IV SA/Po 1359/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-05-13
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Izabela Bąk-Marciniak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podjęcie przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna czynności sędziowania zawodów kolarskich na podstawie umowy zlecenia, za którą otrzymano ryczałt i zwrot kosztów podróży, stanowi podstawę do utraty statusu osoby bezrobotnej, zwłaszcza w sytuacji, gdy osoba ta zaprzecza zawarciu umowy zlecenia i nie została należycie pouczona o konsekwencjach prawnych?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą pozbawić osoby statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli nie wykażą, że osoba ta miała świadomość, iż podjęcie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej skutkuje utratą tego statusu. W przypadku zaprzeczenia zawarcia umowy zlecenia i niejednoznacznej kwalifikacji prawno-rzeczywistej czynności, organy muszą przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające, w tym ustalić faktyczne zawarcie umowy i prawidłowość udzielonych pouczeń.Stan faktyczny
Starosta orzekł o utracie przez K.W. statusu bezrobotnego od dnia podjęcia zatrudnienia. K.W. odwołała się, twierdząc, że nie podjęła pracy, a jedynie sędziowała zawody kolarskie, za co otrzymała ryczałt i dietę sędziowską, nie będące pracą zarobkową. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, wskazując na zgłoszenie przez KTK umowy zlecenia i odprowadzenie składki zdrowotnej. K.W. wniosła skargę do WSA, podnosząc, że nie otrzymała wynagrodzenia, nie podpisywała umowy zlecenia, a otrzymane środki były dietą i zwrotem kosztów. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Izabela Paluszyńska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...) r., nr(...); 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
Decyzją z (...) r. nr (...) Starosta K. (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji) – wskazując jako podstawę prawną art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz.674 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.z.i.r.p.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie: "k.p.a.") – orzekł o utracie przez K. W. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") statusu bezrobotnego od dnia (...) r. Jednocześnie na podstawie art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Starosta wskazał, iż z posiadanych dokumentów wynika, że od (...) r. Strona podjęła zatrudnienie lub inną pracę zarobkową.
Od opisanej decyzji Starosty, Strona wniosła odwołanie podnosząc, że nie zgadza się z tą decyzją, ponieważ żadnej pracy nie podjęła. Wyjaśniła, że w okresie od (...) do (...) r. odbywał się Międzynarodowy Wyścig Kolarski "Szlakiem Bursztynowym", w ramach którego w dniu (...) r. sędziowała kryterium uliczne w K. B., za co otrzymała ryczałt i dietę sędziowską. Zdaniem Skarżącej nie było to "podjęcie pracy". Ponadto Skarżąca wyraziła zdziwienie, dlaczego o wyrejestrowaniu w kwietniu została poinformowana dopiero w październiku, tj. po 5 miesiącach, i to pomimo że w okresie od kwietnia do września (...) r. była wielokrotnie wzywana i stawiała się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. (dalej w skrócie: "PUP"). Skarżąca wskazała również, że jest matką samotnie wychowującą 11-letnie dziecko, a jedynym źródłem ich utrzymania są alimenty i zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. (dalej w skrócie: "MOPR"). Zarzuciła, że zaskarżona decyzja pozbawia ją środków do życia oraz ubezpieczenia zdrowotnego, a ponadto, ze względu na fałszywie wystawione przez PUP zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, będzie musiała zwrócić wypłacone jej zasiłki w okresie kwiecień–wrzesień (...) r.
Decyzją z (...) r. nr (...) Wojewoda Wielkopolski (dalej: "Wojewoda" lub "organ II instancji") – wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 u.p.z.i.r.p. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że Strona zarejestrowała się w PUP w dniu (...) r. jako osoba bezrobotna. Pismem z (...) r. ZUS II Oddział w P., Inspektorat w K. poinformował PUP, że Strona w okresie od (...) do (...) r. została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia. Z kolei Prezes Kaliskiego Towarzystwa Kolarskiego w K. (dalej w skrócie: "KTK") pismem z (...) r. oświadczył, że Strona zawarła umowę zlecenie od (...) do (...) r. z wynagrodzeniem brutto (...) zł i w związku z tą umową odprowadzono składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości (...) zł.
Wojewoda zaznaczył, że Strona była wielokrotnie informowana w PUP o braku możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej (umowy zlecenia) oraz o obowiązku powiadomienia organu zatrudnienia w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej: w Informatorze dla osób rejestrujących się w PUP oraz na drukach specjalnych pouczeń z (...) r. i z (...) r., a także na druku Karty Rejestracyjnej. Wobec tego, zdaniem organu II instancji, Strona była prawidłowo pouczona o niemożności uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdy pozostawała w stosunku pracy. Wojewoda podkreślił, że osoba bezrobotna nie może jednocześnie wykonywać innej pracy zarobkowej, a Strona w żaden sposób nie powiadomiła organu zatrudnienia, że od (...) r. rozpoczęła wykonywanie pracy na umowę zlecenie, która miała charakter dorywczy, jako sędzia zawodów kolarskich. Zatem Strona nie miała prawa do posiadania statusu osoby bezrobotnej od (...) r., gdyż od tego dnia wykonywała inną pracę zarobkową. Organ II instancji wskazał, że Skarżąca potwierdziła w odwołaniu, iż wykonywała inną pracę zarobkową przez kilka dni na umowę zlecenie jako sędzia wyścigów kolarskich, ale przyznała, że nie wiedziała, iż powinna poinformować o tym fakcie PUP. Tego rodzaju okoliczność, zdaniem Wojewody, nie została potwierdzona w dokumentacji sprawy, ponieważ Skarżąca była pouczona wielokrotnie w PUP o konieczności powiadomienia organu zatrudnienia o wykonywaniu także umowy zlecenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, K.W. wskazała, że jest sędzią kolarskim i że na wyścig dojeżdża na własny koszt i z własnym prowiantem. Podniosła, że kwota, którą otrzymała za sędziowanie wyścigu w dniu (...) r. to dieta sędziowska i zwrot kosztów dojazdu, w wysokości (...) zł. Zaznaczyła, że sędziowała tylko jeden dzień wyścigu w K. B., a organizator nie poinformował jej, że wystawia umowę zlecenia, która w dodatku opiewa na kwotę, której Skarżąca nigdy nie otrzymała. Nigdy też nie podpisywała z KTK żadnej umowy – czego, jak zarzuciła, organ nie sprawdził. Skarżąca podkreśliła, że w okresie od utraty pracy do dnia dzisiejszego nie wykonywała i nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, choć bardzo by chciała. Z tych względów wniosła o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej z dniem (...) r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, w nawiązaniu do zarzutów skargi, organ II instancji wyjaśnił, że Skarżąca nie wykazała, iż przyznane jej świadczenie było tylko dietą sędziowską i zwrotem kosztów podróży, ponieważ zleceniodawca sam określił, że Skarżąca wykonywała umowę zlecenia, którą zgłoszono do organu rentowego i opłacono z tytułu tej umowy składkę zdrowotną. Można uznać, zdaniem Wojewody, że zainteresowana otrzymała faktycznie dietę sędziowską i zwrot kosztów podróży, jednakże przyznanie tych środków odbyło się w ramach umowy zlecenia. Organ II instancji podkreślił, że zarówno odwołanie Strony, jak i cała dokumentacja sprawy były szczegółowo analizowane w postępowaniu odwoławczym. Jednakże wobec jednoznacznego wykazania przez zleceniodawcę oraz przez organ rentowy, że K.W. wykonywała umowę zlecenie od dnia (...) r., nie było podstaw do zmiany czy uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO z 10 listopada 2014 r. oraz – na mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji Starosty z 30 września 2014 r., Sąd doszedł do przekonania, że obie te decyzje nie mogą się ostać w obrocie prawnym, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, na czele z jej art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p.
W myśl ostatniego z wymienionych przepisów, ilekroć w ww. ustawie jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a–g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania w tej szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełni warunki określone od lit. a do lit. m.
Z cytowanego art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. wynika, że jedną z istotnych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej (verba legis: "statusu bezrobotnego") jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 u.p.z.i.r.p. "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.i.r.p., pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.
W świetle przywołanych przepisów wykonywanie przez daną osobę pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy zlecenia, wyłącza możliwość uzyskania lub zachowania przez taką osobę statusu bezrobotnego. W konsekwencji, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p., starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (który to przepis w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania), pozbawia statusu bezrobotnego tego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Jednym z tych warunków jest, jak to już wyżej wskazano, niepozostawanie w zatrudnieniu i niewykonywanie innej pracy zarobkowej.
Wobec tego podjęcie przez bezrobotnego zatrudnienia lub innej pracy zawodowej skutkuje z mocy ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego. Omawiana decyzja ma charakter decyzji związanej, a zatem nie mieści się w ramach uznania administracyjnego. Jednocześnie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że warunkiem zastosowania sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze właściwe pouczenie bezrobotnego o przesłankach warunkujących zachowanie (odpowiednio: skutkujących utratą) tego statusu (por. wyrok NSA z 17.01.2012 r., I OSK 1483/11; a także wyroki WSA: z 11.03.2014 r., II SA/Bd 40/14; z 19.09.2013 r., II SA/Sz 273/09; z 11.12.2007 r., III SA/Łd 163/07 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). Na mocy bowiem art. 74 u.p.z.i.r.p., bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku.
W ocenie Sądu przedstawione dotychczas unormowania i ich wykładnia prowadzą do wniosku, że bezrobotny może zostać pozbawiony statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. tylko wówczas, jeżeli miał (a co najmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można by w danym przypadku odeń wymagać: powinien mieć) świadomość wystąpienia zdarzeń, które zgodnie z udzielonym jemu uprzednio w sposób właściwy pouczeniem skutkują utratą statusu bezrobotnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dla zasadności pozbawienia Skarżącej statusu bezrobotnego niezbędne było ustalenie przez organy zatrudnienia, czy Skarżąca miała – a przynajmniej przy zachowaniu należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby z jej wiedzą, wykształceniem i doświadczeniem: powinna mieć – świadomość, że podejmując się sędziowania zawodów w K.B. podejmuje się wykonywania pracy lub świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia z KTK. Ubocznie należy zaznaczyć, że Sądowi wiadomym jest z urzędu (z innych spraw zawisłych przed WSA w Poznaniu), że czynności polegające na sędziowaniu zawodów sportowych w praktyce bywają różnie regulowane i prawnie kwalifikowane przez poszczególne organizacje (związki) sportowe (a w konsekwencji: i oceniane przez organy administracji) – także jako nie stanowiące zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej (por. np. okoliczności faktyczne sprawy rozstrzygniętej wyrokiem WSA z 11.12.2014 r., II SA/Po 1071/14, CBOSA).
W tym kontekście należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji – z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – nie ustaliły wszystkich faktów mających kluczowe znaczenie dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.
W szczególności organy nie rozważyły należycie i nie wyjaśniły podnoszonej przez Skarżącą (tak w odwołaniu, jak i w skardze) kwestii, że za sędziowanie w zawodach kolarskich w K. B. w dniu (...) r. otrzymała jedynie dietę sędziowską i zwrot kosztów dojazdu w wysokości (...) zł, a więc że nie było to podjęcie pracy zarobkowej; a przede wszystkim – że organizator nie poinformował jej o "wystawieniu" umowy zlecenia i że takowej nigdy nie podpisywała (podpisała jedynie, jak twierdzi, "listę sędziowską"). W konsekwencji przedwcześnie – bo bez należytego wyjaśnienia, czy rzeczywiście doszło do zawarcia umowy zlecenia pomiędzy KTK a Skarżącą, za wiedzą i zgodą tej ostatniej, oraz czy w świetle udzielonego jej uprzednio pouczenia Skarżąca miała (powinna mieć) świadomość, że zawarcie takiej umowy spowoduje utratę przez nią statusu osoby bezrobotnej – organy uznały, że Skarżąca z powodu wykonywania pracy na umowę zlecenie utraciła status osoby bezrobotnej od (...) r. Nie wiadomo przy tym, na jakiej podstawie organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 3), że: "Pani K.W. w odwołaniu potwierdziła, iż wykonywała ona inną pracę zarobkową przez kilka dni na umowę zlecenie jako sędzia wyścigów kolarskich, ale przyznała, że nie wiedziała, iż powinna poinformować o tym fakcie PUP w K.", gdyż w treści znajdującego się w aktach sprawy odwołania (k. 2–3 akt adm. II inst.) nie sposób doszukać się ani potwierdzenia przez Skarżącą faktu wykonywania przez nią pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia, ani przyznania, jakoby nie wiedziała o ciążących na niej obowiązkach informacyjnych względem PUP.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Prezesa KTK z (...) r. informujące organ, że KTK zawarło ze Skarżąca umowę zlecenia na okres (...) r. z wynagrodzeniem brutto (...) zł i że w związku z tym dokonało zgłoszenia Skarżącej do ZUS z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego i odprowadziło składkę w wysokości (...) zł (k. 35 akt adm. I Inst.), a także pismo ZUS (II Oddział w P. Inspektorat w K.) z (...) r., nr (...), informujące PUP, że od (...) do (...) r. Skarżąca zgłoszona jest do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia (k. 35 akt adm. I Inst.). W aktach sprawy nie ma jednak umowy zlecenia, na którą powołuje się KTK, ani "listy sędziowskiej", o której podpisaniu wspomina Skarżąca – co powoduje, że organy obu instancji wydając rozstrzygnięcie oparły się w istocie na niepełnym materiale dowodowym, nie wyjaśniając czy faktycznie doszło do zawarcia takiej umowy ze Skarżącą. Tymczasem rzeczą organów orzekających w kontrolowanej sprawie było, po pierwsze, ustalenie, czy faktycznie, za wiedzą i zgodą Skarżącej, doszło do zawarcia umowy zlecenia pomiędzy Skarżącą a KTK – w tym także należyte udokumentowanie ewentualnego faktu zawarcia takiej umowy, co miało szczególne znaczenie w sytuacji, gdy Skarżąca zawarciu ("podpisaniu") umowy zlecenia wyraźnie zaprzecza. Po drugie, wyjaśnienie rozbieżności w oznaczeniu okresu obejmującego zgłoszenie Skarżącej przez KTK do ubezpieczenia zdrowotnego – czy był to okres (...) – (...) r. (wskazany w piśmie Prezesa KTK z (...) r.), czy okres (...) – (...) r. (podany w piśmie ZUS z (...) r.), i źródła tych rozbieżności. Wreszcie organ winien rozważyć, czy Skarżąca została należycie i jasno pouczona o przesłankach determinujących utratę statusu bezrobotnego w związku z wykonywaniem pracy / świadczeniem usług na podstawie umowy zlecenia, a nie tylko o obowiązku informacyjnym z art. 74 u.p.z.i.r.p., do której to okoliczności ograniczył badanie udzielonych Skarżącej pouczeń organ II instancji (organ I instancji, jak wynika z uzasadnienia jego decyzji, kwestią tą w ogóle się nie zajął).
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W niniejszej sprawie organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że Skarżąca była pouczona wielokrotnie w PUP o konieczności powiadomienia organu zatrudnienia o wykonywaniu także umowy zlecenia, dlatego zarzut Skarżącej, iż nie wiedziała, że wykonując inną pracę zarobkową przez kilka dni na umowę zlecenie jako sędzia zawodów kolarskich powinna poinformować o tym fakcie PUP, nie zasługuje na uwzględnienie.
Z takim stanowiskiem organu II instancji nie sposób się zgodzić, ponieważ, po pierwsze, jak to już wyżej wskazano, Skarżąca w odwołaniu wcale nie przyznała, że przez kilka dni jako sędzia zawodów kolarskich wykonywała pracę na umowę zlecenie, lecz wskazała, że: "W dniu 11 kwietnia 2014 r. sędziowałam kryterium w Kazimierzu Biskupim. Otrzymałam za sędziowanie ryczałt, dietę sędziowską. Nie nie było to podjęcie przeze mnie pracy." (k. 3 akt adm. II inst.). Po drugie, organy – uznając, że doszło do zawarcia takiej umowy – nie wykazały, aby Skarżąca została należycie pouczona i miała świadomość, że zawierając umowę zlecenia utraci status osoby bezrobotnej.
Należy bowiem zauważyć, że w znajdujących się w aktach sprawy, podpisanych przez Skarżącą, kartach informujących o obowiązkach bezrobotnego i konsekwencjach nie wywiązania się z tych obowiązków, datowanych na (...) r. oraz (...) r. (k. 10–11 akt adm. I inst.), w punkcie 17 widnieje zapis o treści: "Jestem zobowiązany w ciągu 7 dni poinformować pup o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaistnienia innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku (art. 74). Podjęcie przez bezrobotnego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy oznacza nielegalne zatrudnienie lub nielegalną inna pracę zarobkową (Art. 2 ust. 1 pkt 13)". W ocenie Sądu z treści cytowanego punktu pouczenia można wprawdzie wnioskować o istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy podjęciem "innej pracy zarobkowej" a utratą statusu bezrobotnego, ale fakt braku objaśnienia pojęcia "innej pracy zarobkowej" sprawia, że związek pomiędzy zawarciem umowy zlecenia – tym bardziej umowy mającej, jak w rozpatrywanym przypadku, dotyczyć niejednoznacznie w praktyce kwalifikowanych czynności sędziowania zawodów sportowych – nie rysuje się już na tle ww. pouczenia tako jasno.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.
W punkcie drugim sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, co oznacza, iż nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z 29.07.2004 r., OSK 591/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 32).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni sformułowane w niniejszym wyroku uwagi, wskazania i oceny prawne, a w szczególności uzupełni postępowanie wyjaśniające we wskazanym wyżej zakresie. Następnie, w zależności od wyników tego postępowania, wyda stosowne rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło