I OZ 448/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2015r., sygn. akt IV SA/Wr 375/15 w przedmiocie odmowy dopuszczenia R. O. w charakterze pełnomocnika do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi T. I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [... czerwca 2012r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia 23 lipca 2015r. Przewodniczący wezwał Stowarzyszenie [...] do nadesłania pełnomocnictwa upoważniającego R. O. do występowania w niniejszej sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem niedopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przewodniczący wskazywał, że iż pełnomocnictwo do występowania w sprawie udzielone przez stowarzyszenie zwykłe powinno być podpisane przez wszystkich jego członków, w związku z czym należy przedłożyć Sądowi listę członków tego Stowarzyszenia. W aktach sprawy zaś znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez W. O. - R. O., które z punktu widzenia powyższego stwierdzenia, budzi zastrzeżenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Stowarzyszenie [...], oświadczyło, iż potwierdza uprawnienie R. O., którego udzieliła mu W. O. W jego ocenie, stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi mogą być reprezentowane wyłącznie przez zawodowych pracowników. Okoliczność tego rodzaju powoduje, że skarga Stowarzyszenia i następująca po niej korespondencja, mogą być sygnowane przez R. O. jednakże nie może on reprezentować [...] w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Wolność zrzeszania się obywateli RP gwarantuje im możliwość ustanawiania zasad funkcjonowania tworzonych przez nie stowarzyszeń. W ramach wskazanej wolności członkowie Stowarzyszenia [...] określili te zasady w postaci regulaminu. Regulamin ten uprawnia regularnego reprezentanta do udzielania pełnomocnictwa innym osobom (niekoniecznie członkom Stowarzyszenia) do reprezentowania go przed sądami lub innymi organami administracji publicznej. Okoliczność tego rodzaju uprawnia W. O. do udzielenia pełnomocnictwa do sformułowania skargi w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając powyższe oraz fakt umiejscowienia bardzo wielu członków Stowarzyszenia na terenie całego kraju wezwanie Sądu, a zwłaszcza określony w nim termin czynią nieuprawnionym, a wręcz niewykonalnym (zwłaszcza w okresie urlopowym). Stowarzyszenie wniosło więc o respektowanie legalnego pełnomocnictwa udzielonego R. O. poprzez, rozpoznanie skargi [...] oraz uwzględnienie - w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego - wszelkiej argumentacji zawartej w prowadzonej z Sądami rzeczowej w sprawie korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wydanym na podstawie art. art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r., odmówił dopuszczenia R. O. w charakterze pełnomocnika do udziału w postępowaniu sądowym. W jego uzasadnieniu wskazano, że Stowarzyszenie [...] nie wykonało ww. zarządzenia. Zdaniem Sądu, K. jest stowarzyszeniem zwykłym, któremu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy jego członkowie. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym zaś dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie może natomiast być regulamin, jako dokument statuujący tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do uznania R. O. wymienionego w piśmie K. z dnia [...] sierpnia 2015r. za należycie uprawnionego do występowania w niniejszej sprawie. Stowarzyszenie [...], w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zakwestionowało jego prawidłowość, wskazując przede wszystkim, iż podważony obecnie sposób jego reprezentacji, był dotychczas akceptowany przez sądy administracyjne, a także był akceptowany w niniejszej sprawie. Wnoszący zażalenie stwierdził również, iż z treści postanowienia nie wynika jednoznacznie, czy Sąd Wojewódzki odmówił dopuszczenia do udziału w niniejszej sprawie tylko R. O., czy też Stowarzyszenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy wprawdzie zgodzić się z Sądem I instancji, iż osoba występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze pełnomocnika stowarzyszenia zwykłego musi wykazać swoje umocowanie poprzez przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego jej przez wszystkich członków tego podmiotu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2525/12 oraz z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 356/16, oraz z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 376/14), tym niemniej zaskarżone postanowienie było wadliwe. Wskazaną przez Sąd Wojewódzki podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił bowiem przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. który stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Powołany przepis dotyczy zatem dopuszczenia osoby lub organizacji społecznej - w sensie podmiotowym - do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. nie dotyczy on zaś kwestii ustalenia ich należytej reprezentacji. Tę kwestię regulują przepisy odnoszące się do sposobu reprezentacji osób prawnych i jednostek organizacyjnych mających zdolności sądową (art. 28 p.p.s.a.) oraz ustanowienia pełnomocników (art. 34 i n p.p.s.a.). Oparcie zaskarżonego postanowienia na ww. podstawie prawnej czyni więc uzasadnionymi wątpliwości, czy Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem, odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie Stowarzyszenie [...], czy też jedynie uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało w należyty sposób umocowania P. O. do jego reprezentowania. Należy bowiem zauważyć, iż odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym danej osoby w charakterze pełnomocnika strony lub podmiotu działającego na prawach strony generalnie nie wiąże się z wydaniem w tym przedmiocie orzeczenia stwierdzającego taką okoliczność. W przypadku bowiem stwierdzenia nieprawidłowego umocowania należy poinformować o tym fakcie samą stronę, czy organizację społeczną, która zamierza przystąpić do toczącego się postępowania, a w przypadku braku w tym zakresie jej aktywności, tj. braku udzielenia w sposób prawidłowy pełnomocnictwa, pominąć czynność zdziałaną przez taką osobę rzekomo w imieniu organizacji społecznej. Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki winien ocenić postępowanie Stowarzyszenia [...] w kontekście wyżej przedstawionej oceny prawnej. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.