II SA/Wr 97/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-15
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania, który figurował w poprzednim dowodzie osobistym, nawet jeśli ten adres został później anulowany jako niezgodny ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami?Ratio decidendi
Organ administracji nie jest zobowiązany do wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania, który figurował w poprzednim dokumencie, jeśli adres ten został anulowany jako niezgodny ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, a dane w nim zawarte muszą być zgodne z aktualnymi rejestrami i ewidencjami. W przypadku braku aktualnego zameldowania, dane adresowe nie są zamieszczane w dowodzie osobistym.Stan faktyczny
Skarżąca D.H. wniosła o wydanie nowego dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania "S., O. 4", który figurował w jej dowodzie z 1968 r. Organy administracji wielokrotnie odmawiały wpisania tego adresu, wskazując na zmianę numeracji nieruchomości i anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania pod tym adresem jako niezgodnego ze stanem faktycznym. Skarżąca kwestionowała te decyzje, powołując się na dane z poprzedniego dowodu i ewidencji z daty zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że adres "S., O. 4" został prawidłowo anulowany i nie może być wpisany do nowego dowodu osobistego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D.H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania oddala skargę.
W dniu 7 listopada 2003 r. D.H. zwróciła się do Urzędu Gminy w P. z wnioskiem o wydanie nowego dowodu osobistego w zamian za posiadany książeczkowy dokument tożsamości wydany w dniu 18 czerwca 1968 r. We wniosku tym jako adres zameldowania na pobyt stały wnioskodawczym wpisała: w rubryce "Miejscowość" nazwę "S.", w rubryce "Ulica" nazwę "O." oraz "Numer domu" - "4".
Pismem z dnia 27 listopada 2003 r. wnioskodawczyni została poinformowana, że Urząd Gminy w P. podjął kroki w celu ujednolicenia numeracji budynków w całej gminie, w tym również w miejscowości S., w związku z czym wydanie dowodu osobistego z określaniem adresu zamieszkiwania innym niż Staniszów 4 będzie możliwe dopiero z chwilą podjęcia uchwały o zmianie numeracji.
W dniu 4 kwietnia 2005 r., po zakończeniu działań porządkujących numerację nieruchomości we wsi S., do D.H. i jej męża J.H. skierowano zawiadomienie o nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego "S. 2d".
W dniu [...] r. Wójt Gminy P. wydał decyzję Nr [...] o odmowie wpisania w dowodzie osobistym adresu "S., ul. O. 4" jako niezgodnego z danymi figurującymi w ewidencji ludności.
Po złożeniu odwołania przez D.H. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wskutek zaskarżenia tej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 396/05 uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że bez skutecznego prawnie wzruszenia dotychczasowego zameldowania skarżącej organ administracji w postępowaniu w sprawie wydania dowodu osobistego jest związany dokonanym wcześniej zameldowaniem.
Po uprawomocnieniu się wyżej wymienionego wyroku i przesłaniu akt do organu, Wójt Gminy P. wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...] orzekającą o zameldowaniu D.H. z urzędu pod adresem "S. 2d". Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], ponieważ obowiązujące przepisy prawa nie umożliwiają dokonania zameldowania osoby z urzędu, a jedynie na wniosek osoby.
W dniu [...] r. Wójt Gminy P. decyzją Nr [...] ponownie odmówił wpisania w dowodzie osobistym żądanego przez D.H. adresu zameldowania "S., O. 4" jako niezgodnego ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dokonana została zmiana administracyjna numeracji nieruchomości i obecnie prawidłowym adresem zameldowania jest adres "S. 2d". Od powyższej decyzji D.H. złożyła odwołanie do Wojewody D., który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu gminy.
Na skutek wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 616/12 ponownie uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie oznacza automatycznie zmiany adresu zameldowania, dlatego organy naruszyły przepis art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z uwagi na niepodjęcie działań mających na celu weryfikację dotychczasowego adresu zameldowania D.H..
Po zwróceniu przez Sąd akt sprawy Wójt Gmin P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania zameldowania D. i J.H. na pobyt stały w lokalu pod adresem S., O. 4. Zakończyło się ono wydaniem w dniu [...] r. decyzji Nr [...] orzekającej o anulowaniu czynności materialno-technicznej powyższego zameldowania, gdyż taki adres nigdy nie figurował w oficjalnych rejestrach dotyczących wsi S..
Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...], na którą D. i J.H. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że decyzje organów obu instancji wydane w sprawie wyżej wymienionego adresu nie naruszają prawa.
Pismami z dnia 7 grudnia 2013 r. i 7 kwietnia 2014 r. D.H. nadal żądała rozpatrzenia jej wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. i wydania dowodu osobistego z wpisanym adresem zameldowania wskazanym w tym wniosku.
W dniu [...] r. decyzją Nr [...] Wójt Gminy P. odmówił wydania D.H. dowodu osobistego z żądanym przez nią adresem S., O. 4. Wskutek złożenia przez nią odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez tamtejszy organ. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana - jak wynika z sentencji – w przedmiocie wpisania w dowodzie osobistym adresu zameldowania żądanego przez odwołującą, jednakże jako podstawę materialnoprawną powołano przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym jeżeli dane zgłoszone przez osobę dopełniającą obowiązku meldunkowego budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Powołany przepis prawa materialnego w żaden sposób jednak nie dotyczy kwestii zamieszczenia jakichkolwiek danych w dowodzie osobistym. Zagadnienie to zostało uregulowane w art. 37 wyżej wymienionej ustawy, przy czym w tej konkretnej sprawie istotny jest zapis art. 37 ust. 1 pkt 4, który stanowi o zamieszczeniu w dowodzie osobistym adresu zameldowania. Ponadto organ zauważył, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że strona została wezwana do przedłożenia nowego formularza wniosku bez uzupełnienia danych adresowych, a ponadto aktualnych fotografii jako elementów niezbędnych przy załatwieniu wniosku o wydanie dowodu osobistego, powołując się przy tym na § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty, przy czym organ nie podał publikatora tego aktu - Dz. U. nr 47 z 2009 r., poz. 384 z późn. zm. Powołany § 7 ust. 1 tego rozporządzenia składa się obecnie z 3 punktów: 1 - dotyczy fotografii, a 3 i 4 - dołączenia odpisu stosownego aktu stanu cywilnego (pkt 2 dotyczący opłaty został uchylony). Zatem na podstawie przepisów powołanych przez organ I instancji trudno jednoznacznie stwierdzić, czym organ ten kierował się wydając swoje rozstrzygnięcie: brakiem aktualnych fotografii strony czy brakiem nowego wniosku bez uzupełnionych danych adresowych.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Wójta Gminy P. wezwał D.H. do złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego według wzoru określonego w załączniku do wyżej wymienionego rozporządzenia bez danych o zameldowaniu (bowiem decyzją Nr [...] anulowano adres "S., O. 4"), zaś z uwagi na upływ długiego okresu czasu od 7 listopada 2003 r. - dostarczenia aktualnych fotografii. Wnioskodawczyni została wezwana o doręczenie wskazanych wyżej dokumentów w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o wydanie dowodu osobistego bez rozpatrzenia. Żądane dokumenty nie zostały przez D.H. – mimo odebrania wezwania w dniu 29 sierpnia 2014 r. – nadesłane.
W związku z powyższym decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wójt Gminy P. ponownie odmówił D.H. wydania dowodu osobistego z żądanym przez nią adresem zameldowania "S., O. 4".
Od powyższej decyzji D.H. złożyła odwołanie, podnosząc w nim, że nie składała nowego wniosku o zameldowanie, zaś zameldowanie w dniu 28 stycznia 1983 r. zostało dokonane zgodnie z obowiązującym wówczas prawem. Odwołująca dokonała zgłoszenia na pobyt stały pod numerem porządkowym O. 4 – S., zaś dane o zameldowaniu nie były kwestionowane przez 30 lat, nawet w dacie wykupu nieruchomości 23 listopada 1993 r.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest wydanie dowodu osobistego D.H. z żądanym przez nią adresem zameldowania "S., O. 4", tj. takim, jaki figurował w książeczkowym dowodzie osobistym z 1968 r.
W rozpatrywanej sprawie, stosując się do wytycznych zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanych wskutek wcześniejszego odmawiania wydania dowodu osobistego z żądanym adresem zameldowania, organ I instancji dokonał weryfikacji prawidłowości dotychczasowego zameldowania odwołującej. W efekcie powyższego została wydana decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania strony pod adresem "S., O. 4", ponieważ adres taki nigdy nie został usankcjonowany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę D., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 oddalił skargę D. i J.H.. Następnie pełnomocnik D. i J.H. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wydanego wyroku. Jednakże zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, zatem wniesienie skargi do sądu nie wstrzymało również wykonania ostatecznej decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu gminy, czyli orzekającej o anulowaniu zameldowania D.H. pod adresem S., O. 4 i decyzja ta została wykonana, a więc wyżej wymieniony adres zameldowania został anulowany.
Wojewoda zauważył przy tym, że już w uchwale z dnia 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP 6/91 podjętej w składzie siedmiu sędziów (co wiąże inne sądy) Sąd Najwyższy stwierdził, że z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności oraz z faktu istnienia obowiązku meldunkowego mieszkańców wynika, iż właściwy organ administracyjny powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym. Wśród tych czynności mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności, zwłaszcza, że czynność materialno-techniczna wprawdzie może tworzyć skutki prawne, ale sama nie ma cechy ani ostateczności, ani też prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego - również wtedy, gdy wątpliwości dotyczące zgłoszonych danych ujawniły się już po przyjęciu i zarejestrowaniu zgłoszenia meldunkowego. W przeciwnym wypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie nakazywałby organom I i II instancji dokonania weryfikacji dotychczasowego zameldowania D.H. z 1983 r., zaś po wydaniu przez te organy decyzji w sprawie anulowania powyższego zameldowania nie orzekłby w wyżej przywołanym wyroku z dnia 6 marca 2014 r., że wydane decyzje nie naruszają prawa.
Skoro więc wskazany przez stronę adres zameldowania "S., O. 4" został anulowany, to nie jest – zdaniem organu II instancji - w tej sytuacji możliwe wydanie dowodu osobistego z powyższym adresem. Dopóki zatem D.H. nie dopełni obowiązku meldunkowego i nie zamelduje się pod nadanym jej nieruchomości adresem, tj. S. 2d, dopóty będzie mogła otrzymać dowód osobisty jedynie bez zamieszczonych w nim danych adresowych. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że w poprzednim dokumencie tożsamości wpisano jako adres zameldowania strony "S., O. 4", bowiem wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, więc przy wymianie na nowy zamieszczane dane powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 405/09). Odwołująca - zgodnie z danymi figurującymi w ewidencji ludności - nie posiada obecnie adresu zameldowania na pobyt stały bądź pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, zatem - na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w jej dowodzie osobistym nie mogą zostać zamieszczone dane o adresie miejsca zameldowania.
Odnosząc się jednocześnie do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że Wojewoda D. uchylił w 2006 r. decyzję organu gminy orzekającą o zameldowaniu strony z urzędu pod adresem S. 2d oraz umorzył postępowanie w tym zakresie, ponieważ obowiązujące przepisy prawa nie umożliwiają dokonania zameldowania osoby z urzędu, a jedynie na wniosek danej osoby, zaś Sąd Rejonowy w J.G. postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. uchylił wpis dotyczący zmiany określenia położenia nieruchomości odwołującej ze względów proceduralnych. Wskazał przy czym, że to nie sąd ustala numery porządkowe nieruchomości, więc powyższe postanowienie nie ma wpływu na oznaczenie adresowe lokalu będącego współwłasnością odwołującej. Zmiana adresu danej nieruchomości nie wpływa na ważność aktu notarialnego dotyczącego tej nieruchomości, ani w żadnej mierze nie odbiera własności lokalu osobom, do których ten lokal należy.
Organ zauważył również, że odwołująca wniosła o dostarczenie przez organ gminy dokumentacji dotyczącej zmiany numeru porządkowego jej nieruchomości, ponieważ nie umożliwiono jej brania czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez gminę w latach 2003-2006 w sprawie inwentaryzacji i zmiany numerów porządkowych nieruchomości. Wojewoda D. nie jest – jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - organem sprawującym nadzór nad działalnością organów gmin w powyższym zakresie, a niniejsze postępowanie administracyjne nie dotyczy prawidłowości przeprowadzenia procedury zmiany numeracji nieruchomości we wsi S..
Jednocześnie Wojewoda zgodził się ze stroną, że organ I instancji niezasadnie kilkakrotnie informował ją o wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania dowodu osobistego, nawet po przekazaniu sprawy przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia, bowiem postępowanie to było kontynuowane, a nie wszczynane ponownie. Ponadto, organ I instancji niewłaściwie zinterpretował wywód Wojewody zawarty w decyzji z dnia [...] r. przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, a dotyczący wezwania strony do przedłożenia nowego wniosku o wydanie dowodu osobistego. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że wzywając wówczas stronę na podstawie art. 50 Kpa organ gminy nie podał pełnej podstawy prawnej (tzn. odpowiedniego paragrafu) i pouczył o ewentualnym pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia w przypadku niezastosowania się strony do wezwania, tj. konsekwencji wynikającej z art. 64 § 2 Kpa. Wskutek powyższego organ gminy ponownie wezwał stronę do przedłożenia nowego wniosku, tym razem błędnie na podstawie właśnie art. 64 § 2 Kpa, mimo iż trudno wyobrazić sobie pozostawienie bez rozpatrzenia sprawy, w której zostały już wydane nie tylko decyzje organów administracji, ale także wyroki sądowe. Ponadto, organ po raz kolejny nie zawarł w swojej decyzji stosownego uzasadnienia prawnego, tj. wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem zastosowanych przepisów prawa, a także z niezrozumiałych powodów powołał się w podstawie prawnej tej decyzji na przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu, gdyż nie dotyczy ono nadania oznaczenia adresowego nieruchomości, lecz wydania dowodu osobistego. Tym razem jednakże stwierdzone uchybienia nie miały wpływu na wydane rozstrzygnięcie merytoryczne w rozpatrywanej sprawie, zatem organ odwoławczy zobowiązany był - po analizie akt sprawy - utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła D.H., zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewydanie dowodu osobistego zgodnie z wnioskiem skarżącej, pomimo że wniosek ten zgodny był z wszelkimi danymi wynikającymi z istniejącą wówczas ewidencją ludności.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wnioskiem z dnia 7 listopada 2003 r. złożyła w Urzędzie Gminy w P. wniosek o wymianę dowodu osobistego w zamian za dotychczas posiadany z 1968 r., który utracił swoją ważność. Od tamtej pory podejmowane są przez skarżącą działania mające na celu uzyskanie dowodu osobistego, a organ właściwy w niniejszej sprawie pozostaje bezczynny. Ponadto skarżąca podniosła, że składając wniosek o wymianę dowodu osobistego opierała się na danych zawartych w już posiadanym przez nią dowodzie osobistym, tj. jako miejsce zameldowania wskazała "S., O. 4". Zgodnie zaś z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 marca 2014 r. (sygn. akt II SA/Bk 1095/13), "wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny, oparty o zapisy ewidencyjne. Art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie daje organowi uprawnień do wpisania w dowodzie osobistym innego miejsca zameldowania niż to wynika z aktualnej ewidencji zameldowania". Nie budzi wątpliwości – zdaniem skarżącej - że w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o wymianę dowodu osobistego dane o zameldowaniu stanowiące jego podstawę pochodziły z ewidencji ludności prowadzonej przez Gminę P., a ponadto znajdowały potwierdzenie w ewidencji gruntów, decyzjach podatkowych oraz wpisie w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. Wszelkie dane wymagane przez obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Sprawę Wewnętrznych z dnia 20 września 1974 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz. U. Nr 33, poz.196) zostały przez skarżącą wskazane w złożonym wniosku i nie mogły one zostać samodzielnie ustalone przez skarżącą, ale musiały opierać się na stosownej dokumentacji, a ta w roku 2003 potwierdzała, że miejscem zameldowania skarżącej jest "S., O. 4".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy art. 37 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), w brzmieniu na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, w dowodzie osobistym zamieszcza się następujące dane:
1) nazwisko, nazwisko rodowe i imię (imiona);
2) imiona rodziców;
3) datę i miejsce urodzenia;
4) adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się;
5) płeć, wzrost w centymetrach i kolor oczu;
6) numer PESEL;
7) nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności;
8) serię i numer dowodu osobistego.
Dowód osobisty zawiera również wizerunek twarzy oraz podpis jego posiadacza. W przypadku gdy złożenie podpisu przez posiadacza dowodu osobistego nie jest możliwe, podpisu nie zamieszcza się (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 7 listopada 2003 r. skarżąca wniosła o wydanie nowego (z powodu upływu terminu ważności dotychczasowego) dowodu osobistego ze wskazanym przez nią adresem zameldowania "S., O. 4", który figurował w poprzednio wydanym dowodzie osobistym z 1968 r.
W związku z powyższym pismem zostały podjęte przez organ gminy działania celem ujednolicenia numeracji budynków w całej gminie, w tym również w miejscowości S., których konsekwencją było skierowane w dniu 4 kwietnia 2005 r. do D.H. i jej męża J.H. zawiadomienie o nadaniu ich nieruchomości nowego numeru porządkowego "S. 2d".
Istotne w sprawie jest również to, że w powołanych wyżej wyrokach z dnia 19 lipca 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 396/05) oraz z dnia 22 stycznia 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wr 616/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał organy orzekające w niniejszej sprawie do dokonania weryfikacji prawidłowości dotychczasowego zameldowania skarżącej. "Organ administracyjny – w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego - związany jest dokonanym wcześniej zameldowaniem i bez jego wzruszenia w postępowaniu w tym przedmiocie prawidłowości dotychczasowego zameldowania – zameldowanie to nie może być skutecznie kwestionowane i podważane. Odmienne postępowanie stanowi naruszenie prawa. Nie podważając zasady nadawania nieruchomościom numerów porządkowych w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (vide powołane przez stronę rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28.10.2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości) w konsekwencji dotychczasowych wywodów stwierdzić trzeba, że – bez skutecznego prawnie wzruszenia dotychczasowego zameldowania skarżącej – nie można w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego twierdzić, iż miejsce zameldowania podane przez stronę we wniosku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi" (wyrok w sprawie III SA/Wr 396/05). Jak wskazał natomiast Sąd w wyroku w sprawie IV SA/Wr 616/12, "organy administracji przyjęły (...), że zmiana numeru porządkowego nieruchomości, oznacza zmianę stanu faktycznego sprawy, skutkującą zmianą adresu zameldowania, zamieszczanego w dowodzie osobistym, powodującą iż zbędne jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia zarówno w formie decyzji administracyjnej jak i czynności materialno–technicznej w kwestii ustalenia prawidłowego adresu zameldowania skarżącej. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie oznacza jednak zmiany adresu zameldowania. (...) Podkreślić zatem należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło tego rodzaju do zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniałaby utratę mocy wiążącej, oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku Sądu z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 396/05. Zmiana numeru porządkowego nieruchomości nie uchyla wytycznych Sądu zawartych w omawianym wyroku nakazującym weryfikację dotychczasowego zameldowania skarżącej. Ponadto o zmianie tej skarżąca została poinformowana pismem Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r., a pierwsza decyzja tego organu odmawiająca wpisu w dowodzie osobistym dotychczasowego adresu zameldowania wydana została następnego dnia, czyli 5 kwietnia 2005 r. Tym samym w sposób oczywisty organy orzekające obu instancji naruszyły przepis art. 153 p.p.s.a. Nie podejmując działań mających na celu wzruszenie adresu zameldowania skarżącej organy administracji naruszyły również art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, organ gminy prowadzący tę ewidencję, obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ, co wymaga stosownego postępowania administracyjnego w tym zakresie i podjęcia decyzji administracyjnej. (...). W świetle powyższego brak było podstaw prawnych do wydania decyzji odmawiającej wpisania do dowodu osobistego adresu zameldowania podanego przez skarżącą".
Efektem powyższych wyroków jest decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] r. Nr [...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania strony pod adresem "S., O. 4", która została utrzymana w mocy przez Wojewodę D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 695/13 oddalił wniesioną na tę decyzję skargę D. i J.H..
W powyżej wskazanym wyroku Sąd uznał za słuszne przyjęcie przez Wojewodę, że "jedną z przesłanek niezbędnych do dokonania zameldowania w danym lokalu jest istnienie konkretnego adresu, którym oznaczony jest lokal objęty wnioskiem o zameldowanie. W dacie zameldowania skarżących, tj. w dniu 28 stycznia 1983 r. nie istniała miejscowość o urzędowej nazwie S. O., gdyż w dacie tej czynności figurowała jedynie miejscowość o nazwie urzędowej S. (powiat j.) nadana rozporządzeniem Minister Administracji Publicznej i Minister Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. 1947m nr 37, poz. 297), w którego § 1 postanowiono, że przepis ten ustala w brzmieniu polskim nazwy oraz pisownię miejscowości podanych w tym przepisie. Podkreślenia wymaga, że nazwa miejscowości (wsi) S. ujęta została w również w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (DZ. U. z 2013 r. poz. 200), wydanego na podstawie ustawy art. 9 ust. 1 z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz.U. nr 166, poz. 1612 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2003 r. W załączniku do tego rozporządzenia, str. 2038, podano bowiem nazwę wsi S. w Gminie P., Powiat J.G., z identyfikatorem miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju 0192146. Zatem nazwa "O." była jedynie nazwą potoczną i nie może stanowić nazwy ulicy, będącej częścią składową adresu, o którym mowa zarówno w § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności, które obowiązywało w dacie zameldowania skarżących jak i w art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Słusznie przy tym wskazały organy orzekające w sprawie, że w dacie zameldowania skarżących również w ewidencji gruntów i budynków w miejscowości S. nie znajdował się adres O.. Ewidencja ta w dacie zameldowania była prowadzona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tego dekretu ewidencja ta obejmowała co do budynków – położenie, przeznaczenie, materiał z jakiego zostały wykonane, rok ukończenia budowy oraz szczegółowy opis. Określenie położenia sprecyzowane zostało zaś w załączniku nr 1 i nr 2 do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 29 lipca 1955 r. (M.P. nr 71 poz. 894), z których wynika, że obejmuje ono nazwę miejscowości, gruntu, nieruchomości, ulicy, nr porządkowy itp. Prawidłowe są także ustalenia organów administracji, że nieruchomości skarżących nie został nadany numer porządkowy 4. Potwierdza to zawiadomienie Wójta z dnia 4 kwietnia 2005 r. nr [...] z którego wynika, że nieruchomości skarżących został nadany numer porządkowy 2d. Numer porządkowy został nadany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), a prace porządkowe mające na celu uporządkowanie numeracji nieruchomości rozpoczęły się dopiero w 2003 r., co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Z zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że do ewidencji ludności prowadzonej przez Wójta Gminy jako adres zameldowania skarżących wpisano przy rejestracji w 1983 roku jeszcze inny adres, tj. "S. 4". Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że również ten adres jest nieprawidłowy skoro numerem 4 we wsi S. była oznaczona zupełnie inna nieruchomość, a osoby zamieszkałe w niej posiadają długoletnie zameldowanie, tj. od roku 1957, czyli wiele lat przed wybudowaniem i kupnem spornego lokalu przez skarżących i ich zameldowaniem. Zatem w niniejszej sprawie w dacie zameldowania skarżących ani też w późniejszym okresie w miejscowości S. nie nadano nazwy ulicy podanej przez skarżących we wniosku o zameldowanie (O.) ani numeru porządkowego nieruchomości wskazanego w tym wniosku (nr 4). Zasadnie więc organy orzekające w sprawie przyjęły, że adres podany we wniosku o zameldowanie jest niezgodny ze stanem faktyczny, co uzasadniało uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania z dnia 23 stycznia 1983 r. w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenie pobytu stałego. Ewidencja ludności ma bowiem na celu rejestrację danych dotyczących m. in. zameldowania, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym".
Uwzględniając powyższe rozważania oraz fakt anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżących w lokalu pod adresem "S., O. 4", Sąd doszedł do przekonania, podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie jest w tej sytuacji możliwe wydanie dowodu osobistego ze wskazanym przez skarżącą we wniosku z dnia 7 listopada 2003 r. adresem. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się zaś do podniesionych w skardze kwestii, że skarżąca składając wniosek o wymianę dowodu osobistego, opierała się na danych zawartych w już posiadanym przez nią dowodzie osobistym, fakt ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – wpisy w dowodzie osobistym mają charakter wtórny i rejestracyjny, więc przy wymianie na nowy zamieszczane dane powinny być zgodne z dokumentami, rejestrami i ewidencjami gromadzącymi dane tej osoby (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 405/09). Odwołująca zaś nie posiada obecnie adresu zameldowania na pobyt stały bądź pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące, zatem - na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - w jej dowodzie osobistym nie mogły zostać zamieszczone dane o adresie miejsca zameldowania. Art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie daje bowiem organowi uprawnień do wpisania w dowodzie osobistym innego miejsca zameldowania niż to wynika z aktualnej ewidencji zameldowania.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, a to obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stąd orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło