IV SA/Wa 22/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-17

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił operat szacunkowy jako dowód w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku udostępnienia nieruchomości na cele remontowe, a jeśli tak, to czy skarżący mógł skutecznie zakwestionować ten operat?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ocenił operat szacunkowy, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada rzeczoznawca majątkowy, i może ocenić operat jedynie pod względem formalnym, logiczności i kompletności. Skarżący, kwestionując merytoryczną zasadność operatu, nie skorzystał z możliwości zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o jego ocenę, co czyni jego zarzuty niewystarczającymi do podważenia wiarygodności dowodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku udostępnienia nieruchomości na cele remontowe linii energetycznych. Starosta ustalił odszkodowanie na podstawie operatu szacunkowego, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję z powodu wadliwości operatu. Po ponownym postępowaniu Starosta ustalił odszkodowanie w nowej wysokości, co Wojewoda utrzymał w mocy. Spółka P. S.A. wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość operatu szacunkowego i sposób oceny dowodów przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w skutek udostępnienia nieruchomości oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania spółki P. S.A. z siedzibą w L. (dalej "skarżącej"), reprezentowanej przez K. M.– Dyrektora P. S.A. Oddział W., od decyzji Starosty M. (dalej "Starosty") z dnia [...] października 2014 roku nr [...] ustalającej na rzecz M. i W. M. odszkodowanie za szkody powstałe wskutek udostępnienia nieruchomości, na podstawie decyzji Starosty M. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., w celu wykonania przez P. S.A. Oddział W. czynności remontowych linii napowietrznej niskiego napięcia oraz słupowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4 kV, utrzymał decyzję Starosty w mocy. II. Stan faktyczny sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej obecnie decyzji Wojewody, przedstawia się w sposób następujący: 1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...], podjętą na podstawie art. 124b pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 518) dalej "ugn", Starosta M. na wniosek skarżącej spółki, w imieniu której działa P. S.A. Oddział W., zobowiązał M. i W. M. (dalej "właściciele nieruchomości"), właścicieli nieruchomości nr [...], o pow. 1,6700 ha, położonej w miejscowości M., gm. M., dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności remontowych linii napowietrznej niskiego napięcia oraz słupowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4 kV. W decyzji określono czas udostępnienia nieruchomości - 4 miesiące od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna (decyzja stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2014 r.). Wskazaną wyżej decyzją zobowiązano inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac remontowych, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania zgodnie z art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inwestora zobowiązano również do ustalenia z właścicielem nieruchomości wysokości odszkodowania za jej udostępnienie oraz ewentualne szkody powstałe wskutek przeprowadzonego remontu, w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynie termin udostępnienia nieruchomości, jego zapłaty oraz bezzwłoczne zawiadomienie Starosty M. o wynikach uzgodnień. 2. W piśmie z dnia 5 września 2013 roku pełnomocnik właściciela nieruchomości oświadczył, że pomimo ustawowego obowiązku zapłaty odszkodowania za powstałe szkody wskutek zajęcia nieruchomości, do chwili złożenia pisma, skarżąca nie podjęła żadnych czynności i nie uregulowała roszczenia. 3. Pismem z dnia 28 października 2013 roku Starosta wystąpił do skarżącej o przedłożenie informacji o wynikach uzgodnień dotyczących ustalenia wysokości i wypłaty ewentualnego odszkodowania z tego tytułu, zaznaczając, że termin wyznaczony decyzją upłynął dnia 10 września 2013 roku. 4. Pismem z dnia 14 listopada 2013 roku, Nr [...], skarżąca przedłożyła korespondencję prowadzoną z pełnomocnikiem właściciela nieruchomości, dotyczącą kwestii ustalenia wysokości odszkodowania, podkreślając że nie akceptuje wysokości zaproponowanej przez pełnomocnika właściciela nieruchomości, tj. kwoty 5.000,00 zł. Skarżąca zaproponowała odszkodowanie w kwocie 1.885,00 zł, określone w operacie szacunkowym, sporządzonym w celu ustalenia należności związanej ze służebnością przesyłu. 5. W związku z rozbieżnymi stanowiskami stron co do wysokości należnego odszkodowania, Starosta poinformował strony o terminie rozprawy oraz oględzinach nieruchomości. W toku przeprowadzonej rozprawy strony nie doszły do porozumienia co do wysokości odszkodowania, co potwierdza stosowny protokół. 6. Postępowanie odszkodowawcze w niniejszej sprawie zostało wszczęte pismem z dnia 21 listopada 2013 roku, Nr [...]. 7. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku Starosta ustalił na rzecz właścicieli nieruchomości odszkodowanie w wysokości 3.140,00 zł i zobowiązał do jego wypłaty skarżącą. Odszkodowanie ustalone zostało na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego Pana E. J. (uprawnienia nr 1968). Jak ustalił biegły wartość rynkowa szkód majątkowych, wyrządzonych przy remoncie linii napowietrznej ustalona w wysokości 3.140,00 zł związana jest z trwałą utratą wartości gruntu zajętego pod słupy (370,00 zł) oraz zmniejszeniem się wartości działki spowodowanej ograniczeniem zabudowy nieruchomości w strefie kontrolowanej pasa technologicznego linii elektrycznej (2.770,00 zł). 7. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 roku, Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2014 roku Wojewoda uchylił tę decyzję, albowiem w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane na podstawie operatu szacunkowego, sporządzonego z naruszeniem przepisów dotyczących szacowania wartości szkód powstałych wskutek realizacji inwestycji. W decyzji odwoławczej wskazano, że w celu ustalenia wartości szkód jak również zmniejszenia się wartości nieruchomości w związku z wykonaniem czynności, o których mowa w art. 124b ust. 1 ugn, rzeczoznawca majątkowy winien wziąć pod uwagę, stosownie do wymogu § 43 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r., stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na udostępnienie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji. Natomiast z operatu szacunkowego wynika, że stan nieruchomości biegły ustalił na dzień 10 lutego 2014 roku, gdy tymczasem decyzja o zezwoleniu na udostępnienie nieruchomości została wydana w dniu [...] kwietnia 2013 roku, natomiast w zakresie daty zakończenia prac uzasadniających to zajęcie nie dokonano żadnych ustaleń ani w operacie szacunkowym ani też w zaskarżonej decyzji. 8. Decyzją z dnia [...] października 2014 roku, wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta orzekł o ustaleniu i wypłacie przez skarżącą spółkę na rzecz właścicieli nieruchomości odszkodowania w wysokości 3.210,00 zł za szkody powstałe w skutek udostępnienia nieruchomości. Wysokość odszkodowania ustalona została na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E. J. (uprawnienia nr 1968) w dniu 1 sierpnia 2014 roku. 9. W odwołaniu od decyzji Starosty skarżąca podniosła, że w wyniku przeprowadzonych prac remontowych urządzeń istniejących na działce nr 102 nie doszło do utraty wartości przedmiotowej nieruchomości, albowiem nie zlokalizowano na niej żadnych nowych urządzeń. W ramach remontu zdemontowano dwa słupy podwójne, jeden pojedynczy oraz stację transformatorową na słupie podwójnym. W miejsce powyższych elementów infrastruktury posadowiono dwie żerdzie wirowane oraz stację transformatorową na żerdzi pojedynczej, w wyniku czego powierzchnia zajęta przez wyremontowane urządzenia jest mniejsza, niż urządzeń przed ich remontem. Zdaniem strony zmiana lokalizacji urządzeń na nieruchomości poprawiła dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości i nie przyczyniła się do zmniejszenia jej wartości. Tym samym nie ma podstaw do ustalenia odszkodowania z tego tytułu. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty z dnia [...] października 2014 r. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, Wojewoda wskazał w szczególności, co następuje: 1. Wartość szkód spowodowanych czynnościami remontowymi, ustalona przez biegłego na potrzeby niniejszego postępowania, obejmuje: 1) wartość gruntu w wysokości 370,00 zł, zajętego pod 3 słupy wraz z otoczką 1,5 m wokół słupów, albowiem zajęcie nieruchomości we wskazanym zakresie, uniemożliwia korzystanie ze sprzętu zmechanizowanego w przypadku uprawy rolniczej (pkt 5.3 ppkt 1 operatu), 2) zmniejszenie wartości działki w pasie technologicznym - 280 m - jak ustalił biegły wartość ta wynosi 2.770,00 zł i dotyczy tylko pasa technologicznego bowiem wybudowanie nowej napowietrznej linii elektrycznej nie ogranicza zabudowy całej, działki a jedynie strefę 280 m2 (pkt 5.3 ppkt 2 operatu), 3) wartość utraconych pożytków z zbiorze siana w pasie technologicznym w wysokości 70,00 zł. 2. Zarzuty odwołania sprowadzają się do tezy, że dokonana w ramach remontu zmiana lokalizacji urządzeń poprawiła dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości, a tym samym nie przyczyniła się do zmniejszenia jej wartości. Ponieważ zarzut ten jest równoznaczny z kwestionowaniem prawidłowości ustaleń zleconego przez Starostę operatu szacunkowego, na etapie postępowania odwoławczego zachodziła konieczność dokonania oceny wartości dowodowej tegoż operatu. Operat szacunkowy, jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie organu administracji publicznej. Ocena ta jednak nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ organ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien, zgodnie z art. 75 K.p.a. dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, badając czy został on sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, czy zawiera wszystkie wymagane przepisami prawa elementy treści, czy jest spójny i logiczny - a w konsekwencji na podstawie art. 80 K.p.a. ocenić wartość dowodową sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2006 roku sygn. akt II OSK 459/05, LEX nr 206473, organy administracji rozpoznając sprawą mają obowiązek ocenić na podstawie art 80 K.p.a" wartość dowodową złożonego operatu szacunkowego, zbadać czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna. Szczegółowe zasady dotyczące wyceny nieruchomości reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U nr 207, poz. 2109 ze zm.), dalej "rozporządzenia z 2004 r.". 3. Zgodnie z art. 128 ust. 4 ugn odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art.. 120 i 124-126. Odszkodowanie winno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. 4. Z przedmiotowego operatu szacunkowego jednoznacznie wynika, że stosując się do wymogów przewidzianych w § 43 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r. biegły uwzględnił stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji, zezwalającej na udostępnienie jej skarżącej na potrzeby realizacji inwestycji, tj. na dzień [...] kwietnia 2013 roku oraz stan nieruchomości na dzień zakończenia i odbioru robót związanych z tą inwestycją, tj. na dzień [...] października 2013 roku. 5. Z pkt 3.3. operatu wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] zlokalizowana jest w terenie zabudowy letniskowej i oznaczona symbolem ML w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy w M. [...] z dnia [...].02.2005r.) Jak ustalił biegły na datę wydania decyzji o zezwoleniu na udostępnienie nieruchomości, tj. na dzień [...] kwietnia 2013 roku, na części działki nr [...], w pobliżu istniejących zabudowań znajdowała się linia napowietrzna niskiego napięcia oraz stacja transformatorowa, które zostały całkowicie zdemontowane przez wykonawcę robót. W wyniku remontu, na datę zakończenia robót, tj. na dzień [...] października 2013 roku, po dokonaniu całkowitego demontażu starej linii elektrycznej i stacji transformatorowej, wybudowano nową napowietrzną linię elektryczną i nową stację transformatorową, ze zmianą ich usytuowania w porównaniu do poprzednich urządzeń, co potwierdza geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza inwestycji. Wybudowanie linii elektrycznej napowietrznej spowodowało zmniejszenie wartości części działki nr [...] oraz utratę pożytków w zbiorze siana w strefie kontrolowanej pasa technologicznego o pow. 280 m2. Ponadto usytuowanie 3 słupów elektrycznych spowodowało trwałą utratę wartości gruntu w pasie 1,5 m wokół słupa, uniemożliwiając, w przypadku uprawy rolniczej, korzystanie ze sprzętu zmechanizowanego. 6. Stosownie zaś do § 43 ust. 2 rozporządzenia przy określaniu zmniejszenia się wartości nieruchomości o których mowa w art. 128 ust. 4 ugn uwzględnia się zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowanej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości oraz skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust.1 ugn. W tym miejscu należy stwierdzić, że przy ustaleniu wysokości zmiany wartości nieruchomości nie uwzględnia się wartości wybudowanego urządzenia infrastrukturalnego, bowiem urządzenie to, jako objęte przepisem art. 49 § 1 Kodeksu Cywilnego (czyli nie będące częścią składową gruntu) nie stanowi własności właściciela nieruchomości. 7. W świetle powyższego należy stwierdzić, że na podstawie operatu szacunkowego Starosta prawidłowo ustalił, że zmniejszyła się wartość działki w strefie kontrolowanej pasa technologicznego (powierzchnia zajęta przez przebudowaną linią napowietrzną wynosiła 280 m2, a w przypadku stacji transformatorowej - 5 m2), w związku z ograniczeniami w jej zagospodarowaniu oraz zmianą warunków korzystania z nieruchomości jak również trwałym ograniczeniem w sposobie jej korzystania, czego skutkiem było ustalenia odszkodowania z tego tytułu. 8. W świetle podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, stwierdzić należy, że stosownie do art. 130 ust. 2 ugn ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 154 ust. 1 ugn wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Zatem to rzeczoznawca majątkowy, posiadający wiadomości specjalne i stosowne uprawnienia, jest uprawniony do określenia wartości szkód powstałych na nieruchomości po realizacji inwestycji ( art. 128 ust. 4 w związku z art. 130 ust. 2 ugn). Operat szacunkowy, jako opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. stanowi sformalizowaną prawnie opinią rzeczoznawcy majątkowego wydaną w zakresie posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji nie jest więc możliwa w takim zakresie, w jakim miałaby dotyczyć wiadomości specjalnych. O wyborze podejścia i metody szacowania nieruchomości decyduje wyłącznie rzeczoznawca (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.11.2013r. sygn. akt ISA/Wa.) 9. W niniejszej sprawie wartość szkód powstałych na nieruchomości po realizacji inwestycji została określona przez biegłego. Opinia uwzględnia unormowania prawne wynikające z przepisów art.128 ust 4 ugn jak również § 43 rozporządzenia, w szczególności ustalenia w zakresie stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji, zezwalającej na zajęcie przedmiotowej nieruchomości na realizacje inwestycji oraz stanu nieruchomości po zakończeniu inwestycji. Zgodnie z art. 4 pkt 17 ugn przez stan nieruchomości należy rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także, stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona. Na podstawie dokonanej analizy operatu szacunkowego, stwierdzić należy, że rzeczoznawca w sposób właściwy dokonał, wyjaśnień w zakresie ustaleń co do stanu nieruchomości na daty wynikające z przepisu § 43 rozporządzenia oraz doboru procedury określenia wartości szkód powstałych wskutek zdarzeń powstałych na skutek udostępnienia nieruchomości. Rzeczoznawca wykazał, że wskutek prac remontowo - budowlanych nastąpiło zmniejszenie się wartości nieruchomości. Okoliczność ta została wyjaśniona w operacie szacunkowym i nie budzi zastrzeżeń w świetle dokonanych ustaleń w postępowaniu, prowadzonym przez organ I instancji. 10. Subiektywne odczucie inwestora, że na skutek przeprowadzenia remontu nie nastąpiło zmniejszenie się wartości nieruchomości nie może stanowić podstawy do zakwestionowania operatu szacunkowego ustalenia wartości szkód powstałych na nieruchomości oraz zmniejszenia się wartości nieruchomości wskutek czynności zwianych z zajęciem nieruchomości. Zawarta w odwołaniu polemika z przyjętą przez rzeczoznawcę metodologią i wkraczanie w wiadomości specjalne przez osobę nieposiadającą kwalifikacji w tej materii nie zasługuje na uwzględnienie. IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Wojewody, podnosząc przeciwko orzeczeniu następujące zarzuty: - naruszenia art.134 ust.2 ugn poprzez ustalenie odszkodowania w sposób sprzeczny z tym przepisem, - naruszenia art.7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wadliwe oparcie się na operacie szacunkowym z dnia 1 sierpnia 2014 r. w sytuacji, w której wcześniej sporządzony operat szacunkowy, oparty na tej samej metodologii, został zakwestionowany przez Wojewodę w pierwszej decyzji odwoławczej z dnia [...] czerwca 2014 r., - naruszenia wynikającej z art.11 k.p.a. zasady przekonywania poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których procedując w sprawie dwukrotnie organ odwoławczy dokonał sprzecznych ocen w odniesieniu do w istocie takich samych operatów. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca wskazała, że przy ponownym sporządzaniu operatu szacunkowego na potrzeby niniejszej sprawy, nakazanym w pierwszej decyzji odwoławczej Wojewody z dnia [...] czerwca 2014 r., rzeczoznawca nie wykonał we właściwy sposób zaleceń organu odwoławczego w odniesieniu do ustalenia stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji zezwalającej na udostępnienie nieruchomości. Rzeczoznawca nie wziął bowiem pod uwagę faktu, że w dacie tej wartość nieruchomości była zmniejszona na skutek wcześniejszego posadowienia tam infrastruktury elektroenergetycznej. Dalej rzeczoznawca nie poczynił ustaleń na okoliczność występowania istotnej różnicy pomiędzy stanem infrastruktury sprzed i po remoncie, prowadzącej do poprawy funkcjonalności nieruchomości. V. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł Wojewoda, było ustalenie na podstawie art.124b ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na rzecz właścicieli nieruchomości udostępnionej w trybie uregulowanym na podstawie art.124b ust.1 tej ustawy odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku udostępnienia nieruchomości. 2. Przepis art.124b ust.1 ugn upoważnia starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do zobowiązania w drodze decyzji właściciela, użytkownika wieczystego lub innej osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzja tego rodzaju została wydana w odniesieniu do nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta zobowiązał bowiem, na wniosek skarżącej, M. i W. M., właścicieli nieruchomości nr [...], o pow. 1,6700 ha, położonej w miejscowości M., gm. M., do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności remontowych linii napowietrznej niskiego napięcia oraz słupowej stacji transformatorowej SN/nN 15/0,4 kV. 3. Przepis art.124b ust.4 przewiduje, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w art.124b ust.1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust.1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Stosownie natomiast do art.130 ust.2 ugn ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Sposoby określenia wartości nieruchomości regulują między innymi przepisy art. 152 - 154 ugn. Rzeczoznawca majątkowy na podstawie art.154 ust.1 ugn dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. 4. Ustalenie przez orzekające w sprawie organy wartości szkód majątkowych, powstałych w związku z realizacją przez skarżącą decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2013 r., zobowiązującej właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia skarżącej, nastąpiło na podstawie dowodu z operatu szacunkowego z sierpnia 2014 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E. J. Według szacunków rzeczoznawcy na łączną wartość powstałych szkód majątkowych w wysokości 3.210 zł składają się następujące elementy: 1) wartość gruntu zajętego pod 3 słupy wraz z otoczką – 370 zł, 2) zmniejszenie wartości działki w pasie technologicznym – 2.770 zł, 3) wartość utraconych pożytków w zbiorze siana – 70 zł. Odszkodowanie w takiej właśnie wysokości zostało ustalone na rzecz właścicieli nieruchomości orzeczeniami organów obu instancji. 5. Argumentacja skargi opiera się w całości na kwestionowaniu prawidłowości operatu szacunkowego, na ustaleniach którego oparły się orzekające w sprawie organy. Podkreślić w związku z powyższym należy, że orzecznictwo sądowe wypracowało stanowisko na temat zakresu oceny w postępowaniu administracyjnym wiarygodności dowodowej dowodu w postaci operatu szacunkowego. W wyroku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I OSK 611/13, publ. LEX Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") zauważył, że organ rozpoznający sprawę nie posiada wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły, dlatego też może ocenić operat szacunkowy jako dowód w sprawie mając na uwadze przepisy prawa oraz to, czy treść operatu jest logiczna i kompletna, a także czy sporządzona wycena została należycie uzasadniona. Ma zatem obowiązek dokonania oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym: czy został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. W przypadku zaś istniejących wątpliwości lub niejasności może żądać wyjaśnień lub uzupełnienia wyceny. Oznacza to, że prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada rzeczoznawca majątkowy. Z kolei w wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1459/12, publ. LEX, NSA podniósł, że należy odróżnić ocenę wiarygodności dowodowej operatu szacunkowego od oceny prawidłowości tego operatu, która należy do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Podważenie prawidłowości zastosowanych w operacie szacunkowym współczynników korygujących mogłoby nastąpić w ramach oceny dokonywanej przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. O taką zaś ocenę może wystąpić każdy, skoro art. 157 ust. 1 u.g.n. nie zawiera w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych, przy czym podkreślić należy, że nie można oczekiwać takiego wystąpienia od organów administracyjnych ani od sądu pierwszej instancji, skoro w ich ocenie zastosowane współczynniki nie wzbudziły wątpliwości co do ich prawidłowości. 6. W zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody dokonano, w zakresie zastrzeżonym dla organu, oceny prawidłowości operatu szacunkowego pod kątem jego logiczności, zupełności oraz zgodności z przepisami ustawy ugn oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Ocena ta wypadła pozytywnie. W ocenie Wojewody uszczerbek majątkowy właścicieli nieruchomości został przekonująco wykazany. W tej sytuacji, w szczególności w związku z nieskorzystaniem przez skarżącą z instytucji, o której mowa w art.157 ugn, tj. w związku z niezwróceniem się przez skarżącą do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny operatu szacunkowego, w oparciu o który orzeczono o odszkodowaniu, polemikę skarżącej, skierowaną przeciwko temu operatowi, należy uznać za niewystarczającą do zakwestionowania wiarygodności tego dowodu. 7. W ocenie Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a., a przeprowadzone wnikliwie postępowanie i subsumcja prawna znalazły odzwierciedlenie w kompetentnym, w pełni oddającym stan faktyczny i prawny sprawy uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powyższych ustaleń podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło