I SA/Bk 316/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. (gm. W.) oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta W. działając na podstawie art. 239a oraz art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako "o.p.") nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] listopada 2014 r. określającej O. S.A. w W. (dalej powoływana także jako "Spółka") wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że z dokumentacji księgowej oraz akt sprawy wynika, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r. dla w/w podatnika, na dzień wydania postanowienia jest krótszy niż 3 miesiące i w takim wypadku uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, wiąże się z wysokim prawdopodobieństwem niewykonania decyzji określającej w związku ze zbliżającym się przedawnieniem zobowiązania podatkowego. Na ww. postanowienie pełnomocnik Spółki złożył zażalenie, w którym zarzucił organowi podatkowemu brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz brak uprawdopodobnienia, że podatnik nie wykona ciążącego na nim obowiązku zapłaty podatku. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium przytoczyło obowiązujące regulacje w zakresie nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom organów I instancji i ich wykładni w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie Kolegium, jeżeli okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 o.p.), to spełnienie przesłanki z § 2 powołanej ustawy polega na uprawdopodobnieniu, że zachodzą takie okoliczności, które potwierdzają, że z tego właśnie powodu zobowiązanie podatkowe z decyzji organu podatkowego I instancji nie zostanie wykonane. Nie mają natomiast istotnego znaczenia okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1-3 o.p. Podkreślono, że przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., I GSK 1037/11). Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące), zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2009 r. co także pokazuje, iż Spółka do chwili postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nie uregulowała wymaganych należności. Ponadto Spółka odwołując się od decyzji, w której określono jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. skorzystała wprawdzie z przysługującego jej uprawnienia kwestionowania rozstrzygnięcia, ale można na tej podstawie wnioskować, że nie zgadzając się ze skarżoną decyzją nie wykona dobrowolnie wynikającego z niej zobowiązania podatkowego. Kolegium podkreśliło, że na zaistnienie przesłanki uprawdopodobnienia niewykonania decyzji wpływ miała również postawa Spółki w postępowaniu wymiarowym, a więc okoliczności obiektywne, którym aktualnie nie jest ona w stanie zaprzeczyć. Postawa ta bez wątpienia nosiła znamiona obstrukcji procesowej, tj. nieprzedstawianie żądanych dokumentów oraz znanych tylko stronie informacji, przedstawienie dowodu w postaci ewidencji środków trwałych dla całego województwa podlaskiego na nośniku CD w formacie pdf uniemożliwiającym dokonywanie obliczeń, liczącym ponad 1000 stron, bez liczb porządkowych, pomimo, że jak wynika z informacji Dyrektora UKS dysponowała ewidencją środków trwałych umożliwiającą przedłożenie wartości środków trwałych założonych dla miasta W., o czym dodatkowo świadczy fakt, że za poprzednie lata podatkowe w deklaracjach na podatek od nieruchomości wykazywała ich wartość. Za niezasadne Kolegium uznało zarzuty podniesione w zażaleniu. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 165 § 5 pkt 3 oraz art. 200 § 2 o.p. organy podatkowe nie wydają postanowień o wszczęciu postępowań i nie zawiadamiają o możliwości zapoznania się z aktami takich spraw w sprawach dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowienie zostało także prawidłowo doręczone pełnomocnikowi Spółki, gdyż był on prawidłowo ustanowiony do reprezentowania Spółki w sprawach z zakresu podatku od nieruchomości, w tym również dotyczącej 2009 r. Zdaniem Kolegium, nie można z treści art. 121 § 1 o.p. wyprowadzać obowiązku doręczania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Na powyższe postanowienie, pełnomocnik Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z [...] listopada 2014 r. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 o.p., wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Burmistrza Miasta W. nie zostanie przez Skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczową kwestią była ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] listopada 2014 r., która określała Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że co do zasady podatnik ma obowiązek wykonania dopiero ostatecznej decyzji podatkowej, ma więc prawo oczekiwać z zapłatą podatku do doręczenia mu takiej decyzji. Jednak prawo to może zostać ograniczone przez nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 o.p., przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. W orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., I GSK 1035/11, LEX nr 1336145). Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 o.p. oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony (wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., I SA/Lu 153/14, LEX nr 1546192). Jeżeli okres pozostały do upływy terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, to uprawdopodobnienie przesłanki przewidzianej w art. 239b § 2 o.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie podatkowe wskazane w decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są wszystkie te okoliczności, które odnoszą się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., I FSK 1316/13, LEX nr 1569194). Fakt wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz brak zapłaty zobowiązania z tej decyzji wynikającego, w okolicznościach konkretnej sprawy, może zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 o.p. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2014 r., I SA/Gd 441/14, LEX nr 1484927). W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2009 r. i w momencie orzekania przez organ I instancji do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 2 miesiące). Trzeba zaznaczyć, że czynności podejmowane przez Spółkę w trakcie toczącego się postępowania uzasadniają tezę, że ich celem było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Spółka nie wypełniała wezwań organu w zakresie przedstawienia żądanych dokumentów i udzielenia znanych jej informacji. Przekazywane przez jej pełnomocnika pisma nie wnosiły żadnych istotnych elementów dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie (podstawy opodatkowania budowli). Pełnomocnik Spółki nie przedstawiał dowodów potwierdzających prawidłowość deklarowanej podstawy opodatkowania budowli. Działania te wskazują na dążenie do przedłużenia postępowania, co miało znaczenie w kontekście zbliżającego się upływu terminu przedawnienia. Podobnie można oceniać wskazywane przez organ odbieranie przez pełnomocnika Spółki korespondencji w ostatnim dniu czternastodniowego terminu, w którym pismo jest przechowywane w urzędzie pocztowym. Dodatkowym argumentem jest fakt złożenia odwołania od decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Słusznie zatem przyjęły organy, że prawdopodobne jest, iż zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Tym samym, za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 210 § 4 i art. 239b § 2 o.p. W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało oddalić.