III SA/Kr 439/15
WyrokWSA w Krakowie2015-09-01
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie rejestracji automatu do gry o niskich wygranych jest zasadne, gdy organ opiera się na opinii jednostki badającej, której status prawny jest kwestionowany przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo cofnęły rejestrację automatu do gry, ponieważ ustalono, że automat nie spełniał wymogów prawnych dotyczących maksymalnej stawki za grę i maksymalnej wygranej. Sąd podkreślił, że organy nie mają uprawnień do kwestionowania statusu jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów, a wszelkie wątpliwości dotyczące akredytacji powinny być kierowane do Ministra. Ponadto, ustalenie, że automat umożliwia grę za stawkę wyższą niż dopuszczalna, stanowi samoistną podstawę do cofnięcia rejestracji.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego cofnął rejestrację automatu do gry Hot Spot Platin, stwierdzając, że umożliwia on grę za stawkę wyższą niż dopuszczalna prawnie. Podstawą decyzji była opinia jednostki badającej – Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej – która potwierdziła niespełnienie przez automat wymogów prawnych. Strona skarżąca, A Sp. z o.o., zarzuciła organom naruszenie przepisów, w tym kwestionowała status prawny jednostki badającej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gry skargę oddala.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa oraz art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) dalej jako "u.g.h.", cofnął rejestrację automatu do gry o niskich wygranych Hot Spot Platin nr [...], nr [...] z dnia 11 maja 2009 r.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] 2010 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia poświadczenia rejestracji wskazanego automatu do gier o niskich wygranych. Na podstawie materiałów zebranych podczas kontroli przeprowadzonej 21 grudnia 2009 r. w lokalu "Bar [...]" Firma A – B oraz opinii biegłego sądowego z dnia 2 sierpnia 2010 r. W wyniku czynności kontrolnych funkcjonariusze uprawnieni do przeprowadzenia eksperymentu na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej stwierdzili, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze jest wyższa niż określona w ustawie o grach i zakładach wzajemnych i wynosi 10 zł przy 100 kredytach na liczniku.
Naczelnik Urzędu Celnego zasięgnął opinii Jednostki Badającej upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej, czy przedmiotowy automat HOT SPOT PLATIN spełnia warunki rejestracji określone w art.129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych dotyczące maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz maksymalnej wartości jednorazowej wygranej.
Izba Celna Wydział Laboratorium Celne jako jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów (nr upoważnienia [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r.), po przeprowadzeniu badania sprawdzającego przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, wydała opinię z badań sprawdzających nr [...] z wynikiem negatywnym. Wskazana jednostka badająca stwierdziła między innymi:
1. możliwość wykasowania elektronicznego systemu trwałej rejestracji i zapamiętywania danych (księgowości elektronicznej) z poziomu opcji serwisowych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej, możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych automatu bez naruszania plomb jednostki badającej, 2. możliwość zmiany maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych (bez ingerencji w oprogramowanie oraz bez naruszenia plomb jednostki badającej). Strona serwisowa MACHINE SETUP> INITIAL SETUP wyświetla min. aktualnie ustawioną wartość 1 pkt kredytowego oraz aktualnie ustawioną maksymalna stawkę za grę. Zmianę aktualnie ustawionej maksymalnej stawki za grę na stronie serwisowej MACHINE SETUP> INITIAL SETUP dokonuje się przełączając sekcję styków oznaczonych nr 1 przełącznika S1 na płycie logicznej w pozycję ON, poprzez niezabezpieczone otwory wentylacyjne w obudowie płyty logicznej, przy wyłączonym zasilaniu automatu. Uruchamiając automat uruchamia się możliwość wykonania operacji RAM CLEAR. Po akceptacji operacji RAM CLEAR a następnie wyłączeniu automatu, przełączeniu styków oznaczonych nr 1 w pozycję OFF i ponownym włączeniu automatu, uruchamiana jest strona serwisowa, na której uaktywnia się możliwość określenia ustawień początkowych, w tym min. max. stawki za grę. Jednocześnie dokonanie i zatwierdzenie nowych ustawień powoduje całkowite wykasowanie danych w systemie trwałej rejestracji i zapamiętywania danych.
3. niespełnienie warunku, o którym mowa wart. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. w zakresie maksymalnej stawki za grę: stwierdzono przekroczenie maksymalnej stawki za udział w jednej grze- do 10 zł, stwierdzono możliwość przekroczenia wartości maksymalnej jednorazowej wygranej,
4. niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych,
5. niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.
W związku z tą opinią Naczelnik Urzędu Celnego cofnął rejestrację przedmiotowego automatu. Decyzję uzasadnił dowodami potwierdzającymi możliwość przekraczania maksymalnej stawki za jedną grę na spornym automacie przewidzianej przez przepisy prawa, tj.: wynikiem eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, opinią biegłego sądowego oraz w szczególności opinią z badań specjalistycznej jednostki badającej. W ocenie organu I instancji powyższe opinie dostarczyły dowodów potwierdzających ponad wszelką wątpliwość, iż przedmiotowy automat nie spełnia wymogów określonych w ustawie o grach hazardowych, w szczególności naruszając art. 129 ust. 3 tej ustawy. Badania ujawniły, że w efekcie gry prowadzonej na badanym automacie wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze może przekroczyć 0,50 zł. Organ na podstawie art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych orzekł o cofnięciu rejestracji przed jej wygaśnięciem.
A Sp.z.o.o. w K od tej decyzji wniosło odwołanie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1/ art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 129 ust. 1 i ust. 3 ustawy o grach hazardowych poprzez zastosowanie sprzecznej z tymi przepisami wykładni pojęć "jedna gra" i "stawka za jedną grę",
2/ art. 23 b ust. 3 w zw. art. 23 f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych poprzez oparcie decyzji o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych na opinii wydanej przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej, podczas gdy jednostka ta nie stanowi jednostki badającej, o której mowa w ustawie, albowiem nie posiada akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego EFTA obejmującej badanie automatów o niskich wygranych, a zatem upoważnienie udzielone tej jednostce przez Ministra Finansów jest sprzeczne z ustawą,
3/ art. 23 a ust. 7 ustawy o grach hazardowych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie.
Dyrektor Izby Celnej po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że materiał dowodowy, a w szczególności uzyskana w toku postępowania dowodowego opinia z badań sprawdzających przedmiotowego automatu do gier z dnia 3.09.2014 r., wydana przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej, w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziła fakt, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Organ podkreślił, że podstawę do cofnięcia rejestracji tego automatu stanowił ustalony i udowodniony fakt umożliwienia graczowi przez ten automat gry za stawkę przewyższającą stawkę określoną w ustawie.
Dyrektor Izby Celnej, odnosząc się do zarzutu braku posiadania przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej statusu jednostki badającej i stosownego certyfikatu akredytacji adekwatnego do badań automatów do gier stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu nie ma uprawnień do weryfikacji, a tym bardziej podstaw do podważania udzielonych przez Ministra Finansów upoważnień uprawniających jednostki badające do przeprowadzania badań kontrolnych na automatach i urządzeniach do gier. Ponadto jednostki badające są wyspecjalizowanymi podmiotami posiadającymi uprawnienia uzyskane, między innymi, w oparciu o kompetencje, jakimi dysponują osoby w nich zatrudnione lub świadczące usługi na ich rzecz.
Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej zostało upoważnione przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych upoważnieniem z dnia 8.04.2011 r., Nr [...]. Upoważnienie to zostało wydane na podstawie § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw podmioty będące w dniu wejścia w życie mniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23 f ustawy zmienianej tj. ustawy o grach hazardowych. Z akt administracyjnych wynika, że Izba Celna znajduje się w, sporządzonym przez Ministerstwo Finansów opublikowanym na stronie internetowej ministerstwa, wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.
Brak jest zatem podstaw do podważania zasadności wyboru Laboratorium Celnego przy Izbie Celnej, jak również do kwestionowania kompetencji i niezależności biegłych przeprowadzających badania w tej jednostce.
Dyrektor Izby Celnej za chybione uznał również zarzuty, że interpretacja zasad przebiegu gier na przedmiotowym automacie o niskich wygranych zaprezentowana przez organ prowadzący postępowanie oraz Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej, jest niezgodna z treścią przepisu art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz art. 129 ust.3 ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż bezpośrednią podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Jeden z takich warunków określa art. 129 ust. 3 przywołanej ustawy, stosownie do którego przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Materiał dowodowy, w sposób niebudzący wątpliwości potwierdził fakt, że sporny automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
A Sp.z.o.o. z siedzibą w K od tej decyzji wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji w I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1/ art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy oraz w zw. z art. 23 f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych i w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o z 8 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności poprzez jego pominięcie, podczas gdy z mocy tego przepisu upoważnienie nr [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r. udzielone Laboratorium Celnemu Izby Celnej wygasło z mocy prawa z dniem 14 lipca 2012 r. wobec niedysponowania przez Laboratorium akredytacją w zakresie badania automatów i urządzeń do gier;
2/ art. 23b u.g.h. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych HOT SPOT PLATIN nr fabr. [...] pomimo nieprzeprowadzenia badania kwestionowanego automatu przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów;
3/ art. 129 ust. 3 u.g.h. i art. 2 ust. 2 b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. 1992 r. Nr 68 poz. 341) - dalej "u.g.z.w."- poprzez zastosowanie sprzecznej z tymi przepisami wykładni pojęć, jedna gra i stawka za jedną grę, a w konsekwencji błędnym uznaniu, jakoby automat o niskich wygranych HOT SPOT PLATIN nr fabr. [...] umożliwiał grę za stawkę wyższą od maksymalnej lub uzyskanie wygranej wyższej od maksymalnej.
Ponadto strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów-kserokopii opinii technicznych o nałożeniu plomb zabezpieczających upoważnionej jednostki badającej - Laboratorium Badawczego Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności nr [...], [...], [...], [...] na okoliczność zasad i przebiegu gry na automatach o niskich wygranych poddanych badaniom rejestracyjnym przed dniem 21 marca 2009 r. oraz zgodności tych urządzeń z przepisami u.g.z.w. i u.g.h., względnie o potraktowanie ich jako uzupełnienia merytorycznego stanowiska skarżącego.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, a w szczególności kwestię wygaśnięcia upoważnienia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 2011 r. z mocy prawa. Podniesiono między innymi, że jednostka nie była upoważniona do przeprowadzenia badania automatu o niskich wygranych Hot Spot Platin.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie do przepisów art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, na podstawie akt sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącej rejestracji automatu do gier o niskich wygranych - HOT SPOT PLATIN, nr fabr. [...], nr rej. [...] stanowił art. 23a ust. 7 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych zgodnie z którym naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w trakcie kontroli przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w dniu 21 grudnia 2009 r. stwierdzono, że wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze dla tego automatu jest wyższa niż 0,07 euro, tj. wyższa niż określona w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Przepis ten stanowił zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym, że grami na automatach do gier o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. Równowartość 15 euro i 0,07 euro ustala się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. W następstwie nieprawidłowości stwierdzonych przez funkcjonariuszy w trakcie kontroli przedmiotowego automatu do gry, organ postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. W trakcie prowadzonego postępowania nastąpiła zmiana przepisów ustawy o grach hazardowych. Organ w związku ze zmianą stanu prawnego w trakcie prowadzonego postępowania miał podstawy do zastosowania art. 23b u.g.h. dodanego ustawą zmieniającą. Wobec powyższego organ słusznie zastosował przepisy nowe w dniu wydawania decyzji. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach do gier o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 ustawy), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz innych ustaw (Dz.U. Nr 134, poz. 779), zwanej dalej ustawą nowelizującą. W art. 1 pkt 9 ustawy nowelizującej po art. 23 dodano art. 23a-23f, co oznacza, że od dnia 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że ustawa o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. pod numerem [...], zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r., Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, ze zm.).
W ocenie Sądu czynności podejmowane przez organ w trakcie prowadzonego postępowania znajdują umocowanie w przepisach ustawy o grach hazardowych. W dniu 21 grudnia 2009 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego ustalili w drodze eksperymentu, że gra na automacie Hot Spot Platin o numerze fabrycznym [...] i poświadczeniu rejestracji [...] nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Przeprowadzone następnie badanie sprawdzające tego automatu przez upoważnioną jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej - potwierdziło ustalenia dokonane przez kontrolujących oraz biegłego sądowego (opinia z 1-3 maja 2010 r.), iż urządzenie to umożliwia grę za stawki wyższe niż określone przepisami prawa. Badanie wykazało, że automat nie odpowiada obowiązującym przepisom dotyczącym maksymalnej stawki za grę i maksymalnej jednorazowej wygranej. Stwierdzenie tej niezgodności daje samoistną podstawę do wydania decyzji cofającej rejestrację automatu do gier o niskich wygranych na podstawie art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych.
W ramach postępowania dotyczącego badania sprawdzającego automatu strona skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, gdyż miała możliwość zapoznania się ze wszystkimi postanowieniami organu I instancji.
Organy orzekające w sprawie prawidłowo dokonały oceny okoliczności faktycznych sprawy w świetle obowiązujących regulacji prawnych w zakresie prawa materialnego jak i procesowego, tj. między innymi z zastosowaniem:
- art. 129 ust. 3 u.g.h. definiującego grę na automatach do gier o niskich wygranych oraz określającego wartość jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w grze,
- art. 23a ust. 7 u.g.h. wskazującego na przesłankę cofnięcia rejestracji, tj. niespełnienie warunków określonych w ustawie,
- art. 23b u.g.h. określającego warunki badania sprawdzającego.
Z treści art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. wynika bowiem, że do działalności podjętej pod rządem ustawy o grach i zakładach wzajemnych mają dalej zastosowanie przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej przez art. 129 ust. 3 u.g.h. Oznacza to, że materialnoprawną podstawą oceny wymagań dotyczących gier prowadzonych na automatach powinien być ten przepis, a nie przepis art. 2 ust. 2b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych – t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm. (wyrok NSA z 29 listopada 2011 r. II GSK1262/11).
Zauważyć też należy, że działalność gospodarcza prowadzona jest na zasadzie ryzyka. Niezależnie więc od przyczyn, dla których badany automat do gier okazuje się "wadliwy", ryzyko związane z jego niewłaściwym funkcjonowaniem obciąża prowadzącego działalność. Nie powinna zatem dziwić postawa prawodawcy, reagującego uruchomieniem absolutnej, nie dopuszczającej wyjątków, sankcji cofnięcia zezwolenia, w razie stwierdzenia rażących odstępstw od tych regulacji, niezależnie od przyczyn tego stanu.
W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi podważające uprawnienia jednostki badającej upoważnionej do badania sprawdzającego automatu na podstawie art. 23f u.g.h., a w konsekwencji brak w okolicznościach sprawy badania przeprowadzonego przez należycie upoważnioną przez Ministra jednostkę badającą.
Odnosząc się do kwestii uprawnień jednostki badającej Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej do przeprowadzania badań sprawdzających, Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko WSA w Gorzowie Wielkopolskim zawarte w wyroku z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Go 874/14 oraz stanowisko WSA w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1017/13, w którym zwrócono uwagę, że ustawodawca w art. 23f ust. 1 u.g.h. przyznał Ministrowi Finansów prawo do upoważniania do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:
1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditaiion Multilaterał Agreement);
2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;
3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności: 1) certyfikat akredytacji; 2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań; 3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych, ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami – w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. Upoważnienie to jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji (art. 23f ust. 3). Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6).
Z przepisów tych wynika, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów, wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. W przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 23f ust. 1 u.g.h. jednostka otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Z kolei w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji.
Przepis art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy, określa konstytutywne cofnięcie upoważnienia między innymi przypadku, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1, a więc także, kiedy utraci akredytację, o której mowa w tym przepisie. Okoliczność, że według art. 23f ust. 3 ustawy upoważnienie udzielane jest na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji, nie oznacza – w świetle treści art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy - że utrata akredytacji na skutek innych okoliczności niż upływ okresu jej ważności, powoduje automatyczną utratę upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Czym innym jest bowiem upływ okresu ważności akredytacji, a czym innym jej utrata, mimo że okres ważności, na który akredytacja była wydana nie upłynął.
W ocenie Sądu przytoczone regulacje prawne nie dają organom orzekającym w sprawach automatów do gier o niskich wygranych podstaw do kwestionowania decyzji Ministra Finansów upoważniającej konkretną jednostkę do wykonywania badań sprawdzających i wpisu na listę tych jednostek. Z treści art. 23f ust. 5 u.g.h. wynika, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia – i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję odmawiająca przyznania upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające.
Strona może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, poprzez wykazanie błędów merytorycznych badania, ale nie poprzez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechanie odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego (wyroki WSA w Białymstoku z 12 maja 2014 r. II SA/Bk 67/14, w Lublinie z 27 marca 2014 r. III SA/Lu 846/13, w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r. VI SA/Wa 1167/14).
Strona skarżąca kwestionuje zakres posiadanej przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej akredytacji, czego jak już wyżej wspomniano nie może skutecznie uczynić w ramach niniejszego postępowania. Należy jednakże wskazać, iż wbrew stanowisku strony, w ocenie Sądu, w świetle treści art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie musi to być akredytacja w ściśle określonej dziedzinie badań technicznych automatów o niskich wygranych, ani w dziedzinie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych (charakter urządzeń z definicji automatu do gier o niskich wygranych).
Z zamieszczonego na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (www.pca.gov.pl) załącznika do certyfikatu Akredytacji nr [...] wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej posiada od dnia 20 września 2007r. akredytację z datą ważności certyfikatu do dnia 19 września 2015 r. jako laboratorium badawcze w dziedzinach/obiektach: Badania chemiczne, analityka chemiczna. Badania właściwości fizycznych, chemikalia, kosmetyki, wyroby chemiczne - w tym nawozy i farby, wyroby inne, wyroby konsumpcyjne przeznaczone dla ludzi - w tym żywność, tekstylia i skóra, tkaniny, przędza, odzież oraz wyroby finalne.
W ocenie Sądu, na poparcie zasługuje również stanowisko, że okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia w sprawie, gdyż przepisy ustawy (w szczególności art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.) nie wymagają, aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresową akredytację, brak jest bowiem zapisu w u.g.h., odsyłającego do ustawy o systemie oceny zgodności. Zresztą zgodnie z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie ocen zgodności, przez akredytację należy rozumieć akredytację, o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, co oznacza z kolei, że akredytacją jest poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach – wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności. Według art. 16 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o systemie oceny zgodności, certyfikat akredytacji zawiera między innymi jako minimalne wymagania wskazanie normy zharmonizowanej lub dodatkowych wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, a także zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności.
W tej sytuacji, skoro z przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika obowiązek przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a jedynie obowiązek przedstawienia akredytacji wydanej przez podmioty wymienione w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., uznać należy, że posiadanie jakiejkolwiek akredytacji jest jedynie wstępnym warunkiem ubiegania się o upoważnienie, zaś badanie spełnienia kolejnych wymogów ustawy należy do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mającego – zgodnie z wymienionym przepisem – obowiązek ocenić, czy aplikująca jednostka zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Gdyby zakres akredytacji miał dotyczyć badań pozwalających na przeprowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to wówczas samodzielne badanie przez ministra okoliczności wymienionych w art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. byłoby zbędne.
W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej z dnia 26 maja 2011r. w zw. z art. 12 ust. 1 i 2 tej ustawy oraz w zw. z art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez oparcie się przy wydawaniu decyzji na opinii Laboratorium Celnego Izby Celnej podczas gdy z mocy przytoczonych przepisów upoważnienie z dnia 8 kwietnia 2011r. o nr [...] udzielone temu Laboratorium wygasło z mocy prawa z dniem 14 lipca 2012 r. Tym samym, zdaniem strony skarżącej jednostka ta nie była upoważniona do wykonania badania tego typu urządzeń. Zgodnie z art. 12 powołanej wyżej ustawy nowelizującej z dnia 26 maja 2011 r. podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi, upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, zgodnie z przepisami art. 23f ustawy o grach hazardowych (art. 12 ust. 1). Taką jednostką było Laboratorium Badawcze Izby Celnej, któremu Minister Finansów udzielił w dniu 8 kwietnia 2011 r. upoważnienia do przeprowadzania badań automatów lub urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych. Laboratorium to, tak jak inne podmioty upoważnione przez Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier, było obowiązane do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, to znaczy do dnia 14 lipca 2012 r., dokumentu określonego w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h., czyli certyfikatu akredytacji. W takiej sytuacji wyłącznie Minister Finansów upoważniony był do oceny, czy został spełniony warunek ustawowy. Przytoczone regulacje prawne nie dają organom orzekającym w sprawach automatów do gier o niskich wygranych podstaw do kwestionowania decyzji Ministra Finansów upoważniającej konkretną jednostkę do wykonywania badań sprawdzających i wpisu na listę tych jednostek.
Wobec powyższego nieuzasadnione okazały się zarzuty w zakresie niespełniania przez jednostkę badającą uprawnień do przeprowadzenia badań sprawdzających przedmiotowego automatu. W tym miejscu należy podkreślić, że wydana opinia akredytowanej jednostki badającej odpowiada wymogom wynikającym z obowiązującego w dacie jej wydania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz.U. z 2012 r., poz. 312). Wiedza i umiejętności, którymi dysponuje jednostka gwarantują poprawność przeprowadzonych badań w zakresie wiedzy specjalistycznej. Wiąże się to z tym, że jednostka ta z racji akredytacji zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Poza tym, jednostka badająca posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności (art. 23f ust. 1 u.g.h.). Jest to zatem instytucja niezależna, autonomiczna, o specjalistycznej wiedzy oraz dysponująca sprzętem specjalistycznym do przeprowadzania badań.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego o niespełnieniu przez automat warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej wartości jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za udział w grze. Z treści wspomnianego przepisu wynika, iż przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela także pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku WSA w Olsztynie z 20 września 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 542/11, stosownie do którego "pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze kryje się kwota najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry, nie zaś opłata wnoszona odrębnie za każdy jednostkowy zakład (losowanie) stanowiący jeden z elementów składowych gry." Sąd ten uznał także – trafnie – za niedopuszczalne stanowisko, że skoro ustawodawca nie określił z ilu etapów składa się jedna gra, to może się ona składać z nieskończonej liczby losowań. Z opinii jednostki badającej – badania sprawdzającego wynika, że poddany badaniu automat do gier umożliwia stosowanie stawek wyższych, niż 0,50 zł (wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze) – 10 zł.
Dlatego przy wykładni pojęć "jednej gry" i "jednorazowej wygranej" należy zgodzić się z organem odwoławczym i powołanym orzecznictwem sądów administracyjnych, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry.
Reasumując w ocenie Sądu organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył granic swobodnej oceny dowodów. Sąd uznał, iż brak było również w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstaw, aby na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu tj. kserokopii opinii technicznych o nałożeniu plomb zabezpieczających upoważnionej jednostki badającej -Laboratorium Badawczego Wyższej Szkoły Informatyki i Umiejętności nr [...], [...], [...], [...] na okoliczność zasad i przebiegu gry na automatach o niskich wygranych poddanych badaniom rejestracyjnym przed dniem 21 marca 2009 r. oraz zgodności tych urządzeń z przepisami u.g.z.w. i u.g.h.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło