I SA/Gl 1380/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2003 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie [...]zł, wykazanej przez skarżącą A. S. w zeznaniu rocznym PIT-37 z dnia 25 marca 2014 r., na poczet zaległości podatkowej skarżącej wynikającej z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...], którą określono skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości [...]zł z tytułu odpłatnego zbycia (sprzedaży) działki zabudowanej obiektem biurowo-magazynowym, przy czym ze wskazanej kwoty nadpłaty [...] zł zostało zaliczone na poczet należności głównej, a [...] zł na poczet odsetek za zwłokę. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł pełnomocnik skarżącej. Na podstawie zarządzeń Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 12 grudnia 2014 r. pełnomocnik ten został wezwany: a) do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz b) do uiszczenia wpisu od skargi. W wezwaniach tych zaznaczono, że należy je wykonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały skierowane do pełnomocnika skarżącej na adres podany w skardze. W dniu 19 grudnia 2014 r. wskutek niezastania adresata przesyłkę tę złożono w placówce pocztowej G. Zawiadomienie o tym równocześnie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórnie uczyniono to w dniu 30 grudnia 2014 r., a w dniu 7 stycznia 2015 r. przesyłkę tę wydano skarżącej jako pełnomocnikowi pocztowemu adresata. W dniu 14 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł: dokument stwierdzający udzielenie mu pełnomocnictwa przez skarżącą oraz pismo zawierające wniosek o zwolnienie skarżącej od wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu wobec uchybienia terminowi do wykonania wezwań do: uzupełnienia jej braku formalnego oraz uiszczenia wpisu od tego pisma. W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że w myśl art. 37 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej jako: p.p.s.a., jeżeli strona działa przed sądem przez pełnomocnika, to jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. O obowiązku tym stanowi również art. 46 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo to wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Niedołączenie tego dokumentu do skargi sprawia zatem, że jest ona dotknięta brakiem formalnym (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OZ 896/11, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli natomiast pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Niewykonanie wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a., a jeśli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. Zarazem należy mieć na względzie, że od skargi pobiera się wpis (art. 230 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, by pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a jeżeli pismem tym jest skarga - jej odrzucenia) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Art. 220 § 3 p.p.s.a. przesądza z kolei o konieczności odrzucenia przez sąd skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Co prawda strona pozbawiona środków na opłacenie skargi może wystąpić o zwolnienie jej z tego obowiązku. Istotne jest jednak, by wniosek w tym przedmiocie złożyła przed upływem terminu do wykonania wezwania do uiszczenia tej opłaty. Wniosek taki wywołuje bowiem skutek od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 2014/13, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też wystąpienie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych przez wezwanego do uiszczenia opłaty sądowej po uprawomocnieniu się zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia tej opłaty nie chroni wezwanego przed ujemnymi konsekwencjami niewykonania takiego wezwania. Z powyższych przepisów wynika zatem, że zarówno wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, jak i wezwanie do uiszczenia wpisu od tego pisma należy wykonać w ciągu siedmiu dni, a zdarzeniem inicjującym bieg tych terminów jest doręczenie wezwań adresatowi. Niezbędne zarazem staje się odnotowanie, że w rozpatrywanym przypadku doręczenie to należało uznać za dokonane w dniu 2 stycznia 2015 r., a podstawą tej kwalifikacji jest art. 73 p.p.s.a. Przepis ten ma bowiem zastosowanie, gdy zaistnieje niemożność dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym – w odniesieniu do osób fizycznych – stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowywane jest ono w placówce pocztowej przez okres czternastu dni (art. 73 § 1 p.p.s.a.). W oddawczej skrzynce pocztowej (a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe) umieszcza się zawiadomienie o złożeniu tego pisma oraz informację o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Jeżeli pismo to nie zostanie podjęte w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 73 §§ 2 i 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.). O wykonaniu tych czynności w niniejszej sprawie świadczą adnotacje operatora pocztowego umieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, jak również wyjaśnienia przezeń złożone w piśmie z dnia 24 lutego 2015 r. Zgodnie z nimi, jak już wspomniano, przesyłkę tę dwukrotnie awizowano: po raz pierwszy – w dniu 19 grudnia 2014 r., powtórnie – w dniu 30 grudnia 2014 r. Oznacza to, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., upłynął z dniem 2 stycznia 2015 r., a doręczenie należało uznać za dokonane w tym dniu. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że fakt późniejszego wydania przesyłki pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności jej doręczenia (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt: II FZ 541/10 oraz II FZ 542/10, dostęp: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi pełnomocnik skarżącej powinien wykonać najpóźniej w piątek 9 stycznia 2015 r. Tymczasem ustosunkował się do tych wezwań w dniu 14 stycznia 2015 r., a więc po terminie. Z tego względu skargę przez niego wniesioną należało odrzucić, co uczyniono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Niejako na marginesie wymaga jednak odnotowania, że na tę kwalifikację nie ma wpływu to, czy uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn zależnych od strony, czy też nie. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przesądzające dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu, który strona może złożyć.