II SA/Po 1377/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-26
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może oprzeć rozstrzygnięcie w postępowaniu legalizacyjnym na oświadczeniach inwestora dotyczących przeznaczenia obiektu, czy też jest zobowiązany do samodzielnej oceny zgodności projektu z przepisami prawa, w tym przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym nie są uprawnione do opierania swoich rozstrzygnięć na oświadczeniach stron postępowania, w tym inwestora, dotyczących przeznaczenia obiektu. Są zobowiązane do samodzielnej oceny, czy projekt budowlany zamienny spełnia warunki określone w przepisach, w szczególności dotyczące zagospodarowania przestrzennego i zgodności z przepisami technicznymi. Ocena ta musi być dokonana na podstawie zgromadzonych dowodów i obowiązujących przepisów prawa, a nie na podstawie oświadczeń inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym, wybudowanego z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Po wielokrotnych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, kluczowym problemem stała się ocena charakteru prawnego wiaty z kanałem naprawczym oraz jej zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy nadzoru budowlanego kilkukrotnie opierały się na oświadczeniach inwestora, co było kwestionowane przez sąd. Ostatecznie sąd uznał, że niezbędne jest uzyskanie nowej decyzji o warunkach zabudowy dla wiaty, a organy nie mogą opierać się na oświadczeniach inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. przy udziale sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę
Prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 188/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej też jako: "WSA w Poznaniu" lub "WSA"), po rozpoznaniu skargi M. K.-A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzją tą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WWINB" lub "organ II instancji"), na skutek odwołania M. K.A. z (...)r. od wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") decyzji z (...) r., nr (...), uchylił tę decyzję PINB w całości i na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.; dalej w skrócie "pr.bud.") zatwierdził na wniosek B. A. i J. A. projekt budowlany zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym na nieruchomości nr (...) w K., ul. L. (...), autorstwa J. S. z września (...) r., i nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.
Przywołany wyrok o sygn. akt II SA/Po 188/14 zapadł, jak wynika z jego uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Przeprowadzona przez PINB w dniu (...) r. kontrola budowy budynku gospodarczego i wiaty na działce nr (...) w K. przy ul. L. (...) wykazała, że na nieruchomości pobudowana została wiata od strony istniejącej stodoły oraz pomieszczenie na maszyny rolnicze. Nie stwierdzono natomiast wykonania wiaty z drugiej strony pomieszczenia na maszyny rolnicze – co przesądziło o niezgodności wykonanych robót budowlanych z udzielonym M. A. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. pozwoleniem na budowę z (...) r., (...) (dalej także jako: "decyzja PnB"), które obejmowało budowę obiektu składającego się z trzech pomieszczeń: wiaty, pomieszczenia na maszyny rolnicze i wiaty. W trakcie kontroli organ ustalił również, że inwestorem po śmierci Z.A. jest współwłaściciel działki J. A., który oświadczył, iż ostatnie prace budowlane zostały przeprowadzone w 2007 i 2008 r. Inwestor nie okazał dziennika budowy oraz nie posiadał żadnych informacji o powołaniu kierownika budowy. Ponadto organ ustalił, że roboty budowlane prowadzone były w sposób odbiegający od udzielonego pozwolenia – zmianie uległy charakterystyczne parametry obiektu.
Decyzją z (...) r. PINB nałożył na J. A. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego "budynku gospodarczego – wiaty na maszyny rolnicze", uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu prowadzone roboty budowlane odbiegały istotnie od ustaleń i warunków określonych w decyzji PnB (zmiana charakterystycznych parametrów obiektu). Organ pouczył inwestora, że dokumentacja powinna być sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w przypadku zmiany funkcji pomieszczeń inwestor obowiązany jest do uzyskania decyzji lokalizacyjnej dopuszczającej zmianę funkcji obiektu.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K.-A. WWINB, decyzją z (...) r., utrzymał zaskarżoną decyzję PINB w mocy. Stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Zdaniem WWINB wykonane roboty budowlane spowodowały zmianę zagospodarowania terenu oraz zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, stanowiąc istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobligowany był nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia we wskazanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Wyrokiem z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 324/11, WSA w Poznaniu oddalił skargę M. K.-A. na ww. decyzję WWINB.
Decyzją z (...) r. [powinno być: "2011 r." – uw. Sądu] wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 pr.bud. PINB zatwierdził przedłożony przez J. A. projekt budowlany zamienny budynku warsztatu samochodowego z wiatą oraz zobowiązał inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K.-A. WWINB, decyzją z (...) r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB, wskazując, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny spełnia wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i nie zawiera rozwiązań niezgodnych z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zachodzą więc podstawy do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, przewidzianej w art. 51 ust. 4 pr.bud. Organ II instancji podkreślił, że projekt jest zgodny z wydaną przez Burmistrza W. (dalej jako: "Burmistrz") decyzją z (...) r. nr (...) określającą warunki zabudowy dla inwestycji (dalej także jako "decyzja WZ"). Powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego zgodnie z tą decyzją wynosi 84 m². Na działce – zgodnie z graficznym załącznikiem do decyzji – znajdują się inne budynki (w tym budynek gospodarczy w kształcie litery L), nieobjęte niniejszym postępowaniem. WWINB wskazał również, że brak zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na budowę przy granicy budynku gospodarczego nie ma wpływu na procedurę legalizacyjną samowoli budowlanej.
Na skutek skargi wniesionej przez M. K.-A., WSA w Poznaniu, wyrokiem z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 171/12, uchylił zaskarżoną decyzję WWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. WSA wskazał, że z decyzji PnB wynikała zgoda na posadowienie budynku gospodarczego o powierzchni 72,4 m² z przylegającymi do niego z dwóch stron wiatami o powierzchni 37,98 m² i 31,49 m². W miejscu, gdzie miały być posadowione wymienione budowle, inwestor zbudował budynek gospodarczy o łącznej powierzchni 83,3 m² przedzielony jedną wiatą o powierzchni 57,7m² (część graficzna przedłożonego projektu zamiennego). Zdaniem WSA, decyzja PINB z (...) r. zobowiązywała inwestora do przedłożenia projektu zamiennego, który obejmowałby wszystkie odstępstwa od pierwotnego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją PnB, a więc projekt zamienny powinien obejmować całość, a nie część budynku gospodarczego. Zarówno pomieszczenie gospodarcze oznaczone w projekcie zamiennym autorstwa J. S. jako nr 1 oraz to oznaczone jako nr 2.2 zostały pobudowane niezgodnie z pierwotnym projektem. Projekt zamienny winien też obejmować wiatę, jako również pobudowaną niezgodnie z pierwotnym projektem. WSA z urzędu zauważył, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny autorstwa J. S., zatwierdzony przez organy nadzoru budowlanego, dotyczył wykonania robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania wyłącznie części murowanej budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy, oznaczonej w części graficznej jako nr 1. Projektant już w tytule tego projektu przewidział, że dotyczy on wyłącznie obiektu: warsztatu samochodowego, uznając pomieszczenie gospodarcze (nr 2.2) i wiatę (nr 2.1) jako pomieszczenia "już istniejące". W części graficznej projektu zawarte zostały dodatkowo plany: nie tylko części murowanej budynku gospodarczego oznaczonej nr 1, ale także wiaty (rys. nr 4) z zaznaczeniem, że również wiata stanowi warsztat samochodowy; oraz pomieszczenia gospodarczego nr 2.2. Tymczasem decyzją PINB z (...) r. zatwierdzono projekt budowlany zamienny "budynku warsztatu samochodowego wraz z wiatą", wskazując w uzasadnieniu, że "podnoszona przez skarżącą sprawa powierzchni warsztatu nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji przedstawionej. Według dokumentacji do napraw przeznaczony jest warsztat, który wraz z częścią socjalną nie przekracza powierzchni 84 m2 (zgodnie z decyzją lokalizacyjną)." Dalej WSA wskazał, że PINB nie może przyjąć, iż wiata nieprzystosowana do prowadzenia warsztatu (brak ścian, brak ogrzewania) może służyć jako warsztat. Tymczasem z legendy zawartej na rysunku nr 4 wynika, iż projektant w sposób jednoznaczny przewidział, że wiata stanowi warsztat samochodowy. Tym samym, w ocenie WSA, w sprawie pojawiła się sprzeczność pomiędzy częścią opisową projektu zamiennego autorstwa J. S., a decyzją organu I instancji – z projektu wynika, iż dotyczy on części budynku o pow. 84 m² (warsztatu murowanego), a decyzja PINB z (...) r. dotyczyła budynku o pow. 156,6 m² (warsztatu murowanego wraz z wiatą). W konkluzji WSA nakazał organowi I instancji wyjaśnienie, czy projekt zamienny przedłożony przez inwestora dotyczy całości inwestycji i czy zgodnie z decyzją PINB z (...) r. "uwzględnia wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych" w stosunku do projektu pierwotnego. Jeżeli zdaniem organu projekt zamienny obejmuje zmiany dotyczące również istniejącej wiaty, koniecznym jest także jednoznaczne rozstrzygnięcie – już na tym etapie postępowania - przeznaczenia wiaty w projekcie zamiennym. Albowiem projektant – wbrew stanowisku organów orzekających w toku postępowania administracyjnego – zakwalifikował wiatę jako "warsztat samochodowy".
Ponownie rozpoznawszy sprawę, PINB, decyzją z (...) r., na podstawie art. 51 ust. 4 pr.bud., zatwierdził przedstawiony przez J. A. projekt budowlany zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym na przedmiotowej nieruchomości, nakładając równocześnie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że w dniu (...) r. do organu wpłynął poprawiony projekt zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym. Załączono do niego oświadczenie projektanta o uwzględnieniu wszystkich wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 171/12. Poprawiony projekt obejmuje całość budynku tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze. Projektant dokonał też korekty tytułu projektu zamiennego – z: "warsztat samochodowy zmiana sposobu użytkowania części budynku gospodarczego" na: "warsztat samochodowy z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym". Część graficzna zawiera plany wszystkich pomieszczeń, a w poprawionej dokumentacji projektant zawarł oświadczenie inwestora, że wiata i pomieszczenie gospodarcze nie będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu. Organ wyjaśnił również, że na etapie zatwierdzenia projektu organ nie może stwierdzić, czy inwestor będzie wykorzystywał pomieszczania w inny sposób, niż zapewnił w swoim oświadczeniu. Stąd PINB uznał, że jako warsztat samochody będzie służyć tylko pomieszczenie warsztatowe (poz. 1 na rysunku nr 2), a wiata i pomieszczenie gospodarcze – nie.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K.-A. WWINB, decyzją z (...) r., utrzymał zaskarżoną decyzję PINB w mocy. Wskazał, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4 pr.bud. Gabaryty obiektu w przedłożonym projekcie zamiennym są zbliżone do sporządzonej w maju 2010 r. inwentaryzacji (różnią się jedynie grubością izolacji ściany od strony podwórza właściciela posesji J. A.). Powierzchnia zabudowy w projekcie technicznym zatwierdzonym decyzją PnB wynosiła 162 m², a w przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym powierzchnia zabudowy wynosi 156,6 m². Organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym o powierzchni zabudowy 84 m². Poprawiony projekt zamienny obejmuje całość budynku, tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze. Zatwierdzony projekt budowlany zamienny jest zgodny z ostateczną decyzją WZ określającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy. Organ II instancji stwierdził, że powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego (przeznaczonego na warsztat samochodowy; oznaczonego na mapie jako 1, 1.1.) jest zgodna z decyzją WZ i wynosi 84 m2 oraz zostały zachowane wszystkie obostrzenia wynikające z tej decyzji. Według dokumentacji, do napraw przeznaczony jest warsztat, który wraz z częścią socjalną nie przekracza powierzchni 84 m² (zgodnie z decyzją lokalizacyjną). Zgodnie z przedłożonym projektem wiata (oznaczona na mapie jako 1.2.) pełni jedynie funkcję przedsionka do warsztatu samochodowego, a nie hali warsztatowej, w której znajduje się kanał samochodowy. Właściciele przedmiotowej nieruchomości oświadczyli, że wiata i pomieszczenie gospodarcze usytuowane przy warsztacie samochodowym nie będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu samochodowego. Organ nadzoru budowlanego dał wiarę temu oświadczeniu, za czym przemawia przedłożony projekt.
Na skutek skargi wniesionej przez M. K.-A., WSA w Poznaniu, wyrokiem z 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Po 123/13, uchylił zaskarżoną decyzję WWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W uzasadnieniu WSA podkreślił, że w sprawie dwukrotnie orzekał już WSA w Poznaniu, a więc znajduje zastosowanie przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dalej WSA wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny, który w ocenie WSA w Poznaniu wyrażonej w poprzednim wyroku (z 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Po 171/12) był wadliwy, dlatego wówczas WSA nakazał organom nadzoru budowlanego wyjaśnienie, czy ów projekt zamienny dotyczy całości inwestycji i czy uwzględnia wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w stosunku do projektu pierwotnego, a także nakazał jednoznaczne rozstrzygnięcie przeznaczenia wiaty w projekcie zamiennym, gdyż projektant zakwalifikował przedmiotową wiatę, w której wykonany został kanał, jako warsztat samochodowy. Dalej w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13 wskazano, że inwestor przedłożył poprawiony projekt zamienny obejmujący całość budynku, tj. pomieszczenie warsztatowe z wiatą i pomieszczenie gospodarcze. W poprawionej dokumentacji projektant zawarł oświadczenie inwestora, że wiata i pomieszczenie gospodarcze usytuowane przy warsztacie samochodowym nie będą wykorzystywane na potrzeby warsztatu samochodowego. Organy administracji, opierając się na powyższym projekcie oraz oświadczeniu inwestorów, uznały, że inwestycja spełnia przesłanki umożliwiające jej zalegalizowane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud., a w konsekwencji wydały zaskarżoną decyzję. Jednakże, zdaniem WSA wyrażonym w wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13, powyższe stanowisko organów było błędne. Organy nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego nie są bowiem uprawnione do opierania swoich rozstrzygnięć na oświadczeniach stron postępowania, w tym inwestora. Zakres postępowania legalizacyjnego określony w ustawie Prawo budowlane wyklucza możliwość oparcia rozstrzygnięcia na oświadczeniach dotyczących przeznaczenia danego obiektu. Organy nie mogą dawać (lub nie dawać) wiary pisemnym oświadczeniom inwestora, lecz zobowiązane są do dokonania oceny, czy projekt budowlany zamienny, przedłożony w wyniku nałożenia obowiązku, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr.bud., spełnia warunki określone w art. 35 pr.bud., a więc czy może zostać uznany za dokument spełniający wymagania określone przepisami prawa. Ustawa w żadnym z tych przepisów nie nakłada obowiązku uzyskania oświadczenia inwestora odnośnie do planowanego przeznaczenia inwestycji, nakazując jedynie wyjaśnienie, czy dany obiekt budowlany spełnia wymagania dotyczące w szczególności zagospodarowania przestrzennego oraz jest zgodny z przepisami określającymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Wskazując na powyższe WSA – powołując się na poprzedni wyrok o sygn. akt II SA/Po 171/12 – podkreślił, że rolą organów prowadzących postępowanie było samodzielne rozstrzygnięcie, jaki jest charakter prawny spornej wiaty. WSA podkreślił, że samodzielność ustaleń musi przy tym być rozumiana jako konieczność dokonania oceny na podstawie zgromadzonych środków dowodowych oraz obowiązujących przepisów prawa, a więc bez odwoływania się do oświadczeń inwestora. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało, w pierwszej kolejności, rozważenia, jaki jest charakter wiaty z kanałem do naprawy w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych. W toku postępowania administracyjnego zaniechano jednakże dokonania takich ustaleń, odwołując się jedynie do stanowiska inwestora. WSA wyjaśnił też, że określenie charakteru prawnego spornej wiaty z kanałem ma podstawowe znaczenie. Zgodnie z art. 3 pkt 3 pr.bud. budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Do katalogu budowli zalicza się również wiatę. W przypadku analizowanej sprawy wzniesiono wiatę, która dodatkowo została wyposażona w urządzenie techniczne – kanał samochodowy – i już to samo urządzenie samodzielnie powinno być przedmiotem oceny organu co do kwalifikacji z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności definicji obiektu budowlanego. Budowa wiaty (zwłaszcza wiaty z kanałem samochodowym – a więc obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. b pr.bud.), a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, stanowią roboty budowlane (art. 3 pkt 7 pr.bud.). WSA dalej wskazał, że zakwalifikowanie wiaty wraz z kanałem samochodowym jako budowli wiązałoby się z koniecznością nie tylko ustalenia, czy zgodna jest ona z przepisami prawa budowlanego, lecz również z koniecznością oceny, czy spełnia ona wymogi określone przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.z.p."), a więc, czy jest ona zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.). W świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. WSA zaznaczył też, że brak samodzielnego rozważenia przez organy nadzoru budowlanego charakteru spornej wiaty wraz z kanałem samochodowym powoduje, że niemożliwym jest dokonanie oceny prawidłowości przedstawionego projektu budowlanego zamiennego, w szczególności pod kątem spełnienia przez niego warunków dotyczących poszanowania zasad zagospodarowania przestrzennego. Przesądza to również o niewykonaniu wskazań zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Po 171/12. WSA w konkluzji uzasadnienia swego wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13 stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie do dokonania samodzielnej oceny charakteru prawnego spornej wiaty, a w konsekwencji jej zgodności z przepisami prawa budowlanego i przepisami regulującymi gospodarkę przestrzenną.
Opisaną na wstępie decyzją z (...) r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 4 pr.bud., zatwierdził przedstawiony przez J. A. projekt budowlany zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu organ I instancji, wskazując na konieczność wykonania wyroku II SA/Po 123/13, wyjaśnił, że ustawodawca nie wprowadził definicji "wiaty", co powoduje, że można odwołać się do potocznego znaczenia tego terminu. Słownik języka polskiego definiuje "wiatę" jako "konstrukcję składająca się z dachu i wspomagających ją podpór, chroniącą od deszczu, śniegu i wiatru". Oceniając charakter wiaty należy wziąć pod uwagę, że w potocznym znaczeniu mówi się o wiatach gospodarczych, rolniczych, rowerowych, magazynowych i przystankowych. Takie określenie wiaty świadczy o różnym sposobie ich wykorzystywania, nie wskazuje natomiast do przechowywania jakich narzędzi czy urządzeń może służyć oraz nie wskazuje, aby mogła ona służyć do naprawy samochodów jako warsztat samochodowy. PINB uznał, że wykonany obiekt spełnia wymogi przypisane konstrukcji i charakterowi wiaty. Dalej wyjaśnił, że w opracowanej dokumentacji projektowej wskazano jednoznacznie, która część obiektu jest warsztatem (pom. nr 1), a które wiatą (pom. nr 2.1). Pomieszczenia te oddzielone są ścianą, co wskazuje, że warsztat jest odrębna częścią całego obiektu. Odnosząc się do kwestii istnienia w wiacie kanału naprawczego organ uznał, że jego istnienie nie przesądza, iż w wiacie będzie prowadzona naprawa pojazdów. Obiekt wiaty, pomimo istniejącego kanału, może służyć do przechowywania narzędzi wykorzystywanych w ogrodach oraz gospodarstwie domowym. Organ I instancji doszedł więc do wniosku, że wykonany w wiacie kanał nie jest kanałem samochodowym naprawczym, jak kanał zlokalizowany w warsztacie (pom. nr 1), który został wyposażony we wnęki na narzędzia i nawiew. Kanał w wiacie nie jest przystosowany do napraw i po przykryciu (jak zaznaczono na projekcie) nie będzie utrudniał wykorzystywania wiaty jako pomieszczenia do przechowywania sprzętu, narzędzi ogrodniczych i gospodarstwa domowego. Organ stwierdził wreszcie, że wykonana wiata, pomimo istniejącego kanału, może pełnić rolę przypisaną wiacie, tj. może służyć jako miejsce przechowywania narzędzi i sprzętu wykorzystanego w ogrodnictwie i gospodarstwie domowym. Na tej podstawie PINB stwierdził, że przedstawiony do zatwierdzenia projekt spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 pkt 1–4 pr.bud. i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie szczególnego zakresu i formy projektu budowlanego. Jest też zgodny z decyzją WZ.
Na skutek odwołania złożonego przez M. K.-A., WWINB, opisaną na wstępie decyzją z 31 grudnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i na podstawie art. 51 ust. 4 pr.bud. zatwierdził na wniosek B. A. i J. A. projekt budowlany zamienny warsztatu samochodowego z wiatą i pomieszczeniem gospodarczym na nieruchomości nr (...) w miejscowości K., ul. L. (...), autorstwa J. S. z września (...) r. oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny jest zgodny z ostateczną decyzją WZ określającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy. Powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego (przeznaczonego na warsztat samochodowy, oznaczonego na mapie jako 1., 1.1.) jest zgodna z wydaną decyzją WZ i wynosi 84 m² oraz zostały zachowane wszystkie obostrzenia wynikające z tej decyzji. Według dokumentacji do napraw przeznaczony jest warsztat, który wraz z częścią socjalną nie przekracza powierzchni 84 m² (zgodnie z decyzją lokalizacyjną). WWINB powołał się następnie na wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 171/12, gdzie wskazano, że "(...) łączna powierzchnia hali warsztatowej i pomieszczenia gospodarczego nie przekracza 84 m² – a zatem inwestor nie naruszył w tym zakresie postanowień zawartych w decyzji Burmistrza W. o warunkach zabudowy z (...) r. (...)". Organ II instancji wyjaśnił dalej, że decyzja WZ dotyczyła zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy, na działce nr (...) w K., przy ul. L.. Mapa będąca załącznikiem do tej decyzji wskazuje część obiektu, którego dotyczy. W zakresie wiaty nie uległy więc zmianie postanowienia pisma Burmistrza W. z (...) r., (...) stanowiące o pozytywnym zaopiniowaniu lokalizacji budynku gospodarczego – wiaty na maszyny rolnicze. Zdaniem organu jest to istotne, albowiem zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 12 grudnia 2010 r., II OSK 1725/09), niedopuszczalne jest żądanie od inwestora, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud., decyzji o warunkach zabudowy po raz drugi na rzecz tego samego podmiotu i na tę samą inwestycję. W ocenie WWINB z przedłożonego projektu nie wynika też, aby wiata (oznaczona na mapie jako 1.2.) miała pełnić funkcję warsztatu samochodowego. W związku z opinią lokalizacyjną z 1994 r. może mieć ona jedynie charakter gospodarczy, mogą być w niej przechowywane np.: narzędzia i maszyny rolnicze. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) pod pojęciem "budynku gospodarczego" należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Istnienie kanału w wiacie nie wyklucza zatem jej charakteru gospodarczego i nie klasyfikuje jej jako warsztatu. W przypadku przechowywania maszyn rolniczych i ich bieżącej konserwacji obiekt nie utraci swojego gospodarczego charakteru. O warsztacie można bowiem mówić, gdy pomieszczenie lub obiekt przeznaczone są do wykonywania pracy o charakterze wytwórczym lub usługowym i posiada niezbędne wyposażenie.
Na skutek skargi M. K.-A., WSA w Poznaniu, opisanym na wstępie wyrokiem z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 188/14, uchylił zaskarżoną decyzję WWINB z (...) r.
WSA w uzasadnieniu tego orzeczenia podkreślił, że po czterech kolejnych wyrokach WSA w Poznaniu (o sygn. akt: II SA/Po 324/11, II SA/Po 525/11, II SA/Po 171/12 oraz II SA/Po 123/13) węzłowe zagadnienia postępowania w rozpoznawanej sprawie zostały w dużej mierze rozstrzygnięte. Wyroki wydane w sprawie wiążą bowiem organy orzekające, jak i sąd administracyjny (art. 153 p.p.s.a.).
Przedmiotem zatwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego jest obecnie projekt budowlany zamienny dla obiektu budowlanego (pierwotne – "budynku gospodarczego z wiatą na maszyny rolnicze"), na który Kierownik Urzędu Rejonowego w W. udzielił pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że budynek ten został wybudowany niezgodnie z pierwotnie zatwierdzonym projektem i zachodziła podstawa do prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Konieczność nałożenia obowiązku z tego przepisu (wykonania, sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych) została potwierdzona w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Po 324/11. Jednocześnie bezspornie ziściła się przesłanka z art. 36a ust. 2 pr.bud. do uchylenia dotychczasowego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została uchylona decyzją Starosty Powiatowego w W. z 21 marca 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z (...) r. Trafność tych rozstrzygnięć została potwierdzona prawomocnym wyrokiem z 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Po 525/11.
Dalej WSA stwierdził, że obecnie obowiązkiem organów nadzoru budowlanego była ocena zgodności z prawem (w dzisiejszych uwarunkowaniach) inwestycji na działce nr (...) w kształcie przedstawionym w złożonym przez inwestora projekcie budowlanym zamiennym, który powinien spełniać wymagania właściwe dla standardowego projektu budowlanego określone m.in. w art. 35 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. – co zostało już podkreślone w wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13. W ocenie WSA nie budzi wątpliwości prawidłowość wyboru przez organy nadzoru budowlanego trybu postępowania naprawczego (art. 50 i art. 51 pr.bud. – zob. wyrok o sygn. akt II SA/Po 324/11), a także fakt, że nie narusza prawa, w tym przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt budowlany autorstwa J. S. w zakresie, w jakim dotyczy on części legalizowanego obiektu określonej jako warsztat. W tej ostatniej kwestii WSA powołał się na wyrok o sygn. akt II SA/Po 171/12, w którym wyraźnie wskazano, że łączna powierzchnia hali warsztatowej i pomieszczenia gospodarczego nie przekracza 84 m2, a zatem inwestor nie naruszył w tym zakresie postanowień zawartych w Decyzji WZ.
W świetle powyższego spornym w sprawie pozostało jedynie – jak stwierdził dalej WSA w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14 – zagadnienie kwalifikacji oraz zgodności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym legalizowanego obiektu w zakresie obejmującym zrealizowaną na działce nr (...) wiatę, na co zwrócono już uwagę w wyroku II SA/Po 123/13. WSA wyjaśnił, że wskazania zawarte w tym ostatnim wyroku należy odczytywać w ten sposób, że zobowiązano w nim organy nadzoru budowlanego do samodzielnej oceny charakteru obiektu budowlanego objętego postępowaniem naprawczym w tej części, w jakiej stanowi on wiatę z kanałem naprawczym, oraz do zweryfikowania jej zgodności z prawem w zakresie objętym art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. WSA zaznaczył, że jakkolwiek w zaskarżonych decyzjach zawarto rozważania dotyczące charakteru spornej wiaty, to jednak dokonano nieprawidłowej oceny co do jej zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Dalej WSA zwrócił uwagę, że WWINB powołał się w swej decyzji na "postanowienie Burmistrza W." z (...) r., (...), traktując je jako rozstrzygnięcie o mocy zrównanej z decyzją o warunkach zabudowy. Jednakże, zdaniem WSA, odniesienie zatwierdzanego projektu budowlanego zamiennego do powołanego wyżej pisma Burmistrza W., nazwanego przez organ "postanowieniem" jest chybione, gdyż pismo to nie jest ani postanowieniem, ani decyzją, a tym bardziej decyzją, którą można porównywać w skutkach do decyzji o warunkach zabudowy. W tym kontekście WSA wyjaśnił, że w dacie sporządzenia tego pisma proces lokalizacji inwestycji regulowała jeszcze ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.; dalej w skrócie: "pr.bud.1974") oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.; dalej w skrócie: "r.n.u.b."). W świetle zawartych tam przepisów zagadnienia urbanistyczne rozstrzygało się w stosownym trybie zatwierdzenia planu realizacyjnego, prowadzonym osobno albo w ramach postępowania o pozwolenie na budowę (zob. zwłaszcza art. 21 ust. 3 i art. 29 ust. 2 pr.bud.1974 oraz § 45 r.n.u.b.). Na podstawie pr.bud.1974 zatwierdzenia planu realizacyjnego oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych projektów dokonywał właściwy terenowo urząd rejonowy (art. 21 ust. 3 pr.bud.1974). Organy gminy, w tym burmistrz, nie miały podstaw prawnych do wydawania władczych aktów administracyjnych dotyczących lokalizacji inwestycji. Co prawda, w stanie prawnym obowiązującym do końca 1994 r. w praktyce wydawano pisma potocznie zwane "opiniami lokalizacyjnymi", stanowiły one jednak jedynie "czynność materialno-techniczną służącą poinformowaniu o postanowieniach planu zagospodarowania przestrzennego" nie mającą charakteru decyzji. Przesądził to jednoznacznie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8 maja 1992 r., III ARN 21/92, (zob. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie: "CBOSA").
Wskazując na powyższe WSA stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie wypełniły wskazań zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13, gdyż nie zbadały zgodności spornej wiaty z rozstrzygnięciami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, na które wskazywano w tym wyroku. Ustalenie, że projekt jest zgodny z pismem z (...) r., (...) jest natomiast bez znaczenia prawnego, gdyż pismo to nie ma waloru rozstrzygnięcia lokalizacyjnego.
Dalej WSA dodał, że inwestycja na działce nr (...) była pierwotnie realizowana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o pr.bud.1974. Za konieczne WSA uznał zatem rozważenie, czy istnieje w obrocie jakiekolwiek inne rozstrzygnięcie, które lokalizowałoby sporną inwestycję. W tym kontekście WSA wskazał, że w okresie obowiązywania ww. ustawy "promesą" z zakresu zagospodarowania przestrzennego poprzedzającą wydanie pozwolenia na budowę – w pewnym sensie odpowiadającą dzisiejszej decyzji o warunkach zabudowy – była decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub decyzja o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki (w przypadku budownictwa osób fizycznych). Zgodnie z § 45 r.n.u.b. inwestor mógł wystąpić do właściwego organu przed udzieleniem pozwolenia na budowę o rozstrzygnięcie podstawowych problemów urbanistycznych i architektonicznych w drodze oddzielnej decyzji. Jednakże wystąpienie o tego rodzaju decyzję było fakultatywne. Inwestor mógł bowiem ubiegać się o rozstrzygnięcie zagadnień urbanistycznych i architektonicznych wprost w samym pozwoleniu na budowę (§ 46 ust. 1 pkt 1 r.n.u.b.), a wówczas nie wydawano w tym względzie odrębnej decyzji (stanowił o tym wprost art. 29 ust. 2 pr.bud.1974).
W nawiązaniu do tych uwag WSA stwierdził, że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż plan realizacyjny, a ściślej ujmując plan zagospodarowania działki budowlanej (co do kwestii terminologii – zob. definicję z § 2 pkt 4 r.n.u.b.), zatwierdzono na wniosek M.A. w decyzji PnB. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła jednak sytuacja nietypowa: uchylając, decyzją z (...) r., decyzję PnB Starosta Powiatowy w W. uchylił również rozstrzygnięcie dotyczące zagadnień urbanistycznych i architektonicznych, które zgodnie z Prawem budowlanym z 1974 r. było integralnym elementem tej decyzji.
Mając to wszystko na uwadze WSA stwierdził, że zagadnienie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie wiaty na działce nr (...) pozostaje nadal zagadnieniem otwartym i nienależycie rozważonym przez organy nadzoru budowlanego. Wobec utraty mocy rozstrzygnięcia dotyczącego zagadnień urbanistycznych i architektonicznych zawartego w uchylonym pozwoleniu na budowę z (...) r., obecnie badanie projektu zamiennego w części wiaty pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. wymaga jego weryfikacji przez pryzmat obecnie obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Weryfikacji tej organy nadzoru budowlanego nie dokonały. Ocena tej części obiektu (wiaty o powierzchni 57 m²) przez pryzmat "opinii lokalizacyjnej", a więc pisma Burmistrza W. z (...) r., (...), nie ma znaczenia prawnego.
W konkluzji WSA stwierdził, że zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 153 p.p.s.a. przejawiające się w braku wykonania wskazań wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13 w zakresie weryfikacji projektu w części obejmującej wiatę na działce nr (...) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.). Podkreślił, że w ww. wyroku jednoznacznie wskazano, iż zakwalifikowanie wiaty wraz z kanałem samochodowym jako budowli wiązałoby z koniecznością nie tylko ustalenia, czy zgodna jest ona z przepisami prawa budowlanego, lecz również z koniecznością oceny, czy spełnia ona wymogi określone przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc, czy jest ona zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.).
W następstwie ww. wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po ponownym rozpoznaniu odwołania M.K.-A. z(...) r. – decyzją z (...) r., nr (...), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z (...) r. nr (...) w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał na wynikające z zapadłych w rozpoznawanej sprawie wyroków WSA w Poznaniu oceny prawne i wskazania wiążące w tej sprawie na mocy art. 153 p.p.s.a. W szczególności zaznaczył, że nakazane badanie projektu zamiennego w części dotyczącej wiaty pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy pr.bud. wymaga jego weryfikacji przez pryzmat obecnie obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tzn. ustalenia czy wiata spełnia wymogi określone przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a więc, czy jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.
W tym kontekście WWINB zauważył, że decyzja WZ dotyczyła zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy. Na załączniku do decyzji wskazano obszar objęty inwestycją. Powstają więc wątpliwości, czy obejmuje ona całość inwestycji i czy może zatem stanowić podstawę do oceny zgodności wiaty z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W wyroku o sygn. akt II SA/Po 171/12 wskazano, iż łączna powierzchnia hali warsztatowej i pomieszczenia gospodarczego nie narusza postanowień zawartych w decyzji WZ w zakresie powierzchni zabudowy. Zdaniem organu nie można jednak ocenić czy przedłożony projekt zamienny spełnia, w odniesieniu do całego obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, warunki określone art. 35 ust. 1 pkt 1–4 pr.bud. Stąd zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie.
Odnosząc się zaś do wniosku odwołującej o umorzenie postępowania, WWINB wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie występuje bezprzedmiotowość postępowania, która warunkuje umorzenie postępowania. W wyroku o sygn. akt II SA/Po 324/11 WSA w Poznaniu wskazał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż w niniejszej sprawie inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu, i prawidłowo zastosowały tryb postępowania określony w art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Zaskarżona decyzja jest etapem postępowania w sprawie istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
Dalej organ II instancji zauważył, że z protokołu kontroli nieruchomości z (...) r. wynika, iż inwestorem obecnie jest J.A. Natomiast z decyzji WZ oraz z przedłożonego projektu budowlanego zamiennego wynika, że inwestorami są B. i J. A. Powinno znaleźć to odzwierciedlenie w adresatach rozstrzygnięć organu I instancji. Ponadto, zdaniem WWINB, ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien ustalić charakter wiaty i przeanalizować przedłożony projekt budowlany zamienny (wraz z decyzją o warunkach zabudowy) w kontekście art. 35 ust. 1 pr.bud., a następnie podjąć niezbędne kroki w celu zakończenia postępowania. Z projektu budowlanego zamiennego nie wynika, aby kanał znajdujący się w wiacie miał zostać przykryty.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB wniósł J. A. (dalej: "Skarżący"), domagając się jej uchylenia w całości ze względu na naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności jej art. 51 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1. W uzasadnieniu wskazał, że pozwolenie na budowę z (...) r. wydane zostało na podstawie opinii lokalizacyjnej z (...) r. i obejmowało dwie wiaty oraz pomieszczenie rolnicze. Ponadto Burmistrz wydając decyzję o warunkach zabudowy z (...) r. dla zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat wskazał, że powierzchnia zabudowy jest bez zmian, a zmiana sposobu użytkowania dotyczy powierzchni 84 m². Oznacza to, że powyższą decyzją zaakceptowano istniejącą już formę zabudowy oraz zezwolono na zmianę użytkowania powierzchni około 84 m². W wyroku z 21 czerwca 2011 r. WSA w Poznaniu wskazał, że inwestor wykonał jedną z wiat i budynek gospodarczy, i nadal można uznać, iż powstający obiekt budowlany spełnia podstawowe założenia przewidziane w pozwoleniu na budowę. Inwestor składając wniosek o zmianę sposobu użytkowania części istniejącej inwestycji byłby zmuszony w tym samym czasie złożyć wniosek dotyczący wiaty, która była wybudowana na podstawie prawomocnej decyzji PnB. W świetle powyższego, zdaniem Skarżącego, nasuwa się pytanie, o jaką decyzję miałby wystąpić inwestor do Burmistrza mając już wybudowaną wiatę na podstawie pozwolenia i opinii lokalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z (...) r. uczestnik postępowania M. K.-A., reprezentowana przez radcę prawnego M.T., wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zaznaczyła, że w pełni przychyla się do stanowiska WWINB wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wskazała, że inwestor powinien wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy w zakresie spornej wiaty.
Na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. pełnomocnik uczestnika podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z (...) r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdy zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, Sąd w obecnym składzie miał na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie oraz w związku z nią zapadło już uprzednio szereg prawomocnych orzeczeń WSA w Poznaniu, z tego trzy w samej sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (wyroki: z 26.04.2012 r., II SA/Po 171/12; z 22.05.2013 r., II SA/Po 123/13 oraz z 18.06.2014 r., II SA/Po 188/14), a pozostałe – w bezpośrednim związku z tą sprawą, bo w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (wyrok z 21.06.2011 r., II SA/Po 324/11) oraz w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok z 12.10.2011 r., II SA/Po 525/11). W konsekwencji, jak trafnie wskazano w wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14, węzłowe zagadnienia postępowania zostały w dużej mierze rozstrzygnięte, w sposób wiążący.
Godzi się bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle cytowanych przepisów organ administracji ponownie rozpoznający daną sprawę – a także sąd administracyjny następnie kontrolujący wydaną przez ów organ decyzję – są związani uprzednio zapadłymi w tej sprawie prawomocnymi wyrokami sądu administracyjnego, tak co do treści rozstrzygnięcia (sentencji wyroku), jak i zawartych w jego uzasadnieniu ocen prawnych oraz wytycznych. Utrata mocy wiążącej ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: w razie zmiany stanu prawnego powodującego, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, bądź w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013, uw. 8 do art. 153).
Należy stwierdzić, że żadna z przywołanych wyżej okoliczności nie wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec czego zarówno organ II instancji ponownie orzekający w sprawie, jak i Sąd w obecnym składzie, pozostawali związani oceną prawną i wytycznymi zawartymi w ww. wyrokach WSA w Poznaniu.
Wobec tego należy podkreślić, że w wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14 – chronologicznie ostatnim z orzeczeń wyżej wymienionych, zawierającym syntetyczne podsumowanie dotychczasowych ustaleń faktycznych, sądowych wskazań i ocen wyrażonych w sprawie – WSA jednoznacznie stwierdził, że spornym w sprawie pozostało jedynie zagadnienie kwalifikacji oraz zgodności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym legalizowanego obiektu w zakresie obejmującym zrealizowaną na działce nr 459/2 wiatę. Przypomniał, że już w wyroku o sygn. akt II SA/Po 123/13 organy nadzoru budowlanego zostały zobowiązane do samodzielnej oceny charakteru obiektu budowlanego objętego postępowaniem naprawczym w części, w jakiej stanowi on wiatę z kanałem naprawczym, oraz do zweryfikowania jej zgodności z prawem w zakresie objętym art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Wskazań tych, zdaniem WSA, organy nadzoru budowlanego nie wypełniły, gdyż nie zbadały zgodności spornej wiaty z rozstrzygnięciami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, na które wskazywano w wyroku II SA/Po 123/13, tj. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z decyzją o warunkach zabudowy. WSA podkreślił, że ustalenie przez organy, iż przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny jest zgodny z pismem Burmistrza W. z dnia (...) r., (...), jest pozbawione znaczenia prawnego, gdyż pismo to nie ma waloru rozstrzygnięcia lokalizacyjnego. Zarazem wskazał, że mające taki walor ustalenia planu realizacyjnego (a ściślej: planu zagospodarowania działki budowlanej) zatwierdzone w pozwoleniu na budowę z (...) r., wraz z prawomocnym uchyleniem tego pozwolenia również utraciły moc.
Mając powyższe na uwadze WSA stwierdził dalej w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14, że zagadnienie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie wiaty na działce nr (...) pozostaje nadal zagadnieniem otwartym. Zaznaczył przy tym, że wobec utraty mocy rozstrzygnięcia dotyczącego zagadnień urbanistycznych i architektonicznych zawartego w uchylonej decyzji PnB, obecnie badanie projektu zamiennego w części wiaty pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. wymaga jego weryfikacji przez pryzmat aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Weryfikacji tej, jak stwierdził WSA, organy nadzoru budowlanego nie dokonały. W tym stanie rzeczy zachodziła, zdaniem WSA, konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji z uwagi na naruszenie art. 153 p.p.s.a., przejawiające się w braku wykonania wskazań wyroku II SA/Po 123/13 w zakresie weryfikacji projektu w części obejmującej wiatę na działce nr 459/2 z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.).
Wydaną w następstwie cytowanego wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14 decyzją z (...) r. – która stała się przedmiotem skargi inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne – organ II instancji uchylił decyzję PINB z (...) r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia WWINB powołał się na art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przy czym przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na tej podstawie WWINB wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, PINB winien ustalić charakter wiaty i przeanalizować przedłożony projekt budowlany zamienny (wraz z decyzją o warunkach zabudowy) w kontekście art. 35 ust. 1 pr.bud., a następnie podając niezbędne kroki w celu zakończenia postępowania w sprawie. Zaznaczył przy tym, że z projektu budowlanego zamiennego nie wynika, aby kanał znajdujący się w wiacie miał zostać przykryty.
Należy zauważyć, że uchylając decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., WWINB w żaden sposób nie wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji, jakie konkretnie względy, prawnie relewantne na gruncie tego przepisu, uzasadniały wydanie przezeń rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
Trzeba podkreślić, że takie rozstrzygnięcie ma charakter wyjątku od zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organy administracji. W sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, tak jak w każdej sprawie administracyjnej, załatwienie sprawy jest obowiązkiem organu pierwszej instancji, a w razie wniesienia odwołania – obowiązkiem organu odwoławczego. W konsekwencji, także organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę co do jej istoty, stosując właściwe przepisy prawa materialnego, a nie tylko ograniczyć się do wskazania krytycznych uwag odnośnie do postępowania przed organem pierwszej instancji i wydanej przez ten organ decyzji. Innymi słowy, kompetencja organu odwoławczego obejmuje każdorazowo ponowne, wszechstronne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, a nie tylko ocenę postępowania i decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy ma obowiązek ustalić, czy na podstawie dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – ewentualnie po jego uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, stosownie do dyspozycji art. 136 k.p.a. – zachodzą przesłanki do uwzględnienia żądania strony (tu: do zatwierdzenia projektu zamiennego), czy też nie.
Taki wniosek znajduje pełne oparcie w aktualnym brzmieniu art. 138 § 2 k.p.a. oraz właściwie rozumianej zasadzie dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Wniosek ten wynika również z systematyki art. 138 k.p.a., który w pierwszej kolejności przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy – czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1), bądź jej uchylenie i zmiana zaskarżonego rozstrzygnięcia (§ 1 pkt 2) – a dopiero w dalszej kolejności uprawnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji z jednoczesnym przekazaniem sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (§ 2).
Zatem, co do zasady, organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (zob. wyrok NSA z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234). Wniesienie odwołania od decyzji wywołuje skutek prawny w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2013, art. 138, Nb 1 i 5, i powołane tam orzecznictwo). Natomiast wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stanowi wyjątek od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dlatego niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a., co podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z 25 maja 1983 r. (II SA 403/83, ONSA 1983/1/38).
W świetle przywołanego przepisu organ odwoławczy ma możliwość zwrotu sprawy do pierwszej instancji jedynie przy łącznym zaistnieniu dwóch przesłanek: (1) naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz (2) wystąpienia sytuacji, w której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie – przy czym zaistnienie tej ostatniej przesłanki jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub istotnej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10.12.2013 r., II SA/Wr 408/13, CBOSA). Dopuszczalność wydania tego rodzaju decyzji, ze względu na treść art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., wiąże się z koniecznością stwierdzenia przez organ odwoławczy istnienia podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a jednocześnie wystąpienia braków postępowania, które nie są możliwe do usunięcia w trybie art. 136 k.p.a.
Wystąpienie w danej sprawie przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. powinno być przekonująco wykazane przez organ odwoławczy w uzasadnieniu każdej decyzji kasatoryjnej, w ramach wymaganego przez art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. A tym bardziej w sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – decyzja taka zapada po wyroku sądu administracyjnego uchylającym tylko zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, co może być przez zainteresowane strony odczytywane jako wstępna sugestia, że organ odwoławczy jest władny przeprowadzić ponowne postępowanie w nakazanym zakresie i w efekcie merytorycznie załatwić sprawę.
W rozpoznawanej sprawie, WWINB – ograniczając się w zasadzie tylko do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja PINB "została wydana przedwcześnie", a także do wytknięcia, skądinąd trafnie, niekonsekwencji w określaniu przez organy administracji kręgu inwestorów przedmiotowego przedsięwzięcia (czy jest nim sam Janusz A., czy łącznie z B. A.) i związanej z tym konieczności wyjaśnienia tej kwestii w ponownie prowadzonym postępowaniu – uchybił wskazanemu wyżej obowiązkowi wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji konieczności zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Jednakże, w ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uchybienie to pozostało bez istotnego wpływu na jej wynik – a to z następujących przyczyn.
W sprawie tej zostało już przesądzone (zob. zwłaszcza wyrok o sygn. akt II SA/Po 188/14), że pozostałe w niej do wyjaśnienia zagadnienie zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie wiaty na działce nr 459/2 powinno polegać na zbadaniu projektu zamiennego w części dotyczącej tej wiaty pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. przez pryzmat obecnie obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym zakresie – jak wynika z ww. przepisu, znajdującego odpowiednie zastosowanie w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine pr.bud. – przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność tego projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że na obszarze (działce), na której została zrealizowana przedmiotowa inwestycja, nie obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zatem badanie projektu zamiennego pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. musi polegać na ocenie zgodności tego projektu z właściwą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zarazem w wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14 zostało przesądzone, że podstawy takiej oceny nie może stanowić znajdujące się w aktach sprawy pismo Burmistrza W. z (...)., (...), będące czynnością materialnotechniczną, a nie aktem administracyjnym – tj. postanowieniem albo decyzją – tym bardziej decyzją, którą można by porównywać w skutkach do decyzji o warunkach zabudowy. Z kolei rozstrzygnięcie dotyczące zagadnień urbanistycznych i architektonicznych, zawarte w uchylonym pozwoleniu na budowę z (...) r., podzieliło los prawny tego pozwolenia – co również zostało wiążąco przesądzone w wyroku o sygn. akt II SA/Po 188/14 – a więc obecnie i ono nie może stanowić punktu odniesienia dla dokonania oceny, o jakiej mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud.
Wreszcie – inaczej niż przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w skardze – w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podstawy dla badania projektu zamiennego, w części dotyczącej wiaty, pod kątem spełnienia przesłanki z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. nie może stanowić decyzja o warunkach zabudowy nr (...) wydana przez Burmistrza W. (...) r. Decyzja ta – jak wynika z jej treści – dotyczyła bowiem inwestycji polegającej na "zmianie sposobu użytkowania" części budynku gospodarczego z przeznaczeniem na warsztat samochodowy. Tymczasem kontrolowane postępowanie, toczące się w sprawie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, dotyczy w istocie inwestycji polegającej na "budowie" – z istotnymi odstąpieniami od Decyzji PnB – określonych obiektów budowlanych, w tym wiaty. Zatem także decyzja o warunkach zabudowy niezbędna do oceny zgodności projektu zamiennego – w części dotyczącej wiaty z kanałem naprawczym – z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, winna dotyczyć takiego samego przedsięwzięcia, tj. "budowy" wiaty, a nie ewentualnej "zmiany sposobu jej użytkowania". Niewątpliwie pomiędzy obu tak określonymi przedsięwzięciami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, a więc nie będzie ona i zachodzić pomiędzy odnoszącymi się do nich decyzjami o warunkach zabudowy. Skoro zaś decyzja o warunkach zabudowy z (...) r. nie może stanowić w rozpoznawanej sprawie właściwego wzorca kontroli zgodności projektu zamiennego (w części dotyczącej wiaty) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to w tym zakresie tracą na znaczeniu podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WWINB wątpliwości i wytyczne dotyczące potrzeby wyjaśnienia, czy ww. decyzja WZ obejmuje całość inwestycji, w tym także wiatę.
W świetle powyższych uwag należy dojść do wniosku, że dla pozytywnego zakończenia kontrolowanego postępowania naprawczego niezbędne jest pozyskanie przez inwestora (względnie inwestorów – co wymaga wyjaśnienia: zob. końcowy fragment uzasadnienia zaskarżonej decyzji WWINB) decyzji o warunkach zabudowy opiewającej na legalizowane w niniejszym postępowaniu przedsięwzięcie, w części dotyczącej budowy wiaty. W ocenie Sądu ewentualnemu wydaniu takiej decyzji nie stoi na przeszkodzie pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy z (...) r., gdyż, jak to już wyżej wskazano, dotyczy ona innego (przynajmniej w sensie jurydycznym) przedsięwzięcia. Oczywiście, to w gestii samego inwestora pozostaje, czy wystąpi on o potrzebną decyzję ustalającą warunki zabudowy dla wiaty i czy będzie ona opiewała na wiatę z istniejącym kanałem naprawczym, czy ewentualnie – po trwałej, fizycznej likwidacji tego kanału – na samą wiatę.
W tym miejscu należ podkreślić, że, w ocenie Sądu, nie może być traktowane na równi z ww. fizyczną likwidacją kanału naprawczego jego ewentualne "przykrycie", deklarowane, czy nawet wykonane, przez inwestora. Wiata z istniejącym kanałem naprawczym (choćby nawet "przykrytym") nadal pozostaje obiektem budowlanym, który przynajmniej potencjalnie może być wykorzystywany do prowadzenia napraw pojazdów, i okoliczność ta musi być brana pod uwagę przy określaniu warunków zabudowy dla tego obiektu. Przy czym okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, a zwłaszcza fakt, że owa wiata z kanałem naprawczym (o ile nie zostanie on fizycznie zlikwidowany), znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie funkcjonującego warsztatu samochodowego, wsparte doświadczeniem życiowym, nie pozwalają uznać – jak błędnie uczynił to organ I instancji w decyzji z (...) r. uchylonej zaskarżoną decyzją WWINB – że nie będzie pod tą wiatą prowadzona naprawa pojazdów. W tym kontekście godzi się zresztą dodatkowo zauważyć, że w zawartej przed sądem powszechnym pomiędzy J.A. i M.K.-A. ugodzie z (...) r. (kserokopia przy piśmie procesowym pełnomocnika uczestniczki postępowania z (...) r. – k. 37 akt sądowych) J. A. zobowiązał się nie dokonywać napraw samochodów w wiacie (pkt 1 ugody) – co uzasadnia przypuszczenie, że takie naprawy były w niej jednak prowadzone.
Wskazana wyżej konieczność pozyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy dla legalizowanego obiektu, w części obejmującej wiatę, a następnie – w przypadku uzyskania przez inwestora pozytywnej decyzji lokalizacyjnej – konieczność zbadania przez organ, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine pr.bud., zgodności projektu zamiennego z ustaleniami tej decyzji, przesądzają, w ocenie Sądu, że w rozpoznawanej sprawie pozostał konieczny do wyjaśnienia zakres, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji należało więc uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia – co też WWINB zasadnie uczynił (acz, jak to już wyżej wspomniano, bez należytego przedstawienia motywów takiego rozstrzygnięcia). W przeciwnym razie – gdyby kwestie te zostały po raz pierwszy ustalone i zbadane w postępowaniu przed organem II instancji – doszłoby niewątpliwie do naruszenia ww. przepisu k.p.a., jak i ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), mającej status zasady konstytucyjnej (zob. art. 78 Konstytucji). W takim przypadku bowiem, w odniesieniu do istotnej w rozpoznawanej sprawie kwestii oceny zgodności sanowanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączona zostałaby możliwość przeprowadzenia kontroli prawidłowości tej oceny w administracyjnym toku instancji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło