II SA/Po 611/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odrzucić skargę. /-/ Jakub Zieliński Do skargi na postanowienie Kolegium bliżej opisane w rubrum niniejszego postanowienia – którym organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania S. K. od decyzji nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] 2012 r. o warunkach zabudowy – nie została dołączona wymagana liczba odpisów dla uczestników postępowania (k. 2-5), tj. podmiotów uczestniczących w postępowaniu administracyjnym, w którym zostało wydane przedmiotowe postanowienie. Wobec tego skarżący został – na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Sądu (sędziego sprawozdawcy) z dnia 17 sierpnia 2015 r. (k. 11) – wezwany w dniu 26 sierpnia 2015 r. (data doręczenia wezwania z dnia 24 sierpnia 2015 r. - k. 13, 14) do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie 6 odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub uwierzytelnionych kopii. W wyznaczonym terminie - w dniu 31 sierpnia 2015 r. (data nadania pocztowego - k. 18, 19) skarżący nadesłał 6 egzemplarzy kserokopii wniesionej skargi, które nie zostały uwierzytelnione przez stronę własnoręcznym podpisem lub poświadczone za zgodność z oryginałem przez inny uprawniony podmiot (notariusza lub pełnomocnika procesowego). Po wniesieniu skargi, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Kolegium, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: P.p.s.a.) i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło zaskarżone postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2015 r. o niedopuszczalności odwołania i umorzyło postępowanie (k. 121 akt adm. II inst.). Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2015 r. (k. 21, 22). W piśmie wyjaśniającym z dnia 3 września 2015 r. (data wpływu do Sądu: 9 września 2015 r.) Kolegium podało, że skargę na rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2015 r. wniósł S. K. (k. 20). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z kolei przepis art. 57 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że skarga kierowana do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast art. 47 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych, zaś zgodnie z art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami pism w rozumieniu art. 47 § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. W tym miejscu trzeba podkreślić, że istotą uwierzytelnienia jest własnoręczny podpis osoby, która przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. W orzecznictwie i doktrynie sądów administracyjnych przyjął się pogląd, że odpisy pism, również odpisy skargi nie muszą być podpisane przez stronę, wymagają jednak bezwzględnego poświadczenia ich zgodności z oryginałem. Wymóg ten powoduje, bowiem, że osoba poświadczająca odpis przyjmuje odpowiedzialność za jego zgodność z oryginałem (por. postanowienia NSA z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt IOSK 2351/11 i z dnia 28 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 677/10 - dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się zarazem w orzecznictwie - uwierzytelnić pismo może również strona, która była jego autorem (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2351/11, LEX nr 1149364). Innymi słowy, przyjąć zatem należy, że nie tylko opisane w § 2 art. 47 P.p.s.a. fotokopie pisma czy wydruki poczty elektronicznej powinny być poświadczone za zgodność, lecz również wszelkie odpisy (oraz odpisy załączników) lub innego rodzaju kopie wymagają ich uwierzytelnienia pozwalającego na stwierdzenie, że są zgodne (tożsame w swej treści) z oryginałem pisma, od którego pochodzą (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 627/15, dostępny jw.). Złożenie przez skarżącego – na wezwanie Przewodniczącego poczynione na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. – kopii (fotokopii - kserokopii) skargi, które nie zawierają własnoręcznego poświadczenia strony za zgodność z oryginałem (względnie przez notariusza czy pełnomocnika procesowego), nie stanowiło prawidłowego uzupełnienia braku formalnego skargi. Samo bowiem złożenie kopii skargi, nawet w liczbie wymaganej wezwaniem, ale bez ich jednoczesnego uwierzytelnienia - nie może być uznane za przedłożenie takich dokumentów, których zgodność z wniesioną skargą została przez stronę potwierdzona. Oznaczało to również brak przyjęcia przez stronę odpowiedzialności za zgodność odpisu z oryginałem. Zauważyć w tym zakresie należy, że skarżący w ramach wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi został komunikatywnie pouczony o wymogu uwierzytelnienia kopii skargi (odpisów). Zgodnie z aktualnymi poglądami orzecznictwa, ugruntowanymi uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/13 (uchwała dostępna jw.), niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Podsumowując wszystko powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie zaszły określone w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przesłanki obligujące tutejszy Sąd do odrzucenia wniesionej skargi. Dodać należy, że wydanie postanowienia autokontrolnego przez Kolegium w przedmiotowej sprawie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi. Wdrożenie trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji jest wprawdzie jedną z przyczyn umorzenia postępowania przed sądem, o jakich mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stwierdza, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 525/06, LEX nr 194636). Jak zaś wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 85/05 (LEX nr 188791) - z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym, wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych, przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia jej, wygaśnięcia decyzji obarczonej terminem ustawowym lub ustalonym w decyzji. Niemniej jednak umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania wyczerpująco wymienionych w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego następuje zaś w momencie skutecznego wniesienia skargi, która nie jest dotknięta brakami uniemożliwiającymi nadanie jej dalszego biegu (brakami formalnymi i równorzędnym z nimi brakiem wpisu). Skarga dotknięta takimi brakami podlega odrzuceniu i nie wywołuje skutku w postaci wszczęcia postępowania sądowego. Niedopuszczalne byłoby zatem umorzenie postępowania zainicjowanego taką skargą (por. post. NSA z dnia 10 czerwca 1987 r. sygn. akt SA/Gd 537/87, OSP 1990/4/207 oraz post. WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 525/06). Jednocześnie takie rozwiązanie nie ogranicza ani też nie wyłącza w żaden sposób przysługującej skarżącemu ochrony prawnej, skoro skorzystał on z możliwości wniesienia skargi na rozstrzygnięcie autokontrolne Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r., a w postępowaniu sądowym dotyczącym postanowienia autokontrolnego tutejszy Sąd na podstawie przepisu art. 135 P.p.s.a. może objąć swoim rozstrzygnięciem inne akty i czynności podjęte w granicach danej sprawy, w szczególności postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński