II OSK 63/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-13

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Anna Łuczaj, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie osoby małoletniej w domu dziecka lub rodzinie zastępczej na mocy orzeczenia sądu rodzinnego stanowi dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umieszczenie osoby małoletniej w domu dziecka lub rodzinie zastępczej na mocy orzeczenia sądu rodzinnego nie może być uznane za dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W związku z tym, organy administracji publicznej oraz sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretowały i zastosowały ten przepis, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M. K. z miejsca stałego pobytu. M. K. została umieszczona w domu dziecka, a następnie w rodzinie zastępczej na mocy orzeczenia sądu rodzinnego. Organy administracji uznały, że fakt ten stanowi dobrowolne opuszczenie lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu. M. K. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Mińsk Mazowiecki.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędzia WSA del. Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 818/15 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Mińsk Mazowiecki z dnia [...] 2014 r. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 818/15, oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podał, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] września 2014 r., nr [...], orzekającą o wymeldowaniu M. K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. [...] w M.. Organ odwoławczy wskazał, że zawiadomiona o wszczęciu postępowania M. K., pismem z dnia 16 lipca 2014 r. zwróciła się o jego umorzenie oświadczając, że została zmuszona do opuszczenia miejsca stałego pobytu z uwagi na chorobę psychiczną matki B. G. oraz orzeczenie sądu rodzinnego o umieszczeniu jej w domu dziecka, a następnie w rodzinie zastępczej, zatem nie została spełniona przesłanka o dobrowolności opuszczenia przez nią ww. lokalu. Przesłuchani świadkowie (B. G. i W. K.) zgodnie zeznali, że M. K. od około 12 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu, odkąd została umieszczona w domu dziecka, a później w rodzinie zastępczej. B. G. dodała, że lokal ten uległ spaleniu wiosną 2013 r. Podczas dokonanej przez organ kontroli meldunkowej ustalono, że przedmiotowy lokal jest niezamieszkały i niezabezpieczony oraz nosi wyraźne ślady pożaru. Obecna podczas oględzin D. S. oświadczyła, że M. K. nie opuściła miejsca stałego zameldowania dobrowolnie - jej miejsce pobytu zostało wyznaczone przez sąd. M. K. zamierza powrócić do ww. lokalu, nigdy nie twierdziła, że go opuściła, czy miała zamiar zamieszkać w innym miejscu. Korzystając z możliwości zapoznania się z aktami sprawy M. K. oświadczyła, że w ww. lokalu nie mieszka od 9 lat. Wnioskiem z dnia 1 września 2014 r. zwróciła się do urzędu Miasta M. o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w M.. Wniosek uzasadniła tym, że B. G. i W. K. uzyskali tytuł prawny do tego lokalu w zamian za tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. J. [...] w M., a ona również została uprawniona do zamieszkania w nim. Podtrzymała też swoje wcześniejsze oświadczenia o niedobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu stałego. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że zaszła przesłanka z art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz.U. z 2006 r. Nr [...]39, poz. 993 ze zm.) do wydania decyzji o wymeldowaniu M. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. J. [...] w M.. Fakt niezamieszkiwania jej w ww. lokalu potwierdzają bowiem oświadczenia samej zainteresowanej, zeznania świadków oraz kontrola meldunkowa przeprowadzona przez organ I instancji. W ocenie Wojewody lokal nr [...] przy ul. J. [...] w M. nie jest miejscem koncentracji interesów życiowych M. K.. Przebywa ona obecnie razem z rodziną zastępczą poza miejscem stałego zameldowania. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy osoba małoletnia opuściła dotychczasowe miejsce pobytu wskutek umieszczenia jej w rodzinie zastępczej (będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego), należy uznać za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem spornego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Zdaniem Wojewody niezasadny jest zarzut, że organ I instancji nie uwzględnił J. S. i D. S. w przedmiotowym postępowaniu, którzy orzeczeniem sądu opiekuńczego ustanowieni zostali opiekunami prawnymi M. K.. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, gdy małoletni osiągnie pełnoletność albo gdy przywrócona zostanie nad nim władza rodzicielska, opieka ustaje z mocy prawa. M. K. osiągnęła pełnoletność w dniu [...] lipca 2013 r., zatem przed wszczęciem niniejszego postępowania. Miała natomiast możliwość ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie. Z uprawnienia tego skorzystała udzielając pełnomocnictwa J. S. i D. S.. W skardze na powyższą decyzję M. K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, polegające na jego błędnej wykładni skutkującej niewłaściwym zastosowaniem, tj. błędnym rozumieniem przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca zameldowania; art. 7 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy w momencie, kiedy została zabrana do domu dziecka, fakt ten miał miejsce za przyzwoleniem i zgodą rodziców skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku podzielił stanowisko organu, że zaszły przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca stałego pobytu. W sytuacji bowiem, gdy osoba małoletnia opuściła dotychczasowe miejsce pobytu wskutek umieszczenia jej najpierw w domu dziecka a następnie w rodzinie zastępczej (będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego), należało uznać że nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz.U. z 2006 r. Nr [...]39, poz. 993 ze zm.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że zamiar opuszczenia lokalu przez osoby nie posiadające pełnej zdolności do czynności prawnych należy oceniać głównie poprzez ocenę zachowania ich przedstawicieli ustawowych, ewentualnie osób sprawujących nad nimi faktycznie opiekę. Osoby te są zobowiązane do meldunku za osoby nie posiadające pełnej zdolności do czynności prawnych - art. 9a ustawy. W sytuacji zaś opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę małoletnią, będące następstwem orzeczenia sądu rodzinnego o umieszczeniu tej osoby w rodzinie zastępczej, tak jak w rozpatrywanej sprawie, doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym kwestia woli rodziców skarżącej, co to faktu opuszczania przez nią miejsca pobytu stałego, nie mogła być w niniejszej sprawie brana pod uwagę. O konieczności zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą zadecydował bowiem Sąd rodzinny. Bezspornym jest przy tym, że od momentu umieszczenia skarżącej przez Sąd, najpierw w domu dziecka a później w rodzinie zastępczej skarżąca przebywa poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Kontrola meldunkowa w spornym lokalu potwierdziła okoliczność, iż obecnie jest niezamieszkały. Wynika to przede wszystkim z tego, że na skutek pożaru (wiosna 2013 r.) uległ on zniszczeniu. W ocenie Sądu, organy dysponując takimi ustaleniami zobligowane były do wymeldowania skarżącej z miejsca pobytu stałego. Słusznie bowiem doszły do wniosku, iż centrum życiowe skarżącej od dawna nie jest związane z ww. lokalem. Sąd dodał, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie mógł mieć znaczenia sam zamiar ponownego zamieszkania skarżącej w spornym lokalu w bliżej nieokreślonym czasie. Wyrażenie bowiem woli dalszego zamieszkiwania lub powrotu do danego lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli poprzez podjęcie odpowiednich kroków prawnych umożliwiających ponowne zajęcie lokalu, nie jest warunkiem wystarczającym do odstąpienia przez organ od wymeldowania strony. Skargą kasacyjną M. K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a mianowicie naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez osobę małoletnią na skutek wykonania orzeczenia sądu o umieszczeniu małoletniego w domu dziecka, a następnie w rodzinie zastępczej, stanowi dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego pobytu, w sytuacji gdy opuszczenie miejsca pobytu małoletniego w taki sposób nie może być uznane za równoznaczne z dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu bez wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy; II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy administracji wydając decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu orzekły z należytym wyjaśnieniem sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, w sytuacji gdy organy administracji poczyniły błędne ustalenia faktyczne w sprawie, w szczególności w zakresie okoliczności opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącą, zamiaru skarżącej opuszczenia miejsca pobytu w sposób dobrowolny i trwały; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustalenie, czy w okresie przebywania skarżącej w domu dziecka, a następnie w rodzinie zastępczej skarżąca nie była zameldowana na pobyt czasowy w innym lokalu; 3) art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego nieuzasadnione zastosowanie i oddalenie skargi, mimo że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2014 r. w całości. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych i przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącej wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, które nie zostało opłacone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie posiada usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. A mianowicie, podzielić należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr [...]39, poz. 993 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Sądu administracyjnego decyzji - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uznanie, iż wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu ( opuszczenia lokalu ). Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi ustanie pobytu w lokalu - nie przebywanie w lokalu. Podkreślić należy, iż ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) - w wyniku którego z dniem 19 czerwca 2002r. utracił moc art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. W orzecznictwie sądowym, zarówno przed jak i po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), prezentowano jednolite stanowisko, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Opuszczeniem miejsca stałego pobytu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar taki, winien dać się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (por. wyroki NSA: z dnia [...] września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86; z dnia 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87). Zatem opuszczenie lokalu winno mieć charakter dobrowolny. Przebywanie w innym lokalu ( w innej miejscowości) nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania, chyba że towarzyszą temu inne okoliczności, wskazujące na zamiar stałego związania się z tym nowym miejscem ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989/2/72). Jak bowiem stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu ) centrum życiowego danej osoby. Natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności (wyliczenie przykładowe) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych. Nie ma uzasadnionych podstaw, aby pobyt w domu dziecka czy rodzinie zastępczej traktować inaczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, za tego rodzaju dobrowolne opuszczenie stałego miejsca pobytu nie można uznać umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na mocy prawomocnego rozstrzygnięcia sądu ( podobnie por. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2008r., sygn. akt II OSK 1865/06, z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 263/06). W sprawie niniejszej M. K. jako małoletnia umieszczona została w domu dziecka, a następnie w rodzinie zastępczej, przy czym J. S. i D. S. są osobami niespokrewnionymi z M. K. M. K., jako małoletnia, nie mogła decydować o tym, gdzie chce mieszkać. W tych okolicznościach sprawy M. K. nie opuściła dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul. J. [...] w M.. W takiej sytuacji odwoływanie się do tego, że małoletnia nie zamieszkiwała w miejscu stałego zameldowania jest bez znaczenia. Należy zwrócić uwagę na aspekty dotyczące oceny dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w świetle podejmowanych przez stronę środków prawnych w celu powrotu do lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jeżeli natomiast strona podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, to wówczas nie można uznać za dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu. Inaczej zatem należy ocenić sytuację, gdy osoba umieszczona w domu dziecka lub w rodzinie zastępczej po osiągnięciu pełnoletności nie podejmuje i to przez długi czas żadnych czynności celem powrotu do miejsca stałego zameldowania, a inaczej, gdy opiekunowie prawni przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę małoletnią i następnie osoba umieszczona w domu dziecka lub w rodzinie zastępczej po osiągnięciu pełnoletności podejmuje czynności celem powrotu do miejsca stałego zameldowania. W niniejszej sprawie J. S. i D. S. przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę małoletnią i następnie M. K. niezwłocznie po osiągnięciu pełnoletności uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym i sprzeciwiali się wymeldowaniu M. K. z przedmiotowego lokalu. J. S. i D. S. podnosili, iż M. K. jest u nich zameldowana jedynie na pobyt czasowy i nie łączą ich z M. K. więzy rodzinne. M. K. po osiągnięciu pełnoletności (w dniu [...] lipca 2013r.) konsekwentnie prezentowała stanowisko, że nie opuściła dobrowolnie i trwale przedmiotowego lokalu i zamierza do niego powrócić. Aktualnie M. K., jako studentka U. w B. (od października 2014r.), zamieszkuje w D. nr [...]. W Domu Studenta skarżąca nie może zostać zameldowana na pobyt stały i nie można uznać, aby Dom Studenta stanowił jej centrum życiowe w rozumieniu przyjętym na potrzeby ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, akceptujące stanowisko organów administracji publicznej, iż opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu ma charakter trwały i dobrowolny. Okoliczność zaś, że być może lokal nr [...] przy ul. J. [...] w M., z uwagi na ślady spalenia, nie nadaje się do zamieszkania, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie stanowi podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wymeldowania M. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. J. [...] w M.. Zaznaczyć należy, iż także małoletni brat skarżącej pozostaje w rodzinie zastępczej. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji oraz organy obu instancji naruszyły art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zaznaczyć należy, iż organy nie naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., lecz dokonały błędnej subsumcji stanu faktycznego pod przepis prawa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia adwokat J. G. na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło