II FZ 650/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 443/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 26 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 443/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek A. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 26 marca 2015 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika (adwokata), wniosła skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 26 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. I SA/Rz 443/15, odrzucił wyżej wymienioną skargę, z powodu wniesienia jej po terminie, który w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 29 kwietnia 2015 r. W dniu 25 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że uchybienie terminu do dokonania tej czynności nie było przez niego zawinione. Wyjaśnił bowiem, że w dniu 29 kwietnia 2015 r. sporządził, w imieniu skarżącej, skargę na decyzję i przekazał ją na "pocztę kancelaryjną" do wysyłki. W związku tym cały czas pozostawał w przekonaniu terminowości dokonania tejże czynności procesowej, zakładając że skarga została wysłana jeszcze tego samego dnia. O uchybieniu terminu dowiedział się zaś dopiero w dniu 19 czerwca 2015 r., kiedy to otrzymał ww. postanowienie. Pełnomocnik podkreślił jednak, że uchybienie terminowi w tym przypadku było zdarzeniem wyjątkowym, nie wynikającym z braku jego staranności. Na tej podstawie wniósł więc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, składając jednocześnie podpisaną przez siebie skargę. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, powołując się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), uznał, że wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, brak było podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nie zostało zawinione przez tegoż pełnomocnika. Pełnomocnik-adwokat świadczący usługi przy pomocy swojej kancelarii ponosi pełną odpowiedzialność za jej funkcjonowanie, w tym także za sposób wykonywania obowiązków przez jej pracowników. W związku z tym wszelkie uchybienia w zakresie realizowania zlecanych im czynności obciążają pełnomocnika, a w dalszej konsekwencji reprezentowaną przez niego stronę. W zażaleniu na wskazane postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, w szczególności art. 86 i art. 87 p.p.s.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonanie jego oceny z pominięciem okoliczności, iż strona nie dokonała jej bez swojej winy, a które to wskazywałoby na zasadność przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Po analizie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Rację bowiem ma Sąd pierwszej instancji, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, od którego należy oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OZ 525/11; z dnia 26 listopada 2007 r., I FZ 509/07; z dnia 18 października 2007 r., I FZ 421/07). W związku z powyższym, orzeczenie Sądu pierwszej instancji, odmawiające przywrócenia terminu, odpowiadało prawu. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.