I SA/Bd 1253/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-03
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Ewa Kruppik-Świetlicka, Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, gdy istnieją uzasadnione obawy niewykonania tego zobowiązania, pomimo wcześniejszego uchylenia przez sąd decyzji o zabezpieczeniu z powodu braku takich obaw?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu wcześniejszej decyzji, jest związany swoją oceną prawną i wskazaniami tylko wtedy, gdy nie zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy. W przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego, która uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego (np. zbywanie majątku przez podatnika), sąd może dokonać odmiennej oceny prawnej i uznać zabezpieczenie za zasadne.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o zabezpieczeniu na jej majątku zobowiązania podatkowego w VAT. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję o zabezpieczeniu, wskazując na brak wystarczających przesłanek. Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie, stwierdził nowe okoliczności, w tym fikcyjność transakcji, udział spółki w procederze wyłudzania VAT oraz zbycie przez spółkę nieruchomości po wykreśleniu hipoteki przymusowej. Spółka kwestionowała te ustalenia, podnosząc m.in. naruszenie art. 153 PPSA i brak uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant Referent – stażysta Agata Soszyńska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi " I." Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2012 r.. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w B. orzekł o zabezpieczeniu na majątku "I." spółka. z o. o. (skarżaca/spółka) zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2012 r. w przybliżonej łącznej kwocie 15.251.613 zł oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania w kwocie 2.340.127 zł.
W odwołaniu strona podniosła, że fakt zwiększenia się zobowiązania podatkowego w porównaniu z zobowiązaniem wykazanym w deklaracjach podatkowych, nie może stanowić podstawy dokonania zabezpieczenia na majątku spółki. Także przewidywana wysokość tego zobowiązania nie może stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania zabezpieczenia, w sytuacji gdy stan majątkowy spółki nie wskazuje, iż zachodzą uzasadnione obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Strona podkreśliła, iż posiada znaczny majątek, w tym środki transportowe, reguluje terminowo zobowiązania podatkowe o charakterze publicznoprawnym i nie dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, co mogło by utrudnić lub udaremnić przyszłą egzekucję. Ponadto w odwołaniu spółka kwestionuje również ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego. Jej zdaniem Urząd Kontroli Skarbowej błędnie ocenił charakter dokonywanych przez spółkę transakcji.
Decyzję z dnia [...]., którą Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w wyniku wniesionej skargi uchylił Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia
26 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Bd 97/14. W wyroku Sąd stwierdził, że sam charakter stwierdzonych nieprawidłowości, nie może stanowić wystarczającej przesłanki dokonania zabezpieczenia, gdy sytuacja majątkowa i finansowa podatnika nie rodzi obaw niewykonania zobowiązania. Sąd wskazał, iż akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania stwierdzono, że podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, lub też, że zbywa majątek w sposób mogący utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Rozpatrując ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012 r., poz.749 ze zm.) regulujący kwestię zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, przed terminem płatności oraz zawierającego przesłanki dokonania takiego zabezpieczenia.
Organ wskazał, że zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji m.in. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Taka sytuacja miała miejsce
w przedmiotowej sprawie. Wskazano, że zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, podstawową przesłanką dokonania zabezpieczenia jest uzasadniona obawa, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "uzasadnionej obawy", to jednak przykładowo wylicza okoliczności, uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, wskazując na trwałe nie uiszczanie wymagalnych zobowiązań
o charakterze publicznoprawnym lub dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Katalog okoliczności, wskazanych w powyższym przepisie ma charakter otwarty, co zdaniem organu oznacza, iż podstawą dokonania zabezpieczenia mogą być również inne zdarzenia niewymienione w tym przepisie, jeżeli organ podatkowy wykaże ich związek z wystąpieniem uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
w B. w trakcie kontroli podatkowej, prowadzonej w tej spółce stwierdził, że transakcje wykazywane przez nią w okresie od stycznia do czerwca 2012 r.
z firmą "M." spółka z o. o., miały charakter fikcyjny. Spółka "M." wystawiała na rzecz skarżącej faktury VAT, dokumentujące dostawy mieszanki spożywczej na łączną wartość netto 68.149.602,00 zł, oraz podatek VAT 15.674.408,76 zł, które to transakcje , w rzeczywistości nie miały miejsca.
Ponadto Prokuratura Okręgowa we W. poinformowała Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o wszczęciu w dniu 17 października 2013 r. śledztwa
w sprawie wystawiania w sposób nierzetelny faktur VAT i posługiwanie się nimi
w celu wprowadzenia w błąd organu podatkowego i wyłudzenia zwrotu podatku VAT w okresie od 01 stycznia do 31 grudnia 2012 roku, między innymi przez skarżącą firmę - I..
Organ odwoławczy wskazał również na informacje uzyskane od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., który opisał procedury wyłudzania podatku VAT przez szereg firm, w tym również przez I.. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, że z zeznań światków wynikało, iż organizatorem procederu wystawiana i wprowadzania w obieg tzw. "pustych faktur" był A. M. - Prezes firmy skarżącej oraz T. N. – członek zarządu spółki G.
Zdaniem organu przedstawione wyżej okoliczności wskazują, iż zaległości podatkowe, objęte mniejszym postępowaniem nie powstały z przyczyn niezależnych od Spółki, lecz na skutek świadomego uczestniczenia w zorganizowanym procederze wyłudzania podatku VAT. Spółka, uwzględniając w prowadzonej ewidencji księgowej faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji handlowych - w sposób świadomy i celowy uzyskiwała nienależne środki finansowe z budżetu Państwa. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie - zaszły uzasadnione obawy niewykonania przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Wskazano, że
w 2012 r. spółka w składanych deklaracjach VAT -7 deklarowała jedynie kwoty do przeniesienia oraz kwoty do zwrotu na rachunek bankowy. We wskazanym roku spółka z budżetu Państwa, uzyskała środki w kwocie prawie 10 mln zł. tj. 9.590,000,00 złotych.
Dyrektor Izby Skarbowej, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, stwierdził również zbywanie majątku przez Spółkę, gdyż zaraz po uchyleniu decyzji skarżąca zbyła nieruchomość, na której poprzednio ustanowiona była hipoteka. Organ wskazał, że wystąpiła przesłanka, o której jest mowa w art. 33 § 1 o0rdynacji podatkowej. Bowiem, A. M., działający w imieniu spółki sprzedającej I., aktem notarialnym z dnia 24 czerwca 2014 r. repertorium [...] - sprzedał przedsiębiorstwu P. Spółka z o.o., z siedzibą w W., w imieniu której działał A. M. ( syn A. i H. ) - prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości Dobre (tereny przemysłowe i zurbanizowane tereny niezabudowane) o łącznej powierzchni 6.9911 ha oraz własność budynków
i urządzeń, stanowiących odrębny od gruntów przedmiot własności, które objęte były księgą wieczysta nr [...]. Zgodnie z treścią aktu notarialnego, strona kupująca umówioną kwotę sprzedaży w wysokości 7.023.300,00 zł. (siedem milionów dwadzieścia trzy tysiące trzysta złotych ), zapłaciła sprzedającej spółce, przed podpisaniem umowy, a sprzedająca czyli I. potwierdziła, że taką kwotę otrzymała, przed podpisaniem umowy.
Wskazano, że na nieruchomości tej organ podatkowy dokonał wpisu hipoteki
przymusowej na kwotę wynikającą z decyzji o dokonaniu zabezpieczenia, jednak po uchyleniu przez tut. Sąd decyzji z dnia 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w A., na wniosek spółki dokonał wykreślenia hipoteki przymusowej z przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość ta została sprzedana w dniu 24 czerwca 2014 r., co potwierdzono ww aktem notarialnym, sporządzonym przed notariuszem I.K., mającą Kancelarię Notarialną w K., przy ul. P..
Ponadto w dniu 24 lipca 2014 r. do Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego wpłynęło żądanie spółki- dotyczące zdjęcia zabezpieczeń, dokonanych na zajętych przez organ egzekucyjny ruchomościach.
Konkludując organ stwierdził, że z ww. okoliczności wynika, iż spółka
w sposób celowy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub wręcz udaremnić egzekucję. Uwzględniając przewidywaną wysokość zobowiązania podatkowego, skalę procederu w którym brała udział Spółka, oraz fakt wyzbywania się przez nią majątku Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zachodzi uzasadniona obawa, co do wykonania przez spółkę zobowiązań, w postaci przewidywanych należności budżetowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2012 r.
Odnosząc się do zawartej w odwołaniu argumentacji spółki co do, poprawności ustaleń, dokonanych w toku postępowania kontrolnego - organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie nie zmierza do określenia zobowiązania podatkowego, lecz opiera się na wykazaniu zaistnienia w sprawie przesłanek określonych w art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym w zaskarżonej decyzji organ podatkowy wskazuje na przyczyny zastosowania instytucji zabezpieczenia na majątku spółki, nie rozstrzyga natomiast o zobowiązaniu podatkowym, które określone zostanie po zakończeniu postępowania kontrolnego.
Ponadto organ wskazał, że spółka nie skorzystała z możliwości zabezpieczenia roszczeń budżetowych w formach, o których mowa wart. 33d ustawy Ordynacja podatkowa. Organ podał, że do dnia zakończenia postępowania odwoławczego nie wydał decyzji, określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zatem, w opinii organu nie zaszły przesłanki z art. 33a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, skutkujące wygaśnięciem decyzji o zabezpieczeniu.
W skardze spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 153 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez
niezastosowanie się przez organ drugiej instancji co do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn akt I SA/Bd 97/14;
- art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 4 pkt 2 i art. 33 c § 2 Ordynacji podatkowej - poprzez ich
zastosowanie w sprawie, w której nie znajdują one zastosowania;
- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji
podatkowej poprzez brak ustalenia i wykazania okoliczności, uzasadniających obawę, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, a także wadliwą ich ocenę;
- art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez oparcie ustaleń w sprawie i ich ocenę
z założeniem nieuczciwego działania podatnika, w przypadku, gdy zamiar taki nie został potwierdzony wyrokiem sądu.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że utrzymanie w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji narusza przepisy, co powoduje, iż winna ona być uchylona. Spółka podkreśliła, iż w sprawie nie zaszły przesłanki dokonania zabezpieczenia przyszłego zobowiązania podatkowego w trybie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, na co wskazał wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 97/14.
Zdaniem skarżącej instytucja zabezpieczenia zobowiązania podatkowego nie znajduje automatycznego zastosowania w każdym postępowaniu, w którym organ podatkowy przewiduje zwiększoną wysokość zobowiązania podatkowego względem kwoty zadeklarowanej przez podatnika. Także sama przewidywalna wysokość tego zobowiązania nie może stanowić wystarczającej podstawy do zastosowania zabezpieczenia, o ile nie zostanie wykazane, że w zestawieniu z sytuacją majątkową strony, zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Ponadto obawa ta musi istnieć już w chwili dokonywania rozstrzygnięcia w sprawie. W przedmiotowej sprawie, w trakcie wydawania decyzji przez organ
podatkowy pierwszej instancji taka okoliczność nie zaistniała. Z analizy przeprowadzonej przez ten organ wynika, iż sytuacja finansowa Spółki jest dobra, a prowadzona działalność przynosi zyski. Ponadto Skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy nakazując przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, winien również badać jej sytuację na dzień wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. W opinii strony , czynności dokonywane przez skarżącą, już po wydaniu decyzji nie mogą więc podlegać badaniu w prowadzonym postępowaniu i tym samym uzasadniać dokonanie zabezpieczenia.
Skarżąca nie zgadza się również z twierdzeniami organu kontroli podatkowej,
dotyczącymi nieprawidłowości w rozliczeniach podatku od towarów i usług. Twierdzenia te są jedynie przypuszczeniami, nie mającymi nic wspólnego ze stanem faktycznym. Zdaniem spółki organ pierwszej instancji me wskazał żadnej okoliczności, która choć uprawdopodobniałaby, że transakcje pomiędzy wskazanymi podmiotami a spółką nie miały rzeczywiście miejsca. W uzasadnieniu nie wskazano na jakikolwiek dowód, który pozwalałby twierdzić, iż faktury wystawione na rzecz spółki są fakturami pustymi. Wręcz przeciwnie, w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające wykonanie usług transportu cukru ze Spółki. Bez związku zdaniem strony pozostają tutaj również okoliczności wskazywane przez Dyrektora Izby Skarbowej w skarżonej decyzji, a mianowicie informacja o wszczęciu przez Prokuraturę Okręgową we Włocławku śledztwa w sprawie wystawiania w sposób nierzetelny faktur VAT. Skarżąca wskazała, iż do dnia wydania zaskarżonej decyzji spółce ani też żadnej osobie reprezentującej spółkę nie postawiono jakichkolwiek zarzutów.
Ponadto okoliczność uwzględniania w rozliczeniach pustych faktur nie stanowi przesłanki do wydania decyzji zabezpieczającej. Skarżąca podkreśliła, iż zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona, tym samym do momentu, kiedy w sprawie nie zapadnie wyrok sądowy, nie można przypisywać skarżącej nieuczciwego działania.
W ocenie strony zaskarżona decyzja nie zawiera również uzasadnienia w zakresie dotyczącym przedstawienia danych, na podstawie których została określona przybliżona kwota zobowiązania podatkowego, co narusza art. 210 § 4 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca wskazała, iż terminowo płaci należne podatki, za ostatnie trzy miesiące wartość podatku VAT wyniosła 938.676,00 zł. Również okoliczność wyzbycia się przez Spółkę nieruchomości, na której prowadziła działalność gospodarczą, w jej ocenie nie może stanowić przesłanki do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Nieruchomość ta została sprzedana za cenę rynkową, przez co nie uległ pogorszeniu się jej stan finansowy. Spółka nie zaprzecza, iż wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o zdjęcie zabezpieczenia z zajętych w toku czynności zabezpieczających ruchomości. Skarżąca wyjaśniła, iż planowała w tym okresie wymienić starzejący się tabor samochodowy na nowszy, co prowadziłoby do zmniejszenia kosztów prowadzonej działalności.
Zdaniem skarżącej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej. Organ jest zoboweiązany, na podstawie art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa do działania na podstawie przepisów prawa, a więc do podjęcia w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu podatkowym oraz do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1). W opinii strony organ odwoławczy przyjął tezy formułowane przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego, odrzucając argumentację przedstawioną przez skarżącą w złożonym odwołaniu. W ocenie Skarżącej wskazane nieprawidłowości skutkują naruszeniem art. 120, 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 122, art. 180, art. 187 § 1
i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ podatkowy nie ustalił, iż zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zaskarżona decyzja nie opiera się na faktach uzasadniających obawę, a jedynie na przypuszczeniach, iż strona działała z zamiarem nieuczciwym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przechodząc do rozpatrzenia sporu, należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie
o sygn. akt I SA/Bd 97/14 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.
z dnia [...] w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres od stycznia do czerwca 2012 roku w przybliżonej kwocie 15.251.613 zł. ( piętnaście milionów dwieście pięćdziesiąt jeden tysięcy sześćset trzynaście złotych) wraz z odsetkami
w kwocie 2.340.127 zł. ( dwa miliony trzysta czterdzieści tysięcy sto dwadzieścia siedem złotych).
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. To oznacza, że Sąd
w obecnym składzie zobowiązany jest do oceny działań organów w zakresie wywiązania się do wskazań poprzedniego wyroku.
Należy wskazać, iż użyty w cytowanym przepisie zwrot "wiąże w sprawie" oznacza, iż chodzi tutaj o tożsamość sprawy oraz wyznaczające ją elementy, zakreślające granice związania orzeczeniem sądu. W szczególności o tożsamości sprawy, decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą. II FSK 100/07 - Wyrok NSA
z 3 kwietnia 2008 r.
Zdaniem Sądu to oznacza, że w przypadku takim, jak w niniejszej sprawie tj. zaskarżenia rozstrzygnięcia organu administracyjnego, wydanego w powtórnym postępowaniu, prowadzonym po uchyleniu decyzji - sąd administracyjny jest związany swoją uprzednią oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, tylko wtedy gdy nie zmieniły się okoliczności sprawy powodujące nieaktualność tej oceny i wskazań (vide T. Woś : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 478). Z powyższego stwierdzenia należy wyprowadzić wniosek, że aby można było rozważać zasadność związania sądu, swoim uprzednim wyrokiem w trybie art. 153 P.p.s.a., koniecznym jest - aby była to ta sama sprawa, rozumiana jako te same podstawy prawne i faktyczne.
W opinii składu orzekającego, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tą samą sprawą gdyż diametralnie zmieniła się podstawa faktyczna i to w takim zakresie, który nie pozwala na zastosowanie art. 153 cyt. powyżej ustawy. Na potwierdzenie powyższego należy przywołać tezę, zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt
I FSK 7/06 w myśl której : Związanie, wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami, co do dalszego postępowania, obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy, organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania. Należy podkreślić, że teza ta została również powtórzona w komentarzu do art. 153 jako teza nr 12 pt. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. Prof. Romana Hausera Wydawnictwo Beck Warszawa 2011 r. s/ 546 – 547. Podobnie wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r. OSK 1403/04, w którym NSA wyaził następujący pogląd :
" Zmieniające się okoliczności sprawy powodują nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 154 P.p.s.a i jednocześnie konieczność dokonania jej weryfikacji na podstawie stanu aktualnego".
W konsekwencji wbrew stanowisku strony, która nadal prezentuje pogląd, że należy przy ponownym rozpoznaniu odwołania strony od decyzji pierwszoinstancyjnej rozpoznać niniejszą sprawę na dzień jej wydania - organ odwoławczy, zdaniem Sądu słusznie uznał, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia należy jeszcze przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, na podstawie postanowienia z dnia 1 lipca 2014 r.
W związku z czym, polecono organowi I instancji sprawdzenie aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej poprzez ustalenie posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego. Nakazano przede wszystkim sprawdzenie, czy spółka nie dokonywała czynności , mających na celu wyzbywanie się posiadanego majątku. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej należało również ocenić: sprawozdane finansowe za rok 2013, informację o posiadanych nieruchomościach, informacje
z egzekucji, związane z prowadzonym postępowaniem zabezpieczającym. Za zasadne organ uznał także uzupełnienie materiału dowodowego o niżej wskazane dokumenty : sprawozdanie finansowego za rok 2010, wysokość uzyskiwanych obrotów za lata 2010 – 2013 oraz za bieżące miesiące roku 2014 , zeznanie CIT – 8 za 2013 r., stan zatrudnienia w latach 2010 – 2013; wysokość zobowiązań podatkowych. Organ II instancji polecił również przeanalizowanie zdyscyplinowania skarżącej w regulowaniu zobowiązań podatkowych oraz sprawdzenie, czy w trakcie działalności strona skarżąca regulowała dobrowolnie zobowiązania, czy też konieczne były czynności egzekucyjne. ( k- 87 akt adm Tom 2/2).
W wyniku przeprowadzenia zleconego postępowania ustalono okoliczności, które w sposób całkowity zmieniły stan faktyczny sprawy, co jak wyżej wskazano w konsekwencji skutkowało zasadnym stwierdzeniem, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek tych okoliczności mamy do czynienia z zupełnie inną sprawą. W tym miejscu należy przywołać pogląd - T. Woś – Postępowanie sądowo administracyjne, Wyd. Prawnicze PWN Warszawa 1996, s. 256-257), który odzwierciedla stanowisko Sądu : " Każda ocena prawna dokonywana przez sąd, wyrażona w uzasadnieniu orzeczenia, jest formułowana w określonym czasie i bierze pod uwagę występujące w tej dacie okoliczności sprawy. Zmieniające się okoliczności sprawy powodują nieaktualność, w części lub w całości, tej oceny i konieczność dokonania jej weryfikacji w oparciu o stan aktualny".
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż zdaniem Sądu zmieniły się okoliczności stanu faktycznego i to w sposób całkowity w stosunku do tych, które były podstawą poprzedniego wyroku tut. Sądu. Obecnie nie można stwierdzić, tak jak w poprzednim wyroku, że "sam charakter stwierdzonych nieprawidłowości nie może stanowić wystarczającej przesłanki dokonania zabezpieczenia, w sytuacji gdy sytuacja majątkowa i finansowa podatnika nie rodzi obaw niewykonania zobowiązania". Podkreślenia wymaga fakt, iż w ww. wyroku nie zawarto żadnych wskazań, co staje się zrozumiałe w sytuacji, gdy Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 33 § 1 Op.
Obecna sytuacja skarżącej w opinii Sądu budzi obawę niewykonania zobowiązania zważywszy na fakt zbywania majątku w postaci nieruchomości i to tej, która służyła do działalności gospodarczej, na której poprzednio ustanowiono hipotekę przymusową, zabezpieczającą roszczenia względem Skarbu Państwa. Na wniosek spółki Sąd Rejonowy w A. dokonał wykreślenia hipoteki przymusowej z przedmiotowej nieruchomości. A następnie aktem notarialnym z dnia 24 czerwca 2014 r. repertorium [...] A. M. - prezes skarżącej, działając w jej imieniu sprzedał przedsiębiorstwu P. Spółka z o.o., z siedzibą w W., w imieniu której działał A. M. ( syn A. i H. ) - prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości Dobre (tereny przemysłowe
i zurbanizowane tereny niezabudowane) o łącznej powierzchni 6.9911 ha oraz własność budynków i urządzeń, stanowiących odrębny od gruntów przedmiot własności, które objęte były księgą wieczystą nr [...]. Zgodnie z treścią aktu notarialnego, strona kupująca umówioną kwotę sprzedaży w wysokości 7.023.300,00 zł. (siedem milionów dwadzieścia trzy tysiące trzysta złotych ) , zapłaciła sprzedającej spółce, przed podpisaniem umowy, a sprzedająca czyli I. potwierdziła, że taką kwotę otrzymała, przed podpisaniem umowy. Sprzedana nieruchomość oprócz gruntów składała się z budynku biurowego, trzech budynków magazynowych oraz z dwóch budynków niemieszkalnych w tym również z parkingu samochodowego, co budzi zdziwienie gdyż jak wynika z KRS podstawową działalnością firmy miał być transport z tzw. nowym taborem samochodowym. W tym miejscu należy przywołać fakt, iż w dniu 24 lipca 2014 r. do Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego wpłynęło żądanie spółki, dotyczące zdjęcia zabezpieczeń, dokonanych na zajętych przez organ egzekucyjny ruchomościach.
Dodatkowo należy wskazać, że uzyskano informacje od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z W. , który pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. ( już po wydaniu wyroku), że w procederze wyłudzania VAT brała udział m. innymi I. , A. – później "J." - powiązana osobowo ze skarżącą, która po wszczęciu postępowania zbyła nieruchomości położone w D.. Według informacji D. z W. w procederze tym tj. w fikcyjnym obrocie mieszanką spożywczą cukru i granulowanej herbaty brały udział takie firmy jak : G., G., P., C.. Organ wskazał, że G. wystawił na rzecz I. faktury na kwotę 4.414.378,50 zł. , podatek VAT 1.015.307,06 zł. oraz dokonał zakupu cukru od I. na łączną kwotę 15.993.600.00 zł. podatek VAT 1.279.488,00 zł. Według Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z W.- organizatorem procederu wystawiania i obiegu pustych faktur był A.M. – Prezes I. oraz T.N. członek zarządu spółki G.. Ustalono, że C.wystawiło na rzecz I. puste faktury VAT dot. ww. mieszanki na kwotę 29.937.994,36 zł. i podatek VAT 6.885.738,70 zł
Należy również dodać, że w postępowaniu uzupełniającym ustalono, że skarżąca spółka w roku 2010 , w deklaracji VAT – 7 zadeklarowała VAT do zapłaty ; 0 , do zwrotu 1.470.000,00 zł. ; a w roku 2011 VAT – 150.000 zł. do zwrotu 1.540.000,00 zł. Natomiast w roku 2012 VAT do zapłaty : "0" , a do zwrotu 9.590.000,00 zł. Za rok 2013 do zapłaty 0 do zwrotu 1.500.000,00 zł.
W podsumowaniu organ wskazał, ze spółka w latach 2010 – 2013 zapłaciła podatek VAT jedynie w kwocie 150.364,00 zł. a otrzymała zwrot w wysokości 14.100.000,00 zł.
Należy zatem zgodzić się z organem, że z ww. okoliczności wynika, iż spółka
w sposób celowy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub wręcz udaremnić egzekucję. Uwzględniając przewidywaną wysokość zobowiązania podatkowego, skalę procederu w którym brała udział Spółka, oraz fakt wyzbywania się przez nią majątku w opinii Sądu organ zasadnie stwierdził, że zachodzi uzasadniona obawa, co do wykonania przez spółkę zobowiązań, w postaci przewidywanych należności budżetowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2012 r.
Wskazując na powyższe ustalenia zmienionego stanu faktycznego Sąd stwierdza, że została spełniona przesłanka z art. 33 § 1 pozwalająca na zabezpieczenie na majątku podatnika przyszłych zobowiązań z tytułu podatku VAT za okres od stycznia do czerwca 2012 r. W tej sytuacji należy zgodzić się z poglądem organu, że udział spółki w zorganizowanym procederze wyłudzania podatku VAT był w pełni świadomy
i miał na celu nienależne uzyskanie zwrotu podatku VAT. Ten fakt i pozostałe nowe okoliczności dotyczące badanego okresu w opinii Sądu w pełni uzasadniają obawę, że spółka nie wykona zobowiązań podatkowych, co oznacza, że zaistniały okoliczności wskazujące na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Uwadze Sądu nie uszła informacja organu, iż spółka nie skorzystała z możliwości zabezpieczenia w formach, o których mowa w art. 33 d Op.
A zatem mając na uwadze powyższe za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. z uwagi na fakt zmiany stanu faktycznego tj. zbywania majątku natychmiast po wykreśleniu hipoteki , w miejscowości gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza (transport krajowy i międzynarodowy) zarówno budynków biurowych jak i 3 magazynów w tym także parkingu, które w działalności spółki są niezbędne dla prawidłowego wykonywania tych usług. Również żądanie zdjęcia zabezpieczenia z samochodów potwierdza powyższą tezę, iż celem podatnika jest zbywanie majątku - zważywszy na fakt, że nie znajduje uzasadnienia tłumaczenie pełnomocnika, iż celem zdjęcia zabezpieczenia na ruchomościach w postaci samochodów miało być odnowienie bazy samochodowej, używanej ponad 20 lat, co budzi wątpliwości w sytuacji prowadzenia działalności w zakresie transportu międzynarodowego.
Reasumując Sąd stwierdza, że również pozostałe zarzuty skargi tj. zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 120, 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. nie zasługują na uznanie, gdyż nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym w sprawie.
Zdaniem Sądu organy zebrały pełny materiał dowodowy nie naruszając zasad postępowania, których naruszenia upatruje spółka. Materiał ten poddano analizie i na jej postawie wyciągnięto zasadne wnioski, które w opinii Sądu są logiczne i spójne. Wbrew zarzutom skargi nie naruszono też Konstytucji RP, art. 42 ust. 3, gdyż, jak trafnie wskazał organ, w przypadku postępowań podatkowych wina podatnika nie ma znaczenia dla zaistnienia obowiązku podatkowego czy wysokości tego zobowiązania.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy uznając skargę za nieuzasadnioną w stanie faktycznym ustalonym po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego skargę oddala.
E. Kruppik – Świetlicka I. Najda – Ossowska J. Szulc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło