I OSK 2437/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-05

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Małgorzata Borowiec, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy data urodzenia i miejscowość zamieszkania sędziów są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Dane dotyczące daty urodzenia sędziów stanowią informację publiczną, ponieważ wiek sędziego jest istotny dla oceny możliwości sprawowania urzędu, awansu oraz przejścia w stan spoczynku. Informacja o miejscowości zamieszkania sędziego również ma charakter publiczny, gdyż wpływa na warunki wykonywania funkcji, może generować dodatkowe koszty dla sądu i jest związana z zasadą jawności gospodarowania środkami publicznymi.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziów. Organ odmówił, uznając te dane za informacje o życiu prywatnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ do załatwienia wniosku, uznając te dane za informacje publiczne. Prezes Sądu Rejonowego wniósł skargę kasacyjną, kwestionując uznanie tych danych za informacje publiczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Sądu Rejonowego w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 189/14 w sprawie ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015r. sygn. akt IV SAB/Gl 189/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K[...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R[...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 [...] r.; stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2014r. K[...] zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w R[...] o podanie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tegoż sądu z rozbiciem na poszczególne wydziały, w formie odpowiedzi udzielonej drogą elektroniczną na wskazany adres e – mail. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezes Sądu Rejonowego w R[...] poinformował, że żądane informacje o datach urodzenia oraz o miejscowościach zamieszkania nie stanowią informacji publicznych, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014r. poz. 782 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.d.i.p.", i jako informacje o życiu prywatnym nie mogą zostać udostępnione. Jednocześnie przesłał imienną listę sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w R[...] ze wskazaniem wydziałów, w których orzekają. W dniu 17 listopada 2014 r. K[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R[...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie wskutek przyjęcia, że data urodzenia sędziego i miejscowość jego zamieszkania nie stanowią informacji publicznej; 2) art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie, mimo że objęte żądaniem dane stanowią informację publiczną. Zdaniem skarżącego informacja o dacie urodzenia sędziego jest informacją mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej. Zakreśla bowiem cezurę czasową pełnienia funkcji sędziego. Tym samym dane odnoszące się do daty urodzenia sędziego są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na fakt przedstawiania w uchwałach Krajowej Rady Sądownictwa osób powoływanych na stanowisko sędziowskie z uwzględnieniem ich pełnej daty urodzenia. W ocenie skarżącego również dane o miejscowości zamieszkania sędziego są informacją publiczną, gdyż zgodnie z art. 95 § 1 i art. 95 § 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2013r. poz. 427 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.s.p.", sędzia powinien mieszkać w miejscowości będącej siedzibą sądu, w którym pełni służbę, a po uzyskaniu zgody prezesa sądu przełożonego może zamieszkiwać w miejscowości poza siedzibą sądu i przysługuje mu zwrot kosztów dojazdu. W związku z tym – jak dalej argumentował skarżący – informacja ta ma ścisły związek z pełnieniem przez sędziego funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Dojazdy z miejsca zamieszkania do siedziby sądu i z powrotem są uciążliwe i czasochłonne, co może rzutować na jakość wykonywanej pracy. Generują nadto należności zwiększające wydatki budżetowe sądu, które w całości finansowane są ze środków publicznych. Zdaniem skarżącego im większa odległość od miejscowości zamieszkania sędziego do miejscowości będącej siedzibą sądu, tym większy jest negatywny wpływ na jakość jego pracy i tym większe wydatki ponoszone ze środków publicznych na pokrycie kosztów dojazdu, co zauważył również ustawodawca ustalając regułę zamieszkania sędziego w miejscu siedziby sądu i ustalając jedynie uzasadnione odstępstwa od tej reguły. Skarżący wyjaśnił, że jego celem jest ustalenie skali tych odstępstw, a w przyszłości skali wydatków publicznych z tym związanych. Stwierdził jednocześnie, że dane o miejscowości zamieszkiwania sędziów mają znaczenie dla kształtowania wiedzy i poglądu o funkcjonowaniu sądu, co pozostaje w związku z wartością, jaką jest jawność i przejrzystość funkcjonowania osób sprawujących funkcje publiczne, a także instytucji jaką jest sąd. W zakresie zarzutu uchybienia treści art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. skarżący stwierdził, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji w formie czynności materialno – technicznej, ani też nie wydał decyzji odmownej. Wskazując na brzmienie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. skarżący podniósł, że udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie bezczynność organu polega na braku udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie lub braku wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udzielenia. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w R[...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na wniosek K[...]. Organ zauważył, że w przypadku gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, nie ma potrzeby wydawania decyzji administracyjnej, gdyż nie nastąpiła formalna odmowa udzielenia informacji publicznej. Z obowiązku załatwienia wniosku wywiązano się informując wnioskodawcę, że data urodzenia i miejscowość zamieszkania sędziów nie są informacją publiczną, a w to miejsce udostępniając informację publiczną w postaci imion i nazwisk sędziów Sądu Rejonowego w R[...]. Wskazano nadto, że informacją publiczną jest wiek sędziego, który może być wskazywany w różnych formach, jednak bez konkretyzowania daty urodzenia. Nadto wystarczającą odpowiedzią na pytanie o miejsce zamieszkania sędziego w celu ustalenia związku tego faktu z pełnieniem funkcji sędziego jest wskazanie, czy sędzia zamieszkuje poza siedzibą sądu i czy uzyskuje zwrot kosztów dojazdu. Podsumowując organ podniósł, że informacje o dacie urodzenia i miejscowości, w której zamieszkuje konkretny sędzia, choć mają związek z pełnieniem przez niego funkcji, to jednak nie są informacjami o sprawach publicznych, gdyż z uwagi na charakter związku tych informacji z pełnieniem funkcji sędziego możliwe jest udzielenie informacji publicznej odzwierciedlającej te powiązania i wpływ na funkcjonowanie sądu w formach, które nie godziłyby w prawo poszczególnych sędziów do prywatności. Powołanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w R[...] do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 sierpnia 2014r. stwierdzając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że w świetle przepisów u.d.i.p. prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a w jego posiadaniu znajdują się dane o sędziach orzekających w tym sądzie. Nadto Sąd przypomniał, że informacją publiczną, po myśli art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o sprawach publicznych i podzielił prezentowany w orzecznictwie i literaturze pogląd, że informacja o wieku i miejscowości zamieszkania orzekających sędziów jest informacją mającą związek z pełnioną w organie władzy publicznej funkcją publiczną, w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p. Sąd podkreślił, iż w skardze słusznie wskazano, że dane odnoszące się do wieku sędziego, a konkretnie daty jego urodzenia, zakreślają cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego i niewątpliwie mają znaczenie prawne. Natomiast informacja o miejscowości zamieszkania sędziów ma m.in. znaczenie dla oceny wydatków budżetowych sądu, a więc wydatków objętych ustawą o finansach publicznych. Sąd zauważył, że prezentowane przez organ stanowisko co do tego, jaki ma charakter żądana przez skarżącego informacja o dacie urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w R[...], jest niespójne. W odpowiedzi na wniosek Prezes Sądu Rejonowego w R[...] stwierdził bowiem, że daty urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziów stanowią informację o ich życiu prywatnym, a w związku z tym nie są informacją publiczną. Z kolei w odpowiedzi na skargę wskazano, że informacje o dacie urodzenia i miejscowości, w której zamieszkuje konkretny sędzia mają związek z pełnieniem przez niego funkcji sędziego, jednak nie są informacjami o sprawach publicznych, gdyż możliwe jest udzielenie informacji publicznej odzwierciedlającej te powiązania i wpływ na funkcjonowanie sądu w formach, które nie godziłyby w prawo poszczególnych sędziów do prywatności. W dalszej kolejności w wyroku zwrócono uwagę na brzmienie art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 marca 2006r. sygn. akt K 17/05 oraz z dnia 13 lipca 2004r. sygn. akt K 20/03, w których rozstrzygano zagadnienie związane z granicami ochrony życia prywatnego osób pełniących funkcje publiczne i w których wskazano, że osoby wykonujące funkcje publiczne muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferę życia prywatnego niż osoby niewykonujące takich funkcji. Sąd nie zgodził się z organem co do tego, że informacje o osobach pełniących funkcje publiczne, mające związek z pełnieniem tych funkcji, generalnie podlegają ograniczeniu jako informacje prywatne i wskazał, że w przypadku konieczności zapewnienia ochrony prywatności określonych danych niezbędne jest wydanie decyzji w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że w przywoływanych wyżej wyrokach Trybunał Konstytucyjny nie wykluczył przyznania priorytetu sferze prywatności, bowiem podkreślił, że w ramach zderzenia się dwu wartości – z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, z drugiej prawa do prywatności – nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu i wykluczona jest nadmierna ingerencją w sferę życia prywatnego. Ustosunkowując się do stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę Sąd zwrócił uwagę, że adresat wniosku nie jest uprawniony do dowolnego doboru informacji przekazywanych wnioskodawcy, lecz zobligowany jest do ustosunkowania się do konkretnych żądań zawartych we wniosku. Rozważania zawarte w odpowiedzi na skargę, co do tego jak powinno zostać sformułowane pytanie, by udzielana odpowiedź uzyskała walor informacji publicznej, są – zdaniem Sądu I instancji – wysoce niezrozumiałe. Ponadto wskazano, że na przedstawione w odpowiedzi na skargę zmodyfikowane przez siebie pytania organ również nie udzielił odpowiedzi i nie zwrócił się do wnioskodawcy z ewentualną propozycją załatwienia sprawy w proponowanej formie. Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącego zawierający żądanie udostępnienia informacji publicznej skierowany do podmiotu zobowiązanego, który taką informację powinien posiadać, nie został rozpoznany z uwzględnieniem przepisów u.d.i.p. w zakresie udostępnienia dat urodzenia i miejscowości zamieszkania sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Rybniku. Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącego organ będzie zatem obowiązany załatwić sprawę w sposób odpowiadający regulacji u.d.i.p., z uwzględnieniem obowiązujących go terminów, biorąc pod uwagę stanowisko zaprezentowane w wyroku. Zdaniem Sądu w stanie faktycznym sprawy nie można postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa w związku z dostrzeżoną bezczynnością. Nie sposób bowiem przyjąć oczywistości w naruszeniu prawa w kontrolowanym stanie faktycznym. Sąd podkreślił, że organ mieszcząc się w terminie 14 dni przekazał wnioskodawcy swoje stanowisko będące wynikiem nieprawidłowej interpretacji prawa i jego zachowanie nie miało cech lekceważenia obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezes Sądu Rejonowego w R[...], zaskarżając pkt 1 tegoż wyroku i zarzucając mu błędną wykładnię prawa materialnego, tj. przepisów u.d.i.p. W ocenie skarżącego kasacyjnie informacje o datach urodzenia oraz o miejscowościach, w których zamieszkują poszczególni sędziowie Sądu Rejonowego w Rybniku, nie są informacjami publicznymi, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, iż dla ustalenia możności objęcia urzędu sędziowskiego przez daną osobę, czy przejścia sędziego w stan spoczynku nie jest konieczne wskazywanie konkretnej dziennej daty urodzenia tych osób, a wystarczające jest podanie ich wieku, który może być wskazywany w różnych formach bez konkretyzowania daty urodzenia. Z kolei dla ustalenia konieczności uzyskania zgody prezesa sądu na zamieszkiwanie poza siedzibą sądu, czy też prawa oraz wysokości zwrotu kosztów dojazdu sędziego wystarczające byłoby udzielenie informacji, czy dany sędzia zamieszkuje poza siedzibą danego sądu, czy uzyskał na to zgodę prezesa sądu przełożonego, oraz czy uzyskuje zwroty kosztów przejazdów. W ocenie skarżącego kasacyjnie nie jest możliwe wskazanie takiego kontekstu, w którym dla odzwierciedlenia wpływu na sferę publiczną wieku sędziego lub miejsca jego zamieszkania konieczne jest wskazanie jego konkretnej daty urodzenia lub miejscowości, w której zamieszkuje. W każdym bowiem wypadku możliwe jest udzielenie informacji tak sformułowanej, by odzwierciedlała powiązanie informacji o konkretnej osobie ze sprawowaniem przez nią urzędu sędziego, ale w formie, która nie godziłaby w prawo szczególnych sędziów do prywatności. Konsekwencją przyjęcia stanowiska jest uznanie, iż nie ma potrzeby innego niż w sposób, w jaki uczyniono to w niniejszej sprawie, załatwienia wniosku skarżącego. Skarżący kasacyjnie przypomniał, że wnioskodawcy przesłano wiadomość na adres poczty elektronicznej, iż informacje o datach urodzenia oraz o miejscowościach, w których zamieszkują poszczególni sędziowie Sądu Rejonowego w R[...], nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i jako takie nie mogą mu zostać udostępnione. Z powyższych względów autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części obejmującej pkt 1 oraz rozstrzygnięcie sprawy i przyjęcie, że wniosek K[...]o udzielenie mu informacji publicznej z dnia 2 sierpnia 2014r. został przez Prezesa Sądu Rejonowego w R[...] załatwiony pismem z dnia 14 sierpnia 2014r. zgodnie z przepisami u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, co oznacza, że zobligowany był rozpoznać sprawę w granicach podstaw i wniosków skargi kasacyjnej. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji, co powinno nastąpić już w petitum skargi. Natomiast uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej jest więc zobligowany do precyzyjnego wskazania przepisów, które zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem. W przypadku postawienia zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego należy wyjaśnić, na czym polegała błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), zaś przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać wpływ naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W petitum skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w Rybniku zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu błędną wykładnię prawa materialnego, nie wskazał konkretnych przepisów prawa, które – w jego ocenie – zostały naruszone. Dopiero w uzasadnieniu skargi przywołał niektóre przepisy u.d.i.p. dla poparcia twierdzeń w zakresie wadliwości orzeczenia Sądu I instancji. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając że uzasadnienie środka zaskarżenia wymienia kwestionowane przez Prezesa Sądu Rejonowego w Rybniku przepisy prawa materialnego. Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że kwestią sporną jest możliwość uznania informacji w postaci dat urodzenia sędziów oraz miejscowości ich zamieszkania za informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. W celu rozstrzygnięcia tegoż zagadnienia należy wyjaśnić, że doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jako każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei w art. 6 u.d.i.p ustawodawca wymienił przykładowo rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie ww. przepisów u.d.i.p. oraz art. 61 ust.1 Konstytucji RP statuującego prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej uznaje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Udostępnieniu podlega więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (vide wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 2374/14, z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie I OSK 2904/12; z dnia 21 lipca 2011r. sygn. akt I OSK 678/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć należy, że wnioskiem K[...] z dnia 2 sierpnia 2014r. objęte były informacje w postaci dat urodzenia sędziów, jak i miejscowości ich zamieszkania. Oceniając czy informacje te mają walor informacji publicznej, zauważyć trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p, udostępnieniu podlega informacja o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy zatem jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej wykonują zadania w imieniu Państwa, stanowią więc organy władzy publicznej powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu Państwa. Sędziowie zaś jako funkcjonariusze publiczni sprawują w nich funkcje publiczną, polegającą na orzekaniu w sprawach należących do właściwości tych sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu I instancji, iż wnioskowane informacje w postaci dat urodzenia sędziów, stanowią informację publiczną, bowiem data urodzenia sędziego zakreśla cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego. Wiek sędziego stanowi jedną z przesłanek objęcia stanowiska sędziego sądu rejonowego i jego awansu do sądów wyższej instancji oraz decyduje o przejściu w stan spoczynku (art. 61 § 1 pkt 5 i art. 69 § 1 i 2 u.s.p.). Zatem informacje o datach urodzenia sędziów mają związek z pełnioną przez nich funkcją publiczną i posiadają walor informacji publicznej. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide wyroki: NSA z dnia 23 listopada 2016r. sygn. akt I OSK 1323/15, z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2872/12; WSA: w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012r. sygn. akt II SAB/Wa 51/12 i z dnia 5 grudnia 2012r. sygn. akt II SA/Wa 1716/12, w Rzeszowie z dnia 20 maja 2015r. sygn. akt II SAB/Rz 34/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że dla ustalenia możności objęcia urzędu sędziowskiego przez daną osobę czy przejścia sędziego w stan spoczynku nie jest konieczne wskazywanie konkretnej daty urodzenia, a wystarczające jest podanie wieku sędziego. W tym względzie wskazać należy, że dla precyzyjnej oceny możliwości sprawowania urzędu przez sędziego niezbędna jest znajomość pełnej daty urodzenia obejmującej dzień, miesiąc i rok urodzenia. Nie zasługuje również na aprobatę twierdzenie skarżącego kasacyjnie, iż informacja o miejscowościach zamieszkiwania sędziów nie stanowi informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zaznaczyć należy, że sędzia powinien mieszkać w miejscowości będącej siedzibą sądu, w którym pełni służbę (art. 95 § 1 u.s.p.). Prezes sądu okręgowego w stosunku do sędziego sądu rejonowego oraz sędziego sądu okręgowego, prezes sądu apelacyjnego w stosunku do sędziego tego sądu, a Minister Sprawiedliwości w stosunku do prezesa sądu okręgowego i prezesa sądu apelacyjnego, w uzasadnionych przypadkach, może wyrazić zgodę na zamieszkanie sędziego w innej miejscowości (art. 95 § 2 u.s.p.). W razie uzyskania zgody na zamieszkanie sędziego w innej miejscowości sędziemu przysługuje zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do siedziby sądu, ustalonych na zasadach obowiązujących przy ustalaniu wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (art. 95 § 3 u.s.p.). Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że informacja o miejscu zamieszkania sędziego ma związek z pełnieniem funkcji publicznej i ma wpływ na warunki jej wykonywania. Powyższy pogląd ma oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt I OSK 2872/12; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 września 2014r. sygn. akt II SAB/Go 72/14; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 28/15; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015r. sygn. akt II SAB/Po149/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dane o miejscowości zamieszkania sędziów stanowią istotną informację o działalności podmiotu publicznego jakim jest sąd, w tym dotyczącą przestrzegania zasady jawności i przejrzystości funkcjonowania osób sprawujących funkcje publiczne. Niewątpliwe dojazdy sędziów do siedziby sądu zwiększają również wydatki budżetowe sądu, a to oznacza, że informacja w zakresie miejsca zamieszkania sędziego nie pozostaje bez znaczenia dla oceny sposobu wydatkowania przez sąd majątku publicznego i przestrzegania zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi. Konsekwencją powyższego jest uznanie, iż żądane w niniejszej sprawie przez K[...] informacje należy zakwalifikować jako informacje publiczne, w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Tym samym Prezes Sądu Rejonowego w R[...] był zobligowany do załatwienia wniosku z dnia 2 [...] r. zgodnie z uregulowaniami tejże ustawy, czego nie uczynił. Godzi się wyjaśnić, że przepisy u.d.i.p. nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, a wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie informacji w formie czynności materialno – technicznej, bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 5 u.d.i.p.), albo też decyzji o umorzeniu postępowania (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Przy czym odmowa udostępnienia informacji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja stanowiąc informację publiczną nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (art. 5 u.d.i.p.). Powyższe oznacza, że w wypadku, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., wbrew tym przepisom ani nie udostępni w nakazanym terminie w drodze czynności materialno – technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej, to tym samym popada w bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W tych okolicznościach należy potwierdzić zasadność wyroku Sądu I instancji, który zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 2 sierpnia 2014r., uznając że ów wniosek nie został załatwiony w sposób odpowiadający regulacjom u.d.i.p. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, to na mocy art. 184 P.p.s.a., należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło