II SAB/Sz 149/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o usunięcie punktów karnych z ewidencji kierowców oddala skargę. Pismem z dnia 31 października 2014 r. G.S. wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do usunięcia naruszenia prawa tj. § 6 ust. 1 pkt 4 w związku z § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. Nr 488) – zwanego dalej "rozporządzeniem", poprzez sprostowanie treści ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w drodze usunięcia z treści ewidencji [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przypisanych mu na podstawie wpisu ostatecznego - w związku z odbyciem przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602). W odpowiedzi na wezwanie G.S. Komendant Wojewódzki Policji w S. pismem z dnia 7 listopada 2014 r. poinformował wnioskodawcę, że brak jest podstaw do zmniejszenia w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego liczby punktów o [...] z uwagi na odbyte przez niego szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Komendant wyjaśnił w piśmie, że zgodnie z art. 130 ust. 3 ww. ustawy, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, i którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jednak jak wskazano w § 8 ust. 6 rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Szkolenie zostało odbyte przez G.S. dnia 21 lutego 2014 r., a więc już po dopuszczeniu się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych przekroczyła 24 (także po dacie wystawienia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji i wniosku o skierowanie na badanie psychologiczne), a tym samym liczba [...] punktów z tytułu odbytego szkolenia nie mogła zostać odliczona w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Według Komendanta pogląd jakoby przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia został wydany z naruszeniem delegacji ustawowej określonej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto pozostawał w sprzeczności z przepisem rangi ustawowej, a mianowicie art. 130 ust. 3 ww. ustawy, jest nietrafny. Powoływanie się na odosobnione wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych z lat 2009-2010 nie znajduje uzasadnienia w aktualnym jednolitym orzecznictwie sądowym w tym zakresie. W tym miejscu organ wskazał wyroki sądów administracyjnych, w których orzeczono, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca poddawany jest bowiem obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt (wyroki NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1031/12; z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt l OSK 1203/11 i sygn. akt I OSK 1306/11; z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt OSK 413/11; z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10). Komendant podkreślił także, iż w skardze G.S. z dnia 2 września 2014 r. złożonej do WSA na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. polegającą na odmowie sprostowania ostatecznego wpisu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonanego na podstawie mandatu karnego seria [...] poruszona została także kwestia odjęcia [...] punktów z uwagi na odbyte przez G.S. szkolenie, a także jako dowód w sprawie dołączono do skargi zaświadczenie z dnia 21 lutego 2014 r. Pismem z dnia 19 listopada 2014 r. G.S. złożył (w dniu 19 listopada 2014 r.) do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. polegającą na nieusunięciu z treści prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w związku z odbyciem przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8 K.p.a., art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i niezmniejszenie w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego liczby punktów, pomimo odbycia przez niego w dniu 21 lutego 2014 r. na własny koszt szkolenia, o którym mowa w tym przepisie. Skarżący wskazał również na naruszenie § 6 ust. 1 pkt 4 w związku z § 8 ust. 4 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i nieusunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...]punktów przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego, pomimo odbycia przez niego szkolenia, w sytuacji gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych § 8 ust. 6 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy, a ponadto pozostaje w sprzeczności z art. 130 ust. 3 ustawy, a zatem jego zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy za niedopuszczalne. W uzasadnieniu skargi G.S. wskazał, że za wykroczenie w ruchu drogowym w dniu [...] r. otrzymał mandat karny na mocy którego została mu przypisana liczba [...] punktów, natomiast w drodze ostatecznego wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. przyznano mu liczbę aż [...]punktów za przedmiotowe naruszenie. Dlatego też łączna liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeszcze przed przystąpieniem przez niego do szkolenia, powinna opiewać na ilość 24 (dwudziestu czterech), a nie 26 (dwudziestu sześciu) punktów. Wskazane naruszenie prowadzącego ewidencję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. jest już przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Sz 880/14). Zdaniem skarżącego, zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia, w przedmiotowym stanie faktycznym spełnione zostały wszelkie przesłanki dla usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów przypisanych mu na podstawie wpisu ostatecznego do tejże ewidencji, bowiem odbył szkolenie zmniejszające liczbę punktów i otrzymał od Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w S. zaświadczenie o odbyciu przedmiotowego szkolenia. Wobec tego bezwzględnym obowiązkiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. było usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów przyznanych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jak wynika bowiem z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro przepis ustawy określa kategorycznie jako zasadę, że odbycie określonego szkolenia spowoduje zmniejszenie ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wskazuje na jeden wyjątek dotyczący kierowcy o stażu liczonym od daty uzyskania prawa jazdy krótszym niż 1 rok, to uznać należy, że wprowadzenie jakiegokolwiek innego wyjątku od powyższej zasady wymagałoby istnienia przepisu szczególnego rangi ustawowej, ewentualnie przepisu rozporządzenia wydanego na podstawie należytej delegacji ustawowej. Zawarty w § 8 ust. 6 rozporządzenia zapis, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 wykracza poza delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym obowiązkiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. było zmniejszenie o [...] liczby posiadanych przez niego punktów. W związku zaś z jego niedopełnieniem, w dniu 25 września 2014 r. skierował do Komendanta Głównego Policji, zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie na podstawie przepisów art. 37 § 1 i 2 K.p.a. W odpowiedzi na powyższe Komendant Główny Policji uznał, iż usunięcie punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej, a niezależnie od powyższego określił bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w przedmiotowych okolicznościach za w pełni uzasadnioną i słuszną. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe zaniechanie usunięcia z ewidencji punktów karnych skutkowało wszczęciem wobec niego dalszych postępowań administracyjnych, które na dzień dzisiejszy nadal są w toku, czego bezpośrednią konsekwencją pozostaje fakt, iż jego sytuacja prawna od ponad 9 miesięcy jest uregulowana w sposób naruszający przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie skarżącego, w związku z powyższym i ze względu na naczelne zasady procesu administracyjnego, w przedmiotowym stanie faktycznym, przysługiwał mu środek odwoławczy w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma organ wyjaśnił, że skarżący domagał się usunięcia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów karnych w związku z odbytym przez niego w dniu [...] r. szkoleniem. Pismem z dnia [...] skarżący został poinformowany o tym, że brak jest podstaw do usunięcia z ewidencji [...] punktów z uwagi na odbyte szkolenie, bowiem w dacie jego odbycia suma punktów karnych przekroczyła 24. W tej sytuacji, zgodnie z treścią § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Zdaniem organu, skarga na bezczynność jest w tej sprawie nieuzasadniona, bowiem udzielił on skarżącemu odpowiedzi, w której wyczerpująco odniósł się do jego żądania. Nie sposób również podzielić stanowiska skarżącego w przedmiocie obowiązku wydania decyzji administracyjnej odmawiającej usunięcia punktów karnych. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują dla dokonania wpisu do ewidencji, czy wykreślenia punktów z ewidencji formy decyzji administracyjnej. Utrwalony w orzecznictwie sądów jest pogląd, że pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w § 3 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., przy czym sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu administracyjnego lub nie podjął czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd sprawdza więc tylko czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Podstawową zatem zasadą instytucji skargi na bezczynność jest zatem ochrona strony przez doprowadzenie do wydania, określonego w przepisach, rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt skarżący zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w S. bezczynność w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że skarżący zwrócił się do organu z żądaniem usunięcia, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 4 w związku z § 8 ust. 4 rozporządzenia, z treści prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów - w związku z odbyciem przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust 3 ustawy z Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego, zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia, bezwzględnym obowiązkiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. było usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego [...] punktów przyznanych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wydanie w tym zakresie decyzji administracyjnej. Z chwilą więc wpływu do organu żądania skarżącego, w tym przypadku zawartego w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 31 października 2014 r., powstał, po stronie Komendanta, obowiązek ustosunkowania się do jego treści i podjęcie przewidzianych prawem działań, mających na celu rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu, realizacja tego obowiązku nastąpiła w tej sprawie poprzez skierowanie do skarżącego pisma z dnia 7 listopada 2014 r., w którym organ ustosunkował się do żądania skarżącego, wskazując między innymi, że pozytywne załatwienie żądania skarżącego nie jest możliwe, gdyż zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Sąd podziela bowiem stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowiące odpowiedź na wniosek strony o usunięcie, bądź skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest aktem z zakresu administracji publicznej i wbrew twierdzeniom skarżącego dla tej czynności nie jest przewidziana forma decyzji administracyjnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, iż możliwość załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej winna wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę prowadzonego przez organ postępowania. Bezsporne jest, iż obowiązujące przepisy (ustawa Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenie) nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia wniosku o usunięcie lub zmianę punktów karnych z ewidencji. Jednakże odpowiedź na taki wniosek w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację strony. Stanowił więc czynność z zakresu administracji publicznej, a informacja o prawidłowości naliczenia punktów karnych, jest formą zakończenia określonej czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 149 P.p.s.a. Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną zobowiązuje organ do wydania stosownego aktu w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania w sprawie decyzji (postanowienia, aktu), dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Skarga na bezczynność nie jest w tym przypadku właściwym trybem kwestionowania zasadności odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców. Tak więc, wobec faktu udzielenia skarżącemu pisemnej odpowiedzi na jego wniosek, nie można stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności w tej sprawie. Nie zmienia tego również okoliczność, że wniosek skarżącego został rozpatrzony odmownie. Podkreślić należy również, że w granicach tej sprawy, Sąd nie badał zasadności podjętego przez organ rozstrzygnięcia, nie był uprawniony do merytorycznej oceny pisma organu, a jedynie oceniał, czy została podjęta, w określonym terminie, przewidziana prawem czynność. Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w tej sprawie i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.