I SA/Bd 32/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-17
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niespełnienie przez podatnika obowiązku terminowego złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń o sprzedaży oleju opałowego do celów opałowych, zgodnie z art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym, skutkuje utratą prawa do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego, nawet jeśli inne warunki zostały spełnione?Ratio decidendi
Niespełnienie przez podatnika obowiązku terminowego złożenia miesięcznego zestawienia oświadczeń o sprzedaży oleju opałowego do celów opałowych, zgodnie z art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym, skutkuje utratą prawa do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego. Przepis art. 89 ust. 16 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że niespełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 ustawy odbiera podatnikowi możliwość skorzystania z niższej stawki podatku. Obowiązek terminowego składania zestawień jest warunkiem koniecznym do zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy, a jego niedopełnienie uzasadnia zastosowanie stawki podstawowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za październik 2009 r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania obniżonej stawki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów unijnych oraz krajowych, w tym błędną interpretację art. 89 ust. 14 i 16 ustawy o podatku akcyzowym, polegającą na uznaniu, że złożenie po terminie miesięcznych zestawień oświadczeń sprzedaży oleju opałowego stanowi podstawę do zastosowania wyższej stawki akcyzy. Spółka wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego przez TSUE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2009 r. oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2014r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2014r. i określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2009r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego do celów opałowych bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego w wysokości [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2009r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego do celów opałowych bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania obniżonej stawki akcyzy w wysokości [...] zł.
2. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym zrzuciła organowi naruszenie: Dyrektywy Rady Europejskiej 2003/96/WE z dnia 27 października
2003r. (tzw. dyrektywa energetyczna) oraz Dyrektywy Rady Europejskiej 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008r. (dyrektywa dot. ogólnych zasad w podatku akcyzowym); błędne wyliczenie wysokości zobowiązania podatkowego za miesiąc październik 2009r.;
art. 4, art. 89 ust. 16 w związku z art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędną interpretację wyrażającą się w tym, że złożenie po terminie miesięcznych zestawień oświadczeń o sprzedaży oleju opałowego stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania stawki 1.822,00 zł za 1 .000 litrów.
3. Uchylając decyzję organu I instancji i określając stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc [...] 2009r. Dyrektor Izby Celnej powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 06 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym - dalej zwana "u.p.a.", w stanie prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego.
Dalej organ wskazał, że podatnik w dniu [...] 2009r. (data nadania w placówce pocztowej) złożył deklarację dla podatku akcyzowego AKC-4 za miesiąc [...] 2009r. wraz z załącznikami w postaci informacji o podatku akcyzowym od alkoholu etylowego AKC-4/A oraz informacji o podatku akcyzowym od paliw silnikowych (z wyłączeniem gazu) AKC-4/D. Deklaracja ta została zarejestrowana pod numerem [...]. Z tytułu produkcji alkoholu etylowego oraz paliw silnikowych w składzie podatkowym Podatnik nie wykazał w deklaracji kwot podatku akcyzowego, a więc de facto nie miał obowiązku złożenia deklaracji z ww. tytułu. Podatnik obowiązany był jednak złożyć deklarację dla podatku akcyzowego należnego z tytułu sprzedaży oleju opałowego, którego to obowiązku nie dopełnił. Organ podkreślił, że bezspornym jest, że Spółka nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 89 ust. 14 u.p.a., polegającego na przekazaniu do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń, o których mowa w ust. 5 tego artykułu, co skutkowało utratą prawa do zastosowania stawki obniżonej i zastosowaniem stawki określonej w ust. 4 pkt 1 ww. artykułu. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie J. L. - prokurenta Spółki - z dnia [...]
2011r., złożone do akt kontroli podatkowej, z którego wynika, iż Spółka sporządzała
miesięczne zestawienia oświadczeń dotyczące sprzedaży oleju opałowego, które to zestawienia "przez niedopatrzenie" zostały wysłane jednorazowo do Urzędu Celnego w B. w dniu [...] 2011r. W [...] 2009r. Podatnik dokonał sprzedaży [...]litrów oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe, stosując przy ich sprzedaży obniżoną stawkę podatku akcyzowego. Strona przekazała za pośrednictwem Poczty Polskiej miesięczne zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego za okres od [...] 2009 r. do [...] 2010 r. jednorazowo w dniu [...] 2011r. (data nadania w placówce pocztowej), a więc z naruszeniem terminu wskazanego w przepisie art. 89 ust. 14 u.p.a. co skutkuje zastosowaniem stawki określonej wart. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.
Ponadto organ wskazał, że art. 89 ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym był już przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego pod kątem zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. W wyroku z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt P 24/12 Trybunał Konstytucyjny potwierdził, że zależność odpowiedniej stawki
akcyzy od spełnienia warunku z art. 89 ust. 14 u.p.a., bowiem stwierdził, że
wysoka stawka akcyzy (art. 89 ust. 4 pkt 1) jest logicznie powiązana z celem, któremu służy regulacja bezpieczeństwa i rzetelność obrotu olejem opałowym, a rygoryzm warunków stosowania preferencji stawek akcyzy do sprzedaży oleju opałowego ma na celu skuteczną kontrolę obrotu tym paliwem, przede wszystkim ograniczenie zjawisk oszustw podatkowych, związanych ze sprzedażą tego oleju. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego brak sankcjonowania niedochowania obowiązku terminowego
przekazania organowi podatkowemu miesięcznego zestawienia oświadczeń uniemożliwiałoby osiągnięcie założonego przez ustawodawcę celu. Trybunał Konstytucyjny wskazał również, że obowiązek ten nie stanowi, sam w sobie, nadmiernej dolegliwości dla sprzedawcy, z reguły profesjonalnie wykonującego koncesjonowaną działalność. Jest to jedynie jeden z licznych, ciążących na sprzedawcy obowiązków, związanych z wykonywaniem działalności.
Odnosząc się do naruszenia przepisów wspólnotowych organ stwierdził, że ani treść ani z treści art. 21 ust. 1 i ust. 4, ani z art. 2 ust. 3 Dyrektywy 2003/96/WE nie wynika, iż sprzeciwiają się one polskiej regulacji zawartej wart. 89 ust. 16 ustawie
o podatku akcyzowym. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że określają one czynności powodujące powstanie obowiązku podatkowego w akcyzie. Jednak przepisy te nie dotyczą warunków upoważniających do zastosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego. Oznacza to, że brak jest podstaw do uznania by wprowadzenie do ustawy o podatku akcyzowym warunków takich jak uzyskanie od nabywców oleju opałowego prawidłowych oświadczeń o przeznaczeniu wyrobu na cele opałowe czy złożenie w terminie zestawienia oświadczeń dla zachowania prawa do stosowania obniżonej stawki podatku akcyzowego, było niezgodne z wymienionymi wyżej przepisami dyrektywy energetycznej.
Dyrektor Izby Celnej w T. podzielił pogląd zaprezentowany w wyrokach sądów administracyjnych, że wskazane przepisy Dyrektywy Energetycznej nie dotyczą warunków upoważniających do zastosowania obniżonej stawki akcyzy. Nie kwestionując zatem - co do zasady - trafności stanowiska o konieczności przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym,
brak jest podstaw do uznania, by wprowadzenie do ustawy o podatku akcyzowym dodatkowych warunków, takich jak złożenie w terminie zestawienia oświadczeń niezbędnych dla zachowania prawa do stosowania obniżonej stawki akcyzy, było niezgodne z wyżej przywołanymi przepisami Dyrektywy Energetycznej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt I GSK 704/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2012 r. I SA/Gd 890/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca
2014 r. sygn. akt III SA/Po 255/14 - publikacja CBOSA).
Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności, że "Śledząc obecne zmiany w ustawodawstwie krajowym podyktowane licznymi protestami sprzedawców oleju opałowego i toczącymi się procesami w sądach, Ministerstwo Gospodarki przygotowało tzw. projekt ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności
gospodarczej, czyli tzw. ustawa deregulacyjna, która na dniach ma trafić pod obrady Rady Ministrów. Ministerstwo Gospodarki wprowadza między innymi zasadniczą zmianę brzmienia art. 89 ust. 1 u.p.a. w zakresie terminowego składania zestawień, tj. W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-12 stosuje się stawkę akcyzy w ust. 4 pkt 1. Oznacza to, iż po wejściu w życie zmiany brzmienia art. 89 ust. 16 sprzedawcy oleju opałowego, którzy spóźnią się z przesłaniem do UC zestawienia oświadczeń, będą mogli być jedynie karani sankcjami karno-skarbowymi, a nie jak dotychczas wyższą stawką akcyzy" organ wskazał, że jest to dopiero projekt ustawy, który musi przejść ścieżkę legislacyjną, po drugie, że zarówno Naczelnik Urzędu Celnego w Bydgoszczy, jak też i organ odwoławczy obowiązany był do zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym obowiązującej w momencie zaistnienia zdarzenia.
Zdaniem organu odwoławczego na uwzględnienie zasługuje tylko zarzut strony dotyczący naruszenia zasady jednokrotności opodatkowania podatkiem akcyzowym, poprzez nieuwzględnienie i nieodliczenie przez organ podatkowy I instancji akcyzy zapłaconej we wcześniejszej fazie obrotu, tj. przy zakupie oleju, w kwocie [...]zł za [...] litrów. Z uwagi na konieczność uwzględnienia faktu zapłaty kwoty podatku w wysokości 232,00zł/1000 litrów (tj. [...] - po zaokrągleniu na podstawie art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej na wcześniejszym etapie obrotu, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2009r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego przeznaczonego do celów opałowych bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania obniżonej stawki
podatku akcyzowego wynosi [...]zł ([...]zł).
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów wspólnotowych tj. Dyrektywy Rady Europejskiej 2003/96/WE z dnia [...]2003r. oraz Dyrektywy Rady Europejskiej 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008r. oraz art. 4, art. 89 ust. 16 w zw. z art. 89 ust. 14 u.p.a. poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że złożenie po terminie miesięcznych zestawień oświadczeń sprzedaży oleju opałowego stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania wyższej stawki akcyzy.
Ponadto na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane przez WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 562/14 co do zgodności art. 89 ust. 14-16 u.p.a. z przepisami unijnymi.
5. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
6. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
W tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. W myśl art. 10 ust. 1 u.p.a., obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstaje z dniem wykonania czynności lub zaistnienia stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przypadku wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, objętych określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, których sprzedaż odbyła się bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy (art. 8 ust. 2 pkt 3 u.p.a.), obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z dniem wydania wyrobów nabywcy (art. 10 ust. 8 u.p.a.), a jeżeli sprzedaż ta powinna być potwierdzona fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia wydania wyrobu akcyzowego (art. 10 ust. 9 u.p.a.).
Jednym z warunków zastosowania niższej stawki jest uzyskanie przez sprzedawcę oleju opałowego od jego nabywców stosownych oświadczeń, że olej ten będzie przeznaczony do celów opałowych (art. 89 ust. 5 u.p.a.). W art. 89 u.p.a. zostało również określone, jakie elementy powinny zawierać oświadczenia, w jaki sposób winne być przechowywane oraz przez jaki okres. Kolejnym warunkiem jest obowiązek sprzedawcy sporządzania i przekazywania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25-go dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięczne zestawienie oświadczeń (art. 89 ust. 14 u.p.a.).
Istotne jest, że powyższe warunki zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy muszą być spełnione łącznie – nie wystarczy jedynie pozyskiwać stosowne oświadczenia i archiwizować je zgodnie z ustawowymi wytycznymi. Przepis art. 89 ust. 16 u.p.a. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych dla odtworzenia normy prawnej poza regułami wykładni językowej, że niespełnienie każdego z warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 u.p.a odbiera podatnikowi możliwość skorzystania z niższej stawki podatku. Trudno uznać, aby sporządzenie i przedłożenie zestawienia oświadczeń było obowiązkiem ciężkim do zrealizowania, obłożonym nadmiernym sformalizowaniem, skoro w tym samym czasie podatnik zobowiązany jest do złożenia deklaracji podatkowej. Należy zwrócić uwagę, że wszelkie przepisy konstruujące ulgi, zwolnienia i preferencje podatkowe należy wykładać ściśle. Interpretacja rozszerzająca jest w takim wypadku bezpodstawna. Ustawodawca w art. 89 u.p.a. jednoznacznie określił warunki równorzędnie istotne, które należy spełnić, aby uzyskać prawo do preferencyjnej stawki akcyzy. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, że skoro preferencje podatkowe mają charakter warunkowy, to odpowiedzialność za ich spełnienie ponosi podatnik, który z tych preferencji korzysta (por. wyrok NSA z 19 marca 2008 r. sygn. akt I FSK 498/07, LEX nr 465799; wyrok WSA w Rzeszowie z 21 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 884/09, LEX nr 554050). Przepisy nakładające powyższe obowiązki na sprzedawców, importerów i na podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów przeznaczonych do celów opałowych, wprowadzono w celu zapewnienia właściwej kontroli w zakresie obrotu wyrobami, które korzystają z preferencyjnych stawek akcyzy ze względu na przeznaczenie do celów opałowych.
Jak wynika z materiału dowodowego, okolicznością bezsporną było to, że skarżąca za październik 2009r. nie złożyła Naczelnikowi Urzędu Celnego zestawień oświadczeń w terminie, o którym mowa w art. 89 ust. 14 u.p.a., zatem nie spełniła wymogu określonego w tym przepisie który uzależnia skorzystanie z preferencyjnej stawki akcyzy. Raz jeszcze podkreślić należy, że ustawodawca w art. 89 ust.5 – 15 u.p.a. wymienił enumeratywnie warunki, od których uzależnił zastosowanie preferencyjnej stawki. Niespełnienie tych warunków powoduje powrót do stawki podstawowej, o której mowa w ust. 4 tego przepisu. Oznacza to, że preferencyjna stawka akcyzy przysługuje sprzedawcy oleju opałowego jedynie wtedy, gdy spełni wszystkie warunki ustawowe.
8. W tym miejscu godzi się również wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. P 24/12 orzekł, że art. 89 ust. 16 u.p.a. w zakresie, w jakim nakazuje stosować stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 tej ustawy w przypadku niespełnienia przez sprzedawcę oleju opałowego obowiązku wyrażonego w art. 89 ust. 14 tej ustawy, sporządzania i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców tego wyrobu akcyzowego o jego przeznaczeniu do celów opałowych, jest zgodny z wywodzonym z art. 2 Konstytucji zakazem nadmiernej ingerencji ustawodawcy.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał wskazał, że wysoka stawka podatku akcyzowego, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. pełni w takiej sytuacji różne funkcje. Rygoryzm warunków stosowania preferencyjnych stawek akcyzy do sprzedaży oleju opałowego, w tym również regulacji art. 89 ust. 16 u.p.a. ma na celu ograniczenie procederu uszczuplania należności budżetu państwa w związku ze sprzedażą lub wykorzystaniem oleju opałowego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Trybunał w uzasadnieniu wyroku potwierdził zależność stawki akcyzy od spełnienia warunku z art. 89 ust. 14 u.p.a. Wysoka stawka akcyzy (art. 89 ust. 4 pkt 1) jest logicznie powiązana z celem, któremu służy regulacja bezpieczeństwa i rzetelności obrotu olejem opałowym, a rygoryzm warunków stosowania preferencyjnych stawek akcyzy do sprzedaży oleju opałowego ma na celu skuteczną kontrolę obrotu tym paliwem, przede wszystkim ograniczenie zjawisk oszustw podatkowych związanych ze sprzedażą tego oleju. Zdaniem Trybunału sankcjonowanie niedochowania obowiązku terminowego przekazania organowi podatkowemu miesięcznego zestawienia oświadczeń uniemożliwiałoby osiągnięcie założonego przez ustawodawcę celu.
Należy również wskazać, że Trybunał zauważył, iż z punktu widzenia kontroli rzeczywistego zużycia oleju opałowego do celów zgodnych z przeznaczeniem nie jest istotny moment jego zakupu, ale wykorzystanie do celów opałowych. Sam obowiązek sprzedawcy odbierania stosownych oświadczeń nabywców nie jest skutecznym środkiem dla tej kontroli. Konieczną wymianę informacji zapewnia dopiero cykliczne i terminowe przekazywanie organowi podatkowemu miesięcznego zestawienia oświadczeń.
Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował, zatem z uwagi na zapisy Konstytucji rygorystycznego warunku w postaci złożenia organowi podatkowemu zestawienia oświadczeń, jako warunku skorzystania z preferencyjnej stawki podatkowej. Niezłożeni zestawienia oświadczeń lub też opóźnienie w jego złożeniu implikuje zastosowanie stawki, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.
9. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności omawianych uregulowań prawnych z przepisami Dyrektywy Rady 2003/96/WE, stwierdzić należy, że ani z art. 21 ust. 1 i ust. 4, ani z art. 2 ust. 3 tego aktu nie wynika, iż sprzeciwiają się one polskiej regulacji zawartej w art. 89 ust. 14 i ust. 16 u.p.a.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 Dyrektywy Rady 2003/96/WE, poza przepisami ogólnymi definiującymi zdarzenie powodujące powstanie zobowiązania podatkowego i przepisami dotyczącymi uiszczania podatków przedstawionymi w dyrektywie 92/12/EWG, kwota opodatkowania od produktów energetycznych staje się wymagalna przy wystąpieniu zdarzeń powodujących powstanie obowiązku zgodnie z jej art. 2 ust. 3. Art. 2 ust. 3 stanowi zaś, że w przypadku przeznaczenia do wykorzystania, oferowania na sprzedaż lub wykorzystywania jako paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania, produkty energetyczne inne niż te, których poziom opodatkowania został określony w niniejszej dyrektywie, podlegają podatkowi zgodnie z wykorzystaniem, według stawki przyjętej dla równoważnego paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowego. Powyższe przepisy nie odnoszą się do oleju opałowego. Art. 2 ust. 3 Dyrektywy Rady 2003/96/WE odnosi się do wyrobów energetycznych innych niż te, dla których poziom opodatkowania został określony w Dyrektywie. Tymczasem w załączniku 1 Tabeli C do Dyrektywy Rady 2003/96/WE określono minimalny poziom stawek akcyzy dla paliw do ogrzewania (olejów gazowych i olejów opałowych ciężkich). Powołany przepis oznacza w praktyce, że wyrób energetyczny, dla którego dyrektywa nie określiła minimalnego poziomu opodatkowania, powinien podlegać opodatkowaniu stawką akcyzy określoną dla równoważnego mu paliwa. Sprzedawany przez skarżącego olej opałowy nie był produktem energetycznym innym niż te, których poziom opodatkowania został określony w Dyrektywie Rady 2003/96/WE, czyli produktem, o którym mowa w jej art. 2 ust. 3, a zatem zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł zostać uwzględniony (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2012 r., III SA/Po 277/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 16 listopada 2011r. I SA/Op 325/11, CBOSA, a także A. Kalinowska, Sz. Parulski: "Akcyza w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 64).
Skoro z art. 21 ust. 4 Dyrektywy Rady 2003/96/WE wynika, że Państwa Członkowskie mogą także przewidzieć, że podatki na produkty energetyczne i energię elektryczną stają się wymagalne, gdy zostanie ustalone, że warunek dla końcowego zużycia, ustanowiony w przepisach krajowych do celów obniżonego poziomu opodatkowania lub zwolnienia, nie jest lub przestaje być spełniany, to przepis ten (podobnie zresztą jak art. 21 ust. 1 Dyrektywy Rady 2003/96/WE) określa czynności rodzące powstanie obowiązku podatkowego w akcyzie. Wskazane przepisy Dyrektywy Rady 2003/96/WE nie ustanawiają natomiast warunków upoważniających do zastosowania obniżonej stawki akcyzy, nie wynika z nich w szczególności, że tylko materialnoprawne przesłanki decydują o stosowaniu danej stawki akcyzy.
Zatem brak jest podstaw do uznania, by wprowadzenie do u.p.a. dodatkowego warunku takiego jak złożenie w terminie zestawień oświadczeń, niezbędnego dla zachowania prawa do stosowania obniżonej stawki akcyzy, było niezgodne z przywołanymi w skardze przepisami dyrektywy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że hierarchizowanie warunków niezbędnych dla skorzystania z preferencyjnej stawki podatkowej przez uznanie jednych warunków za istotne (jako materialnoprawnych), a innych warunków za mogące być pominięte przez podatnika (jako formalnoprawne i wtórne) stoi w sprzeczności z treścią przepisu art. 89 ust. 16 u.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2014r, sygn. I GSK 905/12).
10. Ustosunkowując się do wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stosownie do postanowienia z dnia 4 czerwca 2014 r. o sygn. akt I SA/Wr 562/14, stwierdzić należy, że nie było do tego podstaw. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania innego, tzw. prejudycjalnego polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego (ogólnego lub podatkowego), sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym także przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej) lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. W piśmiennictwie przyjmuje się, że przesłankę zawieszenia należy badać pod kątem celowości, ekonomiki procesowej i sprawiedliwości. Celowość zawieszenia postępowania przez sąd administracyjny na podstawie powyższego przepisu powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Kwestią priorytetową jest bowiem konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Kwestia prejudycjalna, zwana też pytaniem wstępnym lub zagadnieniem wstępnym, jest to zagadnienie prawne, które może przekształcić się w sprawę prejudycjalną, a jej rozstrzygnięcie stanie się prejudykatem wiążącym sąd, co do rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej. Kwestia wstępna istnieje tylko wtedy, gdy orzeczenie sądu nie może zaistnieć bez uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy przez organ lub sąd. Konieczną cechą rozstrzygnięcia prejudycjalnego jest uprzedniość w stosunku do sprawy głównej. Wskazane w tym przepisie postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej może być wiązane tylko z sytuacją, gdy przed tym organem toczy się postępowanie w sprawie, która jest związana z rozstrzyganą przez sąd sprawą główną. W takim przypadku postępowanie przed Trybunałem jest zagadnieniem wstępnym, dlatego że podstawą orzekania nie będzie wypowiedź Trybunału ale stan faktyczny, który jest skutkiem takiej oceny, a więc istnienie lub zniesienie stosunku prawnego ukształtowanego przez akt normatywny, oceniony przez Trybunał. Zatem sytuacja z powyższego przepisu dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć. Ponadto celowość podjęcia na podstawie tego przepisu decyzji o zawieszeniu postępowania pozostawiona została ocenie sądu. W ocenie Sądu, nie było zasadnym z przyczyn powyższych zawieszenie postępowania sądowego w tej sprawie. Podobne stanowisko zostało już zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 27 listopada 2014r. sygn. akt I GSK 1926/13 i I GSK 1938/13, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
11. Nie ma też znaczenia w niniejszym postępowaniu zmieniona regulacja art. 89 ust. 16 u.p.a. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2015 r., wprowadzona ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu warunków wykonywania działalności gospodarczej, do której odwołała się strona. O ile ustawa obowiązuje od dnia 1 stycznia 2015 r., to stan prawny w niej określony nie może mieć zastosowania do niniejszego postępowania, gdyż obowiązek podatkowy w rozpoznawanej sprawie powstał przed dniem 1 stycznia 2015 r. Powołana zatem nowelizacja nie ma znaczenia w sprawie i nie ma wpływu na jej wynik.
12. Reasumując stwierdzić należy, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organy właściwie zinterpretowały i zastosowały przepis art. 89 ust. 14 u.p.a. Zarzut naruszenia tej regulacji prawnej jest zatem niezasadny. Zgodnie z przepisem art. 89 ust. 16 u.p.a., niespełnienie któregokolwiek z warunków wynikających z art. 89 ust. 5 do 15 u.p.a. uzasadnia zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło