III SAB/Gl 9/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie bezczynności organu w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik "A" spółka z o.o. z siedzibą w S., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie p.p.s.a.), wniósł skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w zakresie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wynikającej z korekty deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc styczeń 2014 r. Organowi zarzucił naruszenie art. 87 ust. 6 oraz art. 87 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, domagając się - na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł oraz wymierzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. grzywny. Przedstawiając stan sprawy pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął w spółce "A" kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości dokonywania rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2014 r., którą zakończył w dniu [...] r. doręczeniem protokołu kontroli. W dniu [...] r. spółka złożyła stosowną korektę deklaracji podatkowej, a pomimo tego w dniu [...] r. organ wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wynikającej z tej korekty. Na powyższe postanowienie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą Sąd uwzględnił (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1124/14). W związku z tym spółka pismem z dnia [...] r. wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne dokonanie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wynikającej z korekty deklaracji za styczeń 2014 r. Odpowiedzi na powyższe wezwanie organ udzielił pismem z dnia [...] r. Mając na uwadze przedstawione okoliczności pełnomocnik spółki stwierdził, że skoro organ podatkowy nie dokonał zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł za styczeń 2014 r., to pozostaje w bezczynności, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik spółki dodał, że przed wniesieniem skargi do Sądu został wykorzystany tryb wynikający z art. 141 Ordynacji podatkowej. Należy to rozumieć w ten sposób, że bezczynność organu dotyczy czynności materialno-technicznej, jaką jest zwrot różnicy podatku od towarów i usług, a nie bezczynności której organ dopuściłby się prowadząc postępowanie podatkowe. W związku z tym ponaglenie przewidziane w art. 141 Ordynacji podatkowej skarżącemu nie przysługiwało. Jednakże obowiązujące przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu co do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a.). Tak więc w przypadku bezczynności organu podatkowego - mianowicie, gdy organ podatkowy nie rozpozna w żaden sposób wniosku podatnika o zwrot nadwyżki podatku w ustawowym terminie - podatnik może wystąpić ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pełnomocnik dodał, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym skarżącemu w dniu [...] r.) organ wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Zaakcentował jednak, że skarga dotyczy bezczynności w dokonaniu czynności materialno-technicznej, tj. zwrotu różnicy podatku VAT, a nie bezczynności w postępowaniu podatkowym. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podniósł, że przedmiotowa skarga nie została poprzedzona stosownym ponagleniem do organu wyższego stopnia, a zatem nie wyczerpano trybu określonego w art. 141 § 1 O.p., co uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi. Ponadto dodał, że w dniu [...] r. dokonał zwrotu podatku VAT za styczeń 2014 r. Zwrot ten nastąpił jeszcze przed wpływem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1124/14 wraz z jego uzasadnieniem, co miało miejsce w dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego, w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również na bezczynność lub przewlekłe postępowanie w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1). Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak: zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, dla jej dopuszczalności niezbędne jest, by jej wniesienie poprzedzić na podstawie art. 141 § 1 O.p., ponagleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Z kolei w przypadku bezczynności organu niezbędne jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Niewypełnienie tych warunków wyklucza możliwość dokonywania przez sąd merytorycznej oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów dotyczących przewlekłego działania organu bądź jego bezczynności, jak i wniosków w niej zawartych Profesjonalny pełnomocnik skarżącego zastrzegł, że skarga nie dotyczy przewlekłości w postępowaniu podatkowym, lecz dotyczy bezczynności organu w dokonaniu czynności materialno-technicznej, tj. zwrotu różnicy podatku VAT w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1124/14 uchylającym postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Dodał, że pismem z dnia [...] r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Wymienionym wyżej wyrokiem Sąd, po rozpoznaniu sprawy ze skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, iż nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Stosownie do art. 168 § 1 p.p.s a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy, a w myśl art. 170 ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 p.p.s.a.). W przypadku uwzględnienia skargi, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, wykonalność postanowienia należy postrzegać w szerokim znaczeniu, a stwierdzenie przez sąd, że postanowienie nie podlega wykonaniu, oznacza, że nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający nie jest jeszcze prawomocny. Orzeczenie w wyroku w sprawie wykonalności zaskarżonego aktu należy traktować jako równoznaczne z określeniem czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc tego aktu. Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku w zakresie określenia, że zaskarżony akt nie może być wykonany ma charakter tymczasowy, ponieważ kształtuje sytuację stron w okresie po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji do czasu dopóki wyrok ten nie jest prawomocny. Zasadniczy sens tego przepisu jest taki, że celem wstrzymania wykonania aktu w razie uwzględnienia skargi jest ukształtowanie stosunków prawnych na okres, w którym wyrok nie jest prawomocny. Z kolei to, czy konkretny akt poddaje się wykonaniu w sensie czynienia użytku z uprawnienia bądź wypełnienia obowiązku z niego wynikającego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, o którym stanowi art. 152 p.p.s.a. (zob. wyroki NSA z dnia 8 września 2010 r., sygn. II OSK 1394/09, z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II GSK 550/10). Dodać i podkreślić w tym miejscu trzeba, że celem skargi na bezczynność jest ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. W tym stanie rzeczy, skoro wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożył w dniu [...] r., tj. przed uprawomocnieniem się wyroku sądu z dnia 16 grudnia 2014 r., a przy tym w tym okresie ([...] r.) organ podatkowy dokonał rozliczenia zwrotu podatku za styczeń 2014 r., to skargę na bezczynność organu należało uznać za niedopuszczalną. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku można bowiem mówić o bezczynności organu w związku z jego niewykonaniem. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Uwzględniając zatem przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., odrzuca skargę.