I OZ 1089/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która wynika z braku wyczerpania środków zaskarżenia, można odmówić przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne, gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu jest równoznaczny z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 PPSA, co uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu I instancji, nie odwołując się od niej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za niedopuszczalną i tym samym oczywiście bezzasadną. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się zwolnienia od kosztów i przyznania radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 242/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Starosty Gliwickiego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, II SA/GL 242/15, odmówił B. A. przyznania praw pomocy w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Starosty Gliwickiego z [...] mara 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji podniósł, że skarżący pismem z dnia 10 stycznia 2015 r. wniósł skargę, w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Niemniej jednak z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący złożył skargę na decyzję organu pierwszej instancji, tj. Starosty Gliwickiego. W zaskarżonej decyzji skarżący został natomiast prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Z prawa tego skarżący jednak nie skorzystał, lecz wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję organu I instancji. Skarga ta jest zatem niedopuszczalna. Niedopuszczalność skargi jest natomiast jej oczywistą bezzasadnością w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), a tym samym podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 140/04, Lex nr 220389 oraz z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 619/12). Z tych względów, na podstawie art. 247 p.p.s.a., należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia B. A. złożył zażalenie, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie radcy prawnego z urzędu, albowiem zdaniem skarżącego "sprawa wymaga przedłożenia w formie kasacji do ponownego rozpatrzenia przez NSA. Ponieważ kasację może wnieść tylko radca prawny, więc wnoszę o jego przyznanie. Nie mam środków finansowych na opłaty sądowe i opłaty dla radcy prawnego".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320–321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419, z 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09, LEX nr 551912, oraz z 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, wyrok NSA z 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
Brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu jest równoznaczny z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 22 listopada 20112 r., I OZ 864/12 BOSA oraz postanowienie NSA z 5 marca 2014 r., I OZ 146/14, Legalis). Uzasadnia to więc oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z powołaniem się na ten przepis (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 18 września 2007 r., II SA/Ol 837/07).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło