II OSK 2149/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-25
Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz, WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na budowę, jeśli projekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że projekt budowlany był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie przedłożył wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak tych elementów stanowił podstawę do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące niezgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, braku analizy zacieniania oraz nieprzedłożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną S. R. Zasądzono od S. R. na rzecz J. U. M., V. M., B. L. i M. L. solidarnie kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 717/14 w sprawie ze skarg J. U. M., V. M., B. L. i M. L. oraz K. C. i M. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od S. R. na rzecz J. U. M., V. M., B. L. i M. L. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 717/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uwzględniając skargi J. M., V. M., B. L. i M. L. oraz K. C. i M. C., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...], oraz decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W związku z zapadłymi kolejno decyzjami Starosty S. (z [...] sierpnia 2013 r.; [...] października 2013 r.) i Wojewody [...] (z [...] października 2013 r.; z [...] stycznia 2014 r.) zapadła decyzja Starosty S. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi – S. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego wraz z wewnętrzną linią zasilania energetycznego na działce nr [...] w U..
W ocenie organu I instancji, projektant celem wyeliminowania spornych wielkości dotyczących pomiaru wysokości oraz odległości projektowanego i istniejącego obiektu obniżył jego wysokość o 0,5 m do 9,5 m; obiekt projektowany położony będzie w stosunku do istniejącego budynku na działce sąsiedniej w sposób zmienny, nie będzie on zlokalizowany równolegle do wskazanego obiektu podlegającego analizie, a w związku z tym odległość projektowanej zewnętrznej ściany budynku jest odległością zmienną, co prawidłowo wskazał opracowujący orzeczenie, a tym samym wykonał analizę dla dwóch wariantów odległości okien od projektowanego budynku; dokonano ponownej analizy ilości otworów okiennych, ich wysokości i położenia w stosunku do poziomu terenu wraz ze wskazaniem, że tylko te otwory okienne zostały poddane analizie zacieniania i przesłaniania zgodnie z obowiązującymi przepisami; przedstawiono część graficzną analizy dotyczącą rzutu poziomego i pionowego; przedstawiona analiza wykazała, że spełnione zostały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem między ramionami kąta 60º, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej, niż wysokość przesłaniania – dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m.
Odwołania od ww. decyzji wnieśli K. i M. C., J. M., B. i M. L., M. V., B. Sp. z o.o. w S. oraz S. Sp. z o.o. w S..
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy ww. decyzję o pozwoleniu na budowę.
W ocenie Wojewody przedmiotowa inwestycja jest zgodna z uchwałą Rady Miejskiej w Ustce z dnia 25 września 2003 r., nr XII/103/2003, w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów strefy Śródmieścia Ustki, ograniczonego ulicami Marynarki Polskiej, Pawła Findera, Mała, Kosynierów, Portowa, kanał portowy pn. "Centrum 2" (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2004 r. nr 2, poz. 6) w zakresie zgodności funkcji terenu, lokalizacji, wysokości, kąta nachylenia dachu i elewacji frontowej. Także z analizy nasłonecznienia wynika, że planowana inwestycja nie narusza § 13 ww. rozporządzenia. Ponadto w zakresie sposobu posadowienia fundamentów nie można doszukać się naruszenia prawa. Sposób ich realizacji wynika z uwarunkowań gruntowo-wodnych podłoża, na którym mają być zrealizowane.
Wojewoda stwierdził również, że przedstawionemu w sprawie projektowi budowlanemu nie można zarzucić pozornego obniżenia planowanego budynku. Z rzutu dachu, z przekroju budynku (rys. nr 6) oraz z rzutu elewacji projektowanego budynku (rys. 7 i 8) wynika bezspornie, że budynek ma mieć wysokość 9,5 m. Na rzutach parteru i piętra zaznaczono pomieszczenia o konkretnym przeznaczeniu, natomiast na rzucie poddasza, nie zaznaczono pomieszczeń mieszkalnych, a jedynie poddasze.
Planowany budynek nie jest też tak rozwiniętym produkcyjnie, aby konieczna była jego analiza pod kątem wpływu na otoczenie.
Wojewoda uznał ponadto, że w projekcie planowanego budynku znajdują się wszystkie elementy określone przez § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt zawiera m.in. pismo W. Sp. z o. o. z dnia 20 czerwca 2013 r., w którym stwierdzono, że możliwy jest odbiór ścieków z posesji inwestora poprzez przetłaczanie ich do studni kanalizacyjnej na terenie działki nr [...]; warunki przyłącza energetycznego i kanalizacyjnego.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. M., V. M. oraz B. i M. L., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego; art. 33 ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 3 ust. 11 pkt 1 i § 4 ust. 5.1 lit. a i k ww. planu miejscowego; art. 7, art. 77 i art. 80, art. 10 § 1 w zw. z art. 39 K.p.a. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 717/14.
Ponadto ww. decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. i M. C., podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 77 § 1, art. 7, art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego; art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 4 ust. 5.1 lit. a i k miejscowego planu; § 11 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z 2002 r. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 781/14.
W odpowiedziach na obie skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 781/14, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zarządził połączenie obu ww. spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt II SA/Gd 717/14.
W pismach procesowych z 19, 25 i 31 marca 2015 r. skarżący (odpowiednio J. M., V. M. oraz B. i M. L., a także K. i M. C.) podnieśli dodatkową argumentację za uwzględnieniem ich skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 717/14, uwzględniając skargi wskazał, że przedłożony w sprawie projekt budowlany nie spełnia wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a inwestor nie przedłożył wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W aktach administracyjnych brak jest oświadczenia inwestora o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane oraz brak jest stosownego wezwania do uzupełnienia tego braku. Stanowi to naruszenie art. 33 ust. 2 pkt i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Ponadto projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu w zakresie: - zabudowy zwartej (§ 2 ust. 1 pkt 1.32) – z projektu zagospodarowania terenu nie wynika zaś aby projektowany budynek przylegał jednocześnie na obu przeciwległych granicach do budynków na sąsiednich działkach. Niewątpliwie zatem projektowany budynek nie stanowi zabudowy zwartej z innymi budynkami na sąsiednich działkach, w szczególności zaś na działkach nr [...] i nr [...]; - pierzei od strony ul. Marynarki Polskiej (03KDX) oraz elewacji frontowej (§ 2 ust. 1 pkt 1.19 i 1.08) – z załączonego do projektu budowlanego projektu zagospodarowania działki wynika, że wjazd na działkę nr [...] odbywa się od ul. [...], a ściana z wejściem do budynku również położona przy ul. [...]; - wewnętrznej granicy (§ 2 ust. 1 pkt 1.28), którą stanowi granica pomiędzy działkami budowlanymi w jednostce planu nie będąca granicą jednostki planu. Z załącznika graficznego nr 2 miejscowego planu wynika, że działka nr [...] położona jest w jednostce planu 15MU, a jej granica z działką nr [...] jest jednocześnie granicą jednostki planu, gdyż działka nr [...] leży w jednostce planu oznaczonej 13MU. Budynek nie mógł być także usytuowany przy granicy nieruchomości z placem 07KDX. Zresztą w projekcie nie przedstawiono ciągu elewacyjnego pierzei obejmującego także sąsiednie istniejące budynki w jednostce planu lub poza nią. Wskazać przy tym należy, że w planie ustalono wymóg realizacji pierzei jedynie od strony ul. [...] (03KDX).
Projekt nie jest zgodny z § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia z 2002 r., ponieważ plan miejscowy wyklucza wybudowanie budynku na działce nr [...] na granicy z działką nr [...], gdyż granica ta jest jednocześnie granicą jednostek planu.
W ocenie Sądu, wątpliwości budzi również prawidłowość wykonanego w dniu 14 lutego 2014 r. orzeczenia technicznego określającego stan nasłonecznienia i zacieniania pomieszczeń w budynku na sąsiedniej działce nr [...]. W trakcie postępowania strony postępowania wskazywały, że kwestia obniżenia wysokości budynku nie przełożyła się na zmianę kubatury budynku, a organy podnoszonych wątpliwości nie wyjaśniły. Kubatura projektowanego obiektu stanowi istotny parametr. Z projektu budowlanego, zatwierdzonego przez organ i stanowiącego załącznik 1 do decyzji z dnia [...] maja 2014 r., wynikają następujące podstawowe dane projektowanego budynku: powierzchnia zabudowy – 84,96 m2, powierzchnia użytkowa – 189,55 m2 oraz kubatura 782,60 m3 (vide strona 4 projektu datowanego na luty 2013 r.). W aktach administracyjnych znajduje się również projekt budowlany uzupełniony w czerwcu 2014 r., a więc sporządzony i złożony do akt administracyjnych po wydaniu decyzji organu I instancji. Nie stanowi on jednakże załącznika do decyzji ani też nie został zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę załącznik. W uzupełnieniu projektu budowlanego zupełnie inaczej przedstawiono podstawowe dane projektowanego budynku. Wskazano w nim bowiem, że wysokość budynku przed obniżeniem wynosiła 10 m o po obniżeniu budynku 9,50 m, natomiast kubatura budynku przed obniżeniem wynosiła 782,60 m3, zaś po obniżeniu budynku wynosi 726,11 m3 (vide strona 4 uzupełnienia projektu z czerwca 2014 r.).
Organ odwoławczy nie rozważył również zarzutów dotyczących konieczności wybudowania przez inwestora przepompowni oraz studni rozprężnej przed instalacją i braku w projekcie budowlanym któregokolwiek z tych rozwiązań pomimo treści pisma W. Sp. z o. o. z dnia 20 czerwca 2013 r.
Przedstawiony projekt budowlany jest ponadto niekompletny, gdyż nie posiada wymaganego pozwolenia na prowadzenie robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
W ocenie Sądu, ww. uchybienia prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia także art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Wymogów powyższych nie spełnia decyzja organu I instancji, która zawiera jedynie szczątkowe uzasadnienie dotyczące sporządzenia analizy nasłonecznienia i zacieniania, i kwestionowania jej przez skarżących, jednakże do zarzutów tych organ w ogóle się nie odniósł. Również organ odwoławczy nie wyjaśnił wszechstronnie sprawy ani też nie rozważył wnikliwie wszystkich zarzutów odwołań.
Natomiast Sąd nie dopatrzył się aby w tej sprawie doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Poprzednie decyzje wydawane przez pracownika organu I instancji były uchylane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. przez Wojewodę. Nie ma zaś zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w sytuacji, gdy po uchyleniu orzeczenia organu II instancji przez sąd administracyjny dochodzi do ponownego rozpatrywania sprawy przez organ i czyni to pracownik biorący wcześniej udział w wydaniu zaskarżonej, a następnie uchylonej przez sąd decyzji (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II OSK 2886/12).
Sąd nie uwzględnił ponadto zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania przez pozbawienie M. F., do której pisma były przesyłane na wadliwy adres oraz niedopuszczenie do udziału w sprawie i niezawiadomienie o postępowaniu innych osób, które nabyły udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu działki nr 2599 w toku postępowania. Tego rodzaju argumentację mogą bowiem podnosić tylko podmioty, których prawa naruszono (por. wyroki NSA: z 18 czerwca 2008 r., I OSK 959/07; z 26 stycznia 2009 r., II OSK 51/08; a także J.P.Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, str. 373-374). Z tych względów Sąd stwierdził, że skarżący nie mogą powoływać się w toku niniejszego postępowania na podstawę wznowieniową dotyczącą innych osób (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).
Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpoznawania sprawy orzekające organy wezmą pod uwagę, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę przymiot strony przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W sytuacji zmian własnościowych, spowodowanych sukcesją generalną lub szczególną praw do nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, zapewniony udział w postępowaniu muszą mieć następcy prawni. Późniejsze niż na etapie wszczęcia postępowania o pozwolenie na budowę ujawnienie w ewidencji gruntów zmiany podmiotów uprawnionych do nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, która to zmiana zaistniała przed wszczęciem postępowania, skutkować musi uznaniem braku zapewnienia udziału w postępowaniu właściwemu kręgowi stron (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 czerwca 2012 r., II SA/Bk 296/12).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., złożył S. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na zaskarżoną decyzję oraz jej oddalenie. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; tj. art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w zw. z punktem 5.1.a, 5.1.b, 5.1.f i 5.1.k karty terenu dla jednostki 15MU oraz § 2 ust. 1 pkt 1.08, § 2 ust. 1 pkt 1.19, § 2 ust. 1 pkt 1.28 i § 2 ust. 1 pkt 1.32 miejscowego planu, w obrębie którego położona jest przedmiotowa nieruchomość przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zatwierdzony przez organ w decyzji projekt budowlany jest niezgodny z ww. przepisami oraz, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykluczają zaprojektowanie i wybudowanie budynku na działce nr [...] na granicy z działką nr [...].
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przez:
- błędną analizę dokonanych przez organ ustaleń faktycznych i prawnych oraz błędne przyjęcie przez Sąd, że organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia zgodności projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz w zakresie prawidłowego uzasadnienia wydanych decyzji;
- błędne przyjęcie, że plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla obszaru, na którym ma być realizowana inwestycja w punktach 5.1.a, 5.1.b, 5.1.f i 5.1.k karty terenu dla jednostki 15MU określa warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w taki sposób, że nie jest możliwe zaprojektowanie budynku na działce nr [...] w wewnętrznych granicach działki;
- błędne uznanie, że orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły sprawy w zakresie zarzutów skarżących dotyczących analizy nasłonecznienia i zacieniania;
- przez jednostronną ocenę dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym również dowolną ocenę poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności w sytuacji, w której w aktach sprawy nie ma złożonego przez skarżącego S. R. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane pomimo, że oświadczenie takie, jak wynika z wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 23 kwietnia 2013 r., było wraz z tym wnioskiem złożone;
- błędne uznanie, że z treści wniosku z dnia 23 kwietnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę wynika, że do tego wniosku nie dołączono wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane;
- błędne uznanie na podstawie tylko faktu, że w aktach sprawy administracyjnej nie ma wymaganego oświadczenia o prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane, że inwestor tego oświadczenia do wniosku z dnia 23 kwietnia 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę nie dołączył, a orzekające w sprawie organy to przeoczyły.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. M., V. M. oraz B. i M. L. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą trzech kwestii, a mianowicie zgodności inwestycji z planem miejscowym, zacieniania sąsiedniej nieruchomości i złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Natomiast zarzutami skargi kasacyjnej nie objęto oceny Sądu I instancji w zakresie braku wyjaśnienia przez organy administracyjne wątpliwość dotyczących przyjętej wysokości planowanego budynku, braku dokumentacji w zakresie wymogu wybudowania przez inwestora przepompowni i studni rozprężnej oraz nieposiadania przez inwestora ważnej decyzji właściwego konserwatora zabytków. Oznacza to, że zakres skargi kasacyjnej niezależnie od oceny skuteczności jej zarzutów i tak nie mógłby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Nie podjęto w niej próby podważenia wszystkich wskazanych przez Sąd I instancji uchybień, które stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Już chociażby z tej przyczyny zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły prowadzić do skutku, który miałby za cel uchylenie zaskarżonego wyroku. Ewentualnie zarzuty te mogły prowadzić do zmiany oceny prawnej wypowiedzianej przez Sąd I instancji w zakresie zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym, zacieniania sąsiedniej nieruchomości oraz kwestii złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
Przechodząc zatem do oceny merytorycznej sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że zasadniczo ocena Sądu I instancji dotycząca niezgodności projektu budowlanego z planem miejscowym jest prawidłowa. Należy jednak przy tej ocenie uwzględnić konkretną lokalizację działki nr [...] na rysunku planu i jakie ten rysunek planu zawiera treści (uprawnienia lub zakazy). Otóż działka ta znajduje się zgodnie z postanowieniami planu od strony placu oznaczonego symbolem 07KDX na przedłużeniu ul. Portowej (§ 4 dla jednostki planu 07KDX ust. 2). To zaś oznacza, że działki tej nie dotyczy wymóg realizacji w tym miejscu pierzei, ponieważ plan jasno precyzuje, że pierzeja dotyczy ul. Marynarki Wojennej (§ 4 dla jednostki planu 15 MU ust. 5 pkt 5.1 lit. b w zw. § 2 ust. 1 pkt 1.19 planu miejscowego). Ponadto plan wyraźnie wskazuje, od której strony powinna być elewacja frontowa dla działki nr [...] – od strony 07KDX, czyli od strony placu znajdującego się na przedłużeniu ulicy [...] (§ 4 ust. 5 pkt. 5.1 lit. f w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1.08 planu miejscowego). Ponadto z uwagi na wyznaczoną na rysunku planu nieprzekraczalną linię zabudowy od strony działki nr [...], stanowiącej zgodnie z planem "wymagane wejście lub wjazd na teren, zakaz zabudowy" (§ 4 ust. 4 pkt 4.1 w zw. § 2 ust. 1 pkt 1.13 planu miejscowego), realizacja jakiejkolwiek inwestycji na tej nieruchomości wyklucza z uwagi na konkretne postanowienia planu miejscowego realizację zabudowy zwartej (§ 4 ust. 5 pkt 5.1 lit. a w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1.32 planu miejscowego), co nie oznacza, że nie jest możliwa zabudowa działki nr [...]. Należy bowiem uwzględnić w tym zakresie konkretne uwarunkowania jakie niesie dla tej konkretnej nieruchomości obowiązujący plan miejscowy. Kluczowe w okolicznościach tej sprawy jest to, że od strony działki nr [...] względem działki nr [...] biegnie wyznaczona na rysunku planu linia rozgraniczająca tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, co oznacza, że granica działki pokrywająca się z taką linią nie może stanowić wewnętrznej granicy, o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 28, a także § 4 ust. 5 pkt 5.1 lit. d i k planu miejscowego. W skardze kasacyjnej błędnie zatem argumentuje się, że na takiej granicy działki będącej jednocześnie granicą jednostki planu możliwe jest zgodnie z planem miejscowym zrealizowanie zabudowy. Jednak z uwagi na konkretne okoliczności z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zauważyć, że owa linia ograniczająca tereny o różnym przeznaczeniu biegnie po obrysie starego budynku, który aktualnie został rozebrany, a na jego miejscu (choć nie dokładnie w tym samym miejscu) inwestor już zrealizował inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która jest aktualnie przedmiotem postępowania przed Sądami Administracyjnymi. Z akt sprawy (projekt zagospodarowania terenu działki nr [...]) wynika, że poprzedni budynek nie był zrealizowany dokładnie w granicy działki nr [...], ponieważ przekraczał tą granicę z działką nr [...]. Może to oznaczać, że w tym miejscu działki nr [...] jej granica nie musi wcale pokrywać się z linią rozgraniczającą tereny o różnym przeznaczeniu; a określone w tym zakresie precyzyjne postanowienia planu mogą właśnie uwzględniać zagwarantowanie praw właściciela działki nr [...] do jej zabudowy, a w szczególności prawo jakie daje § 5 ust. 5 pkt 5.1 lit. k w zakresie "wymiany istniejącej zabudowy". Zaistniała w związku z tym istotna okoliczność, która będzie wymagała wyjaśnienia, ale już w zupełnie innym postępowaniu, ponieważ inwestor już zrealizował inwestycję w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę. Nie zmienia to zasadniczej oceny, że organy architektoniczno-budowlane, udzielając pozwolenia na budowę, bez wyjaśnienia tej kluczowej kwestii nie mogły stwierdzić, czy planowana w granicy działki nr [...] od strony z działką nr [...] inwestycja jest zgodna z planem miejscowym. Zgodnie z planem możliwa jest zabudowa działki nr [...] w jej granicach o ile te granice nie stanowią granicy jednostki planu. Takie wyłączenie wynika wprost z treści § 2 ust. 1 pkt 1.28 planu miejscowego i ma zastosowanie do § 4 ust. 5 pkt 5.1 lit. d i k tego planu. Argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w odniesieniu do zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. To jak należy rozumieć pojęcie "wewnętrznej granicy" dokładnie definiuje plan miejscowy we wskazywanym wyżej § 2 ust. 1 pkt 1.28. Dlatego bez dokonania odpowiednich wyjaśnień organy administracyjne nie mogły potwierdzić zgodności inwestycji z planem miejscowym.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w zw. z punktem 5.1.a, 5.1.b, 5.1.f i 5.1.k karty terenu dla jednostki 15MU oraz § 2 ust. 1 pkt 1.08, § 2 ust. 1 pkt 1.19, § 2 ust. 1 pkt 1.28 i § 2 ust. 1 pkt 1.32 miejscowego planu oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w odniesieniu do dokonanej przez Sąd I instancji oceny niezgodności projektu budowlanego z planem miejscowym nie podlegają uwzględnieniu.
Także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie oceny kwestii zacieniania i braku oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
A mianowicie, trudno w okolicznościach tej sprawy jest stwierdzić czy projekt przedstawia prawidłową wysokość zabudowy, którą plan dla działki nr [...] usytuowanej wzdłuż placu 07KDX określa na 2,5 kondygnacji nadziemnych. W § 2 ust. 1 pkt 1.12 lit. b plan miejscowy wskazuje, że liczba kondygnacji określona liczbą "2,5" oznacza budynek piętrowy z poddaszem użytkowym lub nieużytkowym, gdzie wysokość ścianki kolankowej nie przekracza 90 cm licząc od podłogi. Złożone zaś przez inwestora projekty budowlane nie zawierają zwymiarowania ścian kolankowych, co w żaden sposób nie pozwala na stwierdzenie, czy projektowany budynek zachowuje wymaganą planem miejscowym wysokość 2,5 kondygnacji nadziemnej. Ponadto z uwagi na wynikające z materiału dowodowego wątpliwości wyjaśnienia wymaga wskazywana przez Sąd I instancji wielkość kubatury budynku, bo ten parametr zabudowy także ma wpływ na kwestie zacieniania sąsiednich nieruchomości. Oznacza to, że nie można było stwierdzić czy złożona przez inwestora analiza zacieniania budynku na sąsiedniej działce nr [...] jest prawidłowa. Natomiast jeżeli przyjąć, że wysokość planowanego budynku rzeczywiście wynosi 9,5 m oraz mając na uwadze wysokość 1,04 m (dla okien nr 1, 2, 3, 4, 5, 6), 0,62 m (dla okna nr 7) krawędzi najniżej położonego okna w budynku na działce nr 2599, to mając na względzie treść § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 13 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. wysokości przesłaniania dla wysokości 9,5 m w wynoszą odpowiednio dla okien nr 1-6 – 8,46 m, a dla okna nr 7 – 8,88 m. Wskazywana zaś odległość pomiędzy budynkiem na działce nr [...] i planowanym budynkiem na działce nr [...] to odpowiednio dla okien nr 1, 2, 3 – 8,87 m, dla okien 4, 5, 6 – 9,61 m, dla okna nr 7 – 9,38 m, co oznacza, że wskazane wyżej wysokości przesłaniania zawierają się w odległościach pomiędzy budynkami, a zatem dla wysokości 9,5 m, a tym bardziej dla elementu projektowanego budynku, tj. gzymsu na wysokości 6,65 m, zostają spełnione normy wynikające z § 13 ww. rozporządzenia. Jednak ocena ta o tyle nie ma aktualnie znaczenia, że nie wiadomo, czy projektowana faktycznie wysokości i wielkość budynku jest prawnie prawidłowa (czy odpowiada 2,5 kondygnacji czego wymaga plan miejscowy oraz jaka jest jego kubatura), co czyni analizę nasłonecznienia i zacieniania jako dowód, który nie może odnieść zamierzonego skutku na potwierdzenie przedstawionych w nim danych, ponieważ nie wiadomo czy te dane są zgodne z rzeczywistością, w tym z prawnie dopuszczalną wysokością projektowanego budynku na działce nr [...].
Odnośnie zaś argumentacji strony skarżącej kasacyjnie dotyczącej złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, trudno z taką argumentacją polemizować, ponieważ w aktach administracyjnych nie znajduje się żaden egzemplarz oświadczenia inwestora o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Treść wniosku o pozwolenie na budowę w tym zakresie nie ma znaczenia dlatego, że nie odpowiada stanowi faktycznemu wynikającemu z akt sprawy. Poza tym w aktach sprawy nie znajduje się żaden innych dokument na potwierdzenie wskazywanej przez inwestora okoliczności, a ponadto inny dokument, który mógłby potwierdzać kto jest właścicielem działki nr [...], tak aby wykluczyć nasuwające się wątpliwości, czy inwestor mógł prawnie dysponować nieruchomością na cele budowlane.
Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie zacieniania i złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 202 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło