I SA/Go 314/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-08-27
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne (Ls) oraz tereny różne (Tr) znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, będące w zarządzie Nadleśnictwa, a udostępnione zakładowi energetycznemu do eksploatacji tych linii, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty oznaczone w ewidencji jako tereny różne (Tr), na których posadowione są linie energetyczne i które są wykorzystywane przez zakład energetyczny do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek. W przypadku gruntów leśnych (Ls), na których prowadzona jest gospodarka leśna w ograniczonym zakresie, sąd uznał, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co było zgodne z wcześniejszymi ustaleniami sądu. Podatnikiem podatku od nieruchomości jest Nadleśnictwo, jako zarządca gruntów Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Nadleśnictwo wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Spór dotyczył opodatkowania gruntów leśnych (Ls) i terenów różnych (Tr) znajdujących się pod liniami energetycznymi, które były w zarządzie Nadleśnictwa, a udostępnione zakładowi energetycznemu. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję organu II instancji z uwagi na brak wystarczających ustaleń faktycznych co do charakteru zajęcia gruntów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe uznały, że grunty te, w części oznaczonej jako Tr, są związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, a podatnikiem jest Nadleśnictwo. Nadleśnictwo kwestionowało to stanowisko, argumentując, że na gruntach tych prowadzona jest gospodarka leśna i nie są one zajęte na działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę.
I SA/Go 314/15
U Z A S A D N I E N I E
Skarżące Nadleśnictwo wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wydaną w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z [...] października 2013r. Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Wszczęcie postępowania uzasadniono brakiem wykazania w deklaracji podatkowej nieruchomości gruntowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, na których posadowione są linie elektroenergetyczne należące do zakładów energetycznych.
Decyzją z [...] stycznia 2014 r. organ podatkowy określił Nadleśnictwu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości 30.242,00 zł. Decyzja ta po rozpatrzeniu złożonego odwołania utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Na skutek złożonej przez Nadleśnictwo skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 17 września 2014 r, sygn. akt I SA/Go 423/14 decyzja organu II instancji została uchylona.
Sąd nie podzielił twierdzenia organu odwoławczego, że możliwość prowadzenia
w ograniczonym zakresie gospodarki leśnej na gruncie jest bez znaczenia dla sprawy. Zdaniem Sądu była to okoliczność bardzo istotna z punktu widzenia opodatkowania.
W uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku Sąd podkreślił, że tylko takie zajęcie gruntów do celów działalności gospodarczej, które wyklucza prowadzenie działalności leśnej będzie skutkowało opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Sąd podniósł, że organy nie wykazały jednoznacznie i bezspornie, iż grunty leśne oznaczone symbolem Ls, pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, a znajdujące się
pod napowietrznymi liniami energetycznymi, były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Uznał więc, że przeprowadzone postępowanie jest niedostateczne i nie rozstrzygające kluczowej dla tej sprawy kwestii. Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że konieczne jest poczynienie precyzyjnych ustaleń faktycznych co do tego, czy sporne grunty zostały zajęte na działalność gospodarczą. W pierwszej kolejności organ podatkowy zobowiązany został do ustalenia jaka działalność prowadzona jest na gruntach sklasyfikowanych jako Ls oraz winien wskazać, że zajęcie gruntów na działalność gospodarczą było rzeczywiste i trwałe, a jednocześnie wykluczające możliwość prowadzenia działalności leśnej. Jednocześnie Sąd wskazał, że w przypadku gdy grunty oznaczone są w ewidencji jako tereny różne, organ może badać związanie danego gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd wskazał również iż w przypadku gdy postępowanie potwierdzi stanowisko organów co do przedmiotu opodatkowania, to podatnikiem podatku od nieruchomości będzie strona skarżąca. Jak ustalono bowiem w 2010r. E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością korzystała z gruntu bez tytułu prawnego, tak więc zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa oznaczonych w ewidencji gruntów obciążać będzie co do gruntów oznaczonych jako Ls Nadleśnictwo.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. uchyliło w całości decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną w sprawie określenia Nadleśnictwu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Burmistrz w dniu [...] marca 2015 r. wydał decyzję w przedmiocie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 10.815,00 zł, w tym za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków od powierzchni 28.700,00 m2 za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] maja 2010 r. w kwocie 9.207,92 zł, za budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 215,00 m2 za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. w kwocie 122,55 zł oraz za pozostałe budynki o powierzchni 297,00 m2 za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] grudnia 2010 r. w kwocie 1.485,00 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że w dniu 7 stycznia 2010 r. Nadleśnictwo złożyło deklarację na podatek od nieruchomości za 2010 r., w której wykazało do opodatkowania budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 215 m2 oraz pozostałe budynki o powierzchni użytkowej 297 m2. Wówczas zadeklarowany podatek wyniósł 1.608 zł.
W ramach podjętych przez organ I instancji czynności sprawdzających wezwano Nadleśnictwo do złożenia wyjaśnień w sprawie nie opodatkowania gruntów
pod słupami przesyłowymi i liniami energetycznymi według stawki podatku dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i złożenia stosownej korekty deklaracji.
W odpowiedzi strona skarżąca pismem z [...] września 2013 roku wyjaśniła,
że w 2010 roku w załączniku do deklaracji na podatek od nieruchomości ujęta została G S.A. Oddział jako podmiot, któremu udostępniono grunty o powierzchni 28.700 m2. Nadleśnictwo wezwane przez organ podatkowy do przedstawienia dokumentu, na mocy którego G Oddział zobowiązana była do opłacania podatku od nieruchomości za grunty Nadleśnictwa o powierzchni 28.700 m2 pod liniami energetycznymi, poinformowało, że w dniu [...] października 2012 roku zostały zawarte pomiędzy Skarbem Państwa PGL LP - Nadleśnictwem a E Sp. z o.o. Oddział. Umowy Wykonawcze, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa E Sp. z o.o. i Nadleśnictwo bez jego pisemnej zgody nie może ich udostępnić osobom trzecim. Ponadto Nadleśnictwo wyjaśniło, że na terenie pod liniami elektroenergetycznymi prowadzi gospodarkę leśną.
Organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok.
W trakcie prowadzonego postępowania organ podatkowy wystąpił do E Sp. z o.o. o okazanie "Umów Wykonawczych" wraz z załącznikami zawartych pomiędzy Operatorem a Nadleśnictwem w obrębie Gminy.
Organ podatkowy ustalił, że Nadleśnictwo posiada zawartą umowę – Umowa wykonawcza z dnia [...] października 2012 roku pomiędzy Skarbem Państwa - PGL Lasy Państwowe - Nadleśnictwem, zwanym dalej "Nadleśnictwem", a E Spółka z o.o. zwaną dalej "OPERATOREM", oraz umowę – Umowa wykonawcza nr [...] z dnia [...] października 2012 roku, zawartą pomiędzy Skarbem Państwa - PGL Lasy Państwowe - Nadleśnictwem, zwanym dalej "Nadleśnictwem", a E Spółka z o.o. zwaną dalej "OPERATOREM". Zgodnie z zapisem § 1 ww. umów ich przedmiotem było ustalenie szczegółowych zasad i warunków współdziałania pomiędzy stronami w zakresie prowadzenia przez "OPERATORA" lub inny podmiot działający w jego imieniu eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność "OPERATORA", posadowionych na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa (zwanych również gruntami) a eksploatowanych przez Rejon Dystrybucji w Oddziale Dystrybucji oraz prowadzenia uzgodnień budowy na tych gruntach przez "OPERATORA" nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych. Strony umowy wyraziły wolę ustanowienia przez "Nadleśnictwo" działające w imieniu Skarbu Państwa, jako właściciela nieruchomości, w ramach obowiązującego prawa, odpłatnej służebności przesyłu dla linii i urządzeń posadowionych na gruntach pozostających w zarządzie "Nadleśnictw".
Organ podniósł, że bezspornym było, że na gruntach Skarbu Państwa znajdujących się w zarządzie Nadleśnictwa posadowione są linie energetyczne, będące własnością "OPERATORA". Znalazło to potwierdzenie w ww. Umowach Wykonawczych.
Organ podatkowy I instancji zauważył, że umowy zawarte w dniu [...] października 2012 roku zawierają ustalenia co do powierzchni i rozliczenia roszczeń związanych z lokalizacją, utrzymaniem i eksploatacją linii i urządzeń elektroenergetycznych będących własnością Operatora zlokalizowanych na gruntach znajdujących się w zarządzie "Nadleśnictwa" od 2006 roku.
Z załączników nr 3 do ww. umów wynikało, że powierzchnia gruntów pod liniami i urządzeniami elektroenergetycznymi w latach 2008-2010 wynosiła 37.187 m2 (w tym Rejon Dystrybucji [...] - 28.287 m2 i Rejon Dystrybucji [...] - 8900 m2). Zgodnie z załącznikami nr 3 do ww. Umów powierzchnia ta (37.187 m2) deklarowana była przez Nadleśnictwo do opodatkowania podatkiem leśnym.
Dalej organ wskazał, że pismem z [...] grudnia 2013 r. Nadleśnictwo przedstawiło szczegółowy wykaz działek ujętych w załącznikach nr 3 do zawartych Umów Wykonawczych. W następnym piśmie z dnia [...] grudnia 2013 roku Nadleśnictwo przesłało nowy wykaz informując, że błędnie wykazało rodzaje użytków klasyfikacji gruntów i budynków w ramach podanych działek zajętych pod linie i urządzenia elektroenergetyczne. Z nowego wykazu wynikało, że powierzchnia istniejąca gruntów pod liniami i urządzeniami energetycznymi wynosiła 37.187 m2 , w tym Tr stanowiące części działek [...] wynosiły -25.700 m2 i Ls stanowiące części działek [...] - 11.487 m2.
Ponieważ wykazana przez Nadleśnictwo powierzchnia Tr była inna niż to wynikało z ewidencji gruntów i budynków, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 roku wezwano Nadleśnictwo do przedłożenia wykazu działek i ich powierzchni sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków w 2010 roku jako Tr (tereny różne).
W odpowiedzi [...] stycznia 2015 r. Nadleśnictwo przesłało wykaz działek i ich powierzchni sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków w 2010 roku jako Tr, z którego wynikało, że powierzchnia Tr w 2010 roku wynosiła 2,8700 ha i stanowiła części działek o nr [...].
Była to powierzchnia, którą Nadleśnictwo wykazało w załączniku do deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 rok, jako grunty udostępnione dla E S.A. Oddział.
Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 roku organ podatkowy wezwał Nadleśnictwo do wyjaśnienia, co było powodem nie zadeklarowania do opodatkowania w 2010 roku Tr (terenów różnych) oraz wyjaśnienia, czy poza Umowami Wykonawczymi zawartymi z E sp. z o.o. Nadleśnictwo posiadało inne umowy przenoszące obowiązek podatkowy za Tr na dzierżawcę. Jednocześnie organ podatkowy wystąpił do Starostwa Powiatowego o informację, kiedy na wykazanych powyżej działkach o łącznej powierzchni 2,8700 ha zmienione zostały oznaczenia użytków z Tr na Ls.
Z otrzymanej odpowiedzi ze Starostwa Powiatowego wynikało, że zmiany na ww. działkach zostały dokonane w ewidencji gruntów i budynków [...] maja 2010 roku.
Natomiast Nadleśnictwo w odpowiedzi na wezwanie wyjaśniło, że tereny różne (Tr) w 2010 roku zostały wykazane do opodatkowania w załączniku do deklaracji podatku od nieruchomości z dnia [...] stycznia 2010 r. W załączniku ujęta została E S.A. Oddział, jako podmiot któremu udostępniono grunty o powierzchni 28700 m2. Ponadto Nadleśnictwo wyjaśniło, że pomimo długotrwałych rozmów nie udało się podpisać wcześniej żadnych umów.
Ponieważ strona skarżąca sama wskazała, że poza Umowami Wykonawczymi nie miała wcześniej podpisanych żadnych umów przenoszących obowiązek podatkowy na dzierżawcę, organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 roku ponownie wezwał ją do wyjaśnienia, dlaczego w 2010 roku nie zadeklarowało i nie opłacało podatku od nieruchomości za części działek o nr [...] oznaczonych jako Tr.
Pismem z [...] lutego 2015 r. Nadleśnictwo wyjaśniło, że należny podatek od nieruchomości za nie zdeklarowane (nie wykazane) w deklaracji za rok 2010 tereny różne (Tr) stanowiące fragmenty ww. działek został uiszczony wraz z odsetkami w 2013 roku, w załączeniu przedstawiono duplikat polecenia przelewu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 roku organ podatkowy wezwał Nadleśnictwo do wyjaśnienia dokonanej w dniu [...] grudnia 2013 r. wpłaty podatku od nieruchomości za Tr w wysokości 6.888,00 zł plus odsetki. Ponieważ Nadleśnictwo nie skorygowało deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 rok, organ z dokonanej wpłaty wywnioskował, że Nadleśnictwo naliczyło podatek od nieruchomości za grunty Tr o powierzchni 28.700 m2 udostępnione dla zakładu energetycznego według stawki podatku dla gruntów pozostałych za cały 2010 rok mimo, że w maju dokonano zmiany użytków z Tr na Ls.
Dlatego wezwano stronę skarżącą do wyjaśnienia dlaczego za grunty udostępnione dla zakładu energetycznego nie zastosowano stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz do wyjaśnienia, czy po zmianie użytków pod liniami energetycznymi z Tr na Ls, Nadleśnictwo prowadziło działalność leśną i w jakim zakresie.
Odpowiadając na wyżej opisane wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2015 roku Nadleśnictwo wyjaśniło, iż uznało, że podatek od nieruchomości za nie wykazane
w deklaracji za 2010 rok tereny różne (Tr) powinien zostać uiszczony wraz z odsetkami za zwłokę, a korekty deklaracji podatkowej uwzględniającej zaistniałe zmiany nie dokonano przez omyłkę. Podatek został uiszczony według stawki jak dla gruntów pozostałych, gdyż Nadleśnictwo nigdy nie prowadziło na tych gruntach działalności gospodarczej związanej z dystrybucją czy przesyłem energii elektrycznej
a udostępnienie gruntów dla zakładu energetycznego nie spowodowało zmiany tej sytuacji. Nadleśnictwo stwierdziło, że zarówno przed zmianą jak i po zmianie rodzaju użytku z Tr na Ls na gruntach położonych pod liniami elektroenergetycznymi zawsze prowadziło gospodarkę leśną w formie szlaków komunikacyjnych (szlaki zrywkowe, drogi leśne), miejsc oporu biologicznego (zgodnie z Instrukcją Ochrony Lasu) stanowiące ogniska biocenotyczne, które są najważniejszym etapem zakładania remiz, a w przyszłości także powierzchni ogniskowo-kompleksowej ochrony lasu, stałego miejsca żerowania zwierzyny, prowadzenia gospodarki łowieckiej, poletek żerowych i zgryzowych, upraw rolniczych, plantacji drzew i krzewów do wysokości 2 m, pasów biologicznych typu D.
Po dokonanych z Nadleśnictwem oraz Starostwem Powiatowym wyjaśnieniach organ podatkowy I instancji ustalił, że w 2010 roku w okresie od stycznia do maja, powierzchnia Tr udostępnionych dla zakładu energetycznego wynosiła
28700 m2.
W ocenie organu sporną kwestią pozostawało, według jakiej stawki winny być opodatkowane przedmiotowe grunty, czy jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też jako grunty pozostałe.
Powołując się na przepisy ustawy o podatkach i opłatach organ podatkowy I instancji stanął na stanowisku, że ww. grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako Tr, wykazane przez skarżące Nadleśnictwo jako udostępnione dla zakładu energetycznego, były w posiadaniu przedsiębiorcy i służyły do prowadzenia działalności gospodarczej przez zakład energetyczny. Pomimo tego, że zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi oznaczonymi w 2010 roku jako Tr było Nadleśnictwo (podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej) - to jednak chociaż bez umowy - posiadaczem zależnym był zakład energetyczny, który zajmował te grunty na prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ podatkowy stanął na stanowisku, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że przed zawarciem przez stronę skarżącą umów wykonawczych z E sp. z o.o., co nastąpiło [...] października 2012 roku, zajęcie i korzystanie z gruntów pod liniami energetycznymi będących w zarządzie Lasów Państwowych przez przedsiębiorstwo energetyczne następowało bez tytułu prawnego.
Zatem mimo, iż zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi nie był przedsiębiorca lecz Nadleśnictwo, to faktycznie służyły one do działalności gospodarczej podmiotowi prowadzącemu taką działalność, dlatego zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty te należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować je według stawek najwyższych. Ponieważ jednak posiadanie tych gruntów było bezumowne, podatnikiem było Nadleśnictwo.
Od powyższej decyzji Skarżące Nadleśnictwo wniosło odwołanie, w którym decyzji organu I instancji zarzuciło naruszenie:
– naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 poz. 849) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez bezzasadne przyjęcie, że grunty na których posadowione są linie elektroenergetyczne znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
– naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) i ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych w zw. z art. 348 k.c. i 336 k.c, poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, iż na Nadleśnictwie ciąży obowiązek podatkowy za grunty nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości Nadleśnictwo nie prowadzi na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, prowadzi gospodarkę leśną ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia posiadania gruntów na E sp. z o.o. do których należą linie elektroenergetyczne, co sprawia że nie są one ani posiadaczem samoistnym ani zależnym, a tym samym grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
– naruszenie przepisów prawa z art. 21 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) poprzez wydanie decyzji określającej Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 10.815,00 zł, w sytuacji gdy Nadleśnictwo zdeklarowało i wpłaciło podatek od nieruchomości stosownie do kwalifikacji i zakresu posiadania gruntów na terenie Gminy.
– naruszenie przepisów proceduralnych, w tym w szczególności przepisu art. 121 § 1, 122 w związku z art. 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności:
– nie ustalenie prawidłowej powierzchni zajmowanej przez E sp. z o.o. pod słupami oraz napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi;
– nie uwzględnienie wniosku dowodowego podatnika o przeprowadzenie inwentaryzacji w terenie wszystkich gruntów, co do których organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję,
– nie ustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów i rodzaju prowadzonej działalności na spornych gruntach; naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów,
– poprzez naruszenie zasady zaufania do organów i zasady przekonywania.
W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca podniosła, że bezspornym w sprawie jest, że przez grunty Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa przebiegają linie elektroenergetyczne. Także za bezsporne Nadleśnictwo uznało, że dystrybutorem linii elektroenergetycznych jest E Sp. z o.o. Oddział Dystrybucji [...]. Korzystanie przez E sp. z o.o. z gruntów Nadleśnictwa wynikało z obowiązku ustawowego wyrażonego w art.4 ust. 1 i art. 9 c ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne, polegającego na obowiązku konserwacji, remontowania sieci przesyłowej w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, czego nie można utożsamiać z zajęciem gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Nadleśnictwa organ I instancji nie wykazał, że grunty są zajęte w sposób trwały na prowadzenie działalności gospodarczej przez E sp. z o.o., a opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wymaga zajęcia tych gruntów w sposób rzeczywisty i trwały wykluczający możliwość prowadzenia na nich gospodarki leśnej. Tymczasem na przedmiotowych gruntach pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznym prowadzona jest działalność leśna.
Skarżące Nadleśnictwo wyraziło pogląd, że gruntami pod liniami elektroenergetycznymi związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są jedynie grunty pod słupami między którymi rozciągnięte są przewody elektroenergetyczne.
Pod liniami elektroenergetycznymi Nadleśnictwo prowadzi gospodarką leśną w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy o podatku leśnym. Na potwierdzenie możliwości prowadzenia działalności leśnej pod liniami elektroenergetycznymi w załączeniu Nadleśnictwo przedłożyło opracowanie sporządzone przez Uniwersytet [...] w 2014 r. pt. "Ocena funkcji przyrodniczych terenów pod liniami elektroenergetycznymi i możliwości prowadzenia działalności leśnej na tych terenach".
Strona skarżąca nie zgadzając się też ze stanowiskiem organu I instancji uznającym, że zobowiązanie podatkowe winno być obliczane według stawki od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, powołując się na orzeczenie WSA wskazała, że nie wystarczy samo stwierdzenie, że grunty związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla ich opodatkowania niezbędne jest wykazanie, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Ponadto w ocenie strony skarżącej organ podatkowy powinien rozważyć,
w czyim posiadaniu znajdują się przedmiotowe grunty, a po określeniu osoby posiadacza przedmiotowych gruntów, organ powinien wskazać, czy osoba ta jest przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą.
Strona skarżąca oceniła, że w uzasadnieniu decyzji organ przyjął sprzeczne i wykluczające się twierdzenia i wyprowadził z nich błędne wnioski. Skarżące Nadleśnictwo zaznaczyło, że organ I instancji przyjął, że podatnikiem podatku od nieruchomości jako podatku od majątku jest podmiot, który faktycznie włada tym majątkiem, przy czym jednocześnie wskazał, że jedynym i wyłącznym użytkownikiem gruntów pod liniami są "zakłady energetyczne", ale podatkiem obciążył Nadleśnictwo przyjmując równocześnie, że Nadleśnictwo wykorzystuje tereny pod liniami na prowadzenie działalności gospodarczej.
Takie twierdzenia organu podatkowego zdaniem Nadleśnictwa jako wewnętrznie sprzeczne wykluczają się.
Strona skarżąca argumentowała, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i prowadzi działalność leśną w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o lasach nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarką leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu.
Dalej podatnik wskazał, że organ I instancji błędnie zatem przyjął, iż na Nadleśnictwie ciąży obowiązek podatkowy za grunty, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, liczony w wysokości stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w rzeczywistości Nadleśnictwo nie prowadzi na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia posiadania gruntów na E sp. z o.o., do których należą linie elektroenergetyczne.
Także za nieuprawnione i niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym skarżące Nadleśnictwo uznało argumenty organu I instancji, że udostępnienie gruntów pod liniami zakładom energetycznym w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych wiąże się z ich przekazaniem ( wydaniem ). W ocenie strony skarżącej jest to nieprawdą bowiem zakłady energetyczne nie mają swobodnego dostępu do gruntów pod liniami. Fakt ten sprawia, że zakłady energetyczne nie są ani posiadaczami samoistnymi ani zależnymi, a tym samym sporne grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W decyzji wydanej [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że podziela w całości stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji w wydanej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że Nadleśnictwo jest podatnikiem podatku od nieruchomości jako zarządca nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. Okoliczność, że grunty o powierzchni 28.700,00 m2 (oznaczone w ewidencji jako Tr) zostały udostępnione zakładom energetycznym
na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięciu sieci energetycznych, a także w celu, utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania sytemu dystrybucyjnego, wskazywała, że grunty te związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej. Mimo, iż zarządcą tych gruntów jest Nadleśnictwo, to ich posiadaczem bez tytułu prawnego w roku 2010 były zakłady energetyczne, które zajmowały te grunty na prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ II instancji wskazał także, że Nadleśnictwo mogło przenieść obowiązek podatkowy na podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Jednak z zawartych Umów Wykonawczych nie wynikało, żeby Nadleśnictwo spełniło ten warunek.
Nie doszło więc w roku 2010 do przeniesienia obowiązku podatkowego na E Sp. z o.o. Organ odwoławczy zauważył, że z zawartych Umów Wykonawczych wynikało, że ich celem było ustalenie szczegółowych zasad i warunków współdziałania w zakresie prowadzenia przez Operatora eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność zakładów energetycznych, posadowionych na gruntach Nadleśnictwa, jak również uzgodnienia budowy na tych gruntach nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych przez E sp. z o.o.
W ocenie organu odwoławczego organ podatkowy I instancji dokładnie wyjaśnił powierzchnię i klasyfikację gruntów na których znajdują się linie i urządzenia elektroenergetyczne. Wyjaśnił także, czy na zinwentaryzowanych pod liniami energetycznymi gruntach leśnych prowadzona była przez Nadleśnictwo gospodarka leśna i zgodził się ze stanowiskiem Nadleśnictwa, że na gruntach tych istniała możliwość prowadzenia gospodarki leśnej w ograniczonym zakresie, dlatego też nie określił wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za grunty leśne (Ls).
Strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wielkopolskim skargę, w której decyzji organu odwoławczego zarzuciła:
1. naruszenie art. 1 ust. 3 i ust. 2 pkt 1, art. 2 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ) o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, iż na Nadleśnictwie ciąży obowiązek podatkowy z tytułu gruntów o powierzchni 28.700,00 m2, liczony w wysokości stawek, jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej:
- gdy sam fakt kwalifikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków, jako Tr nie daje podstaw do przyjęcia, iż grunty te są automatycznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- gdy w rzeczywistości Nadleśnictwo nie prowadzi na spornych gruntach żadnej działalności gospodarczej ani też nie zachodzi przesłanka przeniesienia posiadania gruntów na spółki - zakłady elektroenergetyczne, do których należą linie elektroenergetyczne, co sprawia, że nie są one ani posiadaczami, a tym samym grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- gdy na części spornych gruntów prowadzona jest działalność leśna, Burmistrz nie wykazał aby grunty były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
2. naruszenie przepisów prawa z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji określającej Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w łącznej kwocie 10.815,00 zł, w sytuacji gdy Nadleśnictwo wyliczyło, zadeklarowało i wpłaciło podatek, stosowanie do kwalifikacji i zakresu posiadania gruntów na terenie gminy.
3. naruszenie przepisów proceduralnych, w tym w szczególności przepisu art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w zakresie sposobu wykorzystania gruntów leśnych położonych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi i prowadzenia pod nimi gospodarki leśnej oraz
- nie ustalenie prawidłowej powierzchni zajmowanej przez E sp. z o.o. pod słupami oraz napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi;
- nie przeprowadzenie inwentaryzacji w terenie wszystkich gruntów, co do których organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję
- nie ustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów i rodzaju prowadzonej działalności na gruntach pod liniami elektroenergetycznymi będących przedmiotem niniejszej sprawy; nie ustaleniem czy sporne grunty znajdują się w posiadaniu zakładów energetycznych i w tym czy służą im do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej, a na jakiej powierzchni prowadzona jest gospodarka leśna przez Nadleśnictwo;
- naruszenie zasady zaufania do organów i zasady przekonywania, jak również uchybienie zasadzie "in dubio pro tributario", czyli w razie wątpliwości na korzyść podatnika
4. naruszenie przepisów prawa z art. 210 §1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez: brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego , w tym nie wykazanie na czym organ II instancji oparł swoje przekonanie, że sporne grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też na nią zajęte, szczególnie ze organ I instancji nie prowadził postępowania w terenie i brak jest w aktach sprawy materiału dowodowego, potwierdzającego takie ustalenia faktyczne.
W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżące Nadleśnictwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na fakt, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2010 r. ponad zadeklarowaną i zapłaconą przez stronę skarżącą kwotę nie powstało. Strona skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Nadleśnictwo powtórzyło argumenty powoływane uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Strona skarżąca podkreśliła ponownie, że pomimo faktu posadowienia na gruntach leśnych słupów i przewodów elektroenergetycznych, prowadzona jest nadal gospodarka leśna. W ocenie strony skarżącej organy podatkowe obu instancji bezpodstawnie przyjęły, że wszystkie grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne są wyłączone z gospodarki leśnej i zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżące Nadleśnictwo zarzuciło organom, że nie wykazały jednoznacznie i bezspornie, że grunty leśne pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, a znajdujące się pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.) Sąd uwzględnia skargę.
Sąd może również stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, w przypadku jej wydania: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, gdy dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdy została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, a także gdy była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, jak również wówczas gdy zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, jak również w przypadku gdyby została wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą - art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 ordynacji podatkowej.
Badając działalność organów administracji publicznej sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu decyzja nie zawiera uchybień które mogłyby być podstawą do uwzględnienia skargi.
Zauważyć należy, iż sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. który wyrokiem z dnia 17 września 2014r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tego też względu zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ podatkowy.
We wskazaniach Sąd podkreślił, że tylko zajęcie gruntów do celów działalności gospodarczej, które wyklucza prowadzenie działalności leśnej będzie skutkowało opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Natomiast organy nie wykazały jednoznacznie i bezspornie, iż grunty leśne oznaczone symbolem Ls, pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, a znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Konieczne jest więc poczynienie ustaleń faktycznych co do tego, czy sporne grunty zostały zajęte na działalność gospodarczą, jaka działalność prowadzona jest na gruntach sklasyfikowanych jako Ls oraz czy zajęcie gruntów na działalność gospodarczą było rzeczywiste i trwałe, a jednocześnie wykluczające możliwość prowadzenia działalności leśnej. W przypadku gruntów oznaczonych w ewidencji jako tereny różne (Tr), przyjął iż organ może badać związanie danego gruntu z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd przesądził również, w przypadku uznania iż grunty podlegają opodatkowaniu, że podatnikiem podatku od nieruchomości będzie strona skarżąca. W 2010r. E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością korzystała bowiem z gruntu bez tytułu prawnego, tak więc zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od gruntów pozostających w zarządzie Nadleśnictwa oznaczonych w ewidencji gruntów obciążać będzie co do gruntów oznaczonych jako Ls, Nadleśnictwo.
Istota sprawy koncentrowała się na ustaleniu, jaki podatek - leśny, czy od nieruchomości – winna płacić strona skarżąca od gruntów stanowiących własność
Skarbu Państwa, będących w jej zarządzie, na których posadowione są słupy i linie energetyczne, a także od gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi.
Dodać należy, iż z treści art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika iż dla zaliczenia do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym decydująca jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu w tym rejestrze ma bowiem podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) zgodnie z którym, podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc, to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi to danymi jest związany. Stanowią one zatem podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z 14 września 2011r., sygn. akt II FSK 533/10).
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego zakład energetyczny na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje zarówno tereny różne (Tr), jak i grunty leśne (Ls) będące w zarządzie Nadleśnictwa. Jednocześnie ustalono, że na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa oznaczonych w ewidencji jako (Ls), jest prowadzona gospodarka leśna w ograniczonym zakresie i z tego względu organ podatkowy I instancji nie obciążył strony skarżącej z tego tytułu podatkiem od nieruchomości, co zdaniem Sądu pozostaje w zgodzie z art. 153 ppsa.
W zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych jako "Tr" – w ocenie Sądu ustalenia organów są prawidłowe. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Nie budzi wątpliwości, że grunty pod liniami energetycznymi oznaczone jako (Tr) tereny różne nie są gruntami związanymi z budynkami mieszkalnymi, nie są jeziorami ani gruntami, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej.
Nadleśnictwa, są podatnikami podatku od nieruchomości jako zarządcy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. W przypadku przedmiotów będących w zarządzaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe obowiązek podatkowy ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Fakt, że grunty zostały udostępnione zakładowi energetycznemu na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięciu pomiędzy nimi sieci energetycznych, a także w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego wskazuje, że grunty te są w posiadaniu przedsiębiorcy i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej związanej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej tj. działalności innej niż działalność leśna. Zatem przedmiotowe grunty są związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez zakład energetyczny.
Zakłady energetyczne w niniejszej sprawie korzystały w 2010 r. z gruntów pod liniami, bez tytułu prawnego. Takiego tytułu nie stanowiła zawarta [...] października 2012 r. "Umowa Wykonawcza", zawarta w terminie późniejszym. Przedmiotem tej umowy było "ustalenie szczegółowych zasad i warunków współdziałania pomiędzy stronami w zakresie prowadzenia przez Operatora lub inny podmiot działający w jego imieniu eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność Operatora, posadowionych na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa, a eksploatowanych przez rejon Dystrybucji [...] (...) oraz prowadzenia uzgodnień budowy na tych gruntach przez Operatora nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych." Z treści tej umowy wynikało jedynie, że strony dopiero wyrażają zgodę na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu dla linii i urządzeń posadowionych na gruntach pozostających z zarządzie Nadleśnictwa. Służebność przesyłu miała zostać ustanowiona w terminie 2 lat od podpisania Umowy Wykonawczej.
Przepis art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej mieści się zatem w definicji działalności gospodarczej. Działalność ta niewątpliwie ma charakter trwały i ciągły.
Z treści art. 4 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne wynika, że zakłady energetyczne są odpowiedzialne za utrzymanie właściwego stanu linii znajdujących się na przedmiotowych gruntach. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłem energii ma obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Konserwacja, modernizacja czy też naprawa linii elektroenergetycznych następuje w miarę potrzeb, zawsze łączy się z koniecznością zapewnienia pracownikom zakładu energetycznego swobodnego dostępu do urządzeń elektroenergetycznych (słupów, transformatorów, kabli). Z tego względu utrzymanie pasa technicznego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez zakłady energetyczne jest niezbędne.
Zajęcie (a przez to posiadanie) gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej będzie polegać na faktycznym jego wykorzystaniu w tej działalności. Między innymi może to polegać na traktowaniu danego gruntu jako pewnego rodzaju przestrzeni służącej wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej. Konieczne jest jednak w każdym przypadku wykazanie bezpośredniego związku danego gruntu z wykonywaną działalnością gospodarczą (patrz wyroki NSA z 14 lipca 2010 r. :II FSK 2002/09, II FSK 400/09, II FSK 1159/09).
Grunty powyższe były w posiadaniu przedsiębiorcy - zakładu energetycznego. Objawiało się to m.in. utrzymaniem pasa technicznego w stanie umożliwiającym dokonywanie w sposób ciągły czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Są to grunty na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez grunty poprowadzone są linie energetyczne celem przesyłu energii elektrycznej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej E Sp. z o.o. Pasy techniczne umożliwiają utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, a także potrzebne są z uwagi na bezpieczeństwo. Tym samym pasy techniczne pod liniami elektroenergetycznymi stanowią przestrzeń służącą wykonywaniu działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.
Powierzchnia przedmiotowych gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została przyjęta na podstawie ustaleń i rozliczeń roszczeń związanych z lokalizacją, utrzymaniem i eksploatacją linii i urządzeń elektroenergetycznych zlokalizowanych na gruntach znajdujących się w zarządzie Nadleśnictwa od 2006r.
Wynikające wątpliwości co do tych powierzchni organ dokładnie wyjaśnił ze stroną. W toku postępowania ustalono numery działek jak i ich powierzchnię zajętą przez urządzenia elektroenergetyczne i napowietrzne linie elektroenergetyczne. Brak jest podstaw do kwestionowania tych danych szczególnie, że wynikają one z ustaleń zawartych pomiędzy skarżącym Nadleśnictwem, a E sp. z o.o. Strona skarżąca, nie przedstawiła też żadnych dowodów na potwierdzenie tezy, że przyjęta przez organ powierzchnia gruntów oznaczonych w ewidencji jako "Tr" w wielkości 28.700 m2 jest nieprawidłowa. W ocenie Sądu dokładnie wyjaśniono powierzchnię gruntów "Tr" związanych z działalnością gospodarczą. Ustalenia te dokonano mając na uwadze wyjaśnienia strony jak i treść dokumentów, w tym Umowy Wykonawczej zawartej z E Sp. z o.o.
Tereny różne (Tr) pod liniami w 2010 r. były w posiadaniu przedsiębiorcy – E Sp. z o.o. Na w/w grunty zakład energetyczny musiał mieć ciągły dostęp w celu usuwania awarii i konserwacji, remontów i modernizacji posadowionych na nich budowli, a także wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpiecznej pracy linii i urządzeń elektroenergetycznych (zgodnie z zapisami w/w Umowy wykonawczej). To ich przepisy kształtują normy, jakim muszą odpowiadać grunty pod liniami, to one dbają o prawidłowy stan tych gruntów. Zakład energetyczny również zobowiązany jest do realizacji celów publicznych m.in. w zakresie utrzymania we właściwym stanie technicznym sieci dystrybucyjnej, poprzez prowadzenie eksploatacji, konserwacji sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego oraz zapewnienie systemu dystrybucyjnego w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi (reguluje to Prawo energetyczne oraz wydane na tej podstawie przepisy wykonawcze).
W rozpoznawanej sprawie do czasu zawarcia umowy z dnia [...] października 2012r., Nadleśnictwo i zakład energetyczny nie wiązała żadna umowa. Z ustalonego stanu faktycznego w tym treści §1 Umowy wynika, że zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi, także po [...] października 2012r. było Nadleśnictwo,
Prawo do korzystania z tych gruntów przejawiające się w udostępnieniu gruntów pod liniami w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii posiadał także zakład energetyczny. Udostępnienie gruntów pod liniami w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych wiąże się z ich przekazaniem (wydaniem). Niewątpliwie Zakład energetyczny uzyskał w tym zakresie w rozumieniu art.348 k.c. władztwo nad wskazanymi gruntami.
Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W rozpatrywanym przypadku nie można mówić o posiadaniu samoistnym ponieważ "zakłady energetyczne" nie władają gruntami jak właściciel i nie mogą nimi rozporządzać, a jedynie korzystają z nieruchomości jak najemca, dzierżawca, użytkownik.
Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zakreślił maksymalne stawki podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2011 r. (sygn. akt II FSK 548/10, CBOSA), w którym NSA przesądził, że brak zawarcia z zakładami energetycznymi umowy przenoszącej posiadanie nieruchomości, nie wyklucza faktycznego władania gruntami przez te zakłady oraz że grunty te służą zakładom energetycznym do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej.
W rozpatrywanym przypadku mimo, iż zarządcą gruntów pod liniami energetycznymi nie jest przedsiębiorca lecz Nadleśnictwo, to faktycznie służą one do działalności gospodarczej podmiotowi prowadzącemu taką działalność ("zakłady energetyczne" zajmujące się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej). A zatem zgodnie z art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty te należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować je według stawek najwyższych. Ponieważ jednak Nadleśnictwo nie zawarło umowy przenoszącej posiadanie do tych gruntów będąc nadal ich zarządcą, na co wskazuje także § 5 Umowy wykonawczej, zgodnie z którym roczne wynagrodzenie należne Nadleśnictwu za m2 gruntu skalkulowane zostanie na podstawie równowartości podatku od nieruchomości(...) zadeklarowanych przez Nadleśnictwo w deklaracjach złożonych właściwemu organowi podatkowemu za dany rok podatkowy, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach, strona skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Tak więc postępowanie przeprowadzone zostało bez naruszenia przepisów postępowania, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ordynacji podatkowej. Jednocześnie uzasadnienie decyzji spełniało wymogi narzucone treścią art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło