I GSK 111/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-28
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Dariusz Dudra, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport OLAF, sporządzony w języku angielskim (w części dotyczącej tabeli), może stanowić podstawę ustaleń faktycznych w postępowaniu celnym, nawet jeśli nie został w całości przetłumaczony na język polski, a jego część zawiera dane liczbowe i nazwy własne?Ratio decidendi
Raport OLAF, nawet jeśli jego część (tabela z danymi liczbowymi i nazwami własnymi) nie została przetłumaczona na język polski, może stanowić dopuszczalny dowód w postępowaniu celnym, podlegający ocenie na zasadach ogólnych. Brak tłumaczenia tytułów rubryk tabeli, które zawierają dane powszechnie występujące w handlu międzynarodowym, nie stanowi istotnego uchybienia, jeśli nie wpływa na wynik sprawy. Kluczowe jest, aby raport OLAF, jako całość, umożliwiał ustalenie stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone przez sądy obu instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cła antydumpingowego na siatkę z włókna szklanego importowaną z Malezji. Organy celne, opierając się na raporcie OLAF, ustaliły, że towar faktycznie pochodził z Chin, a deklarowanie Malezji jako kraju pochodzenia miało na celu uniknięcie cła antydumpingowego. Skarżący kwestionował te ustalenia, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące dowodów (raport OLAF nieprzetłumaczony w całości) i procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Dariusz Dudra sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 1021/14 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 1021/14 oddalił skargi Z. K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
A. Sp. z o.o. złożyła w imieniu Z. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwa B. następujące zgłoszenia celne:
– w dniu 15 września 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące siatki z włókna szklanego, importowanej z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7019 59 00 10, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr KL2011/23874. Eksporterem była firma B. z Malezji. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...];
– w dniu 24 października 2011 r. zgłoszenie celne dotyczące siatki z włókna szklanego, importowanej z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7019 59 00 10, a kwota długu celnego została określona z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...]. Eksporterem była firma C. z Malezji Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod nr [...].
W związku z raportem końcowym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr OF2011/0969, materiałem uzupełniającym do raportu OLAF w postaci raportu z misji nr OF/2013/0450/B1 oraz weryfikacją świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] postanowieniami z dnia 11 czerwca 2014 r. wszczęto postępowania w sprawie stawki cła antydumpingowego ww. zgłoszeń celnych.
Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzjami z dnia [...] lipca 2014 r., na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: o.p., art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. g/, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L z 1992 r. Nr 302 ze zm.) – dalej: WKC, rozporządzenie Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. UE L Nr 287), rozporządzenie Komisji (UE) nr 138/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. nakładające tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. L z dnia 17 lutego 2011 r. Nr 43/ 9), art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. L z dnia 9 sierpnia 2011 r. Nr 204/1) – w odniesieniu do zgłoszenia nr [...] z dnia 15 września 2011 r. określił: dla towarów objętych tym zgłoszeniem kraj pochodzenia Chiny; określił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) – w wysokości 62,9% z dodatkowym kodem Taric – B999; określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 51.826 zł; odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ustawy – Prawo celne od kwoty wskazanej w pkt 3; w odniesieniu do zgłoszenia nr [...] z dnia 24 października 2011 r.: określił dla towarów kraj pochodzenia Chiny, określił stawkę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) – w wysokości 62,9% z dodatkowym kodem Taric – B999; określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 120.023 zł; odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ustawy – Prawo celne od kwoty wskazanej w pkt 3.
Orzekając na skutek odwołania, Dyrektor IC zaskarżonymi decyzjami z dnia 16 października 2014 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organ odwoławczy odniósł się do raportu OLAF nr OF/2011/0969 oraz raportu uzupełniającego nr OF/2013/0450/B1. Organ wskazał, że dokonano zbadania statusu towaru, czyli uprawnienia do korzystania ze stawki preferencyjnej. Podkreślono, że w trakcie trwania misji OLAF dokonał zestawienia danych dotyczących tkanin siatkowych z włókien szklanych wysłanych z Chin znajdujących się w rejestrze ZB1 obejmującym towary wchodzące do FCZ Port Klang z zagranicy z danymi zawartymi w rejestrze ZB2 zawierającym dane dotyczące towarów wychodzących ze FCZ w Port Klang (informacje zawarto w załączniku nr 6 do raportu OLAF nr OF/2013/0450/B1). W konsekwencji ustalono, że w przypadku obu zgłoszeń, niezgodnie ze stanem faktycznym zadeklarowano jako kraj pochodzenia Malezję. Przeładunek miał na celu ukrycie faktycznego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego. Wobec powyższego organ uznał, że w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu zaklasyfikowanego do kodu Taric 7019 59 00 10, pochodzącego z Chin, obowiązywało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. L z dnia 9 sierpnia 2011 r. Nr 204/1), ustalające środek taryfowy w postaci cła antydumpingowego (A30) w wysokości 62,9%.
Skarżący na powyższe decyzje wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności ocenił charakter prawny dowód z raportu OLAF, uznając go za dokument urzędowy, dowód zrównany z protokołami kontroli i podlegający ocenie na zasadach ogólnych.
Sąd I instancji zaznaczył, że raport OLAF opisuje w szczegółowy, jasny i przejrzysty sposób mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Wolnej Strefy Handlu (FCZ) w Port Klang, w celu wywiezienia go do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim. W ocenie WSA, w raporcie czytelnie opisano nie tylko obowiązujące w porcie procedury, ale powiązano konkretne partie materiałów wysłane w kontenerach o konkretnych numerach z ich przeładunkiem do innych kontenerów, których numery także wskazano. Dokonano przypisania konkretnych towarów numerom w rejestrze ZB1 i następnie w rejestrze ZB2. Deklaracje te – ZB1 i ZB2 – zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość kontenerów, statek itp.
Sąd I instancji podzielił pogląd organów, że dane i informacje uzyskane przez funkcjonariuszy misji od Kapitanatu Portu Klag i Urzędu Celnego Malezji, w tym numery kontenerów, zawarte w ZB1/ZB2 oraz wyniki końcowe ustaleń zawarte w załączniku nr 6 do raportu z misji kontynuacyjnej nr OF/2013/0450/B1 pozwalają na określenie drogi konkretnego towaru z Chin do miejsca przeznaczenia w Unii Europejskiej. Innymi słowy pozwalają one na "prześledzenie" podróży kontenera i znajdującego się w nim towaru, a w konsekwencji również na przypisanie jego odbiorcy.
WSA podkreślił, że jak wynika z treści załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych dokumentów: BILL OF LADING (konosamentów morskich) jako odbiorca towarów ujętych w kontenerach, tj. [...], został wskazany skarżący. Przedmiotowe kontenery są wymienione w tych dokumentach. Tym samym tożsamość odbiorcy towaru nie może nasuwać jakichkolwiek wątpliwości, co pozwala na przypisane przywiezionych z Chin partii towaru do skarżącego. W konsekwencji zasadne było stwierdzenie, że towary, które zostały sprowadzone statkiem z Chin do Malezji, a następnie opuściły port w Malezji są tymi samymi towarami, a ich przeładunek w Porcie Klang miał na celu ukrycie ich faktycznego chińskiego pochodzenia i uniknięcie zapłaty cła antydumpingowego.
W ocenie Sądu I instancji zgromadzony przez organy materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy i uznania, że w rzeczywistości towar pochodził z Chin, a nie jak wskazano w zgłoszeniu celnym – z Malezji.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu skarżącego, że postępowanie prowadzono w oparciu o dokumenty nieprzetłumaczone na język polski. W ocenie WSA nie można uznać, aby uchybienie organów celnych w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że tytuły (nazwy) rubryk ujętych w tabeli nie zostały przetłumaczone na język polski, to nie ulega wątpliwości, że na podstawie treści ujętych w poszczególnych rubrykach, ich identyfikacja i zrozumienie nie stanowi trudności. WSA zgodził się z organem, że są to dane dotyczące importowanych przez stronę towarów i wynikające z dokumentów odnoszących się do nich. Są to wyrażenia powszechnie występujące w obrocie towarowym w handlu z zagranicą w wersji angielskiej m.in. w fakturach, w listach przewozowych czy w kontraktach. Zawierają one zasadniczo daty, numery, dane liczbowe oraz nazwy własne.
WSA zauważył, że skarżący miał w toku postępowania przed organami dostęp do całości materiału dowodowego – istotnego – z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie załącznika nr 6 do raportu z misji kontynuacyjnej nr OF/2013/0450/B1, którego część dotyczyła wyłącznie skarżącego. Analiza udostępnionego materiału pozwala jednoznacznie wnioskować, że towar faktycznie pochodził z Chin, a nie z Malezji. Udostępniony stronie załącznik nr 6 (stanowiący wykaz przesyłek dopasowany do danych zawartych w rejestrach ZB1/ZB2 dotyczących przywozu towaru) umożliwia "prześledzenie" drogi każdej partii towaru pochodzącego i przywiezionego z Chin do Polski.
W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń dokonanych przez organy w oparciu o raport OLAF. Organy celne prawidłowo ustaliły, że przedmiotowe towary miały nie malezyjskie, a chińskie pochodzenie, wobec czego zarzuty w tym zakresie WSA uznał za chybione.
WSA uznał, że ustalenia i merytoryczna treść tego raportu, nie pozwalają na oparcie ustaleń faktycznych na malezyjskich świadectwach pochodzenia towaru FORM A. Z treści zaskarżonych decyzji wynika, że organy przeciwstawiły świadectwu pochodzenia FORM A raport OLAF, którego treść nie pozwala na przyjęcie, by przedmiotowe świadectwa pochodzenia stanowiły wiarygodny dowód na malezyjskie pochodzenie towaru. Tym bardziej, że świadectwa te wystawiono na skutek przedstawienia fałszywych informacji. W tej sytuacji wydanie świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzającego malezyjskie pochodzenie towaru nie stanowi błędu organu w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC. Dokonane zatem przez organy prawidłowe ustalenia, oparte na raporcie OLAF nie pozwalały organom celnym na oparcie rozstrzygnięć na treści świadectw pochodzenia, dołączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przyjęcie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Dyrektora IC z naruszeniem obowiązujących ten organ procedur, a ponadto poprzez nierozważenie znacznej części zarzutów i argumentacji strony skarżącej, przedstawionej w skardze a także w toku postępowania – na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r., 24 września 2015 r., oraz piśmie dnia 22 września 2015 r. do których WSA nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. c/, lit. g/, art. 67, art. 78 ust. 1 i 3, art. 201 ust. 2, art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L z 1992 r. Nr 302 ze zm.), art. 72. art. 74 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L z 11 października 1993 r. Nr 253 ze zm.), rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. WE L z 2010 r. Nr 284), rozporządzenia Komisji (UE) nr 138/2011 z 16 lutego 2011 r. nakładającego tymczasowe cło antydumpingowe na przywóz niektórych tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. L z dnia 17 lutego 2011 r. Nr 43/9) art. 1 ust. 1, 2 rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 791/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. w sprawie nałożenia ostatecznego cła antydumpingowe go i ostatecznego pobrania tymczasowego cła nałożonego na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.Urz. L z dnia 9 sierpnia 2011 r. Nr 204/1) – poprzez zastosowanie przepisów dotyczących przywozu towarów z Chińskiej Republiki Ludowej, w sytuacji gdy strona sprowadziła towar z Malezji;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122 i art. 121 § 1, art. 123, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: o.p.) poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z całym materiałem dowodowym i raportem OLAF wraz z załącznikami;
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 122 i art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych poprzez oparcie się na nieprzetłumaczonych dowodach, nieujawnionych w całości stronie i niezałączonych do akt sprawy, zawierających w sobie sprzeczności uniemożliwiające jednoznaczne ustalenie faktów, niepodważających wiarygodność dokumentu urzędowego jakim jest świadectwo pochodzenia FORM A – wystawione przez władze malezyjskie;
5) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji RP oraz art. 122 i art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 235 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie i ustalenie stanu faktycznego sprawy a także prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, w wyniku zastosowania z mocą wsteczną przepisów dotyczących przywozu towarów z Chińskiej Republiki Ludowej, w sytuacji gdy strona sprowadzała towar z Malezji, i nie obowiązywały przepisy czy ostrzeżenia o możliwości obchodzenia cła anty dumpingowe go oraz poprzez przerzucenie na stronę odpowiedzialności, w sytuacji gdy strona działała w dobrej wierze, co do pochodzenia towaru z Malezji;
6) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 188 o.p., art. 216 § 1 i art. 235 o.p. poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych strony pomimo tego, iż dotyczyły okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a okoliczności te nie były stwierdzone innymi dowodami;
7) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ art. 121 § 1, art. 123 § 1 o.p. i 200 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, umożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego – w trybie art. 200 o.p., po zgromadzeniu całego materiału dowodowego i wpływie wszystkich pism i wniosków.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której w niniejszej sprawie nie stwierdzono.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika zaś, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Z przepisów tych wynika, że w skardze kasacyjnej powinny być wskazane naruszone przepisy prawa, a wnoszący skargę kasacyjną powinien wyjaśnić na czym polegało ich naruszenie.
W przypadku sformułowania zarzutów w oparciu o podstawę kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator zobowiązany jest nie tylko do powołania konkretnego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego (ewentualnie w połączeniu z przepisami procedury administracyjnej) ale i wyjaśnienia, na czym to naruszenie polegało, a także do wykazania, że mogło no mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wiec taki, iż gdyby do niego nie doszło, to zapadłoby rozstrzygnięcie o odmiennej treści. Wymogów tych nie uchyla uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 201, nr 1, poz. 15), gdyż także w świetle powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny nie jest powołany do samodzielnego konstruowania zarzutów kasacyjnych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego wyznacza zakres kontroli instancyjnej.
Poczynienie powyższych uwag było niezbędne z uwagi na konstrukcję rozpoznawanej skargi kasacyjnej.
W ramach zarzutów opartych o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) przez przyjęcie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organ podatkowy z naruszeniem obowiązujących procedur, a ponadto przez nierozważenie znacznej części zarzutów i argumentacji przedstawionych w skardze, pismach procesowych i na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji.
Otóż zgodnie z art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę procesową rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sporządzone według tych wymogów uzasadnienie wyroku ma w przyszłości umożliwić stronie oraz sądowi odwoławczemu prześledzenie dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także zapoznanie się z procesem myślowym, który doprowadził Sąd pierwszej instancji do podjęcia zaskarżonego orzeczenia. Z tego też względu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego, przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39) i gdy nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Powyższe oznacza więc, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować przyjętego stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy podatkowe z naruszeniem obowiązujących ten organ procedur, a taki m.in. zarzut został sformułowany w skardze kasacyjnej. Wskazać zatem należy, że w powołanej uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. (sygn. akt II FPS 8/09) wyjaśniono, że inna jest sytuacja jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji wymaga odniesienia się do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego (celnego). Innymi słowy, nie można zasadnie, na podstawie wyłącznie art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. z pominięciem zarzutów wartościujących sądowe oceny konkretnych zastosowań procedury celnej, kwestionować poszczególnych ustaleń i ocen, które składają się na stan faktyczny sprawy. Oznacza to, że za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stawiać zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt I GSK 1106/15, z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 412/12, z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2208/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Skarżący zarzucił w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera rozważań do znacznej części zarzutów i argumentów ze skargi, pism procesowych i zarzutów zgłoszonych na rozprawie.
Oznacza to, że skarżący z uznania za jeden z elementów uzasadnienia przytoczenia zarzutów skargi wywodzi obowiązek sądu odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w pismach procesowych.
Otóż w orzecznictwie sądowym za ugruntowany należy uznać pogląd, iż nie oznacza to, że dla spełnienia powyższego wymogu sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Zatem z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów i argumentów lub też pominięcia w swoich rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 16/12, z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 886/13, z dnia 31 października 2017 r. sygn. akt I GSK 2343/15, z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 3434/15, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Skarżący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. upatruje w braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów dotyczących nieprawidłowości i niedokładności przeprowadzonej kontroli OLAF, zbycia przez Sąd pierwszej instancji zarzutu niezałączenia do akt wszystkich załączników raportu OLAF oraz jego wiarygodności, nieodniesienia się do zarzutu naruszenia art. 121, art. 123 § 1 i art. 200 o.p.
Wbrew powyższym twierdzeniom Sąd pierwszej instancji, zważywszy na całokształt motywów zaskarżonego wyroku, do zarzutów tych odniósł się. Kwestie te będą przedmiotem bliższych rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z oceną pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej opartych o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nie jest też zasadne twierdzenie, że Sąd nie rozpoznał w ogóle zgłoszonego zarzutu błędu w numeracji kontenera, gdy się uwzględni, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zweryfikował ustalenia dokonane przez organy celne odnośnie do oznaczenia kontenerów wymienionych w deklaracjach wwozu i wywozu oraz dokumentach załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych. Zauważyć przy tym należy, że pełnomocnik skarżącego formułując powyższy zarzut na jego uzasadnienie jedynie wskazał: "Sąd nie rozpoznał także zgłoszonego na pierwszej rozprawie zarzutu błędu w numeracji kontenera, wymienionego w zaskarżonej decyzji" (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej).
Z protokołu rozprawy przeprowadzonej przed WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2015 r. wynika jedynie, że pełnomocnik skarżącego podkreślił: "że na s. 16 nie zgadza się numer kontenera – dotyczy to sprawy o pierwotnej sygnaturze III SA/Gd 1022/14" (s. 175 verte akt sąd.). Na rozprawie przed NSA w dniu 15 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego jedynie wyjaśnił, że Sąd nie odniósł się do zarzutu błędu w numeracji kontenera dotyczącego zgłoszenia [...] wymienionego w zaskarżonej decyzji (s. 281 akt sąd.).
Otóż zgłoszenia celnego o nr [...] z dnia 24 października 2011 r., dotyczyła decyzja DIC w G. z dnia [...] października 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję NUC z dnia [...] lipca 2014 r. Z uzasadnienia obu ww. decyzji, do czego odwołał się Sąd pierwszej instancji, jednoznacznie wynikało, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem został przywieziony z Chin w dwóch kontenerach o precyzyjnie określonych numerach i przeładowany także do dwóch kontenerów o konkretnie oznaczonych numerach. Sąd pierwszej instancji weryfikując te ustalenia, które zostały oparte o dane zawarte w załączniku nr 6 do raportu OLAF wskazał też tak oznaczone numery wszystkich kontenerów.
Autor skargi kasacyjnej dysponując tego rodzaju stwierdzeniami ze strony organów celnych oraz Sądu pierwszej instancji nie wyjaśnił w uzasadnieniu powyższego zarzutu na czym konkretnie to ewentualne uchybienie ze strony Sądu miałoby polegać, ani też w ogóle nie podjął się próby wykazania, że o ile wystąpiło to mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć też należy, że zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji rozpoznał 2 skargi, z których jedna dotyczyła ww. decyzji. Natomiast druga z tych skarg odnosiła się do decyzji obejmującej zgłoszenie celne nr [...] z dnia 15 listopada 2011 r., które obejmowało towar przywieziony w jednym kontenerze. Jednakże, jak wynika z uzasadnienia wydanej w tej sprawie decyzji organu pierwszej instancji, podany w wykazie (annex 6) drugi numer deklaracji powiązany jest z przesyłką objętą zgłoszeniem celnym ujętym w innej sprawie. Uwzględniwszy te wszystkie okoliczności oraz konstrukcję tego zarzutu – brak podstaw do uznania, że jest on zasadny.
Nie sposób też uznać, że poddaje się wnikliwszej kontroli kasacyjnej zarzut o nieustosunkowaniu się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu o braku jednoznacznego stwierdzenia w raporcie OLAF, że został on przyjęty przez władze malezyjskie zważywszy na uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym zweryfikowano stanowisko organów celnych w kwestii charakteru prawnego tego dokumentu jako dowodu.
Prawidłowość stanowiska zaprezentowanego przez Sąd pierwszej instancji wobec zarzutów skargi jest kwestią odrębną i nie może być przedmiotem oceny w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1133/11, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera treść pozwalającą na prześledzenie procesu myślowego przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji i dokonanie kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu są bowiem logiczne i konsekwentne, a ponadto znajdują oparcie w aktach administracyjnych sprawy.
Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.
Zarzuty sformułowane w pkt 3, 4, 5, 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów postępowania, które doprowadziło, zdaniem skarżącego, do niedokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasady dotyczące gromadzenia dowodów i ich swobodnej oceny, prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Nie jest trafny zarzut zawarty w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej, którego istota sprowadza się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie zauważył naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 § 1 o.p. Na uzasadnienie tego zarzutu argumentowano, iż po wyznaczeniu w dniu 8 września 2014 r. przez organ odwoławczy w trybie art. 200 § 1 o.p. 7-dniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym skarżący złożył pisma i zgłaszał wnioski dowodowe, które zostały oddalone, a następnie od razu wydana została decyzja ostateczna. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji faktycznej organ odwoławczy zobowiązany był ponownie zastosować tryb z art. 200 § 1 o.p., gdyż strona w następstwie zapoznania się z aktami sprawy mogła podjąć decyzję o złożeniu dalszych wniosków dowodowych czego ją pozbawiono.
Odnosząc się do tak sformułowanego i uzasadnionego zarzutu podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej w ogóle nie przedstawiono żadnych argumentów dotyczących zebranego materiału dowodowego, a więc tego, że skarżący został pozbawiony możliwości złożenia mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wniosków dowodowych.
Przede wszystkim jednak należy stwierdzić, że w sprawie organy obu instancji w sposób przewidziany w ustawie – Ordynacja podatkowa zastosowały tryb z art. 200 § 1 o.p. Przed wydaniem w szczególności zaskarżonej decyzji, skarżący został wezwany do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, i następnie złożył wnioski dowodowe, których organ odwoławczy nie uwzględnił. Zauważyć należy, że na postanowienie wydane w przedmiocie wniosków dowodowych nie przysługuje zażalenie, gdyż jego prawidłowość podlega kontroli sądowej w przypadku wniesienia skargi. Dlatego ani złożenie przez stronę pisma zawierającego wnioski dowodowe, ani późniejsze wydanie postanowienia o odmowie ich przeprowadzenia nie spowodowało automatycznie po stronie organów celnych konieczności wyznaczenia stronie kolejnego terminu, o którym mowa w art. 200 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I FSK 487/16, Lex nr 2420680; wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1056/16, Lex nr 2337640).
Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut ten należało uznać za chybiony.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących przeprowadzonego przez organy celne postępowania stwierdzić trzeba, iż dla ustalenia pochodzenia towarów objętych zakwestionowanymi zgłoszeniami celnymi, zasadnicze znaczenie miały informacje zawarte w raporcie OLAF.
Z art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 i odpowiednio art. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 883/2013 wynika, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez OLAF, organ ten opracowuje raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań, jakie należy podjąć. Raport taki sporządza się z uwzględnieniem wymogów procedur ustanowionych w prawie krajowym danego państwa członkowskiego. Stanowi on dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba jego wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlega on takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów, ma taką samą wartość jak te raporty (por. wyroki NSA z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt I GSK 68/15, z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 444/09, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Innymi słowy raport OLAF kończący dochodzenie ma wartość dowodową jak protokół krajowego organu kontroli, co oznacza, że podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie wespół z pozostały materiałem zgromadzonym w sprawie.
Odnosząc to do stanu sprawy wypada wskazać, że w raporcie OLAF oprócz przedstawienia ustalonych okoliczności faktycznych, został też zaprezentowany wynik dochodzenia. Raport ten został sporządzony na podstawie dokumentów źródłowych. Informacje ujęte w raporcie OLAF i załącznikach do niego zostały pozyskane przez funkcjonariuszy unijnych przy współudziale malezyjskich władz administracyjnych (Kapitanatu Portu Klang, Królewskiej Malezyjskiej Służby Celnej i MITI) poprzez przeprowadzenie wspólnego dochodzenia.
W raporcie OLAF – w sposób szczegółowy i czytelny – opisano mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Wolnej Strefy Handlu (FCZ) w Porcie Klang w Malezji, w celu ich wywiezienia do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim, w celu omijania wprowadzonego wobec Chin cła antydumpingowego.
Należy zaznaczyć, że Zarząd Portu Klang i Urząd Celny Malezji udostępniły misji unijnej dane z prowadzonych przez nich elektronicznych rejestrów, wyjaśniając procedury mające zastosowanie do towarów wchodzących i wychodzących zarówno z portu morskiego i Wolnej Stefy Handlowej (FCZ) w Porcie Klang, jak i Głównego Obszaru Celnego Malezji. Ponadto, podczas misji kontynuacyjnej, Kapitanat Portu Klang przedstawił zespołowi misji kopie ZB1 i ZB2 odnoszące się do kontenerów z tkaninami siatkowymi z włókien szklanych pobrane od operatorów ekonomicznych, które m.in. wskazywały, że towary zadeklarowane w ZB1 posiadały inne oznaczenia taryfowe: 702000900, 760692000 i 830249900. Kody towarowe HS mające zastosowanie do tkanin siatkowych z włókien szklanych to: 701951, 701959,701940. Dodatkowo Kapitanat przekazał również wyciągi danych ZB1/ZB2 dotyczące wyżej wymienionych kodów towarowych, w tym dane (eksportowe) ZB2, dotyczące kontenerów z produktem zadeklarowanym pod kodem towarowym 702000900. Kontenery te dotyczyły tkanin siatkowych z włókien szklanych eksportowanych do UE, które w rejestrach Krajów Członkowskich deklarowano do kodów: 701951 oraz 701959. Zarząd Portu Klang potwierdził, że gdy dana przesyłka jest zarejestrowana w rejestrze ZB1, a następnie odpowiadającym mu rejestrze ZB2, oznacza to, że nigdy nie została ona przeniesiona ze strefy FCZ do Głównego Obszaru Celnego Malezji.
W raporcie OLAF zostały wyjaśnione i czytelnie opisane procedury celne obowiązujące w Porcie Klang, w tym kwestie związane z rodzajami wystawianych deklaracji. Deklaracje ZB1 i ZB2 zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość i nr kontenerów, statek, morski list przewozowy itp.
Ustaleń tych funkcjonariusze unijni dokonali na podstawie śledzenia przesyłek(w oparciu o rejestry deklaracji ZB1 i ZB2 oraz dodatkowych rejestrów fizycznego przepływu kontenerów przez strefę FCZ).
Powiązanie poszczególnych ZB1 z ZB2 oznaczało, że towar zachował swoje chińskie pochodzenie i konieczność objęcia go cłem antydumpingowym. Z raportu OLAF wynika, że towar, w stosunku do którego zostało zakwestionowane pochodzenie nigdy nie trafił do Głównego Obszaru Celnego Malezji. Tym samym została podważona rzetelność świadectw pochodzenia FORM A, wystawionych przez malezyjskie organy. Walor dowodowy ma zaś jedynie autentyczne świadectwo pochodzenia FORM A, a raport OLAF tę autentyczność skutecznie podważył.
Wbrew zarzutom skarżącego uwzględniwszy powyższe Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, ze ustalenia organów przedstawione w zaskarżonych decyzjach znajdują dostateczne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a postępowania w tych sprawach prowadzone były w sposób budzący zaufanie do organów, w ich toku zaś podjęte były wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasługuje też na akceptację stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy trafnie uznały, iż nie było podstaw do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego skoro z raportu OLAF wynikało w sposób w pełni wiarygodny i przekonywujący, że przedmiotowe towary nigdy nie znalazły się na terenie Malezji – poza Wolną Strefą Handlu Portu Klang. Wnioskowane zaś przez skarżącego dowody, jak zauważył Sąd pierwszej instancji mogłyby przyczynić się do odstąpienia od naliczenia odsetek z art. 65 ust. 5 Prawa celnego, co też organy celne uczyniły w zaskarżonych decyzjach. Natomiast nie mogły przyczynić się do podważenia raportu OLAF, gdyż nie przedstawiono dowodów przeciwko danym w nim zawartych.
W ramach zarzutu sformułowanego w pkt 6 petitum skargi kasacyjnej poza wskazaniem naruszenia art. 188 o.p. nie wskazano jakich istotnych okoliczności sprawy dotychczas niewyjaśnionych i niestwierdzonych innymi dowodami miały dotyczyć wszystkie oddalone wnioski dowodowe strony. W tej kwestii uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnej argumentacji. Natomiast Sąd pierwszej instancji ocenę odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego dokonał uwzględniwszy ich przydatność dla załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 120, 121 § 1, art. 122 i 123 § 1 oraz art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny oraz załatwił sprawę. Jako dowód dopuścił wszystko, co było niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a nie było sprzeczne z prawem (art. 180 § 1, art. 181, art. 188 o.p.). Dokonana przez organ podatkowy ocena zgromadzonego w sprawach materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej jego oceny (art. 191 o.p.). Wbrew oczekiwaniom strony organ nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania w sposób nieograniczony. Natomiast dokonanie przez organ podatkowy, co zostało następnie zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, odmiennej od oczekiwań strony oceny niektórych z dowodów zgromadzonych w sprawie, czy też nieprzeprowadzenia pewnych dowodów nie oznacza, że doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organ może odstąpić od dalszego procedowania, o ile zgromadzony w sprawie materiał był kompletny, w tym znaczeniu, że pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja wystąpiła w sprawach, których dotyczy skarga kasacyjna.
Nie są przy tym trafne zarzuty, że skarżącemu uniemożliwiono zapoznanie się z całym zgromadzonym materiałem dowodowym. Skarżący zarzuty te opierał na twierdzeniu, iż uniemożliwiono mu zapoznanie się z całym raportem OLAF, a więc bez przedstawienia innych załączników, w szczególności oznaczonych numerami 1, 2 i 3 przez co niemożliwe jest zorientowanie się w faktycznym znaczeniu tabel w załączniku nr 6 i obiektywne wyjaśnienie występującej w nich sprzeczności.
Otóż załączniki, na które wskazuje skarżący nie zostały włączone do akt rozpoznawanych spraw, w których były wydane zaskarżone decyzje, przez co nie stanowiły one materiału dowodowego w nich zgromadzonego. Zatem z tego powodu już zarzut ten jest chybiony. Natomiast akta postępowań wskazują, że skarżący miał dostęp do całości materiału dowodowego w nich zgromadzonego, z którym się zapoznał. Istotne jest to, że w aktach tych znajduje się m.in. załącznik nr 6 raportu OLAF z misji kontynuacyjnej nr OF/2013/0450/B1, który zawierał wszelkie niezbędne dane i informacje dotyczące skarżącego i który był podstawą dokonanych ustaleń faktycznych. Wbrew zarzutom skarżącego dokument ten (w formie papierowych wydruków w postaci tabel) zawiera wykaz poszczególnych przesyłek dopasowanych do stosownych danych ZB1/ZB2, dotyczących przywozu i umożliwia przypisanie każdej partii towaru pochodzącego i przywiezionego z Chin do Polski dla skarżącego. W załączniku nr 6 oznaczono m.in. daty importu, numery zgłoszeń celnych, numery kontenerów, nadawcę, odbiorcę, rodzaj towaru, kody taryfowe, numery deklaracji ZB1/ZB2, daty eksportu, masę, ilość towaru, nazwy statków co wraz z treścią raportu OLAF umożliwiało prześledzenie drogi importowanych towarów i to odpowiednio każdej partii towaru pochodzącego i przywiezionego z Chin do Polski. Wbrew zarzutom skarżącego jedyne nieścisłości w tym względzie dotyczące określenia odbiorcy towaru wskazanego w załączniku nr 6 (w tabeli w kolumnie match_ZB2_ZB1.ZB2 Consignee) pozwalają na "prześledzenie" drogi poszczególnych kontenerów i znajdujących się w nich towarów, a przede wszystkim na przypisanie jego odbiorcy. Nie jest też tak, że wyjaśnienie co do sposobu identyfikacji odbiorcy organ celny przedstawił wyłącznie w złożonym przed Sądem pierwszej instancji piśmie procesowym, gdyż te same okoliczności zostały szczegółowo zawarte w uzasadnieniach wydanych w tych sprawach decyzji.
Otóż odnośnie do zgłoszenia celnego nr OGL 321030/00/027047/2011 z dnia 15 września 2011 r. organy jednoznacznie ustaliły, że towar nimi objęty został zarejestrowany w Wolnej Strefie Handlowej (FCZ) Portu Klang wg deklaracji ZB 1201108142173 jako przywieziony z Chin statkiem Maersk Emden (v.1108), następnie po przeładunku z kontenera [...] do kontenera [...] wywieziony CSLL Jupiter (v.0003W) do Unii Europejskiej wg ZB2201108114303 odwołując się przy tym do załącznika nr 6 do raportu z misji OLAF nr OF/2030/0450/B1. Jak wskazano w decyzji ustaleń tych dokonano analizując dane i porównując opis towaru, ilość opakowań i masę brutto, a także numery kontenerów ze stosownymi danymi z rejestrów prowadzonych w FCZ – ZB1/ZB2. Dopasowanie przeprowadzono na podstawie danych dotyczących numerów kontenerów zawartych w ZB1/ZB2. Wyjaśniono przy tym, że w rejestrach importowych i eksportowych dotyczących ruchu kontenerów w FCZ Portu Klang nie zawsze deklarowano prawidłową klasyfikację towaru oraz faktycznego odbiorcę w Unii Europejskiej, co miało utrudnić, ale nie przesądziło o braku możliwości identyfikacji konkretnej przesyłki (por. s. 4 uzas. dec. I inst.; s. 6 uzas. dec. II inst.).
Identyczne ustalenia i wnioski zostały zawarte w decyzjach dotyczących zgłoszenia celnego w [...] z dnia [...] października 2011 r., w których wskazano, że towar nimi objęty, został zarejestrowany w FCZ Portu Klang wg deklaracji ZB1 201109144625 jako przywieziony z Chin statkkiem VIRGINIA (v.1132s), a następnie po przeładunku z kontenerów o numerach: [...], [...] do kontenerów o numerach: [...], [...] wysłany statkiem Xin Hong Kong (v.0055w) do Unii Europejskiej wg ZB2201109115919. Także w tym wypadku odwołano się do zapisów załącznika nr 6 raportu OLAF, wskazując, że fakt wpisania w deklaracjach ZB1/ZB2 niewłaściwego kodu Taryfy oraz odbiorcy utrudniało, ale nie przesądziło o braku możliwości identyfikacji konkretnej przesyłki (s. 4 uzas. dec. I inst. i s. 5-6 uzas. dec. II inst.).
Wszystkie te ustalenia, w szczególności w zakresie możliwości przypisania spornych towarów jego odbiorcy w Polsce, tj. skarżącemu, zweryfikował Sąd pierwszej instancji szczegółowo wskazując, że znajdują one oparcie w odpowiednich pozycjach tabel załącznika nr 6 raportu OLAF. Ponadto, co bardzo istotne, Sąd zwrócił uwagę, że z treści załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych dokumentów: BILL OF LADING (konosamentów morskich) jako odbiorca towarów ujętych w kontenerach: [...], [...] i [...] został wskazany: B. a nie podmioty, które figurują we wskazywanej przez skarżącego tabeli match_ZB2_ZB1.ZB2 Consignee. Trafne jest więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w tej sytuacji tożsamość odbiorcy towaru nie może nasuwać żadnych wątpliwości, co pozwala na przypisanie przywiezionych z Chin partii towaru do skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak argumentacji, która w sposób skuteczny podważałaby powyższa ocenę.
Odnośnie zarzutu zawartego w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, iż ustalenia w sprawie oparto na nieprzetłumaczonych dowodach, co odnosi się do treści załącznika nr 6 do raportu OLAF, wskazać należy, iż z przyczyn szczegółowo wskazanych przez Sąd pierwszej instancji nie mógł on skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji uznał, że było to uchybienie organów celnych jednakże nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że obcojęzyczne dokumenty zgromadzone w sprawie powinny być sporządzone w języku polskim, co obliguje organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami. Stwierdzić też należy, że końcowy raport OLAF, który został załączony do akt sprawy, został sporządzony w języku polskim. Natomiast jego załącznik nr 6 sporządzony wyłącznie w formie tabel nie został przetłumaczony na język polski. Jednakże ten brak tłumaczenia odnosi się wyłącznie do nazw tytułów rubryk ujętych w formie tabeli i dotyczy dat, numerów deklaracji, zgłoszeń celnych, oznaczeń statków czy nadawców lub odbiorców. Zatem jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji dotyczy dat, liczb i nazw własnych, które nie podlegają tłumaczeniu. Zaś nazwy (tytułów) rubryk ujęte w tabeli odnoszą się do ww. danych i są to wyrażenia powszechnie występujące w obrocie towarowym w handlu z zagranica (np. na fakturach, listach przewozowych). Skarżący w skardze kasacyjnej nie przedstawił żadnej argumentacji, która uprawniałaby do twierdzenia, że uchybienie to mogło mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy.
Reasumując zarzuty sformułowane w pkt 3, 4, 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne.
Nie jest też trafny zarzut zawarty w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący upatruje naruszenie wskazanych przepisów w tym, że organy zastosowały z mocą wsteczną przepisy dotyczące przywozu towarów z Chin, gdy sprowadzała je z Malezji, a rozporządzenie Komisji UE Nr 1135/2011 z dnia 9 listopada 2011 r. regulujące te kwestie weszło w życie dopiero 11 listopada 2011 r., czyli nie obowiązywało w dacie zgłoszeń celnych dokonanych przez skarżącego.
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że z niezakwestionowanych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, iż krajem pochodzenia towaru były Chiny, a tym samym do tej partii towaru miało zastosowanie rozporządzenie nakładające cło antydumpingowe na tego rodzaju towary, pochodzące z Chin, czyli rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 791/2011. Odwoływanie się w tej sytuacji przez skarżącego do naruszenia przez organ "zasady zagrożenia" nie jest trafne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazując na różny zakres przedmiotowych rozporządzeń trafnie wywiódł, że nie można podzielić stanowiska skarżącego dotyczącego niemożności retrospektywnego zaksięgowania cła antydumpingowego i zasady zagrożenia. Z przyjętych w sprawie ustaleń wynika, że organy przeciwstawiły świadectwu pochodzenia FORM A Raport OLAF.
Stanowisko to jest zgodne z wykładnią dokonaną przez TSUE w wyroku z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie C-416/15 (publ. www.eur-lex.europa.eu), dotyczącym analogicznej problematyki.
W powołanym wyroku Trybunał wyraził pogląd, że art. 1 ust. 1 rozporządzenia rozszerzającego należy interpretować w ten sposób, iż ostateczne cło antydumpingowe rozszerzone przez ten przepis nie ma zastosowania z mocą wsteczną do produktów wysłanych z Tajwanu, wprowadzonych do swobodnego obrotu w Unii po wejściu w życie rozporządzenia początkowego, lecz przed wejściem w życie rozporządzenia wszczynającego. Niemniej jednak cło antydumpingowe nałożone przez art. 1 ust. 1 rozporządzenia początkowego ma zastosowanie do przywozu tych produktów, jeśli zostanie ustalone, że chociaż produkty te wysłano z Tajwanu i zgłoszono, iż pochodziły z tego państwa, to w rzeczywistości pochodzą one z Chińskiej Republiki Ludowej.
Powyższe dowodzi zatem o bezzasadności zarzutu zawartego w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej.
Skoro okazały się nietrafne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania to oznacza, że skarżący nie zakwestionował skutecznie przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych o chińskim pochodzeniu towarów. W konsekwencji nietrafny jest zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej, w którym podnosi się jedynie, że bezzasadnie zastosowano przepisy dotyczące przywozu towarów z Chin. Zauważyć przy tym należy, że skarga kasacyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia tego zarzutu. Zatem nie poddaje się on bliższej kontroli kasacyjnej.
Reasumując skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( DZ. U. z 2013 r., poz. 490). Miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego uzasadniła tożsamość spraw rozpoznawanych na tym samym posiedzeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło