II OSK 2016/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-13

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Gliniecki, Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opierając swoje rozstrzygnięcie na wcześniejszych wyrokach, które dotyczyły legitymacji strony, a nie meritum sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 153 PPSA, błędnie stosując wcześniejsze wyroki jako wiążące w sprawie. Wcześniejsze orzeczenia dotyczyły legitymacji strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie samej wadliwości tej decyzji. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tuczarni. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie art. 153 PPSA poprzez błędne zastosowanie wcześniejszych wyroków.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant st. asystent sędziego Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1587/14 w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od D. C. na rzecz S. K. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1587/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi D. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, Starosta Łódzki Wschodni decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. K. pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz z infrastrukturą oraz silosu zbożowego na działce o nr ewid. [...], położonej w miejscowości G., gmina R. Pismem z dnia 28 listopada 2011 r. D. C. wystąpiła do Wojewody Łódzkiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia [...] lipca 2011 r. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia [...] lipca 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania D. C., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W wyniku wniesienia skargi na powyższe rozstrzygnięcie przez D. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1995/12 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2013 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 841/13, oddalił skargi kasacyjne S. K. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. Ponownie rozpoznając sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Łódzkiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą odmówiono stwierdzenia, na wniosek D. C., nieważności decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzekał w warunkach związania wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1995/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 841/13. Organ podniósł, że S. K. złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością inwestycyjną, która w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Rzgów z dnia 22 lipca 2003 r. Nr XI/95/2003 (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 2003 r. Nr 255, poz. 2270, dalej: plan miejscowy). Wobec tego nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – według stanu na dzień wydania badanej decyzji, dalej: Prawo budowlane). Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonej dokumentacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie inwestycyjne przewidziano na części działki nr ewid. [...], która położona jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem GMR. W myśl § 39 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 4 planu miejscowego, na powyższym obszarze ustala się przeznaczenie podstawowe – pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną; przeznaczenie dopuszczalne – pod zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki; zakaz lokalizacji zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP. Zgodnie z treścią § 5 pkt 8 planu miejscowego przez funkcję produkcyjną należy rozumieć przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. W ocenie organu przedsięwzięcie inwestycyjne nie uchybia w stopniu rażącym powyższym wymogom, dotyczącym przeznaczenia terenu inwestycyjnego. Analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby sporna inwestycja naruszała w sposób rażący ustalenia § 39 ust. 3 pkt 4 planu miejscowego w zakresie zasad zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można zarzucić rażącego naruszenia wymogów co do nieprzekraczalnej przedniej linii zabudowy (wymagana – 5 m od linii rozgraniczającej drogi; projektowana ok. 50 m od linii rozgraniczającej drogę); co do tylnej linii zabudowy; co do wysokości budynku gospodarczego (wymagana – 1 kondygnacja; projektowana – 1 kondygnacja) oraz co do intensywności zabudowy (wymagana – do 0,5; projektowana – 0,07). Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego naruszenia § 21 ust. 1 pkt 4 planu miejscowego, przewidującego zakaz lokalizowania obiektów i urządzeń oraz prowadzenia działalności usługowo-gospodarczej mogącej powodować emisję zanieczyszczeń o charakterze odorowym, organ stwierdził, że przepis ten wprowadza ogólne ustalenia w zakresie ochrony środowiska. Natomiast cytowany § 39 ust. 3 określa w sposób szczegółowy przeznaczenie nieruchomości (w tym również działki inwestycyjnej) położonych na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem GMR i dopuszcza możliwość zabudowy usługowej i produkcyjnej. Wyjaśnił nadto, że w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wymaganego przepisami o ochronie środowiska. Natomiast stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Z dokumentacji projektowej, która dla organu jest wiążąca, wynika, że w planowanej tuczami przewiduje się hodowlę do 360 tuczników (12 boksów po 30 sztuk), co stanowi koncentrację zwierząt na poziomie 37,8 DJP. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że zgodnie z przyjętym rozwiązaniem, zawartym w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, organ budowlany nie jest uprawniony do sprawdzania zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego (zwłaszcza w postępowaniu nieważnościowym), a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Tak określony zakres kompetencji wynika ze zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b/ ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. – do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzanie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z przewidzianą w Prawie budowlanym szeroką odpowiedzialnością projektanta. Projektant do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. W związku z powyższym organ, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, stwierdził, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej, badają wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dlatego też organ uznał, że nie ma podstaw prawnych do kwestionowania wyliczenia DJP (dużych jednostek przeliczeniowe inwentarza), zawartego w części opisowej projektu budowlanego. Jednocześnie wyjaśnił, że z projektu budowlanego wynika, iż inwestor w zaprojektowanym budynku tuczarni planuje prowadzenie hodowli w cyklu otwartym (w formie trzech cykli produkcyjnych w ciągu roku), przez co łączna liczba DJP, biorąc pod uwagę ilość warchlaków i tuczników w poszczególnych cyklach, wyniesie 37,8 DJP. Podsumowując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż sporna inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Analiza projektu budowlanego wykazała, że badana decyzja nie narusza rażąco przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz.U. z 1997 r. Nr 132, poz. 877 – według stanu na dzień wydania kwestionowanej decyzji), ani też przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 – według stanu na dzień wydania badanej decyzji). Odległość silosów na zboże i pasze o pojemności do 100 ton powinna wynosić co najmniej 8 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, 8 m od innych budynków, z wyłączeniem budynków inwentarskich i gospodarczych oraz 4 m od granicy działki sąsiedniej (§ 8 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ww. rozporządzenia). Zaplanowany silos znajduje się w odległości ok. 7 m od granicy z działką nr ewid. [...], w odległości ok. 22 m od granicy z działką nr ewid. [...], oraz w odległości ok. 25 m od budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...]. W myśl § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W analizowanym przypadku budynek tuczami, został zaprojektowany ścianą z otworami okiennymi w odległości ok. 5,5 m od granicy z sąsiednimi działkami nr ewid. [...] oraz [...], oraz w odległości ok. 11 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. wniosła D. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1587/14, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sytuacji przesądzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny wskaźnika DJP dla przedmiotowej inwestycji na poziomie 50,4 niezrozumiałe jest twierdzenie organu, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ nie powinien sugerować się twierdzeniem inwestora, że zamierza prowadzić hodowlę w cyklu otwartym, co zmniejszy DJP do 37,8, albowiem znaczenie przy obliczaniu wskaźnika DJP ma tylko i wyłącznie projektowana pojemność budynku. Ta wynosi 12 kojców po 30 sztuk, czyli 360 sztuk. Współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP dla tuczników w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) określono na 0,14 (lp. 20). DJP obliczamy, mnożąc 360 przez 0,14, przez co uzyskujemy wynik 50,4. Zgodnie z § 39 ust. 3 pkt 1, 2, 3 i 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Rzgów, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Rzgów z dnia 22 lipca 2003 r. Nr XI/95/2003 (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 2003 r. Nr 255, poz. 2270) na obszarze, na którym znajduje się działka 326/1, ustala się przeznaczenie podstawowe – pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną; przeznaczenie dopuszczalne – pod zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki; zakaz lokalizacji zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP. Rację zatem Sąd przyznał skarżącej, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. Organ bowiem błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, przez co nie zastosował odpowiednio przepisów prawa: art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przy uwzględnieniu treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zakaz lokalizacji zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP). Przepis ten obliguje organ do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jeżeli na terenie objętym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązuje plan miejscowy, to na organie rozpatrującym taki wniosek spoczywa obowiązek sprawdzenia rozwiązań i założeń przedstawionego projektu budowlanego z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie Sąd podniósł, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1995/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 841/13 stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w świetle całkowitego zakazu lokalizowania na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem stanowią one o konieczności sporządzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – co jest konieczne tylko dla przedsięwzięć, które mogą być zrealizowane na danym obszarze zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. K. zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 153 w zw. z art. 144 § 1 lit. c/ p.p.s.a., w sytuacji gdy przedmiotem oceny wyrażonej w poprzednio wydanych wyrokach WSA w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 1995/12 i NSA o sygn. akt II OSK 841/13 nie była kwestia oceny wadliwości decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, lecz jedynie posiadania przez D. C. przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem, w sytuacji gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie winno ulegać umorzeniu. Skarżący kasacyjnie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci odpisu potwierdzenia nr [...] przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 13 lutego 2014 r. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego w Łodzi – na okoliczność zakończenia wszystkich prac budowlanych i przystąpienia do użytkowania obiektu objętego pozwoleniem na budowę oraz bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. C. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione mogą być uwzględnione. Trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej naruszenie zaskarżonym wyrokiem art. 153 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż wyroki: WSA w Warszawie z 24 stycznia 2013 r., VII SA/Wa 1995/12 i NSA z 20 grudnia 2013 r., II OSK 841/13 nie mogły być przy rozstrzygnięciu tej sprawy uznane za wiążące w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., tak jak przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Należy przypomnieć, że ww. wyroki zapadły w sprawie, w której Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2011 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że zdaniem organu odwoławczego D. C. nie miała przymiotu strony w sprawie, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Tak więc przedmiotem postępowania sądowego, w którym zapadły ww. wyroki było ustalenie, czy skarżąca D. C. ma legitymację do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z [...] lipca 2011 r., a nie to czy ta decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji nieuprawnione było odwoływanie się przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku do art. 153 p.p.s.a. i kształtowanie wydanego rozstrzygnięcia w oparciu o ten przepis. Poza tym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a., są wiążące tylko w zakresie sprawy, w której zapadło to orzeczenie, nawet jeżeli w uzasadnieniu orzeczenia sąd dokonał szerszego omówienia, tak jak to miało miejsce w wyroku WSA w Warszawie z 24 stycznia 2013 r., VII SA/Wa 1995/12. Całkowicie chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż fakt, że zakończono budowę i przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego, nie świadczy o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i nie jest to okoliczność mogąca stanowić przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego i postępowania sądowoadministracyjnego, jak sugeruje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W związku z powyższym nie było żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku zamieszczonego w pkt III skargi kasacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło