III SA/Wa 3246/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-15
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Aneta Trochim-Tuchorska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, co skutkuje zakazem pełnienia funkcji członka zarządu spółki, może być uznana za stronę w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli mimo zakazu pełniła tę funkcję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli osoba pełniła funkcję członka zarządu spółki wbrew zakazowi wynikającemu z prawomocnego skazania, to przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące odpowiedzialności osób trzecich nie przewidują takiej okoliczności jako przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności. Skoro bezspornie ustalono, że osoba ta pełniła funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, to ponosi ona odpowiedzialność podatkową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności J.S. za zaległości spółki P. sp. z o.o. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od marca do lipca 2009 r. Organy administracji ustaliły, że spółka miała zaległości, egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna, a J.S. pełnił funkcję prezesa zarządu w tym okresie. Skarżący podniósł, że nie mógł skutecznie pełnić funkcji członka zarządu z uwagi na wcześniejszy prawomocny wyrok skazujący, co skutkowało zakazem pełnienia tej funkcji na mocy Kodeksu spółek handlowych. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Prezesa PFRON.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od marca do lipca 2009 r. oddala skargę
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("Prezes PFRON") decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. określił, że odpowiedzialność za zaległości P. sp. z o. o. ("Spółka") z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2009 r. oraz koszty egzekucji ponosi solidarnie z pozostałym członkiem zarządu Skarżący – J.S.
Organ pierwszej instancji odwołał się do art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) - dalej "ustawa o rehabilitacji" oraz art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p.". Stwierdził, że P. sp. z o. o. była zobowiązana do składnia deklaracji i dokonywania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ("PFRON") - zgodnie z art. 49 ust 2 ustawy o rehabilitacji. Spółka złożyła deklaracje DEK-I-0 lecz nie dokonała wpłaty należnych zobowiązań za powyżej wskazany okres.
Prezes PFRON wskazał, że zgodnie z art. 3a § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) powyższe zaległości Spółki zostały objęte tytułami wykonawczymi. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki, bowiem przeprowadzone postępowanie egzekucyjne nie skutkowało zaspokojeniem roszczeń wierzyciela, i wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Następnie wszczęto wobec Skarżącego postępowanie mające na celu ustalenie jego odpowiedzialności jako byłego prezesa zarządu Spółki za jej zaległości.
Organ wskazał, że w toku postępowania – w odpowiedzi na wezwanie – Skarżący potwierdził pełnienie funkcji prezesa zarządu Spółki w okresie od lutego 2009 do kwietnia 2010r. Według Skarżącego Spółka nie podlegała obowiązkowi uiszczania składek na PFRON w związku ze stanem zatrudnienia poniżej 25 osób. Skarżący nie przypominał sobie żadnego upomnienia czy też wezwania do zapłaty zobowiązań Spółki wobec PFRON. Do chwili odwołania go ze stanowiska prezesa zarządu nie zachodziły w Spółce przesłanki do zgłoszenia wniosku o jej upadłość.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes PFRON stwierdził, że Skoro Skarżący w okresie od 26 lutego 2009 r. do 23 marca 2010 r. pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce, to odpowiada za przedmiotowe zaległości zgodnie z art. 116 § 1 i § 2 O.p. W trakcie postępowania Skarżący nie wykazał zaś, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku ani wniosku o przeprowadzenie postępowania układowego. Nie wskazał również mienia Spółki z którego egzekucja mogła by umożliwić zaspokojenie zaległości w znacznej części. Organ podkreślił, że ciężar udowodnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zaległości Spółki spoczywał zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 i pkt 2 na Skarżącym.
W ocenie Prezesa PFRON w trakcie prowadzonego postępowania zostały wykazane wszystkie okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej z art. 116 § 1 O.p., a więc że wystąpiła zaległość podatkowa Spółki w danym okresie rozliczeniowym, że wówczas członkiem zarządu był Skarżący, że egzekucja prowadzona w stosunku do majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący natomiast nie wykazał okoliczności potwierdzających podstawy wyłączenia jej odpowiedzialności, nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że podjęła działania uwalniające go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanej przez siebie spółki.
W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji. Podniósł, iż w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu Spółki nie wystąpiły przesłanki do ogłoszenia jej upadłości. Firma prowadziła działalność produkcyjną i handlową, miała regularne obroty ze stałymi kontrahentami. W Spółce występowały przejściowe problemy finansowe, jednakże wartość jej majątku znacząco przewyższała wartość jej zobowiązań, natomiast suma niewykonanych zobowiązań nie przekraczała 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika zwyczajowo przyjmowanej przez sąd do przyjęcia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z o. o.
Skarżący zarzucił ponadto, że organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań mających na celu wyegzekwowanie należnych składek mimo, że Spółka prowadziła aktywną działalność produkcyjną i można było prowadzić egzekucję z konta bankowego spółki.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej ("Minister) utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Minister odwołał się do art. 116 § 1 i pkt 2 O.p. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż bezspornym jest, że Skarżący w okresie objętym decyzją pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce i w tym zakresie odpowiada za powstałe zaległości. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko, iż z akt sprawy wynika bezskuteczność egzekucji wobec Spółki, co zostało zostało wykazane postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] lipca 2013 r. Minister podkreślił przy tym, że ciężar wykazania przesłanek pozytywnych w postaci pełnienia przez daną osobę obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania, które przerodziło się w zaległość oraz bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce ciążył na organie pierwszej instancji, natomiast ciężar dowodu w zakresie istnienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności na Skarżącym.
Według Ministra, uwzględniając m.in. art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535 ze zm.) - dalej "u.pu.n.", i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2011 r. o sygn. akt I FSK 392/10 "właściwym czasem" dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, czyli termin, który pozwoli na równomierne, choćby tylko częściowe, zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Z akt administracyjnych wynika, iż Spółka była zobowiązania do dokonywania obowiązkowych wpłat wobec PFRON, z których nie wywiązywała się. Bezpodstawny był zatem zarzut Skarżącego, iż nie było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest bowiem, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 u.p.u.n.
Według Ministra Skarżący nie wykazał, iż jako prezes zarządu podjął działania zmierzające do zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Nie wykazano, iż zgłoszono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, a także, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez winy strony. Odnosząc się przy tym do przedstawionego przez Skarżącego oświadczenia pana J. R. o przejęciu wszelkich zobowiązań dotychczas obciążających Zarząd Spółki, organ odwoławczy wyjaśnił, iż oświadczenie o przejęciu zobowiązań spółki z o. o. nie może mieć znaczenia przy zobowiązaniach publicznoprawnych.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został należycie zgromadzony i oceniony. Skarżący natomiast nie uwolnił się od odpowiedzialności w oparciu o przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i lit. b O.p. Postępowanie przed organem pierwszej instancji przeprowadzone zostało prawidłowo z zachowaniem zasad je normujących zaś wynik rozstrzygnięcia odpowiada ustaleniom w nim dokonanych, zaś decyzja została wydana z uwzględnieniem całego materiału w sprawie. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał dowody, które zdecydowały o treści podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji zdaniem Ministra zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, 121 § 1 122 i 187 § 1 O.p. były bezzasadne.
W skardze Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, z uwagi na zaistnienie przyczyny nieważności z art. 247 § 1 pkt 5 O.p., poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Według Skarżącego nie został on powołany skutecznie do pełnienia funkcji członka zarządu Spółki i nigdy tej funkcji skutecznie nie pełnił. Z tego powodu nie można mu przypisać statusu osoby trzeciej w rozumieniu art. 116 O.p. i ustalić wobec niego odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki.
Skarżący podkreślił, że ustalenie faktu, iż był w okresie od marca do lipca 2009 r. członkiem zarządu Spółki dokonane zostało na podstawie odpisu KRS. Wpis do KRS osób wchodzących w skład zarządu ma tylko i wyłącznie charakter deklaratoryjny. Istotne znaczenie ma fakt, że Skarżący został w dniu [...] października 2006 r. skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt. [...] za czyny z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 §1 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 1997 r. Nr 88, poz. 553) – dalej "K.k.". Na skutek apelacji wyżej wskazany wyrok sądu pierwszej instancji został częściowo zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego we W. [...] Wydział Karny Odwoławczy z dnia [...] czerwca 2007 r. o sygn. akt [...]. Tym samym orzeczenie karne wydane w stosunku do Skarżącego stało się prawomocne w dniu wydania wyroku Sądu Okręgowego.
Według Skarżącego zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94 ,poz. 1037 ze zm.) - dalej "K.s.h", członkiem zarządu nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów od XXXIII do XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585(2) k.s.h., art. 587 k.s.h., art. 590 k.s.h. i w art. 591 k.s.h. Zakaz ten trwa 5 lat od daty uprawomocnienia się wyroku skazującego wobec takiej osoby. W sytuacji Skarżącego zakaz ten obwiązywał do dnia 30 czerwca 2012 r.
Zdaniem Skarżącego zgodnie z brzmieniem art. 18 k.s.h. oraz orzecznictwem Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych uznać należy zatem, że nie doszło do skutecznego powołania go na funkcję prezesa zarządu Spółki i nie piastował on tej funkcji w okresie od marca do lipca 2009 r. W konsekwencji w ocenie Skarżącego nie może on ponosić odpowiedzialności, która jest przypisana do tej funkcji, w tym odpowiedzialności za zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Nie ma zatem statusu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia odpowiedzialności, toczącym się na podstawie art. 108 O.p.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich została określona w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji. W myśl tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zadaniem organu, orzekającego o odpowiedzialności osób trzecich, jakimi są członkowie zarządu spółki kapitałowej, na podstawie art. 116 § 1 i § 2 o.p. jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania:
1) istnienia zaległości podatkowych takiej spółki,
2) bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowych przeciwko spółce,
3) pełnienie przez stronę obowiązków członka zarządu spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego spółki.
Powołany przepis zawiera również przesłanki egzoneracyjne, pozwalające stronie zwolnić się z odpowiedzialności (art. 116 § 1 o.p.), jeżeli wykaże zaistnienie chociażby jednej z wymienionych w nim okoliczności, a mianowicie, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości,
b) we właściwym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe),
c) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło nie z jej winy.
2) wskaże mienie, z którego egzekucja zaległości podatkowych jest możliwa.
Stwierdzenie odpowiedzialności członka zarządu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy zaistnieją wszystkie przesłanki pozytywne, czyli wykazana zostanie bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji. Obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek pozytywnych spoczywa na organie.
Jeżeli strona chce zwolnić się od odpowiedzialności, na niej spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia co najmniej jednej przesłanki egzoneracyjnej. Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. (I GSK 1033/12, Legalis) podkreślił, że na gruncie art. 116 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2012 r. poz. 749) ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu.
Podczas prowadzenia postępowania przez organy, Skarżący nie wskazywał na zaistnienie żadnej z przesłanek, które zwalniałyby go z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, w związku z czym organy nie prowadziły postępowania w tym zakresie.
Dopiero w skardze do tutejszego Sądu wskazał, że w ogóle nie mógł zostać powołany na członka zarządu Spółki, gdyż uprzednio został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, co spowodowało aktualizację zakazu pełnienia funkcji, określonego w art. 18 k.s.h.
W związku z tym zarzutem, zgłoszonym w skardze, badanie jej zasadności należało rozpocząć od tego zagadnienia.
Zdaniem Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej, powołany przez Skarżącego wyrok Sądu Okręgowego, który legł u podstaw zakazu pełnienia funkcji członka zarządu z art. 18 k.s.h., niezależnie od jego treści, nie mógł zwolnić Skarżącego od odpowiedzialności, przewidzianej w art. 116 o.p.
Przepis ten w sposób pełny, kompletny i enumeratywny wymienia okoliczności zarówno warunkujące odpowiedzialność (przesłanki pozytywne), jak i przesłanki egzoneracyjne (negatywne, zwalniające od odpowiedzialności).
Wśród tych przesłanek brak przesłanki, polegającej na zakazie pełnienia funkcji członka zarządu spółki.
Zakaz ten przewidziany jest w art. 18 § 2 k.s.h. stanowiącym, że nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585 , art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy.
Przepis ten nie może jednak znaleźć zastosowania w sytuacji, występującej w sprawie niniejszej, w której Skarżący sprawował funkcję członka zarządu wbrew spoczywającemu na nim zakazowi. Na podkreślenie zasługuje, że funkcję taką sprawował nie tylko w spółce z o.o. P., ale również- jak wynika z załączonych do skargi dokumentów - również innych Spółek. Brak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że Skarżący w aż tylu przypadkach "zapominał" powiadamiać o zachodzącej po jego stronie przeszkodzie do pełnienia funkcji członka zarządu. Obejmowanie i faktyczne pełnienie przez niego wskazanej funkcji wbrew zakazowi ustawowemu nie może spowodować więc zwolnienia się przez niego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki w sytuacji, gdy nie jest kwestionowane, że pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym te zobowiązania powstały.
Nie zasługuje zatem na uwagę twierdzenie skargi, iż w takiej sytuacji decyzje są dotknięte nieważnością. Organy prawidłowo przyznały Skarżącemu status strony w postępowaniu.
W tym miejscu powołania wymaga wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (I CSK 220/13, Legalis), zgodnie z którym ze względu na odrębność i niezależność norm prawnych kształtujących stosunki cywilnoprawne i stosunki podatkowe, skutki zdarzeń będących następstwem działania prawa cywilnego, podlegają na gruncie prawa podatkowego ocenie wyłącznie w oparciu o przepisy tego prawa i istniejące w nim instytucje prawne, niezależnie od tego jak można je zakwalifikować na płaszczyźnie prawa cywilnego.
Skoro zatem przepisy ordynacji podatkowej nie zawierają jako przesłanki zwolnienia od odpowiedzialności faktu nieskuteczności powołania (pełnienia) na stanowisko członka zarządu, brak jest podstaw do wywodzenia przesłanki egzoneracyjnej z innych gałęzi prawa i innych ustaw lub kodeksów.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz np. wyrok z dnia 8 lipca 2010 r., II FSK 335/09, Legalis) celem normy z art. 116 o.p. jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu.
Skoro zatem bezsporne jest, że w okresie, którego dotyczą zaskarżone decyzje, Skarżący był członkiem zarządu, nie może zwolnić się od odpowiedzialności (w zakresie prawa podatkowego) poprzez wykazywanie, że nie mógł pełnić funkcji członka zarządu, lub że funkcję tę pełnił wbrew ustawowemu zakazowi z art. 18 k.s.h.
Powyższe argumenty stanęły u podstaw uznania przez Sąd orzekający braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, o co wnioskował Skarżący.
Kolejnym zadaniem Sądu stała się zatem merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowej sprawie na podstawie danych z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego [...] - ustalono, że J. S. w okresie objętym zaskarżoną decyzją pełnił funkcję Prezesa Zarządu w Spółce i w tym zakresie odpowiada za powstałe zaległości zgodnie z art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Zaistniała również druga pozytywna przesłanka odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jaka jest bezskuteczność egzekucji przeciwko samej Spółce. Bezskuteczność egzekucji została wykazana na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...]. Postanowieniem tym Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek Prezesa Zarządu PFRON jako wierzyciela, stwierdzając bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] za okres od marca 2009 r. do czerwca 2009 r.f nr [...] za lipiec 2009 r. Tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie deklaracji DEK-I-0 składanych przez Spółkę.
W ten sposób organy wykazały zatem zaistnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Przeprowadzone przez nie postępowanie dowodowe było prawidłowe, wyczerpujące i w sposób nie budzący wątpliwości doprowadziło do wysnutych przez organy wniosków o zaistnieniu wskazanych wyżej skutków prawnych.
Jak już wcześniej zauważono, ciężar dowodu w zakresie istnienia przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności - spoczywał na Skarżącym. Nie wskazał on istnienia majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.
Jak trafnie zauważyły organy, możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o., poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, wymaga wskazania takiego mienia, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., III SA/Wa 3277/05). Organy zasadnie powołały się na treść pisma z dnia 12 lutego 2014 r. (stanowiącym odpowiedź na pismo Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 lutego 2014 r. znak: [...]) w którym Strona wskazała, iż nie dysponuje szczegółowym zestawieniem majątku trwałego, ani innymi aktualnymi danymi finansowymi Spółki.
Strona nie wykazała też, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku ani wniosku o przeprowadzenie postępowania układowego. Strona twierdziła, iż Spółka była w dobrej kondycji finansowej, w związku z czym nie występowały żadne przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Jednakże w zakresie tej przesłanki należy przyznać rację organom, trafnie powołującym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2011 r. I FSK 392/10, w którym stwierdzono, że właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jej określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu.
Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych wynika, iż nie jest sporne, że Spółka była zobowiązania do dokonywania obowiązkowych wpłat wobec PFRON, z których nie wywiązywała się. W związku z powyższym za bezpodstawny należy uznać zarzut strony, iż nie było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organy zasadnie wywiodły, że zgodnie z brzmieniem art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze termin do zgłoszenia przedmiotowego wniosku wynosi 2 tygodnie od dnia, gdy podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Sąd podziela stanowisko organów, że nie ma żadnych podstaw do traktowania zaległości wobec PFRON jako pozbawionych znaczenia w aspekcie sytuacji finansowej Spółki i przyjęcia w związku z tym, że - mimo powstania tych zaległości - nie doszło do niewywiązywania się przez Spółkę z zobowiązań, których termin płatności upływał w okresie kiedy J. S. był członkiem zarządu.
Podsumowując, Skarżący był Prezesem Zarządu w okresach rozliczeniowych, których dotyczy decyzja, zatem ciąży na nim solidarna odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki powstałe za jego kadencji. Egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek Prezesa Zarządu PFRON jako wierzyciela.
Skarżący nie uwolnił się od odpowiedzialności w oparciu o przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Op.
W konsekwencji powyższych ustaleń i okoliczności, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło