II SA/Łd 1042/14
WyrokWSA w Łodzi2015-04-29
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych może zostać wydana bez dokładnego ustalenia parametrów stanu poprzedniego i bez precyzyjnego określenia sposobu wykonania nałożonych obowiązków?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych jest wadliwa, jeśli organ administracji nie ustalił precyzyjnie parametrów stanu poprzedniego (np. szerokości, głębokości rowu) oraz nie określił jednoznacznie sposobu wykonania nałożonych obowiązków. Organ nie może ograniczyć się do powołania konkluzji opinii biegłego, lecz musi samodzielnie ocenić dowody i wyprowadzić wnioski, zapewniając czytelność i weryfikowalność nałożonych obowiązków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielom działki przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych poprzez odtworzenie zasypanego rowu. Postępowanie wszczęto na skutek interwencji sąsiada dotyczącej zalania jego działki. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na opinii biegłego, który stwierdził, że zasypanie rowu i ułożenie w jego miejscu rurociągu drenarskiego o zbyt małej średnicy spowodowało zmianę stosunków wodnych i szkody dla gruntów sąsiednich. Skarżący kwestionowali ustalenia biegłego i organów, podnosząc m.in. kwestię niewłaściwej oceny rowu powyżej rurociągu oraz nieprawidłowego określenia parametrów rurociągu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Referent stażysta Izabela Bielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi M. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia do stanu pierwotnego stosunków wodnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. z dnia [...] znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących M. W. i J. W. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania. LS
Sygn. akt II SA/Łd 1042/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...].
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie wszczęto na skutek pisemnej interwencji E. L. w sprawie zalania działki nr 195 w miejscowości B., na skutek zasypania rowu otwartego przez M. W.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz B., na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. – dalej jako: ustawa), nakazał J. W. i M. W. właścicielom działki nr 197/2 przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych, poprzez odtworzenie rowu otwartego na odcinku ok. 170 mb na działce nr ewid. 197/2, celem umożliwienia swobodnego przepływu wód zgodnie ze stanem istniejącym przed wybudowaniem rurociągu drenarskiego o średnicy 8 cm.
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wnieśli M. i J. W. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnili, że rów znajduje się powyżej działki sąsiada, przecinając ich pole na 2 części i ma wyłącznie wewnętrzne oddziaływanie na ich działkę, której nie zalewa w żaden sposób. Sąsiednia działka znajduje się poniżej i nie są widoczne żadne szkody powstałe na skutek przykrytego rurociągu. W ich ocenie szkodliwe działanie rowu nie jest wykazane w żaden sposób, woda przepływa swobodnie, nie spiętrza się na odcinku działki 197/2. Biegły nie brał pod uwagę stawu i początku rowu na działce 197/1. Dodają, że staw i powyższy odcinek rowu zarośnięte są "chaszczami" i pewnie dlatego nikt nie dotarł tam, ani nie zauważył, że odpływ stawu jest ograniczony przez groblę, która spiętrza wodę po większych opadach, powoduje jej rozlanie i dopiero nadwyżka wody kieruje się do rowu, który biegnie przez ich działkę. Uważają, że ogromny wpływ na zmianę stosunków wodnych miała likwidacja rowu melioracyjnego na działkach 185/1, 185/3, 185/5, 183, 181 oraz pogłębienie i samowolne podwyższenie burt stawu.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 ustawy).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest zasadne, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przede wszystkim opinia ze stycznia 2014 r. sporządzona przez mgr inż. S. J., mającego uprawnienia w specjalności wodno- melioracyjnej. W opinii tej biegły wyjaśnił, że przedmiotowy rów melioracyjny w swoim górnym odcinku na długości ok. 170 mb został zasypany przez J. i M. W. bez stosownego zezwolenia. W miejscu rowu ułożono i zakopano rurociąg drenarski z rur perforowanych PCV o średnicy 8 cm. Na wylocie rowu od strony istniejącego stawu wykonano studzienkę rewizyjną z wlotem 2x8 cm z rur PCV do studni i dalej woda przepływa rurociągiem drenarskim o średnicy 8 cm na całej długości zlikwidowanego rowu. Poniżej zakopanego rurociągu istnieje rów o szer. 0,5m, głębokości od 0,7 do 0,9 m i pochyleniu skarp 1:1.5. W ocenie biegłego stan techniczny jest zadowalający. Biegły wyjaśnił, że rów zlokalizowany jest na kierunku północ - południe z wyraźnym spadkiem podłużnym wynoszącym od 0,5%. Przyległe do rowu działki wykazują również spadki w kierunku południowym. Zdaniem biegłego, likwidacja rowu spowodowała zmianę stanu wody na działce 197/2 oraz działkach przyległych 195, 196 i częściowo na działce nr 198. Brak możliwości odpływu nadmiaru wód powierzchniowych z działki 197/1 stanowiącej staw będący własnością T. i A. C. spowodował trwałe podniesienie się poziomu wód gruntowych, a tym samym zabagnienie gruntów przyległych, szczególnie działki nr 195. Objawem zabagnienia jest stagnowanie wód na jej powierzchni po wzmożonych opadach deszczu oraz w okresie wiosennym podczas spływu wód roztopowych. Biegły nadmienił również, że ułożenie w miejscu istniejącego rowu rurociągu drenarskiego z rur o średnicy 8 cm uniemożliwia właściwy odpływ wód powierzchniowych i nadmiaru wód ze stawu Państwa C. Rurociągi o średnicy od 5 do 25 cm stosuje się do drenowania gruntów rolnych, a nie do odprowadzania wód ze stawu o pow. ok. 60 ha. Ujęcie rowu w kanał z rur o średnicy 60 cm zapewniłoby właściwe funkcjonowanie rowu. Zdaniem biegłego należy bezwzględnie odtworzyć przedmiotowy rów, co umożliwi właściwe odprowadzenie nadmiaru wód retencjonowanych w stawie Państwa C. i przywróci właściwe stosunki wodne na gruncie.
W dalszej kolejności organ II instancji zauważył, że odpowiedzią na żądania odwołujących dotyczące skierowania czynności administracyjnych na działkę nr 197/1, gdzie znajduje się staw, który wylewa, jest pismo biegłego z dnia 21 lutego 2014 r. Biegły odniósł się tam m.in. do zarzutów podniesionych przez Państwa W. w piśmie z dnia 6 lutego 2014 r. Biegły nie neguje faktu, że staw ten był czyszczony. Wykonano wtedy tzw. konserwację gruntową polegającą na odmuleniu dna czyli przywróceniu pierwotnej pojemności czynnej zbiornika a tym samym zwiększeniu możliwości retencjonowania wód powierzchniowych. Nadmienia, że nie ulega wątpliwości, iż wbudowane w skarpy stawu osady z odmulania dna spowodowały ich podwyższenie, jednak odpływ wody ze stawu nie został naruszony (podwyższony), gdyż uniemożliwiałoby to odpływ nadmiaru wód ze stawu. W ocenie biegłego prace te w żaden sposób nie mogły przyczynić się do podtapiania przyległych gruntów, gdyż nie zmieniały stanu wody na gruncie tj. działce nr 197/1 oraz działkach przyległych, bowiem zachowany został pierwotny poziom piętrzenia tj. wlot do studzienki rewizyjnej wybudowanej przez Państwa W. Biegły jeszcze raz zaznaczył, że dopiero zasypanie rowu stanowiącego odprowadzalnik nadmiaru wód ze stawu i ujęcie go w system rur drenażowych o zbyt małej średnicy skutecznie zahamowało ich właściwy odpływ. Dodaje, że działki o nr 185/1, 185/3, 185/5, 183, 181 zlokalizowane na północ od stawu Państwa C. w odległości m.in. 200 mb nie mają żadnego znaczenia przy odpływie wód powierzchniowych ze stawu. Woda z tych działek może jedynie powodować napływ wód powierzchniowych, czyli powodować zasilanie wodami stawu, co wynika z naturalnego ukształtowania terenu.
Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że zgadza się z opinią biegłego, iż zasypanie rowu spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Podniosło, iż opinia została sporządzona przez osobę mającą uprawnienia budowlane w specjalności wodno-melioracyjnej, a więc mającą specjalistyczną wiedzę w przedmiotowej sprawie. Opinia jest fachowa, rzetelna, kompletna, jednocześnie pozwalająca na ocenę zasadności zaprezentowanego twierdzenia. Biegły uwzględnił stosowną dokumentację, dokonał określonych w opinii ustaleń. Pozwala to na przyznanie jej waloru dowodu w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Natomiast odwołujący nie przedstawili kontrdowodu, mogącego podważać sporządzoną dla potrzeb niniejszego postępowania opinię. Zdaniem Kolegium, skorzystanie z opinii biegłego, który dysponuje wiedzą fachową, pozwoliło wiarygodnie ocenić, że doszło do zmian stanu wody na przedmiotowej działce.
Organ odwoławczy zauważył także, na co wskazał organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, że odtworzenie fragmentu rowu przebiegającego przez działkę 197/2 pozwoli na przywrócenie stosunków wodnych do stanu pierwotnego, albowiem właściciele działek sąsiednich, na których również zlokalizowane są fragmenty tego rowu oświadczyli, że są zainteresowani odtworzeniem rowu także na swoich działkach. Nadto organ zwrócił uwagę, że biegły, proponując rozwiązania zaistniałego problemu wskazał na konieczność odtworzenia zasypanego rowu lub wykonanie nowego rowu wzdłuż granicy działek 197/1 i 197/2 oraz 197/2 i 195. Pierwsze z w/w rozwiązań zostało przyjęte przez organ I instancji w skarżonym rozstrzygnięciu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. i M. W. wnieśli o uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uzupełnienie niekompletnej opinii biegłego lub powołanie nowego biegłego oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając sformułowane wnioski skarżący podkreślili, iż podwyższenie grobli a właściwie jej usypanie spowodowało brak właściwego odpływu wody ze stawu. W piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r. do Burmistrza, E. L. (właściciel sąsiedniej działki) napisał "wylał zbiornik wodny (staw) u Państwa C...." W piśmie z dnia 21 lutego 2014 r. biegły mgr inż. S. J. do Burmistrza Miasta B. napisał "odpływ ze stawu nie został naruszony (podwyższony), gdyż uniemożliwiłoby to odpływ nadmiaru wód ze stawu". Skarżący oświadczyli, że grobla zamykająca staw jest usypana a rów od stawu do studzienki został zniwelowany, wyrównany gdzie maksymalna głębokość tego rowu odpływowego ma około 10 do 20 cm (rów znajdujący się powyżej zakopanego rurociągu na działce nr ewid. 197/1). Biegły wydaje opinię rowu poniżej rurociągu natomiast brak jest opinii wyglądu rowu powyżej rurociągu. Ocena rowu powyżej rurociągu ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Biegły w piśmie do Burmistrza stwierdził, że odpływ ze stawu istnieje i nie został naruszony (podwyższony), ale nie wiadomo na jakiej podstawie tak ustalił. Ponadto w opinii biegłego brak opinii czy odpływ ze stawu jest właściwy. Biegły stwierdza nadto, że rów stanowiący odprowadzalnik nadmiaru wód ze stawu został ujęty w system rur drenażowych o zbyt małej średnicy (8 cm). Natomiast nie podaje liczby tych rur oraz błędnie podaję średnicę. Skarżący oświadczyli, że rury drenażowe ułożone są w ilości dwóch sztuk i o większej średnicy niż wskazuje biegły w swojej opinii.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2015 r. skarżący uzupełnili skargę przesyłając szereg zdjęć i film, które w ocenie strony pozwolą wnikliwej zapoznać się ze sprawą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, narusza prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Materialnoprawną podstawę powyższych rozstrzygnięć stanowił, jak wskazał organ administracji, przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne stanowiący, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 ustawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i nie może ograniczyć się do stwierdzenia wykonania prac powodujących podwyższenie gruntu. Najczęściej w tego rodzaju sprawach dotyczących przywrócenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest niezbędna. Przy czym, dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Obowiązek oceny opinii biegłego, jak każdego dowodu w sprawie, zachodzi także wtedy, gdy strony postępowania nie wniosły do opinii zastrzeżeń (vide: wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1538/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 1042/12; wyroki WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 336/13 oraz z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1349/13 – wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze brzmienie przywołanego przepisu art. 29 ust. 3 ustawy, decyzją z dnia [...] Burmistrz B., nakazał J. W. i M. W. właścicielom działki nr 197/2 przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych, poprzez odtworzenie rowu otwartego na odcinku ok. 170 mb na działce nr ewid. 197/2, celem umożliwienia swobodnego przepływu wód zgodnie ze stanem istniejącym przed wybudowaniem rurociągu drenarskiego o średnicy 8 cm. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy organ II instancji. Niemniej jednak, tak w I jak i II instancji, organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające z wykorzystaniem opinii biegłego. Jednocześnie jednak nie podjęły się oceny tego dowodu z zastosowaniem podstawowych zasad postępowania dowodowego, do czego były zobowiązane. Jak wskazuje już przywołane stanowisko judykatury, organ administracji nie jest skrępowany opinią biegłego i nie może ograniczyć się do powołania w uzasadnieniu decyzji jedynie konkluzji przedstawionej przez biegłego. Nie jest również dopuszczalne aby uzasadnienie, a więc argumentacja organu, stanowiły w istocie przywołanie obszernych fragmentów z opinii biegłego bez żadnej oceny i wniosków organu. Lektura zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości, iż organy uchybiły nie tylko przepisom regulującym kwestie dowodowe - art. 7, art. 77 § 1, art. 80, ale i art. 107 § 3 k.p.a.
Dodatkowo nie sposób pominąć, iż na tle podobnych stanów faktycznych i prawnych, sądy administracyjne wypracowały stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż rozstrzygnięcie (osnowa) decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy powinno dokładnie określać nałożone obowiązki, tak by mogły one być należycie wykonane przez stronę lub wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Jeśli nakazane w osnowie decyzji obowiązki zostały sformułowane dokładnie tak, jak określił je w swojej opinii biegły, a w sposób uniemożliwiający ich prawidłowe wykonanie, wówczas organ winien określić je samodzielnie tak, by były one dla adresatów czytelne, a w razie wątpliwości organ winien zwrócić się do biegłego o wyjaśnienie niejasnych kwestii i nieprecyzyjnych powinności (vide: wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 589/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1349/13). Ponadto analiza treści art. 29 ust. 3 ustawy jednoznacznie wskazuje, że organ - orzekając na podstawie tego przepisu - ma obowiązek, przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych danej sprawy, rozważyć możliwość wykorzystania każdej z dwóch przewidzianych w tym przepisie możliwości w celu wyeliminowania szkodliwych zmian stanu wody na gruncie. Uznając za zasadne nałożenie obowiązku wykonania jednego z tych środków, organ zobowiązany jest szczegółowo uzasadnić swój wybór (vide: wyrok WSA w Opolu z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 139/13; wyroki WSA w Lublinie z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 901/12 oraz z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 589/12).
Reasumując powyższe uwagi, w niniejszej sprawie organ administracji publicznej I instancji na podstawie rat. 29 ust. 3 ustawy nakazał skarżącym, jako właścicielom działki nr 197/2 przywrócenie do stanu pierwotnego stosunków wodnych, poprzez odtworzenie rowu otwartego na odcinku ok. 170 mb na działce nr ewid. 197/2, celem umożliwienia swobodnego przepływu wód zgodnie ze stanem istniejącym przed wybudowaniem rurociągu drenarskiego o średnicy 8 cm. Organ orzekł o przywróceniu urządzenia wodnego do stanu poprzedniego. I o ile bezsprzecznie ustalił, na podstawie opinii biegłego, iż zmiana stanu wody na gruncie spowodowana została likwidacją rowu bez pozwolenia wodnoprawnego. To niewątpliwie nie ustalił jaki jest stan poprzedni, nie wiadomo zatem do jakiego stanu poprzedniego skarżący mają przywrócić urządzenie. Nie budzi zaś wątpliwości, iż aby nakazać przywrócenie stanu poprzedniego, stan taki musi zostać ustalony ponad wszelką wątpliwość. Znane zatem muszą być jego poprzednie parametry takie jak chociażby szerokość rowu, szerokość w dnie, głębokość. Z akt sprawy, w szczególności z argumentów zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ podjął jakiekolwiek kroki celem ustalenia tychże parametrów, zarówno na podstawie dostępnej dokumentacji jak i oględzin w terenie. Dodatkowo decyzja nakazująca określone działanie winna wskazywać sposób, w jaki przywrócenie stosunków wodnych ma nastąpić, tzn. musi określać konkretną czynność czy prace, jakie zobowiązany musi wykonać, gdyż w przeciwnym wypadku nie będzie możliwe wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, jak również nieskuteczna będzie kontrola jej wykonania. Nie jest dopuszczalne nałożenie na stronę obowiązków, których wykonania organ nie jest w stanie zweryfikować w ramach własnych kompetencji i uprawnień (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2610/13).
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż organy orzekające w niniejszej sprawie uchybiły przepisom postępowania, co przełożyło się na brak wyczerpującego uzasadnienia dla zastosowania jednego z rozwiązań opisanych w art. 29 ust. 3 ustawy. O ile bowiem fakt naruszenia stosunków wodnych i przyczyna naruszenia stosunków wodnych nie budzi wątpliwości, została jednoznacznie ustalona przez biegłego i w istocie nie kwestionują jej skarżący, a jedynie wykazują, iż nie tylko ich działanie spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, ale i właścicieli terenów sąsiednich. O tyle stwierdzić należy, iż organ nie podjął się oceny dowodowej sporządzonej dla potrzeb postępowania opinii biegłego, jak również nie podjął się wyprowadzenia z niej wymaganych dla rozstrzygnięcia wniosków. Nie dostrzegł bowiem chociażby faktu, iż nakazał przywrócenie do stanu poprzedniego nie posiadając danych obrazujących tenże stan poprzedni.
Dodatkowo wyjaśnić trzeba, iż o ile w toku postępowania administracyjnego strona nie zgadza się z opinią biegłego, może skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożenia jej jako dowodu w sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 2383/06). Sporządzoną dla potrzeb kontrolowanego postępowania opinię biegłego skarżący kwestionują, jednocześnie jednak nie wskazują konkretnych uchybień, które w sposób oczywisty przesądzałyby o jej nierzetelności. Na zgłaszane przez stronę skarżącą zastrzeżenia biegły odpowiadał, zgodnie z wezwaniem organu. Niemniej jednak, jeżeli strona skarżąca pozostaje na stanowisku, iż ta opinia nie jest wiarygodna to winna przedstawić dowód na potwierdzenie swojego poglądu.
W toku ponownej analizy akt sprawy organ obowiązany będzie ustalić jaki był stan poprzedni, jakie były parametry rowu, a następnie ocenić jakie konkretnie czynności doprowadzą do przywrócenia stanu poprzedniego. Jednocześnie prowadząc postępowanie obowiązany będzie uwzględnić poczynione wyżej uwagi, wyjaśniając wszechstronnie okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia oraz zastosować właściwe przepisy prawa materialnego a motywy rozstrzygnięcia przywołać zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji rozstrzygnął w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś w pkt 3 sentencji postanowił o zwrocie kosztów postępowania, w myśl art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło