VII SA/Wa 2238/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-03

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa jest odpowiedzialna za usunięcie nieprawidłowości płyty balkonowej (tarasu) przynależnej do konkretnego lokalu mieszkalnego, czy też odpowiedzialność ta spoczywa na właścicielu tego lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczący skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu jest zasadny. Taras, który służy wyłącznie do użytku właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego i stanowi jego część składową, nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej. W związku z tym obowiązek jego utrzymania w należytym stanie obciąża właściciela tego lokalu, a nie wspólnotę mieszkaniową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości płyty balkonowej przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...]. Organy nadzoru budowlanego uznały, że taras stanowi część wspólną budynku, za którą odpowiedzialna jest wspólnota. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, że taras służący wyłącznie do użytku właściciela lokalu wchodzi w skład części wspólnych nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant specjalista Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Osiedla "[...]" w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Osiedla "[...]" w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej Osiedla "[...]" usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości płyty balkonowej przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. D. w W., poprzez: – rozbiórkę warstw podłogowych do poziomu izolacji przeciwwodnej (czyli rozbiórkę posadzki gresowej wraz z cokolikami, szlichty cementowej, demontaż korytka odwodnienia liniowego ACO, rozbiórkę dociskowej, wpustu dachowego, izolacji podszlichtowej, obróbek blacharskich), – w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego warstwy spadkowej, wykonać rozbiórkę tej warstwy oraz izolacji termicznej, wykonać zabezpieczenia struktury obiektu poprzez zaizolowanie izolacją bitumiczną odtworzenie izolacji termicznej ze styropianu na folii budowlanej stanowiącej warstwę poślizgową oraz odtworzenie warstwy spadkowej, – osadzenie wpustów dachowych, – wykonanie szlichty dociskowej, – osadzenie odwodnienia liniowego ACO, – wykonanie izolacji szlamowej, – montaż nowych obróbek blacharskich, – wykonanie nowej posadzki, zgodnie z zaleceniami zawartymi w "Opinii technicznej", sporządzonej przez mgr. inż. R. S., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w terminie 5 miesięcy, od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] listopada 2013 r. dokonano oględzin stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu o nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w W. przy ul. D.. Ustalono, iż na w/w balkon od strony płn. odprowadzane są wody opadowe budynku i dalej systemem odwodnienia ACO do dalszych rur spustowych. System odwodnienia przebiega przez całą szerokości balkonu - tarasu. Stan techniczny balkonu tarasu: widoczne odparzenia płytek gres na czole płyty balkonowej - tarasowej. System odwodnienia częściowo zanieczyszczony piachem, liśćmi itp. może powodować zalewani nadmiarem wód niższych kondygnacji. W/w balkon jest stropodachem lokalu nr [...]. Przedstawiono aktualne przeglądy: półroczny do 31 maja 2013 r., 5-cio letni, wentylacji mechanicznej, instalacji elektrycznej. Budynek nie posiada instalacji gazowej. Ogólny stan techniczny i estetyczny – stan dobry. Następnie dokonano oględzin stanu technicznego lokalu nr [...]. Stwierdzono silne zacieki ściany, płn. sypialni usytuowanej w pionie tarasu lokalu nr [...]. W dniu oględzin stwierdzono aktualne zawilgocenie ściany j.w. Ze względu na odprowadzenie wód opadowych kanalizacją deszczową wewnętrzna budynku a brakiem zacieków na ścianach wewnętrznych, przyczyną stwierdzonych zacieków i zalań ściany płn. jest prawdopodobnie nadmiar wód opadowych spływających z tarasu lokalu nr [...]. Pismem z dnia [...].11.2013 r. zawiadomiono o wszczęciu postępowania na wniosek strony w sprawie stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz stanu technicznego (usytuowanego pod w/w tarasem) lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. D. w W.. Postanowieniem Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową Osiedla "[...]" obowiązek wykonania oceny technicznej balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] oraz lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul D. w W., ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn powstania zawilgoceń lokalu nr [...]. W związku z wykonaniem w/w obowiązku organ powiatowy wydał decyzje Nr [...] z dnia [...].06.2014 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej Osiedla "[...]" usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości płyty balkonowej przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...]. Oceniając decyzję organu I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I-ej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte, co wynika z zawiadomienia z dnia [...].11.2013 r., w sprawie stanu technicznego tarasu lokalu nr [...] w budynku przy ul. D. w W. Zgodnie z przepisem art. 66 ustawy Prawo budowlane: art. 66 ust. 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Konstrukcja tegoż przepisu, w szczególności użycie zwrotu właściwy organ w drodze decyzji nakazuje wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie maja charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony ale również zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Z materiału dowodowego zgromadzone w aktach sprawy wynika, iż budynkiem zarządza Wspólnota Mieszkaniowa Osiedla "[...]". Balkon lub taras w zależności od położenia w budynku i funkcji określonej w koncepcji architektonicznej może stanowić zarówno części wspólną budynku, jak i część składową lokalu do którego przylega. Stanowią one część wspólna budynku wówczas gdy są ogólnodostępne, tj. mogą z nich korzystać wszyscy mieszkańcy. Natomiast te, które mają połączenie tylko z jednym lokalem, możliwość korzystania ograniczona jest do osób zajmujących ten lokal stanowią część składową tego lokalu. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7.03.2008 r. (sygn. akt III CZP 10/08) wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementami konstrukcji balkonu trwale połączonymi z budynkiem, obciążają współwłaścicieli budynku (w tym przypadku Wspólnotę Mieszkaniową Osiedla "[...]"). Elementy architektonicznej konstrukcji balkonu, które są trwale połączone z bryłą budynku i na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych osób zajmujących lokal, uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu. Części te winny być kwalifikowane jako stanowiące część wspólną nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie stwierdzone przez organ powiatowy nieprawidłowości dotyczą braku izolacji podposadzkowej oraz braku szczelności izolacji podszlichtowej. Zdaniem tutejszego organu nie są to elementy służące korzystaniu jedynie przez właściciela lokalu z przedmiotowego tarasu, a stanowią elementy konstrukcji budynku, które mają bezpośredni wpływ również na zachowanie właściwego stanu technicznego innych jego elementów oraz właściwe odprowadzenie wód opadowych, co wpływa na stan budynku jako całości. Warto zauważyć, że część obiektu stanowiąca taras jest również stropem innego lokalu. Stropy jako przegrody poziome stanowią część wspólną obiektu i podlegają utrzymaniu przez ogół właścicieli lokali. W ocenie [...]WINB jedynie demontaż i ponowny montaż posadzki tarasowej nie należy do obowiązków związanych z częściami wspólnymi obiektu, za które jest odpowiedzialna wspólnota. Mając jednakże na względzie fakt, że roboty te wiążą się integralnie z pozostałymi nakazanymi pracami zarówno pod względem technicznym, jak i chronologicznym, nie byłoby zasadne rozdzielanie ich na dwa różne podmioty. Ewentualne rozliczenia nakładów pomiędzy wspólnotą a właścicielem lokalu, do którego przynależy taras powinny być rozliczane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o własności lokali. W związku z tym, w tym zakresie należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...].06.2014 r. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa osiedla "[...]" w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2014 r.. Skarżąca zarzucała organom: – naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., i zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i 8,9 k.p.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane i art. 3 ust. 2 oraz art 13 ust 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r., o własności lokali m.in. w następstwie przyjęcia, że taras służący wyłącznie do użytku właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] wchodzi w skład części wspólnych nieruchomości, za zarządzanie którym odpowiada wspólnota. – rażące naruszeniem zasady rozstrzygania wynikającej z art. 77 § 1 kpa, tj. wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy związanych ze statusem prawnym tarasu w świetle postanowień aktu notarialnego [...].08.2003 r Rep A nr [...] oraz unormowania zawartego w art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali; – naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.. polegające m.in. na braku zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – poprzez niewłaściwe oznaczenie adresata zaskarżonej decyzji - nakazującej skarżącym realizację przedmiotowych obowiązków – podczas gdy jako adresaci decyzji winni być wskazani właściciele lokali o nr [...]. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje nakazujące usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości płyty balkonowej przynależnej do lokalu mieszkalnego o nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. D. w W. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że , że przepis art. 61 punkt 1 w związku z art. 5 ustęp 2 Prawa r budowlanego nakłada na właściciela obiektu lub jego zarządcę szczególny obowiązek dbania o obiekt budowlany. Pociąga to za sobą konieczność przeprowadzania okresowych kontroli obiektu, a także - w razie potrzeby - stosownych napraw, konserwacji, czy remontów. Przepisy Prawa budowlanego uprawniają organy nadzoru budowlanego do badania, czy dany obiekt budowlany utrzymywany jest w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowalny może zagrażać (albo jest użytkowany w sposób zagrażający) życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo swym wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ustęp 1 punkt 1-4 Prawa budowlanego). Zaistnienie choćby jednej z w/w przesłanek uprawnia i jednocześnie zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta ma bowiem charakter związany (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96, LEX nr 43224, wyrok WS A w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2010 r., II SA/Go 889/09, LEX nr 753193, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2010 r., II SA/Po 437/10, LEX nr 754417, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 marca 2010 r., II SA/Wr 25/10, LEX nr 606737). Wprawdzie art. 61 i 66 Prawa budowlanego odnoszą się zasadniczo do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach, jednak nie wyklucza to możliwości nałożenia w konkretnym przypadku obowiązku wykonania określonych robót również w lokalach, jeśli mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2008 r., IV SA 1420/96, LEX nr 43224, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., II OSK 985/08, LEX nr 516064). Nie jest więc wykluczone nałożenie na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach znajdujących się w budynku wielorodzinnym. W przedmiotowej sprawie skarżąca zarzuciła, że decyzje organów obu instancji skierowane zostały do niewłaściwego podmiotu. W ocenie Sądu zarzut ten jest bowiem zasadny, bowiem przedmiotowy taras nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej, gdyż służy on wyłącznie do użytku właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] budynku wielorodzinnym przy ul. D. w W. Byt prawny tarasu określony został w akcie notarialnym, sporządzonym przed notariuszem K. N. w dniu [...] marca 2006 r. w jego Kancelarii w W., ustanawiającym odrębną własność lokalu. Tak więc jest to część składowa lokalu mieszkalnego, która nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej, a tym samym obowiązek jego utrzymania w należytym stanie obciąża właściciela tego lokalu, a nie wspólnotę mieszkaniową (por. wyrok SN z dnia 3 października 2002 r., III RN 153/01, OSNP 2003/18/423, uchwała SN z dnia 7 marca 2008 r., III CZP 10/08, OSNCP 2009/4/51, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2008 r., II OSK 1442/07, LEX nr 527008, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2005 r., VII_SĄ/\ya<1498/04. LEX nr 195009). Adresatem przedmiotowej decyzji winni być właściciele lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z tarasem na podstawie art. 3 ust. 2 u.w.l. (a contrario), art. 13 ust. 1 u.w.l. w zw. z art. 61 pkt. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jak już wyżej wskazano, decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest decyzją o charakterze związanym, ponieważ przepis ten stanowi nie tylko upoważnienie dla organu nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, jeśli zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności w nim określonych, lecz wręcz statuuje obowiązek wydania stosownej decyzji, a zaniechanie jej wydania stanowiłoby naruszenie prawa (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 października 2010 r., II SA/Bd 893/10, LEX nr 752233). Organy administracji obu instancji w przedmiotowej sprawie ustaliły zakres nieprawidłowości technicznych tarasu położonego przy lokalu nr 191 nie dowolnie, tylko na podstawie ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego, złożonej przez skarżącą. Zdaniem Sądu, przepis art. 66 Prawa budowlanego stanowi najdonioślejszy przykład konkretyzacji nakazu przestrzegania obowiązku utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego, zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ustęp 2 Prawa budowalnego (ppr. wyrok WS A-Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1785/11, LEX nr 11263 81). Jeśli stwierdzono (co jest bezsporne), że przedmiotowy taras nieszczelną ma nieszczelną izolację przeciwwodną, która powoduje zalewanie wodami opadowymi lokal nr 189 położony na niższej kondygnacji, to zasadnie organy uznały, że jest on w nieodpowiednim stanie technicznym (art. 66 ust. 1 punkt 3 Prawa budowalnego). Przy czym stan ten powonień być usunięty przez właściciela lokalu. Zły stan techniczny tarasu, — poprzez bezpośrednie negatywne oddziaływanie na lokal, który jest częścią nieruchomości wspólnej, pośrednio również oddziałuje na cały budynek wielorodzinny. Wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie wskazał dokładnie, na czym polega pośredni wpływ stwierdzonych nieprawidłowości technicznych na przedmiotowym tarasie na pogorszenie stanu całego budynku organ odwoławczy zaakceptował to ustalenie bez szczegółowego wyjaśnienia tego wpływu, to jednak w ocenie Sądu te uchybienia procesowe nie mają wpływu na treść decyzji. Organy odniosły się szczegółowo do ustalenia wpływu nieodpowiedniego stanu technicznego tarasu na lokal nr [...], a przez to wskazały na związek przyczynowy między stwierdzonymi nieprawidłowościami w wykonaniu ww. tarasu a całością obiektu. Z akt administracyjnych wynika, że skutki nieszczelnego tarasu skarżącej odczuwają już właściciele lokalu nr [...]. W tym miejscu należy podkreślić, iż w rozpoznawanej sprawie stwierdzone nieprawidłowości dotyczą stanu technicznego tarasu przylegającego do lokalu o nr [...] w budynku przy ul. D. w W.. W takiej sytuacji adresatem decyzji nakazującej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane – usunięcie tych nieprawidłowości winien być podmiot któremu przysługuje prawo własności tych części obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie lokal nr [...] i przyległy do niego taras jak wynika z aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., stanowi część składową lokalu nr [...] w budynku przy ul. D. w W.. Balkon ten został odebrany od wykonawcy budynku (dewelopera) przez jego właścicieli jako część umowy kupna ww. lokalu i wyłącznie oni użytkują taras (balkon) odpowiadając za jego stan i właściwe użytkowanie. Wynika to wprost z § 2 umowy z dnia 6 sierpnia 2003 r. zgodnie z którym lokal o nr [...] składa się z 5 pokoi, dwóch holi, dwóch łazienek, dwóch tarasów i balkonu. Skoro taras stanowi część budynku, która służy wyłącznie do użytku właścicieli określonego lokalu, to nie wchodzi on w skład części wspólnych budynku, a koszty jego utrzymania w należytym stanie obciążają właściciela lokalu mieszkalnego. W tym miejscu należy podkreślić, że ponieważ przepis art. 3 ust. 2 u.w.l. stanowi, że w razie wyodrębnienia własności lokali wchodzących w skład danej nieruchomości przysługuje ich właścicielom udział w nieruchomości wspólnej, który obejmuje grunt oraz części budynku i urządzenia nie służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali. Wynika stąd a contrario, że urządzenia i części budynku, w tym balkony (tarasy), służące wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych nie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że takiej sytuacji balkon jest częścią składową lokalu mieszkalnego jako rzeczy w rozumieniu ogólnego przepisu art. 47 § 2 k.c., gdyż nie może być od niej odłączony bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu. Kategoria "pomieszczenia przynależnego" (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali), jako części składowej w znaczeniu funkcjonalnym, rozszerza więc pojęcie rzeczy składowej według Kodeksu cywilnego, a zarazem jest na tyle elastyczna, że status prawny balkonu uzależnia od okoliczności konkretnego przypadku w tym, sensie, że ani nie przesadza, ani też nie wyklucza kwalifikowania go jako pomieszczenia przynależnego. Innymi słowy, balkony mogą zależnie od koncepcji architektonicznej danego budynku być zarówno częścią elewacji spełniającą jedynie funkcję zdobniczą lub zostać przeznaczone do użytku ogółu właścicieli albo przynależeć do poszczególnych lokali mieszkalnych i być przeznaczone do wyłącznego użytku ich właścicieli. W tym drugim wypadku, w zakres kosztów utrzymania lokalu w należytym stanie wchodzą również koszty utrzymania i ewentualnego odtworzenia balkonu, co zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali obciąża właściciela lokalu. W sytuacji zatem gdy balkon (taras) służy wyłącznie do użytku właściciela lokalu nie stanowi on nieruchomości wspólnej. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego jak i sądowoadministracyjnym m.in. w wyroku SN z 3 października 2002 r. III RN 153/01, Lex 76824, uchwała SN z 7 marca 2008 r. III CZP 10/08, OSNC 2009/4/51, wyrok WSA w Warszawie z 7.09.2005, VII SA/Wa 1498/04, Lex 195009. Wprawdzie wszystkie te orzeczenia odnoszą się do balkonów przylegających do lokalu mieszkalnego jednakże wywody zawarte w ich uzasadnieniach mają w ocenie Sądu analogiczne zastosowanie do tarasu w lokalu mieszkalnym, albowiem odnoszą się do definicji nieruchomości wspólnej. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższych uwag Sądu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło