I FSK 1419/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia WSA del. Ewa Rojek, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. S.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 172/15 w sprawie ze skargi D. S.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W.) z dnia 4 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od D. S.-G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. kwotę 180zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 2 kwietnia 2015 r., I SA/Wr 172/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. S.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 4 grudnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. 2. Jak zauważono w motywach orzeczenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z 26 czerwca 2014 r. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2009 r. do grudnia 2009 r. Decyzja został doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej 14 lipca 2014 r. Podatnik 7 października 2014 r. wniósł odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej uznał w szczególności, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po terminie określonym w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ stwierdził również uchybienie terminowi do złożenia odwołania. 3. Oddalając skargę strony na ww. postanowienie w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia odwołania Sąd wywiódł, że organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Odwołanie strony zostało bowiem nadane w placówce pocztowej 7 października 2014 r., tj. po upływie terminu dla skutecznego dokonania tej czynności, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ww. ustawy, który w rozpatrywanym przypadku upłynął w dniu 28 lipca 2014 r. Sąd nie miał przy tym wątpliwości co do okoliczności doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Wszelka korespondencja była przez organ pierwszej instancji kierowana na adres wskazany przez skarżącego i doręczana skutecznie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, włączając w to decyzję kończącą postępowanie. Sąd wskazał również, że organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wobec czego decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna. Natomiast zarzuty skarżącego dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały rozpoznane przez Sąd w odrębnym postępowaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 171/15 (skargę oddalono). 4. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2, art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), jak również art. 1 § 1-2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia uznał, iż organ podatkowy nie naruszył: - art. 162 § 1-2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni po powzięciu wiadomości o przyczynie jego uchybienia (o fakcie istnienia decyzji), gdyż na podstawie doręczonego pracodawcy skarżącego, J. W., w dniu 25 września 2014 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie skarżącego podatnik powinien wiedzieć, że została wydana decyzja w sprawie zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2009 r., podczas gdy brak jest podstaw do stwierdzenia, że zawiadomienie takie może zostać skierowane do strony wyłącznie na podstawie konstytutywnej decyzji wydanej przez organ podatkowy, a ponadto przedmiotowe zawiadomienie zostało skierowane nie na adres miejsca zamieszkania skarżącego tylko jego małżonki, M. S., - art. 121 § 1-2, art.122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne przyjęcie, że skarżący od 25 września 2014 r. wiedział o istnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2009 r., podczas gdy informację taką powziął dopiero w dniu 6 października 2014 r., tj. w chwili otrzymania kopii decyzji, - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów na skutek nieprzeprowadzenia dowodów z zeznań świadków, ani żadnych innych dowodów poza dokumentem w postaci przesyłki korespondencji na okoliczność momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez skarżącego, - art. 291b Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego pełnomocnikowi skarżącego w postępowaniu kontrolnym na ten sam adres, co skutkowało brakiem wiedzy skarżącego o tym, że takie postępowanie się toczy, a w konsekwencji nie mógł on w sposób należyty dbać o swoje interesy, czego następstwem było niepodjęcie decyzji skierowanej na adres miejsca zamieszkania w czerwcu 2014 r., - art. 128 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2009 r. nie służy odwołanie, podczas gdy wszelkie przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały spełnione i decyzja nie ma charakteru decyzji ostatecznej, - art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, podczas, gdy termin ten wadliwie nie został przywrócony. W piśmie z 21 lutego 2017 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zwrot kosztów postępowania. Na rozprawie przed NSA pełnomocnicy stron popierali dotychczasowe stanowiska. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie odnotować należy, że większość zarzutów zgłoszonych w środku odwoławczym nie ma związku z przedmiotem orzekania, ponieważ dotyczy kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jako taka nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Wypowiedź Sądu w tym zakresie oznaczałaby w niniejszej sprawie wyjście poza jej granice w rozumieniu art. 134 § 1 w zw. z art. 193 Ppsa, na co już zwrócono uwagę skarżącemu w motywach wyroku Sądu pierwszej instancji (s. 6 in fine uzasadnienia). Na tym tle sformułowany w środku odwoławczym wniosek, że w rozpoznawanym stanie faktycznym kwestia stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania "jest nierozerwalnie związana z istnieniem lub nie przesłanek do przywrócenia na wniosek skarżącego terminu" (s. 5 skargi kasacyjnej) w niczym nie zmienia faktu, że okoliczności te (przyczyny uchybienia terminowi) nie mogą być oceniane w przedmiotowej sprawie, która nie dotyczy orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu, a postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z jego uchybieniem. Jedynymi podstawami kasacyjnymi odnoszącymi się do istoty sporu w niniejszej sprawie są zarzuty naruszenia art. 128 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak skarżący nie kwestionuje w tych ramach ustalenia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a wywodzi tylko, że w szczególności to ostanie unormowanie naruszono "poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas, gdy termin ten wadliwie nie został przywrócony". Już zatem tylko z tych powodów zarzuty powyższe nie mogą zostać uwzględnione, bowiem zaistnienie stanu faktycznego wypełniającego hipotezę art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie jest dyskusyjne. Odnosząc się natomiast do podnoszonej w tym zakresie kwestii "zależności" obu postępowań wskazać należy, że okoliczność, iż organ podatkowy postanowieniem wydanym na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oznacza że pozostał stan obiektywny polegający na uchybieniu terminowi (por. np. wyrok NSA z 19.11.2015 r., II FSK 2511/13, CBOSA). Postanowienie organu w tym przedmiocie utrzymało się prawomocnie w toku kontroli sądowoadministracyjnej (wyrokiem o sygn. I FSK 1473/15 oddalono skargę kasacyjną strony w ww. sprawie). Tym samym bezprzedmiotowa jest analiza ww. aspektu sprawy (wpływu rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu na ocenę kwestii wniesienie odwołania z jego uchybieniem). Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 184, a w zakresie kosztów postępowania zgodnie z art. 204 pkt 1 w zw. z art. 209, a także w zw. z art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948).