VII SA/Wa 1733/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-15
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA, która uchyla poprzednią decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, spełnia wymóg "uwzględnienia skargi w całości" i czy organ musi jednocześnie stwierdzić rażące naruszenie prawa lub brak podstawy prawnej?Ratio decidendi
Decyzja organu wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 PPSA musi uwzględniać skargę w całości, co oznacza rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie z oczekiwaniami strony. Samo uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie jest wystarczające, jeśli nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zgodnie z wnioskami skarżącego. Ponadto, organ musi jednocześnie stwierdzić, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Niespełnienie tych wymogów skutkuje uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody, która w trybie autokontroli uchyliła własną decyzję oraz decyzję organu I instancji (Starosty) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Skarżący (sąsiedzi inwestora) zarzucili rażące naruszenie prawa i brak wnikliwego postępowania wyjaśniającego, wnosząc o uchylenie decyzji i odmowę udzielenia pozwolenia. Sąd uznał, że Wojewoda, uchylając decyzje i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie uwzględnił skargi w całości i nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] lipca 2014 r. oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]lipca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]lipca 2014 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., uwzględniając skargę M. B., uchylił swoją decyzję Nr [...] z dnia [...]czerwca 2014 r. oraz decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę M. i M. B. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Odwołanie od tej decyzji złożyli M. S. i A. S.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją Nr [...] z dnia [...]czerwca 2014 r. uchylił decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. M. B., za pośrednictwem Wojewody [...], złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt VII SA/Wa 1718/14.
Wojewoda [...] po ponownej analizie akt sprawy stwierdził, że skarga M. B.zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym, w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. Wojewoda [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie autokontroli organ stwierdził, że wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę do skorygowania przez organ własnego, zaskarżonego rozstrzygnięcia, niezależnie od uprawnień procesowych tego organu, wynikających z procedury administracyjnej. Uznał, że część uzasadnienia decyzji Wojewody [...]z dnia [...] czerwca 2014 r., w zakresie niespełnienia normatywu działki budowlanej jest wadliwa, zatem w ramach autokontroli należało powyższe uchybienie usunąć. Dotyczy to oceny zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami § 17 pkt 7 lit. a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2011r., ogłoszona w Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...], poz. [...]). Jednocześnie organ podtrzymał swoje stanowisko, iż decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. zasługuje na uchylenie, ponieważ organ I instancji nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, zaś analiza zgromadzonego materiału wykazała, że postępowanie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Wskazał, że wniosek o pozwolenie na budowę nie został podpisany przez jednego z inwestorów, zawiera nieścisłości w dokumentacji, wniosek nie został należycie sprawdzony pod względem zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. złożyli M. S. i A. S. Zarzucili wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz jej wydanie bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w zakresie uwag i zastrzeżeń, jakie składali będąc właścicielami sąsiedniej działki nr ew. [...]. Powtórzyli zarzuty o naruszeniu przez inwestycję ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie powierzchni działki nr [...]. Wskazali, że w aktach brak prawomocnej decyzji dotyczącej podziału nr [...]. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem naruszono przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. została wydana w trybie autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Oceniając legalność decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn., czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej oraz czy organ stwierdził, że działanie (bezczynność, przewlekłe prowadzenie sprawy) miały miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, warunkiem skorzystania z trybu przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a więc uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej jak i wniosków (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 158/05, z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 712/05; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 581/07; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 102/10 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z jej skargi. Przy czym oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. Przez uwzględnienie skargi w całości należy rozumieć uwzględnienie skargi co do istoty sprawy, chyba że skarżący wyraźnie wskazuje, że chodzi mu o inne rozstrzygnięcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2012 r., str. 195).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 października 2006 r. (sygn. akt OSK 1190/05; LEX nr 288979), "mimo, że art. 54 § 3 ustawy nie określa prawnych form uwzględnienia skargi, należy przyjąć, iż uwzględnienie skargi w całości następuje wówczas, gdy organ:
- uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub części i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy,
- uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i orzeka o istocie sprawy,
- uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umarza postępowanie przed organem I instancji.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia z dnia 20 września 2012 r. (II GSK 1416/12), ratio legis instytucji autokontroli polega na załatwieniu sprawy skargi strony co do istoty, a nie na wydaniu rozstrzygnięcia kasacyjnego, jakie przysługują sądowi z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. Celem autokontroli jest to, aby sprawa, która przeszła przez tok instancji, nie powracała na drogę postępowania administracyjnego, bo ta możliwość wykluczona została przez przekazanie sprawy do sądu.
Należy podkreślić, że w żadnym wypadku decyzja wydana w ramach autokontroli nie może otwierać na nowo postępowania administracyjnego; przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie może także służyć eliminowaniu błędnych orzeczeń, jeżeli jednocześnie brak podstaw do uwzględnienia skargi w całości.
Przenosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że Wojewoda [...] wydając decyzję w trybie autokontroli poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia otworzył na nowo postepowanie administracyjne. Nie uczynił zadość wszystkim wnioskom i żądaniom strony (M. B.), która w skardze na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2014 r. wnosiła o ponowne sprawdzenie dokumentów i uchylenie odmownej decyzji, a nie uchylenie jej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ jedynie w części uwzględnił stanowisko strony, a zatem nie mógł wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga bowiem, iż w przypadku nie podzielenia przez organ poglądu skarżącej w całości, powinien on zrezygnować z trybu przewidzianego art. 54 § 3 p.p.s.a.
Ponadto, organ wydając decyzję w trybie autokontroli nie stwierdził jednocześnie czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Nie odniesienie się przez organ do tej kwestii świadczy o tym, że nie rozważono tego zagadnienia. Brak takiego zapisu skutkuje tym, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, a sąd rozstrzygając sprawę, zobowiązany jest do jej uchylenia (vide: wyrok WSA w Białymstoku, II SA/Bk 109/12, wyrok WSA w Gliwicach, II SA/GL 955/11, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku, rozstrzygając w pkt II na mocy art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło