II GSK 2962/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-11
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Krystyna Anna Stec, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, bez wymaganego zezwolenia kategorii VII, została prawidłowo nałożona, gdy nacisk osi przekroczył dopuszczalne wartości o ponad 20%?Ratio decidendi
Kara pieniężna w wysokości 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII została prawidłowo nałożona, gdy nacisk osi napędowej przekroczył dopuszczalne wartości o ponad 20%. Przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, nawet jeśli teoretycznie niemożliwe do uzyskania, podlega karze jak za przejazd bez zezwolenia. Strona skarżąca nie wykazała dochowania należytej staranności ani braku wpływu na powstanie naruszenia, a ustalenia faktyczne oparte na protokole kontroli nie zostały skutecznie podważone.Stan faktyczny
W T. zatrzymano do kontroli 5-osiowy pojazd członowy przewożący ładunek podzielny (papier) z Niemiec do Polski. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 21,5% oraz brak wymaganego zezwolenia kategorii VII. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę 15.000 zł, którą utrzymał Główny Inspektor Transportu Drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od Z. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Gabriela Jyż sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4385/14 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4385/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] października 2013 r. w T., na drodze krajowej nr 10, o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, zatrzymano do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki MAN o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki Krone o nr rej. [...], nieposiadającej skrętnych osi. Pojazdem kierował A. M., który wykonywał transport ładunku podzielnego (papieru) z L. w Niemczech do L., na rzecz przedsiębiorcy Z. L.
Pojazd został zmierzony i zważony na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi, położonym w T., przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznym [...] i [...], które w chwili kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu kierowcy.
W wyniku pomiarów pojazdu, stwierdzono, że naciski osi pojazdu członowego przekroczyły wartości dopuszczalne dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t – nacisk pojedynczej osi napędowej 12,15 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 2,15 t (o 21,5%). Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów. Kierowca uczestniczył w pomiarze i zapoznał się z jego wynikiem, nie wnosił o ponowne ważenie. Kierowca nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu ponadnormatywnego kategorii VII. Przebieg kontroli utrwalono protokołem.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD), na podstawie art. 64, art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej: prd), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) decyzją z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 prd, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej: udp), utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
GITD uznał, że zgromadzony, zgodnie z art. 7 i art. 77 kpa, materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 ust. 35a prd. Mając na uwadze ustalenia protokołu kontroli oraz protokołu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy, dokumentu przewozowego CMR [...], organ uznał, że kontrolowany zespół pojazdów, poruszając się po drodze krajowej nr 10 przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Przekroczenie o 2,15 t (przekroczenie o 21,5%) stanowiło spełnienie parametru wskazanego w zał. nr 1 Lp. 7 pkt b prd i było podstawą sklasyfikowania naruszenia.
Dalej, organ wyjaśnił, że stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.
Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), wskazał, że organ prawidłowo w skarżonej decyzji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII, na podstawie art. 64, art. 140aa ust. 1-3 prd.
Sąd I instancji wyjaśnił, że przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Z treści art. 140ab ust. 2 prd WSA wywiódł zaś, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W związku z tym, że w sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci papieru, który nie stanowi materiału sypkiego ani drewna, nie znalazł zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy. Za nietrafne WSA uznał argumenty strony dotyczące przeprowadzenia procedury ważenia bez uwzględnienia prawidłowego marginesu błędu pomiaru. Organ w tej sprawie zasadnie powołał się na przepisy zawarte w załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Kontrolę przeprowadzono na miejscu do tego typu czynności zatwierdzonym przez kompetentny organ, legitymującym się pomiarem pochylenia terenu. Ponadto od każdego wyniku pomiaru odjęto jeszcze 2%, co potwierdza protokół kontroli podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.
Natomiast odnośnie kwestii odpowiedzialności skarżącego Sąd wskazał, że z treści przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd wynika, że postępowanie umarza się, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bądź nie miała wpływu na powstanie naruszenia. W ocenie Sądu nie wystarczy jednak jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności oraz oświadczyć, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz, że nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji cytowanego przepisu wynika, że to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Wskazanie, że to nie strona zajmowała się załadunkiem, jest zdaniem WSA niewystarczające.
Z. L. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd, polegające na niezasadnym i wadliwym ustaleniu kary pieniężnej;
2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 141 § 4 ppsa, polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne i czy miało ono wpływ na wynik sprawy;
3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ppsa w zw. z art. 106 § 3 oraz art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegające na niezasadnym i wadliwym ustaleniu kary pieniężnej oraz nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w odniesieniu do warunków miejsca wykonania pomiaru nacisku osi określonych w świadectwie legalizacji przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW10C;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez ich niezastosowaniepolegające na bezpodstawnym (niemającym oparcia w przepisach prawa) przyjęciu sposobu interpretacji wyników pomiaru nacisku osi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono też zarzut błędnej wykładni art. 64 ust. 3 w związku z l.p. 7 załącznika do ustawy. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną przyporządkowanie przewozu do obowiązku posiadania konkretnej kategorii zależy od spełnienia wszystkich parametrów odpowiednich dla danej kategorii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. Ponieważ w rozpoznawanym przypadku nie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania przewidziane w art. 183 § 2 pkt 1-6 ppsa, kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji.
W rozpoznawanym przypadku skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 ppsa. Wyrokowi WSA zarzucono bowiem naruszenie prawa materialnego zarówno przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jak i naruszenie przepisów postępowania.
W związku z tym, w pierwszej kolejności należało ustosunkować się do zarzutu błędnej wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów materialnoprawnych. Zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę wyroku został ustalony w sposób prawidłowy.
Z kolei dokonywanie ustaleń faktycznych winno poprzedzać wyznaczenie normy prawnej, znajdującej ewentualne zastosowanie w sprawie. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w objętym zarzutami skargi kasacyjnej art. 7 kpa, wywieść należy, iż podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś prawidłowo interpretowana norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 8.wydanie; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2006 str. 69, teza 2).
Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Prawidłowo skonstruowany zarzut błędnej wykładni wymaga wskazania, w czym przejawia się wadliwe rozumienie przepisu przez Sąd I instancji oraz jak przepis właściwie winien być odczytywany.
Skład orzekający uznał, że zarzut błędnej wykładni art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd nie spełnia powyższych wymogów, stąd nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Należy też stwierdzić, że sposób sformułowania omawianego zarzutu (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej), tj. zarzutu naruszenia powyższych przepisów polegającego na "niezasadnym i wadliwym ustaleniu kary pieniężnej" w istocie świadczy o tym, że strona ogranicza się do kwestionowania prawidłowości zastosowania tych przepisów.
Uchybienie prawu materialnemu przez niewłaściwe zastosowanie polega zaś na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt I CKN 102/99).
Ocena tak postawionego zarzutu wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ /.../.
Według art. 140aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W ust. 3 wskazano, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Z kolei w myśl ust. 4 pkt 1, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust.3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.
Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 - za brak zezwolenia kategorii VII - ustala się w wysokości: a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
Według załącznika nr 1 do ustawy o ruchu drogowym, zgodnie z lp.7 zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatwynych: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Zdaniem składu orzekającego - wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej - z treści powołanej regulacji zawartej w zał. nr 1 do ustawy, l.p 7 nie można jednak wywieść wymogu zaistnienia łącznie przesłanek opisanych w obu punktach (a i b) dla konieczności uzyskania zezwolenia.
Przepis art. 64d ustawy stanowi, że zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Zgodzić należy się z poglądem, że oznacza to, iż do zezwolenia kategorii nr VII kwalifikują się wszystkie pojazdy, które ze względu na swoje parametry nie mieszczą się pozostałych kategoriach I – VI. Gdyby przyjąć, jak chce wnoszący skargę kasacyjną, że do kategorii VII zalicza się tylko te pojazdy, których wszystkie – łącznie - parametry nie mieszczą się w kategoriach I-VI, to w rezultacie pojazd, którego jeden parametr kwalifikował by się np. do kategorii VI, pozostawałby poza tą kategoryzacją. Nie ulega zaś wątpliwości, że kategoryzacja zezwoleń na przejazd pojazdu normatywnego przeprowadzona w oparciu o wskazane w załączniku Ip. 7 parametry ma charakter zamknięty i wyczerpujący.
Tym samym trafny nie jest także podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z lp.7 załącznika do tej ustawy przez przyjęcie, że skontrolowany przewóz spełniał parametry odpowiednie dla zezwolenia kategorii VII. Przepis art. 64 ust. 3 prd stanowi jedynie, że wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy.
Trzeba nadto zauważyć, że z art. 64d ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że w ogóle nie wydaje się zezwoleń na przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jeżeli przewożony ładunek jest ładunkiem podzielnym. W tej sprawie karę pieniężną wymierzono za wykonywanie przewozu ładunku podzielnego (papieru w rolkach) bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Oczywiście nie oznacza to, że wykonywanie przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym nie podlega karze. Podstawę ukarania stanowi jednak art. 140ab ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W przedstawionym dotąd stanie prawnym, w sytuacji gdy ustalono, że skarżący wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII z uwagi na przekroczenie nacisków pojedynczej osi napędowej o ponad 20 % - nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł znajduje uzasadnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższych ustaleń skutecznie nie podważono. Zarzuty naruszenia prawa procesowego - sformułowane w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej - zmierzające do podważenia stanu faktycznego sprawy, przyjętego przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu, nie znajdują bowiem usprawiedliwienia.
Zgodnie z objętym podstawami skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Powołany przepis - pomijając już fakt, że nie dotyczy stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa procesowego, a takimi zarzutami można kwestionować stan faktyczny sprawy - trafnie uznawany jest za tzw. przepis wynikowy, który samodzielnie nie może być skuteczną podstawą kasacyjną.
Z kolei art. 141 § 4 ppsa określa wymogi uzasadnienia. Skład orzekający w pełni podziela poglądy orzecznictwa, że zarzutem naruszenia przepisu art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie kwestionować ustaleń stanu faktycznego ani też wyrażonej w jego zakresie oceny Sądu pierwszej instancji, jak i dokonanej przez ten Sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (por. np. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 338/15).
Prawidłowości postępowania dowodowego dotyczy też zarzut naruszenia art. 106 § 3 oraz art. 134 § 1 ppsa w związku z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa.
Na gruncie art. 106 § 3 ppsa – zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie – zasadnie wywodzi się, że przepis ten nie może skutecznie służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza.
Ponadto dopuszczenie nowego dowodu na podstawie powołanego przepisu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. W tej sytuacji - co do zasady - gdy sąd stwierdzi potrzebę dokonania ustaleń faktycznych, powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres koniecznego postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 55/14, z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 978/14).
Zarzut naruszenia art. 106 § 3 ppsa nie jest więc trafny.
Odnośnie objęcia zarzutem naruszenia prawa procesowego także art. 134 § 1 ppsa trzeba wskazać, że zgodnie z nim sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarówno w treści zarzutu jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono, w czym przejawiać miało się naruszenie określonej tym przepisem zasady rozstrzygania w granicach sprawy, co wyklucza możliwość analizy zasadności zarzutu.
Usprawiedliwienia nie znajduje też zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa - wadliwie niepowiązany z uchybieniem przez WSA tych przepisów z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Niewątpliwie jednak w myśl art. 7 i 77 § 1 kpa na organach spoczywał obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy jak i obowiązek nie tylko wyczerpującego zebrania ale też wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Ocena, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - stosownie do art. 80 kpa - musi mieścić się w granicach prawem przewidzianej swobody.
W zarzucie sformułowanym w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenie powołanych przepisów strona wiąże wprawdzie tylko z naruszeniem art. 106 § 3 ppsa - przez brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodowego postępowania uzupełniającego.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje jednak, że kwestionowane są ustalenia faktyczne organów i ich sądowa ocena. Wnoszący skargę kasacyjną podnosi zarzuty co do prawidłowości przeprowadzenia ważenia pojazdu. Jego zdaniem, ustalenia faktyczne przeprowadzone i przedstawione zarówno w protokole kontroli, jak w późniejszych decyzjach organów obu instancji, należy uznać za dowolne, niemiarodajne i nieoparte na obowiązujących normach prawnych. Za niewyjaśnione i budzące wątpliwości – z braku dowodu np. z instrukcji producenckiej wag - uważa okoliczności dotyczące prawidłowości ważenia i interpretacji wyników ważenia.
Odnosząc się do powyższego trzeba wskazać, że powyższe okoliczności - niewątpliwie stanowiące podstawę wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym - zostały ustalone na podstawie protokołu kontroli z [...] października 2013 r. Treść protokołu wskazuje, że kierowca wykonujący przejazd dla przedsiębiorcy - z założenia działający w jego interesie i profesjonalnie przygotowany do tej pracy - oświadczył, że znane mu były zasady przeprowadzania kontroli drogowej, w tym pomiarów masy i nacisków osi pojazdu. Protokół zawiera przy tym opis narzędzi i czynności pomiarowych oraz wyniki pomiarów. Wskazuje również na udział kierowcy w czynnościach kontrolnych. Z oświadczenia kierowcy zawartego w treści protokołu wynika, że kierowca był obecny podczas pomiarów, przed rozpoczęciem czynności kontrolnych został poinformowany m. in. o: zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu, charakterystyce wag w tym celu użytych oraz o sposobie i warunkach ich użycia. W szczególności okazano mu protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Pouczono również o przysługujących mu prawach w czasie dokonywania kontroli, pozwalających weryfikować prawidłowość czynności wykonywanych przez kontrolującego. Z tego protokołu wynika także, że kierowca nie zgłosił żadnych uwag dotyczących warunków i sposobu przeprowadzenia kontroli oraz jej wyników. Podpisał się pod tym protokołem, co oznacza, że zaakceptował jego treść.
W świetle tych ustaleń zawartych w protokole kontroli - dokumencie urzędowym - zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do legalności zrealizowanego pomiaru nie są, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niczym poparte, tym samym uznać należy je za bezzasadne. Zarzuty, że ważenia dokonano z naruszeniem instrukcji, są gołosłowne.
Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd, wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 13 września 2016 r. II GSK 587/15 także co do tego, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących stosowania przez organ przy ustaleniu wyników pomiaru tolerancji polegającej na pomniejszeniu o 2% wyników pomiarów. Zarzut, że odliczenie tej "odchyłki" jest dowolne i wcale nie świadczy o działaniu na korzyść kontrolowanego przedsiębiorcy, nie jest trafne przede wszystkim dlatego, że wnoszący skargę kasacyjną w ogóle nie podważył wyników pomiarów nacisku, nie wykazał, że były one obarczone jakimkolwiek błędem. Nie wykazał również, że pochyłość terenu na stanowisku ważenia kontrolowanego pojazdu odbiegała od tej, jaka została ustalona w okazanym kierowcy protokole pomiaru pochyłości terenu w miejscu przeznaczonym do ważenia pojazdów. Tylko wówczas, gdyby można było wykazać rzeczywistą wielkość ewentualnego błędu w pomiarach tego konkretnego pojazdu, zarzuty co do tego, czy 2% pomniejszenia ustalonych wyników stanowi dostateczną albo niedostateczną "rekompensatę" dla kontrowanego byłyby weryfikowalne.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 140aa ust. 4 prd skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że Sąd I instancji trafnie wskazał, że nie wystarczy kwestionować swej odpowiedzialności, z konstrukcji przepisu wynika bowiem wykazania/udowodnienia twierdzeń o braku wpływu na powstanie naruszenia i o dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.
Konsekwencją wskazanej na wstępie zasady wiązania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi jest wymóg prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane ramach w podstawach kasacyjnych. Z tego względu szereg wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - niepowiązanych z zarzutem naruszenia konkretnego przepisu prawa czy to materialnego czy procesowego - nie może być przedmiotem rozważań.
Skoro zatem podstawy skargi kasacyjnej nie znajdują usprawiedliwienia, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 ppsa - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Postanowienie w przedmiocie kosztów (pkt. 2) wydano na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło