnienie kosztowe w zakresie opłat za usługi oferowane na rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego oraz dostępu do węzłów sieci, przygotowane w oparciu o aktualne dane finansowe, zawierającego informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa T. dotyczące dostępu ATM w technologii ADSL, dostępu IP zarządzanymi w technologii ADSL oraz dostępu IP niezarządzanych w technologii ADSL. Wskazując na treść art. 207 ust.1 i art. 206 ust. 1 P.t., Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia. W ocenie Sądu art. 207 powołanej ustawy, umożliwiający Prezesowi UKE ograniczenie pozostałym stronom prawa wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych, jak również inne przepisy tej ustawy nie przyznają stronie takiego prawa. Ponadto, postanowienie w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego dotyczy wyłącznie kwestii ochrony tajemnic przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych, a tym samym nie stanowi kwestii incydentalnej w stosunku do postępowania głównego dotyczącego zatwierdzenia zmian oferty ramowej, lecz wyłącznie ocenę czy udostępnienie materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych. Sąd stwierdził również, że zaskarżone postanowienie kończąc postępowanie, zamyka sprawę prawa wglądu do materiału dowodowego, wobec czego stronie postępowania służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w powiązaniu z art. 206 ust. 1 P.t., określającym, że postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów k.p.a. ze zmianami wynikającymi z ustawy – Prawo telekomunikacyjne i ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Przywołując treść art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie składając wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE nie wyczerpała przysługujących jej w toku postępowania administracyjnego środków zaskarżenia, co czyniło skargę do sądu niedopuszczalną. K. skargą kasacyjną zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 P.t. w zw. z art. 141 § 1 i art. 144 k.p.a. poprzez odrzucenie skargi Izby w związku z uznaniem, że nie został wyczerpany administracyjny tryb instancyjny, podczas gdy żaden przepis nie przyznaje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 207 ust. 1 P.t., a zgodnie z art. 141 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje wtedy, gdy k.p.a. tak stanowi (a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowienie to jest oczywiście zaskarżalne); 2. art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 207 ust. 1 P.t. w zw. z art. 206 ust. 1 poprzez nieuwzględnienie możliwości wniesienia skargi administracyjnej na postanowienie rozstrzygające co do istoty, jakim jest postanowienie o ograniczeniu wglądu do materiału dowodowego; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odpowiada wymogom wskazanym w tym przepisie, w szczególności poprzez brak wskazania podstawy prawnej twierdzenia, że od postanowienia wydanego w trybie art. 207 ust. 1 P.t. stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosząc te zarzuty K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej również objął skargą kasacyjną postanowienie Sądu I instancji zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 P.t. w zw. z art. 141 § 1, art. 144 oraz art. 127 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że na postanowienie Prezesa UKE przysługiwał środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sytuacji gdy żaden z przepisów prawa nie przewidywał takiego środka zaskarżenia względem postanowienia wydanego na podstawie art. 207 ust. 1 P.t.; 2. przepisów postępowania, art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie przez Sąd I instancji skargi K. na postanowienie Prezesa UKE wobec uznania, że przed wniesieniem skargi do WSA koniecznym było uprzednie zaskarżenie postanowienia Prezesa UKE w drodze złożonego organowi wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podnosząc te zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wywiedzione zarówno przez K. jak i Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej skargi kasacyjne zawierają usprawiedliwione podstawy. Zarzuty sformułowane tak w skardze kasacyjnej strony, jak i organu oraz zawarta w ich uzasadnieniach argumentacja sprowadzają się do zakwestionowania prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, co do trybu (sposobu) zaskarżenia postanowienia w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu w materiał dowodowy dotyczący tajemnicy przedsiębiorstwa bądź innych tajemnic prawnie chronionych. Prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, w oparciu o treść art. 207 ust. 1 P.t., że kwestia zastrzeżenia informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi autonomiczną sprawę administracyjną. Błędnie natomiast wskazał, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę decyzji administracyjnej. Przepis ten bezsprzecznie bowiem określa, że w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy Prawo telekomunikacyjne Prezes UKE, w drodze postanowienia, może ograniczyć pozostałym stronom prawo wglądu do materiału dowodowego (...). Niezaprzeczalnym jest, na tle treści przywołanego przepisu i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że postępowanie w trybie art. 207 ust. 1 P.t. ma charakter odrębnej, autonomicznej sprawy administracyjnej niezależnej od innych postępowań prowadzonych przez Prezesa UKE. Prawidłowość takiego stwierdzenia doprowadziła jednak do błędnego wywodu Sądu I instancji, że w takim stanie prawnym, stronie postępowania administracyjnego przysługuje, przed wniesieniem skargi do sądu na postanowienie o ograniczeniu prawa wglądu do informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa, prawo wniesienia do organu, który wydał takie rozstrzygnięcie, środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Postępowanie w trybie art. 207 ust. 1 P.t. nie jest postępowaniem w toku innego postępowania, pomimo że pozostaje z nim w związku. Wydane zaś postanowienie w oparciu o powołany przepis stanowi samodzielne rozstrzygnięcie sprawy. Oznacza to, że takie postanowienie organu rozstrzyga sprawę co do istoty, a w konsekwencji może stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 1096/14; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 291/14 i z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 292/14). Opisana powyżej wadliwość wywodu Sądu I instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu czyniła nieprawidłowym stwierdzenie, że strona postępowania prowadzonego w trybie art. 207 ust. 1 P.t. powinna była przed wniesieniem skargi do sądu złożyć wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., wyczerpując tym samym przysługujące jej w toku postępowania administracyjnego środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji, niezasadnie Sąd I instancji przyjął, że nie spełniła się przesłanka z art. 52 § 1 p.p.s.a. czyniąc wywiedzioną przez K. skargę niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.