II GSK 2646/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-23
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Andrzej Kisielewicz, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia utrzymującą w mocy negatywny wynik egzaminu komorniczego, pomimo podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie naruszyła przepisów postępowania. Liczne i istotne błędy w pracy egzaminacyjnej skarżącego, które zostały trafnie wskazane przez organ i sąd, wykluczały pozytywną ocenę i świadczyły o niewystarczającym opanowaniu materiału prawniczego i umiejętności stosowania prawa, co uzasadniało utrzymanie w mocy negatywnego wyniku egzaminu komorniczego. Ponadto, zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. J. uzyskał negatywny wynik z egzaminu komorniczego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę stwierdzającą ten wynik, mimo częściowego uwzględnienia zarzutów odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. J. na uchwałę Komisji. S. J. zaskarżył wyrok WSA skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od S. J. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4186/14 w sprawie ze skargi S. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 1/14/DZP z dnia 16 stycznia 2014r. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S. J. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr 1/14/DZP z dnia 16 stycznia 2014 r. 180 zł (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4186/14, oddalił skargę S. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego, powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. z [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
Komisja Egzaminacyjna do spraw przeprowadzenia egzaminów konkursowego i komorniczego, obejmująca obszar właściwości Izb Komorniczych w Krakowie oraz Rzeszowie z siedzibą w Krakowie (dalej: Komisja Egzaminacyjna) uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. stwierdziła, że S. J., syn J. i B., uzyskał wynik negatywny z egzaminu komorniczego. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że zdający z pierwszego zadania otrzymał ocenę niedostateczną (oceny cząstkowe - 2 i 3), a z drugiego zadania ocenę dostateczną (oceny cząstkowe - 3 i 3).
S. J. wniósł odwołanie.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego, powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. (dalej: Komisja Egzaminacyjna II stopnia), uchwałą z [...] października 2014 r., na podstawie art. 31h ust. 4, ust. 16 i ust. 19 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1376, ze zm., dalej: u.o.k.s.i.e.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia Komisja Egzaminacyjna II stopnia podniosła, że treść zadania na pierwszy dzień egzaminu komorniczego wymagała, aby praca osoby egzaminowanej obejmowała czynności właściwe dla egzekucji świadczeń pieniężnych, realizowanych poprzez egzekucję z wynagrodzenia za pracę i z ruchomości, poprzez ich zajęcie i sprzedaż, a w szczególności odpowiadała przepisom prawa i kryterium istotnych zagadnień przyjętych przez zespół egzaminacyjny.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia w częściowo podzieliła zarzuty podniesione w odwołaniu. W odniesieniu do stanowiska przedstawionego przez egzaminowanego dotyczącego fakultatywnego wezwania wierzyciela do uiszczenia zaliczki na wydatki gotówkowe, zgodne z uwagami zawartymi w opisie istotnych zagadnień do zadania na pierwszy dzień egzaminu komorniczego i treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Zdaniem organu zasadny jest pogląd zdającego, iż prawidłowy opis zegarka zajętego podczas czynności przeprowadzonych w miejscu działalności gospodarczej dłużnika zawarty został w protokole zajęcia ruchomości sporządzonego odrębnie od protokołu z czynności terenowych z [...] lutego 2014 r., zgodnie z treścią przepisu art. 847 § 1 k.p.c.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała za częściowo zasadne zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące błędnego trybu sprzedaży zajętych ruchomości w ramach licytacji publicznej, gdyż zakwalifikowanie zegarka do rzeczy o wartości historycznej lub artystycznej skutkowałoby tym, że podlegałby sprzedaży określonej w art. 866² § 1 k.p.c., który zakłada, że sprzedaż winna nastąpić na rzecz państwowego muzeum, biblioteki, archiwum lub ośrodkowi badań i dokumentacji albo za pośrednictwem przedsiębiorstw zajmujących się obrotem przedmiotami o wartości historycznej. Mógłby być sprzedany (fakultatywnie) innym podmiotom (spoza wymienionych w art. 866² § 1 k.p.c.) ale w trybie art. 864¹ k.p.c. (z wolnej ręki) lub końcowo w drodze licytacji publicznej. Przyjęcie przez zdającego, że zegarek stanowił wartość historyczną winno skutkować zastosowaniem preferowanych przez ustawodawcę trybów sprzedaży i dopiero w ostatniej kolejności mógłby podlegać sprzedaży w drodze licytacji publicznej. Ostatecznie organ uznał, że wariant zastosowany przez zdającego jest poprawny jednak niepełny.
Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, podobne uwagi, dotyczące trybu sprzedaży zajętego alkoholu, wskazują na niepełne zrozumienie przepisów regulujących te kwestie przez osobę egzaminowaną. Zdający dokonał sprzedaży alkoholu w drodze licytacji publicznej osobie posiadającej co prawda "akcyzę", co świadczy o niepełnej wiedzy, ponieważ sprzedaż alkoholu, na którego nabycie potrzebne jest pozwolenie następuje zgodnie z art. 866¹ k.p.c. za pośrednictwem przedsiębiorstwa lub na jego rzecz. Do wyceny ruchomości przepis art. 865 k.p.c. stosuje się odpowiednio, tj. w cenach hurtowych, a gdy takie nie zostaną udokumentowane, po cenach o 25% niższych od wartości szacunkowej ruchomości. Sprzedaż winna nastąpić w drodze oferty sporządzonej przez komornika. Organ podniósł też, że użyte przez zdającego sformułowanie, że "nabywca okazał akcyzę" nie powinno mieć miejsca na egzaminie i nie może być tłumaczone "skrótem myślowym", gdyż w treści przepisu 866¹ k.p.c. ustawodawca użył terminu "zezwolenie".
Jeżeli natomiast chodzi o zaznaczone przez egzaminatorów uchybienie polegające na braku podpisów oraz pieczęci urzędowych na pismach kierowanych do stron i urzędów, to zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, należałoby wzmocnić je uwagą o częstym braku dat sporządzania pism, którego to braku nie można usprawiedliwiać pospiechem i upływającym czasem egzaminu.
W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia chybiony okazał się zarzut uznania przez Komisję Egzaminacyjną za błąd sporządzenia notatki z rozmowy (z pracodawcą dłużnika), podczas której pouczono go o treści przepisu art. 88 § 1 pkt 2 k.p., zamiast pisemnego pouczenia, gdyż dla odpowiedzialności pracodawcy określonej w art. 866 § 1 i § 3 k.p.c. niezbędne jest posiadanie przez organ egzekucyjny zwrotnego poświadczenia odbioru takiego pouczenia.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska S.J. o braku dodatkowych kart pracy (karty rozliczeniowej) oraz o poziomie skomplikowania, wielowątkowości i braku jednoznaczności zadania egzaminacyjnego, wielu niedomówień czy możliwości różnej interpretacji, uznając je za subiektywne. To samo zadanie egzaminacyjne rozwiązywali aplikanci we wszystkich komisjach egzaminacyjnych w kraju. Zaznaczył, że w sytuacji, gdy Komisja Egzaminacyjna nie dysponowała kartą rozliczeniową, zdający powinien sporządzić taką kartę (tabelę), tym bardziej, że posiadał jej wzór.
Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, praca S. J. zawierała błędy, między innymi takie jak brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie, niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego sporządzonego przez komornika zgodnie z treścią art. 805 § 1 k.p.c., zbędne doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wierzycielowi, zaniedbanie obowiązku obligatoryjnego nałożenia grzywny z art. 886 § 1 k.p.c. na pracodawcę wobec niewypełnienia przez niego obowiązku z art. 881 § 3 i § 4 k.p.c. oraz art. 883 k.p.c., brak upomnienia osoby trzeciej przed jej wydaleniem z miejsca czynności stosownie do art. 764 k.p.c., brak oddalenia wniosku dłużnika o zwrot wpłaconej kwoty 3000 zł jak i też wniosku o umorzenie postępowania wobec jego przedawnienia, ani podczas czynności jak i też pisemnie niezwłocznie po jej zakończeniu, brak pouczenia dłużnika o treści art. 804 k.p.c., brak ustalenia postanowieniem wynagrodzenia biegłego, brak udzielenia przybicia nabywcom sprzedanych ruchomości. W zakresie operacji finansowych brak było jakichkolwiek zapisów na karcie rozliczeniowej, a ujęte w postanowieniu o umorzeniu postępowania na podstawie art. 825 ust. 1 k.p.c. koszty egzekucji zostały naliczone nieprawidłowo zarówno w zakresie opłaty z art. 49 pkt 1 jak i art. 49 pkt 2 u.o.k.s.i.e. W pracy nie odnotowano przyjęcia potrąconego wynagrodzenia za pracę dłużnika jak i wpłaty bezpośredniej na czynności w kwocie 3 000 zł. Praca nie zawiera również rozliczeń z tytułu wydatków gotówkowych (DW-1, faktura Policji) jak i ustalenia opłaty za udział funkcjonariuszy Policji w czynności w dniu 13 lutego 2014 r. (art. 57 u.o.k.s.i.e. Ponadto zdający nie wystawił faktury VAT i nie odprowadził za dłużnika należnego podatku, a w niewielkim stopniu dokonał czynności biurowych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z [...] grudnia 2005 r. w sprawie określenia szczegółowych przepisów o biurowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych.
Ostatecznie Komisja Egzaminacyjna II stopnia stanęła na stanowisku, że popełnione przez zdającego błędy przy rozwiązywaniu zadania nie pozwalają na pozytywną ocenę jego pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 31 ust. 3 i 4 u.o.k.s.i.e. egzamin komorniczy polega na sprawdzeniu przygotowania osoy przystępującej do egzaminu komorniczego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. W trakcie egzaminu komorniczego zdający opracowuje dwa zadania pisemne, dotyczące czynności wchodzących w zakres ustawowych zadań komorników. System oceniania egzaminu komorniczego określa art. 31d u.o.k.s.i.e. Pozytywny wynik egzaminu komorniczego uzyskuje zdający, który z każdego z zadań pisemnych z egzaminu komorniczego otrzymał ocenę pozytywną (art. 31d ust. 5). Skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu komorniczego w związku z uzyskaniem oceny niedostatecznej z pierwszego zadania egzaminu.
Sąd podzielił ustalenia i ocenę pracy dokonane przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia i uznał, że organ ten zasadnie przyjął, że sporządzona przez skarżącego praca w ramach rozwiązania pierwszego zadania egzaminu nie spełniała minimalnych wymogów pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej. Zaproponowane przez skarżącego rozwiązanie nie spełnia oczekiwań stawianych samodzielnemu komornikowi, który należycie wykonuje czynności. Wady sporządzonej przez skarżącego pracy są na tyle liczne i na tyle istotne, że wystawienie oceny pozytywnej nie było możliwe.
W ocenie Sądu pierwszej instancji Komisja Egzaminacyjna II stopnia szczegółowo wyjaśniła, dlaczego rozwiązanie zaproponowane przez skarżącego jest nieprawidłowe, a ocena ta, zdaniem Sądu, nie była wybiórcza, lecz kompleksowa. W zaskarżonej uchwale w sposób obszerny, szczegółowy i konkretny wyjaśniono, dlaczego rozwiązanie zaproponowane przez skarżącego jest nieprawidłowe. Wbrew twierdzeniu skarżącego Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała na pozytywne elementy jego pracy, porównała i wyważyła je z elementami negatywnymi - prawidłowo uznając, że elementy negatywne przeważyły nad pozytywnymi. W tej sytuacji ocenę tę WSA uznał za kompleksową, a zarzuty skarżącego za bezpodstawne.
Sąd pierwszej instancji uznał za słuszne stanowisko Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, która uchybienia w pracy skarżącego z pierwszego zadania egzaminu zakwalifikowała jako istotne, w stopniu dyskwalifikującym tę pracę. Nawet przy dostrzeżeniu pozytywnych elementów pracy, popełnienie poważnych błędów, które zostały trafnie wskazane, nie pozwala na przyjęcie, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika. Stwierdzone uchybienia świadczą bowiem o niewystarczającym opanowaniu przez egzaminowanego materiału prawniczego i umiejętności stosowania prawa w praktyce.
Zdaniem WSA w rozpoznawanej sprawie zostały ustalone i uwzględnione wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się też do tych wszystkich zarzutów odwołania, których uwzględnienie mogłoby zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia.
S. J. zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo wystąpienia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez błędne stwierdzenie, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia w sposób prawidłowy przyjęła, że sporządzona przez skarżącego praca nie spełnia minimalnych wymogów pozwalających na wystawianie oceny pozytywnej, czym zostały naruszone zostały art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ odwoławczy w sposób nienależyty rozważył całokształt materiału dowodowego sprawy i praca skarżącego spełniała wymogi otrzymania oceny pozytywnej,
3) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 k.p.a. oraz art. 31d u.o.k.s.i.e. poprzez błędne przyjęcie, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia w sposób kompleksowy i prawidłowy dokonała oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego, podczas gdy ocena pracy egzaminacyjnej skarżącego nie została dokonana w oparciu o ustawowe kryteria oceny i w sposób z nimi zgodny i dokonana została z przekroczeniem tzw. luzu decyzyjnego.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia.
Jeżeli chodzi o formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało.
Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, a więc może polegać na błędnej wykładni przepisu postępowania lub na niewłaściwym jego zastosowaniu. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się więc do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 11 marca 2014r., II GSK 2103/12, wyrok NSA z 20 lutego 2014r., II GSK 1933/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
Poczynienie powyższych uwag o charakterze ogólnym było konieczne z uwagi na sposób w jaki została zredagowana skarga kasacyjna.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiście niesłuszny jest pierwszy zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Według strony skarżącej do naruszenia powołanych przepisów doszło poprzez oddalenie skargi pomimo wystąpienia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z kolei art. 151 p.p.s.a., w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie tj. obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), stanowił, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Należy zauważyć, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 p.p.s.a., które regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji, jest następstwem uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej, stosowanym w fazie wcześniejszej niż etap orzekania tj. w fazie kontroli zaskarżonego aktu. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepis określający samo rozstrzygnięcie (por. H. Knysiak – Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 240 i powołane tam orzecznictwo). Należy dodać, że do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub art. 151 p.p.s.a. mogłoby dojść jedynie wyjątkowo, gdyby sąd nadał orzeczeniu inną formułę niż przewidziana w powołanych przepisach. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca.
Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 k.p.a. oraz art. 31d u.o.k.s.i.e. stwierdza, że zarzut ten został sformułowany wadliwie. Należy zauważyć, że art. 138 k.p.a. i art. 31d u.o.k.s.i.e. są przepisami, które podzielone są na dalsze jednostki redakcyjne (paragrafy, ustępy, punkty, litery), regulujące różną materię. Zaniechanie wskazania przez skarżącego konkretnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone przez organ, a których to uchybień nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, oznacza, że omawiany zarzut nie odpowiada w pełni warunkom określonym w art. 176 p.p.s.a. i nie jest możliwa jego merytoryczna ocena.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia podejmując zaskarżoną uchwałę nie naruszyła przepisów postępowania wymienionych w analizowanym zarzucie. Sąd prawidłowo przyjął, za organem odwoławczym, że praca skarżącego była dotknięta tak licznymi istotnymi wadami, że ich suma wykluczała wystawienie oceny pozytywnej. Sporządzona przez skarżącego praca w ramach pierwszego zadania nie pozwalała na przyjęcie, że jest on należycie przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu komornika. Stwierdzone błędy, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji świadczyły o tym, że skarżący nie opanował w stopniu wystarczającym wiedzy prawniczej i nie posiada wymaganych umiejętności w zakresie stosowania prawa.
Podkreślenia wymaga, że uzasadniając omawiany zarzut skarżący powoływał się w zasadzie wyłącznie na te uchybienia w ocenach wystawionych przez egzaminatorów, które wcześniej stanowiły zarzuty odwoławcze i które Komisja Egzaminacyjna II stopnia w większości podzieliła. Skarżący nie zakwestionował natomiast tych błędów, które zostały szczegółowo wymienione w zaskarżonej uchwale, oraz w wyroku Sądu pierwszej instancji, a to właśnie one, z uwagi na ich zakres i charakter, miały decydujące znaczenie przy ustalaniu wyniku egzaminu komorniczego oraz ocenie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutom nie towarzyszyło wykazanie istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, co jak już podniesiono stanowiło niezbędny element prawidłowo skonstruowanego zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło