II OSK 2258/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-05-10
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Anna Łuczaj, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestor ma prawo do złożenia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jego nieruchomość znajduje się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, ale nie w obszarze jej oddziaływania w rozumieniu przepisów prawa?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje podmiotowi, dla którego planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości, wynikające z przepisów prawa. Samo położenie nieruchomości w sąsiedztwie inwestycji nie jest wystarczające do uznania kogoś za stronę, jeśli nie wykaże się negatywnego oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. W przypadku etapowania inwestycji, legitymacja procesowa powinna być oceniana w odniesieniu do konkretnego etapu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L.R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej. L.R. nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a jego odwołanie zostało umorzone z powodu braku interesu prawnego. Skarżący wywodził swój interes z tytułu współwłasności działek sąsiadujących z planowaną inwestycją, twierdząc, że linia będzie przebiegać nad jego nieruchomością i negatywnie oddziaływać na jej zagospodarowanie oraz zdrowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2124/14 w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2124/14, oddalił skargę L. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Polskim Sieciom Energetycznym S.A. pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 400kV Miłosna- Siedlce-Ujrzanów, na terenie gmin: Kotuń i Skórzec - etap I - w zakresie budowy słupów nr: 130, 131, 132, 133, 134, 135, 137, 138, 139, 140, 143, 144, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 164, 165, 166, 167, 168, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 178, 180, 181, 182, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 195, 196 oraz montażu przewodów w przęsłach 129-130- 131, 134-135, 137-138, 148-149-150-151, 152-153-154-155, 157-158-159, 164-165- 166-167, 172-173, 181-182, 195-196.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., po rozpoznaniu odwołania L. R., który nie brał udziału postępowaniu przed organem I instancji, umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ wyjaśnił, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę ma podmiot, który ma tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się jej w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący wywodził swój interes prawny z tytułu współwłasności działek nr ew. 96/2 i 447/2, położonych w Mingosach, gmina Kotuń (KW Nr SI1S/00051739/1). Z projektu zagospodarowania terenu wynikało, iż najbliżej zlokalizowany w stosunku do nieruchomości skarżącego jest słup nr 143 na działce nr ew. 122 (arkusz 9 - nr kol. Rys. 10) - oddalony o ponad 190 m od granicy z najbliższą działką skarżącego nr ew. 96/2.
W ocenie organu obszar oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w żadnym wypadku nie objął ww. działek. Położenie wskazanych działek względem projektowanego przedsięwzięcia (ETAP I), a zwłaszcza jego charakter wykluczały uznanie, iż sporna inwestycja będzie niosła ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działek wnioskodawcy, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Takie usytuowanie inwestycji (ETAP I) nie powodowało - mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa - ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżącego, zwłaszcza wynikających z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), dostępu do światła słonecznego - § 57. Inwestycja nie powoduje również ograniczenia możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja), jak i nie pozbawiała dostępu do drogi publicznej. Analiza materiału dowodowego nie wykazała ponadto, by sporna inwestycja powodowała ponadnormatywne uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych (§ 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury). Działki skarżącego nie znajdują się zatem w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym, w tym, o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883).
Organ podkreślił, że roboty budowlane przewidziane w projekcie z całą pewnością nie objęły nieruchomości skarżącego, co oznacza, że skarżący może bez przeszkód zagospodarować swoje nieruchomości. Skarżący nie wykazał swego interesu prawnego tj. nie wykazał, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości będzie niedopuszczalny - w świetle przepisów prawa - wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia.
W sytuacji gdy osoby składające odwołanie, nie będąc do tego uprawnione, domagają się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas organ jest zobligowany wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
L. R. w skardze na powyższą decyzję zarzucił naruszenie:
1. art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego poprzez uznanie, iż skarżący nie posiada statusu strony ze względu na brak interesu prawnego po jego stronie, gdy tymczasem brak było jakichkolwiek podstaw by zapadło rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego zgodnie ze wskazanym przepisem prawa procesowego wobec faktu, że skarżący jest stroną postępowania, bowiem inwestycja ta winna być traktowana jako całość, niedopuszczalne jest wydawanie pozwolenia na budowę etapami, w stosunku tylko do niektórych elementów całej inwestycji bowiem linia może spełniać swą funkcję tylko i wyłącznie jako całość;
2. art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a przede wszystkim poprzez przyjęcie, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do występowania w charakterze strony, gdy tymczasem skarżący posiada nie tylko interes faktyczny, ale również prawny, zatem przy wydawaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę na całość inwestycji winien być potraktowany przez organ jako strona niniejszego postępowania, w szczególności z uwagi na fakt, iż inwestycja polegająca na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 400 kV będzie przebiegała między innymi przez działkę stanowiącą jego własność, a zatem jego działka znajdzie się w bezpośrednim oddziaływaniu obiektu;
3. art. 33 ust. 1 w z w. z art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że można wydać częściowe pozwolenie na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej, gdy tymczasem zgodnie z doktryną, jak i orzecznictwem pozwolenie na budowę musi dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, a w tej sprawie pozwolenie nie dotyczy jedynie jego niewielkiej części. Jeżeli organ przyjąłby właściwie, iż pozwolenie będzie dotyczyło całości zamierzenia budowlanego doszedłby do wniosku, iż inwestycja będzie przebiegała przez nieruchomość skarżącego, dlatego wówczas przyjąłby, iż rzeczywiście nieruchomości skarżącego niewątpliwie pozostają w obszarze oddziaływania obiektu, tak ze względu na przysługujące skarżącemu prawo własności, jak również konstytucyjnie chronione zdrowie i życie skarżącego, na które negatywnie będzie oddziaływała linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 400 kV, z powodu dużego emitowania pola elektroenergetycznego, którego oddziaływanie może powodować różne choroby, a także źle wpływać na samopoczucie ludzi, które to okoliczności organ również powinien wziąć pod rozwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie;
4. rażące naruszenie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż nieruchomości stanowiące własność skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania ww. obiektu - gdy tymczasem dla inwestycji jako jednej całości winno być wydane jedno pozwolenie na budowę, dla całego zamierzenia budowlanego, zatem należało uznać, iż linia jako całość bezsprzecznie będzie oddziaływała nie tylko na prawo własności nieruchomości skarżącego, ale i na jego zdrowie i życie, co organ całkowicie pominął;
5. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, w szczególności poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego;
6. obrazę naczelnych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 12 k.p.a., w szczególności zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, które uniemożliwiły stronom wypowiedzenie się odnośnie zebranych w sprawie materiałów, jak również zgłoszenie ewentualnych żądań.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje tylko stronie postępowania. Tym samym w przypadku, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten - przed wydaniem decyzji merytorycznej – ma obowiązek sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie zostało wniesione prawidłowo, w tym - czy pochodzi od strony postępowania. W przypadku uznania, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyć postępowanie odwoławcze.
W myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. To ostatnie pojęcie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "obszar oddziaływania obiektu" oznacza teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu cytowanego przepisu, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne i przepisów wykonawczych do ustaw. Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w tym przepisie podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z konkretnych przepisów prawa, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości. Tym samym wyłącznie takie ograniczenia dają właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym z zakresu Prawa budowlanego. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje zatem według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz konieczne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
Dalej Sąd wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu jednoznacznie wynika, że nieruchomość skarżącego oddalona jest o 190 m od najbliżej położonego elementu przedmiotowej inwestycji tj. słupa nr 143 zaprojektowanego na działce nr 122. Oznacza to, że omawiana inwestycja nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr ew. 96/2, a w konsekwencji nie leży w jej obszarze oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Z zakresu udzielonego decyzją z dnia [...] lipca 2014r. pozwolenia budowlanego, które obejmuje wyłącznie pierwszy z etapów zamierzenia inwestycyjnego wynika, że montaż przewodów nie będzie obejmował przęsła nr 143, a montaż przewodów linii napowietrznej na pozostałych wymienionych w decyzji przęsłach nie będzie przebiegał nad działką skarżącego.
Sąd zwrócił końcowo uwagę, że brak przymiotu strony skarżącego w rozpoznawanej sprawie, ze względu na zakres udzielonego pozwolenia budowlanego nie przesądza, że skarżącemu nie będzie przysługiwał przymiot strony na innych etapach tego zamierzenia inwestycyjnego, zatwierdzonego innymi decyzjami.
Z tych względów Sąd oddalił skargę podstawie art. 151 p.p.s.a.
L. R. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie zwrotu kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania;
art. 151 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący winien być uznany za stronę postępowania w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. nr 184/III/2014 bowiem inwestycja przebiega przez jego nieruchomość ozn. nr ewidencyjnym 96/2 i 447/2, a tym samym linia elektroenergetyczna bezpośrednio oddziałuje na nieruchomości skarżącego, bowiem linia napowietrzna stanowi słupy wraz z przewodami znajdującymi się pomiędzy nimi, które znajdują się nad działkami, których współwłaścicielem jest skarżący. Skoro przewody będące częścią obiektu liniowego biegną bezpośrednio nad nieruchomością skarżącego, zaś odległość słupa nr 143 od granicy nieruchomości skarżącego miała wtórne znaczenia, w związku z czym Sąd I instancji niezasadnie oddalił skargę.;
art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego przeanalizowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności pominięcia faktu, iż pozwolenie na budowę w zakresie etapu I inwestycji na terenie gminy Kotuń ogranicza skarżącego w jego prawach dotyczących nieruchomości, w szczególności w zakresie możliwości rozbudowy prowadzonej na nieruchomości skarżącego działalności gospodarczej;
art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo Budowlane w zw. z art. 138 § pkt 3 K.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący będący współwłaścicielem w/w nieruchomości niewątpliwie winien być uznany za stronę postępowania prowadzonego przez organy administracyjne w zakresie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie Etapu I inwestycji, bowiem Sąd winien był prawidłowo ocenić stan faktyczny sprawy, z którego wynikało jednoznacznie iż nieruchomości skarżącego znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu liniowego czyli terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu;
art. 145§ 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu orzeczenia błędnej podstawy prawnej podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z przyczynami wydania rozstrzygnięcia o wskazanej powyżej treści;
art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez pozbawienie stron zagwarantowanego konstytucyjnego prawa do sądu oraz dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy.
Zarzucowno również naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania bez wcześniejszego ustalenia jakichkolwiek okoliczności dotyczących oddziaływania obiektu budowlanego na nieruchomość skarżącego podczas gdy obowiązek taki wynika z powołanych wyżej przepisów;
- § 77 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w zw. z § 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i oddalenie skargi skarżącego, a w szczególności poprzez nie wzięcie pod rozwagę przez Sąd I instancji, iż w przypadku linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym powyżej 110 kV nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż 30 m, co oznacza iż przebieg przedmiotowej linii elektroenergetycznej wpływa znacząco na możliwość zagospodarowania stanowiących współwłasność skarżącego nieruchomości i bez wątpienia wprowadza na nich ograniczenia;
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki rozpoznający niniejszą sprawę prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stanowiące podstawę do weryfikacji legitymacji procesowej skarżącego w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej w zakresie oznaczonym decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2014 r. Trafnie wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, że stosownie do treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego status strony ma podmiot, dla którego planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości, przy czym ograniczenia te, wynikające z konkretnych przepisów prawa, muszą godzić w konkretne uprawnienia w zakresie korzystania z nieruchomości. Jednocześnie prawidłowo zastrzegł, że przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę nie wynika tylko z faktu bycia właścicielem (użytkownikiem wieczystym, zarządcą) nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki inwestora, lecz konieczne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Zaznaczyć ponadto trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na sąsiedni obszar obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, co należy oceniać nie tylko w kontekście prawa publicznego, ale też cywilnego. W sprawach pozwolenia na budowę przyjmuje się, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tejże działki ma status strony i to niezależnie od tego czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami. Dlatego przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma decydującego znaczenia czy planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomości sąsiednie w sposób naruszający przepisy prawa, lecz czy niesie ze sobą ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Należy podkreślić, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego uzależnia legalności projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W przypadku konkretnej inwestycji wyznaczenie kręgu stron postępowania determinowane jest więc ustaleniem indywidualnych parametrów planowanego obiektu budowlanego, zastosowanych rozwiązań projektowych, a zwłaszcza przewidywanych oddziaływań normatywnych i ponadnormatywnych, ocenianych w kontekście przepisów odrębnych, w tym przepisów techniczno-budowlanych, jak też norm wynikających z zakresu np. ochrony środowiska (por. wyroki NSA z dnia: 12 marca 2015 r., II OSK 2089/13; 13 stycznia 2016 r., II OSK 1156/14 i powoływane w nich orzeczenia sądów administracyjnych).
Ze skargi kasacyjnej wynika, że w istocie zrozumienie omawianych przepisów, zaprezentowane przez jej autora, nie różni się od interpretacji przyjętej przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Odmienna ocena dotyczy natomiast zastosowania art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w okolicznościach niniejszej sprawy. Mianowicie stanowisko strony skarżącej oparte zostało na założeniu, że kwestia jej legitymacji procesowej powinna być oceniana przy uwzględnieniu, że budowa zaplanowanej elektroenergetycznej linii napowietrznej na terenie oznaczonych gminy obejmuje słupy wraz z przewodami, które przebiegać będą nad nieruchomością skarżącego.
Ze skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że kwestionowano w niej możliwość etapowania przedmiotowej inwestycji, co ma kluczowe znaczenie w rozpatrywanym stanie faktycznym. Zaznaczyć trzeba, że skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w zakresie tylko I etapu realizacji inwestycji polegającej na budowie linii napowietrznej na terenie gminy Kotuń i Skórzec. Możliwości etapowania zamierzenia budowlanego wynika z art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, co jest uzasadnione zwłaszcza w przypadku realizacji inwestycji liniowych. Wobec powyższego Sąd Wojewódzki trafnie przyjął, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie, czy przedmiotowy obiekt budowlany objęty kwestionowanym pozwoleniem budowlanym będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącego, stanowiącą działkę o numerze 96/2, jako najbliżej usytuowaną względem planowanej linii energetycznej. Niesporny w sprawie był fakt, że według projektu zagospodarowania terenu nieruchomość skarżącego oddalona jest o 190 m od najbliżej położonego elementu linii energetycznej tj. słupa nr 143, zaprojektowanego na działce nr 122. Ponadto z treści decyzji wynika, że analizowane pozwolenie budowlane nie obejmuje montażu przewodów w przęsłach, które przebiegać będą nad nieruchomością skarżącego, co wyraźnie zaznaczył Sąd w uzasadnieniu wyroku. Ustalenia w tym zakresie nie zostały podważone w skardze kasacyjnej, natomiast podniesiona została okoliczność, że “inwestycja PSE S.A." przebiega przez nieruchomość skarżącego, oznaczoną numerem ewidencyjnym 96/2 i 447/2. Wobec takiego stanowiska strony skarżącej należy podkreślić, że z dokumentacji projektowej nie wynika aby w ramach pierwszego etapu przewidziany był montaż w przęsłach biegnących nad nieruchomością skarżącego. W decyzji z [...] lipca 2014 r. zawarto ustalenia co do obszaru oddziaływania pierwszego etapu inwestycji poprzez wskazanie numerów działek (wytłuszczoną czcionką), wśród których nie wymieniono działki numer 96/2. Chociaż przedmiotowa działka jest ujęta w ogólnym zestawieniu, to sposób oznaczenia numeracji potwierdza zróżnicowanie nieruchomości objętych etapem pierwszym, od tych które podlegać będą późniejszym etapom. Z dołączonej do projektu budowlanego mapy (arkusz 9, rys. 10 - karta 45) wynika, że montaż przewodów w przęsłach 142-143 przewidziany nad działką numer 96/2 realizowany będzie na kolejnym etapie inwestycji.
Z urzędu Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadome jest, (sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 2978/15), że decyzją z dnia 20 lutego 2015 r., Nr 4/S/2015, Wojewoda Mazowiecki zatwierdził projekt budowlany i udzielaił Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. z siedzibą w Konstancinie - Jeziornie pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 400 kV Miłosna — Siedlce Ujrzanów, teren gminy Kotuń ETAP 2 w zakresie: budowy słupów nr 136, 141, 142, 145, 146, 147, 156 oraz montażu przewodów w przęsłach nr: 131-132, 132-133, 133-134, 135-136, 136-137, 138-139, 139-140, 140-141, 141-142, 143-144, 144-145, 145-146, 146-147, 147-148, 151-152, 155-156, 156-157 w obrębie: Bojmie, Jagodne, Sionna, Mingosy i Kotuń. Z kolei ze spraw sygn. akt VII SA/Wa 2479/15, oraz VII SA/Wa 1436/15 wynika, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. nr 3/S/2015 zatwierdził projekt budowlany i udzielił Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. z siedzibą w Konstancinie – Jeziornie pozwolenia na budowę elektroenergetycznej linii napowietrznej 400kV Miłosna – Siedlce Ujrzanów, teren gminy Kotuń Etap 3 w zakresie: montaż przewodów w przęsłach nr 142-143 na działkach nr ewid. 91, 93/1, 94, 95/1, 96/6, 96/2, 96/8, 102/1, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 111, 113, 115, 122 położonych w gminie Kotuń, obręb Mingosy.
Z powyższego wynika, że dopiero w trzecim etapie inwestycji zezwolono na montaż przewodów między słupami 142 i 143, które będą przebiegać nad działką skarżącego oznaczoną nr 96/2.
W takim stanie sprawy uprawnione było stwierdzenie organu odwoławczego, że usytuowanie i charakter robót budowlanych objętych pierwszym etapem inwestycji wskazują na to, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa nie wystąpią jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działek skarżącego. W skardze kasacyjnej nie przytoczono żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu, rozumianym jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Autor skargi ograniczył się jedynie do sformułowania ogólnikowego zarzutu, że wybudowanie linii elektroenergetycznej stanowiącej słupy i przewody elektryczne ograniczy skarżącego w jego prawach dotyczących nieruchomości, w szczególności w zakresie możliwości rozbudowy przewidzianej na nieruchomości skarżącego działalności gospodarczej.
Z przyczyn wyżej omówionych powyższy zarzut nie mógł być skuteczny w sprawie dotyczącej realizacji pierwszego etapu inwestycji, co oczywiście nie oznacza, że skarżącemu nie przysługuje ochrona w zakresie dalszych robót budowlanych realizowanych w kolejnych częściach przedmiotowego przedsięwzięcia. W rezultacie za uzasadnione należało uznać stanowisko organu odwoławczego, który nie zaliczył skarżącego do kręgu stron postępowania prowadzonego w przedmiocie pierwszego etapu budowy elektroenergetycznej linii napowietrznej, określonej w decyzji z 21 lipca 2014 r. Brak legitymacji skarżącego do złożenia odwołania od wymienionej decyzji dawał organowi odwoławczemu podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Tym samym prawidłowa była ocena Sądu Wojewódzkiego co do zgodności z prawem kontrolowanej decyzji, skutkująca oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło