IV SA/Po 234/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-10
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7-9 k.p.a.), jeśli strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i jej stan zdrowia mógł wpływać na percepcję oraz wiedzę prawną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7-9 k.p.a.), ponieważ nie wezwał strony, która nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i powoływała się na chorobę, do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ powinien był wezwać stronę do wyjaśnienia szczegółów choroby, jej wpływu na możliwość złożenia odwołania oraz możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich, zanim odmówił przywrócenia terminu.Stan faktyczny
I.S. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. o wymeldowaniu z pobytu stałego z uchybieniem terminu. Wojewoda W. postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo powoływania się na chorobę. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie Wojewody, uznając naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody W. z dnia [...] lutego 2015 r. i zasądził od Wojewody W. na rzecz skarżącej I.S. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I.S. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej I. S. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IVSA/Po 234/15
Uzasadnienie
Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...].12.2014r. nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2013 roku Dz. U. poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) po przeprowadzeniu na żądanie M. i Z. małż. B. postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z m. Z. [...] córki I.S. orzekł o wymeldowaniu I.S. z pobytu stałego z m. Z. [...] , gm. S. .
Decyzję powyższą, zawierającą pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia od niej odwołania, doręczono do rąk I.S. w dniu 19 grudnia 2014 r.
Odwołanie od w/w decyzji sporządzone w dniu 11.01.2015r. przez I.S. wpłynęło w dniu 15.01.2015r. do Wójta Gminy S. , a nadane zostało w urzędzie pocztowym w dniu 13.01.2015r. W odwołaniu skarżąca podniosła, że wydana decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca i dlatego prosi o jej wycofanie.
Rozpatrując przedmiotową sprawę Wojewoda W. postanowieniem z dnia [...].02.2015 r. Nr [...] stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., a który stanowi, że odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Wskazał przy tym, że strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania choć zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, w przypadku uchybienia ustawowego terminu, stronie przysługuje prawo zwrócenia się do Wojewody W. z prośbą o przywrócenie terminu, którą należy wnieść wraz z odwołaniem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Postanowienie powyższe, skutecznie doręczono I.S. do rąk męża J.S. - w dniu 6 lutego 2015 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru.
W dniu 13 lutego 2015 r. do Wojewody W. wpłynął wniosek I.S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z adresu: [...] S. , Z. [...].
Wojewoda W. postanowieniem z dnia [...].02.2015r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] , w której orzeczono o wymeldowaniu I.S. z pobytu stałego z adresu: [...] S. , Z. [...] , woj. w. .
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. termin w razie jego uchybienia podlega przywróceniu na wniosek zainteresowanej osoby, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu złoży w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz ze złożeniem wniosku dopełni czynności, dla której określony był termin.
W świetle przytoczonej regulacji prawnej muszą wystąpić cztery przesłanki łącznie, aby dopuszczalne było przywrócenie terminu: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu Niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni niedopuszczalnym przywrócenie terminu.
Z akt wynika, że pismem z dnia 9 lutego 2015 r. - które do Wojewody W. wpłynęło w dniu 13 lutego 2015 r. - I.S. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Wskazała w nim, że od wielu miesięcy jest bardzo poważnie chora, co spowodowało, że przeoczyła termin wysłania swojej korespondencji. Wskazała jednocześnie, że za kilka miesięcy będzie przeprowadzać się do K., gdzie zamierza otworzyć działalność gospodarczą oraz, że jest to kolejny problem z zameldowaniem, gdyż jego brak uniemożliwi jej rozpoczęcie pracy. Dalej podała "Ogólnie mam dość tej całej chorej sytuacji z wymeldowaniem i nie jest moim celem pogłębianie z rodzicami konfliktu, bo nikomu nie wyszło na zdrowie. Jeśli chodzi o relacje Ja - rodzice, są poprawne".
Podkreślono, iż I.S. , wnosząc prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie złożyła odrębnego pisma oznaczonego jako odwołanie od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] . Jednakże zauważono, iż we wniosku zawarła wypowiedź odnoszącą się do decyzji, że w jej opinii w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zbagatelizowano zalecenia Wojewody i między innymi nie przesłuchano świadków, co jest równoznaczne z dopełnieniem czynności określonej w art. 58 § 2 k.p.a., czyli ze złożeniem odwołania.
W ocenie Wojewody wątpliwości nie budzi okoliczność uchybienia przez I.S. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., wydanej w sprawie jej wymeldowania z pobytu stałego. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ta doręczona została do jej rąk w dniu 19 grudnia 2014 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegł zatem od dnia 20 grudnia 2014 r. i upłynął w dniu 02 stycznia 2015 r. (w postanowieniu Wojewody W. z dnia [...].02.2015 r. organ błędnie podał daty skrajne rozpoczęcia i upływu terminu do złożenia odwołania, winno być bowiem, jako rozpoczęcie terminu - dzień 20 grudnia 2014 r., zaś jako zakończenie biegu - dzień 02.01.2015 r.). Odwołanie zaś ww. wniosła w dniu 13 stycznia 2015 r., a więc po upływie ustawowego terminu.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji został złożony przez I.S. w dniu 11 lutego 2015 r. (data stempla pocztowego), tj. przed upływem 7-dniowego terminu przewidzianego przepisem art. 58 § 2 k.p.a. Z akt wynika bowiem, że I.S. dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w dniu 6 lutego 2015 r. (data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania) i od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin określony w art. 58 § 2 k.p.a. W tych okolicznościach sprawy upłynął on w dniu 13 lutego 2015 r., a zatem wniosek ten został wniesiony w terminie.
Oceniając kolejną przesłankę uprawniającą do przywrócenia terminu, wskazano, że kluczową przesłanką instytucji przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, iż przekroczenie terminu nastąpiło bez winy podmiotu ubiegającego się o jego przywrócenie. Wnoszący podanie musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym przez prawo terminie. Powinien zatem wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą oraz inne zdarzenia losowe, które mogły uniemożliwić dokonanie w terminie danej czynności procesowej.
Analiza akt administracyjnych dowodzi według Wojewody, że I.S. nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] . Jako okoliczność usprawiedliwiającą niedokonanie czynności w terminie wskazała ona, że od wielu miesięcy jest bardzo poważnie chora, co spowodowało "przeoczenie" wyznaczonego terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie zakwestionowała wiarygodność materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji oraz, sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Odnosząc się do powoływanej przez I.S. choroby, stwierdzono, że okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażany jest pogląd, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki świadczące, iż zainteresowany nie był w stanie dokonać tej czynności, np. udać się na pocztę w celu wysłania pisma stanowiącego daną czynność procesową.
Z akt sprawy wynika natomiast, iż pomimo powoływania się na bardzo poważną chorobę trwającą od wielu miesięcy, ww. brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed organem I instancji, wszczętym 22 października 2013 r., a zakończonym 25 listopada 2014 r. Z opisanych okoliczności nie wynika, iż stan zdrowia I.S. uniemożliwił jej podejmowanie działań w swoich sprawach, a sam fakt "często pojawiającej się choroby", nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dodać przy tym należy, że choroba wymagająca leżenia również nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., II OSK 2175/10, LEX nr 1138097).
Wobec nie uprawdopodobnienia przez I.S. braku winy w uchybieniu terminu nie można przywrócić terminu do wniesienia odwołania.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do tego, aby przywrócić I.S. termin do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, a samo wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w ustawowym terminie I.S. wskazując, że uchybiła przedmiotowemu terminowi z uwagi na choroby uniemożliwiające jej poruszanie się i pisanie. Podniosła, że nie opisała wspomnianych chorób, gdyż jest to rzecz bardzo osobista. Wyjaśniła także, że nie mogła korzystać z pomocy osób trzecich.
Wojewoda W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie. Zasadniczo powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 10.06.2015r. skarżąca wyjaśniła, że w istotnym dla niniejszego postępowania okresie czasu chorowała na chorobę nowotworową, która wówczas się nasiliła i skutkowała lekkim paraliżem lewej strony ciała. Mieszkała wówczas ze swym mężem z którym jednak w tym okresie czasu miała złe relacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest orzeczenie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a. strona która wnosi o przywrócenie terminu ma obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Poza tym wniosek ten musi zostać wniesiony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi z jednoczesnym dopełnieniem uchybionej czynności, w tym wypadku wraz z odwołaniem. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż w sprawach o przywrócenie terminu zasadnicze znaczenie ma ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Momentem tym bowiem, w sytuacji, gdy strona ma świadomość uchybienia, jest niewątpliwie data, w której według obiektywnych kryteriów ustała przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie określonej czynności. W orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalony jest jednak pogląd, że datą początkową biegu terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu może być również dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to sytuacji, w których strona nie miała świadomości przekroczenia terminu i dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w ustawowym terminie. Przyjmuje się przy tym, że datą tą, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest data doręczenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania tej czynności. (wyrok NSA z 24 marca 1999r., I SA/Gd 1664/98;z 10 marca 2000r., I SA/Lu 1524/98 ;z 16 czerwca 2009r., I FSK 373/08 – publ. CBOSA)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca była nieświadoma przekroczenia terminu złożenia odwołania. O uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu, które zostało jej doręczone w dniu 6 lutego 2015r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu przesłała pocztą 11 lutego 2015r. (data stempla pocztowego) czyli w ustawowym terminie 7 dni. Mając na uwadze podnoszoną argumentację można uznać, iż pismo skarżącej z dnia 9.02.2015r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu oraz odwołanie od decyzji organu I instancji.
Uznając złożenie wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem wymogów formalnych co do jego złożenia należy wskazać, iż co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna która była powodem nie zachowania terminu była obiektywnie nie do przezwyciężenia. To na osobie, która wnosi o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia tych okoliczności.
Oceniając okoliczności wskazane we wniosku jak i w skardze, wskazujące na zły stan zdrowia, stwierdzić należy, iż skarżąca nie złożyła żadnego wiarygodnego dowodu ani przekonywujących twierdzeń uprawdopodabniających, iż mimo dołożenia należytej staranności, ze względu na swój stan zdrowia, nie mogła obiektywnie dochować terminu do wniesienia odwołania. Strona powinna we wniosku wskazać, że mimo starań z jej strony i dołożenia maksymalnej staranności nie mogła z przyczyn od niej niezależnych złożyć odwołania w terminie, nie mogła tego zrobić osobiście ani przy pomocy innej osoby (por wyroki: NSA z: 21 marca 2012, II GSK 278/11, Lex nr. 1137932, z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i wyroki WSA we Wrocławiu z 8 marca 2012 r. III SA/Wr 680/11, Lex 1139504, WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. VII SA/WA 2015/11 , Lex nr 1139821, WSA w Warszawie z 6 lipca 2012 r., VI SA/WA 449/12, Lex nr 1230745). Z orzeczeń tych wynika, że nawet w sytuacji gdy strona jest inwalidą lub osobą leżącą tylko wykazanie, że w danych okolicznościach nie mogła się posłużyć osobą trzecią uzasadnia uprawdopodobnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Trafnie przyjmuje się, że strona w tego rodzaju sytuacji nie musi działać sama a więc może posłużyć się inną osobą a dopiero brak takiej możliwości połączony z faktem niewątpliwej choroby uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Sąd podziela stanowisko Wojewody, iż nie budzi wątpliwości fakt uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., wydanej w sprawie jej wymeldowania z pobytu stałego. Słusznie także organ przyjął, że skarżąca we wniosku nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] . Odnosząc się do powoływanej przez skarżącą choroby zgodzić się trzeba z konstatacją organu, że okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana.
Pomimo powyższych wywodów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanął jednak na stanowisku, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny I instancji nie ma - co do zasady - kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, a więc dokonywania samodzielnych ustaleń. Zadanie to należy do organów administracji publicznej. Ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest bowiem funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki przy tym sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd administracyjny I instancji kontroluje natomiast to, czy opisany wyżej proces odbył się zgodnie z prawem. Niedostrzeżenie uchybień procesowych w tym zakresie i wydanie wyroku w oparciu o stan faktyczny sprawy, który budzi wątpliwości, czy też ustalony w oparciu o nienależycie zebrany materiał dowodowy, może mieć natomiast istotny wpływ na jej wynik i czyni koniecznym uchylenie takiego wyroku w celu rozważenia budzących wątpliwość okoliczności.
Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.
Według art.8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadza postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto w myśl art.9 k.p.a. organy administracji m.in. czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że Wojewoda w niniejszym postępowaniu uchybił powyższym zasadom. Istotnie skarżąca w swoim wniosku o przywrócenie terminu jedynie enigmatycznie napisała, że nie dochowała przedmiotowego terminu z uwagi na jej długotrwałą chorobę. Samo takie sformułowanie jest oczywiście niewystarczające – jak prawidłowo przyjął Wojewoda – do uprawdopodobnienia, iż termin przekroczono bez winy strony, a w konsekwencji do jego przywrócenia.
Trzeba jednak mieć na uwadze, że skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a sama nie posiada wiedzy prawniczej na co wskazuje treść jej pism w sprawie. Ponadto jej ewentualny stan chorobowy mógł negatywnie wpływać na jej percepcję. Jej wiedza o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pochodzi jedynie z uzasadnienia postanowienia Wojewody W. z dnia [...].02.2015r. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. Wskazano tam, że zgodnie z art.58 k.p.a. stronie przysługuje prawo zwrócenia się z wnioskiem o przywrócenie terminu jeśli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pouczenie to było formalnie prawidłowe, choć niepełne. Jednakże skarżąca – z uwagi na swój stan wiedzy prawnej - nie mogła w świetle tego pouczenia wiedzieć na czym polega wspomniane uprawdopodobnienie i jakie konkretnie ma przedsięwziąć czynności, by dokonać tego uprawdopodobnienia. W tej sytuacji obowiązkiem organu – mając na uwadze wspomniane wyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego – było wezwanie skarżącej do wyjaśnienia w zakreślonym terminie jakiego rodzaju była to choroba, jakie wywołała w istotnym dla sprawy czasie skutki, czy w istotnym dla sprawy czasokresie nastąpiło jej nasilenie, czy i w jaki sposób uniemożliwiała ona skarżącej sporządzenie i złożenie w ustawowym terminie przedmiotowego, odwołania, czy skarżąca mogła skorzystać z pomocy innych osób w tym zakresie, a także do ewentualnego złożenia dokumentów potwierdzających żądane wyjaśnienia pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dopiero wówczas Wojewoda zrealizowałby zasady określone w art.7-9 k.p.a. dając skarżącej realną szansę na właściwe uzasadnienie swojego wniosku i ewentualne uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Ponieważ jednak organ ograniczył się jedynie do oceny lakonicznego wniosku skarżącej Sąd stanął ma stanowisku, że uchybił on przepisom postępowania, a mianowicie art.7-9 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ewentualne wyjaśnienia skarżącej, a także ewentualne złożone przez nią dokumenty, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazane wyżej uchybienie procesowe, jakich dopuścił się organ administracji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 Ppsa.
Sąd nie określił w wyroku, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W niniejszej sprawie z uwagi na charakter prawny uchylonego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, przyjęto, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Wojewoda powinien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne mając na uwadze powyższe wywody i eliminując dotychczasowe uchybienia. W szczególności uwzględniając przedstawioną wykładnię powinien wezwać skarżącą do wyjaśnienia w zakreślonym terminie jakiego rodzaju była to choroba, jakie wywołała w istotnym dla sprawy czasie skutki, czy w istotnym dla sprawy czasokresie nastąpiło jej nasilenie, czy i w jaki sposób uniemożliwiała ona skarżącej sporządzenie i złożenie w ustawowym terminie przedmiotowego, odwołania, czy skarżąca mogła skorzystać z pomocy innych osób w tym zakresie oraz innych okoliczności, które uzna za konieczne, a także do ewentualnego złożenia dokumentów potwierdzających żądane wyjaśnienia pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Dopiero po uzyskaniu wspomnianych wyjaśnień - bądź bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia - organ wyda właściwe postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego odwołania mając na uwadze wykładnię dokonaną w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło